Sizin İçin Sitemizden Seçtiklerimiz

Previous Next
DİL puan türü ile öğrenci alan bölümler LYS - DİL PUANI İLE ÖĞRENCİ ALAN BÖLÜMLER Alman Dili ve Edebiyatı DIL-1 Almanca Öğretmenliği (*) DIL-1 Amerikan Kültürü ve Edebiyatı DIL-1 Çeviribilim (Alm., Fra., Ing.) DIL-1 Dil Ağırlıklı Programlar DIL-1 Dilbilim (Alm., Fra., Ing.) DIL-1 Fransız Dili ve Edebiyatı DIL-1 Fransızca Öğretmenliği (*) DIL-1 Ingiliz Dil Bilimi DIL-1 Ingiliz Dili ve Edebiyatı DIL-1 Ingiliz Dili ve Karşılaştırmalı Edebiyat DIL-1 Ingilizce Öğretmenliği (*) DIL-1 Ingilizce Öğretmenliği (*) (AÖF) DIL-1 Ingilizce Öğretmenliği (AÖF) DIL-1 Karşılaştırmalı Edebiyat (Alm., Fra., Ing.) DIL-1 Mütercim-Tercümanlık (Alm., Fra., Ing.) DIL-1 Turist Rehberliği (Alm., Fra., Ing.) DIL-1 Arnavutça DIL-2 Boşnakça DIL-2 Bulgar Dili ve Edebiyatı DIL-2 Çağdaş Yunan Dili ve Edebiyatı DIL-2 Çeviribilim (Batı Dilleri) DIL-2 Dilbilim (Batı Dilleri) DIL-2 Eski Yunan Dili ve Edebiyatı DIL-2 Eski Yunan Dili ve Edebiyatı DIL-2 Hırvat Dili ve Edebiyatı DIL-2 Hungaroloji DIL-2 Ispanyol Dili ve Edebiyatı DIL-2 Italyan Dili ve Edebiyatı DIL-2 Karşılaştırmalı Edebiyat (Batı Dilleri) DIL-2 Latin Dili ve Edebiyatı DIL-2 Leh Dili ve Edebiyatı DIL-2 Mütercim-Tercümanlık (Batı Dilleri) DIL-2 Turist Rehberliği (Batı Dilleri) DIL-2 Yunan Dili ve Edebiyatı DIL-2 Yunanca DIL-2 Arap Dili ve Edebiyatı DIL-3 Arapça Öğretmenliği (*) DIL-3 Çeviribilim (Doğu Dilleri) DIL-3 Çin Dili ve Edebiyatı DIL-3 Dilbilim (Doğu Dilleri) DIL-3 Fars Dili ve Edebiyatı DIL-3 Gürcü Dili ve Edebiyatı DIL-3 Hindoloji DIL-3 Japon Dili ve Edebiyatı DIL-3 Japonca Öğretmenliği (*) DIL-3 Karşılaştırmalı Edebiyat (Doğu Dilleri) DIL-3 Kore Dili ve Edebiyatı DIL-3 Mütercim-Tercümanlık (Doğu Dilleri) DIL-3 Rus Dili ve Edebiyatı DIL-3 Sinoloji DIL-3 Turist Rehberliği (Doğu Dilleri) DIL-3 Urdu Dili ve Edebiyatı DIL-3 (*) Öğretmen Lisesi mezunları Ek-Puanla tercih   edebiliyor.  
Etkili aile iletişimi ETKİLİ AİLE İLETİŞİMİ   Psg.MİNE ÖZKAMALI   Değerli anne babalar,   Her zaman bilinen bir söz vardır:” Eğitim ailede başlar” Gerçekten de çocuğa aile içinde gereken becerileri kazandırmaya çalışıyoruz. Ama ne kadarını ve nasıl. Zaten önemli olanda “Nasıl” sorusunun cevabı.   Her aile başarılı çocuklar yetiştirmek ister. Bunun için çocuklarına mümkün olduğunca iyi bir gelecek sağlamaya çalışırlar. Onları iyi okullarda okutmak ister. Bunun için aile varını yoğunu ortaya koyar tüm özverisini çocuğuna verir. Ancak yadsınan bir konu vardır ki oda çocuğun sağlıklı bir kişilik nasıl geliştireceği. Aslında hayatta her şey başarı değildir. Önemli olan çocuğun içinde bulunduğu dönemi nasıl atlattığı, nasıl bir kimlik oluşturduğudur.   Çocuk aileyi yansıtır. Aile içindeki bireylerin kişilik yapısı çocuğun kişiliğini şekillendirir. Yani aile iletişim becerilerini kullanmazsa çocukta iletişim becerilerini kullanamaz. Dolayısıyla çocuk hem ailede hem de sosyal çevrede sürekli çatışma içine girer.   O halde “aile çocuğa nasıl eğitim verecek, çocukta nasıl sağlıklı bir kişilik oluşturacak?”.   Elbette ki her anne baba çocuğunu en iyi şekilde yetiştirmek ister. Çocuğuna iyi niyetle yaklaşmaya çalışır. Ama anne baba iyi niyetleri kullanmasına rağmen yanlış yöntemleri kullanabiliyor. Burada ailenin vereceği iyi bir eğitim çocuğuyla kurduğu sağlıklı iletişim becerilerini kullanmasına bağlıdır. Bu sağlıklı iletişimi çocukla kurabilmek için önce onu tanımak ve onun temel gereksinimlerine saygı duymak gerekir.   İşte ben de bunu düşünerek etkili iletişim kurma yollarını basit olarak size anlatmaya çalıştım . Bu kitapçıkta çocuğunuzun temel gelişimsel özelliklerini görecek, onu daha iyi tanıyacak ve daha iyi anlayacaksınız. Ayrıca sorun çözme, ben dilini kullanabilme, etkin dinleme gibi temel iletişim becerileri ile çocuğunuza daha olumlu yaklaşabileceksiniz   Her şeyden önemlisi çocuklarınızı ayrı birer kişi olarak görüp onların kişiliklerine, bağımsızlıklarına saygı duymaktır. Çocukları tanımada ve anlamada en büyük yardım aslında kitaplar değil çocuğunuz ve sizlerin arasındaki o köprüdür. Yani ETKİLİ İLETİŞİM.   Etkili iletişim çocuğunuzla aranızdaki o köprüyü kurup ona ulaşmanızı kolaylaştıracaktır...   ÇOCUĞUNUZU TANIYOR MUSUNUZ?   Ergenlik hızlı büyüme ve gelişmenin olduğu kız erkek cinsel özelliklerinin belirdiği ilk gençlik dönemini kapsar. Ergenlik dönemi kızlarda 13-14, erkeklerde 14-15 arasında değişir.   Erinlik (buluğ) ERGENLİK   (13-14, 15 )   Hem bedensel hem de ruhsal yönden hızlı bir değişim içindedir. Bedensel görünüm sonucu kızlar kadınsı, erkekler erkeksi görünüme girerler. Çocuğun büluğ çağına girdiğini anlamak için: •Kızlarda adet görmesi •Erkeklerde gece boşalması •Sabahın ilk idrarının alınmasında CEREATINE maddesinin ortadan kalkması •Çocuğun kemik gelişimi (el, diz, eklem)               Çocuğu buluğ çağına hazırlayan şey: GONODOTROPİK HORMON à Hipofiz bezi salgılar. Ergenlik döneminde bu hormon önce kadınlarda yumurtalıkları, erkeklerde de testisleri geliştirir.    İkinci derecede bedensel özellikler görülür   •Erkeklerde sakal, bıyığın çıkması •Kızlarda göğüslerin büyümesi, kalçaların genişlemesi •Çocuğun şeffaf derisinin ergenlik dönemi ile değişmesi •Yağ dokusunun artması •Ter salgısının artması ve kokması •El ve ayaklarda hızlı büyüme (Bu durumda çocuk vücudunu tam olarak kontrol edemez. Böylece bu durum çocuğun davranışlarına yansır. Örneğin sakarlık olayı.) Çocukta yeni bir tip meydana geliyor. Ancak çocuktaki bu durum onda hayal kırıklığına neden olabilir. Bedensel değişimin artması çocuklarda bir takım fizyolojik rahatsızlıklara neden olabiliyor.(bel ağrıları, bacak ağrıları....) Ayrıca cinsiyet özelliklerini erken kazanmak kızlarda ve erkeklerde kaygı durumlarını oluşturabiliyor. İşte ergenlerdeki bu fizyolojik değişimler davranışlara yansıyor.   DAVRANIŞLARDAKİ DEĞİŞİMLER:   Yalnızlık isteği:   Her genç yalnızlığını paylaşacağı ayrı bir odasının olmasını ister. Odasında saatlerce kalabilir. Küçük nedenlere kızabilir, kırılabilir. Gencin bu isteğinin doğal karşılanması gerekir.   İsteksizlik oluşabilir:   Hızlı bir bedensel gelişme içinde oldukları için bu durum enerjilerini tam olarak kullanamamalarına neden oluyor. Tüm enerji bedene yansıyor. Sonuçta isteksizlik oluşabiliyor. Bir takım ağrılar, sızılar oluşabiliyor. İşte tüm bu durumlar derslere de yansıyabiliyor. İlkokulda elde edilen başarıda düşüş görülebiliyor. Bununla başa çıkmak çok önemli. Bu başarısızlık durumunda kaygı duymamak gerekir. Bunun geçici olduğunu düşünmek en doğru çözüm olur.   Bu dönemde isteksizliğe bağlı olarak can sıkıntısı da oluşabiliyor ve can sıkıntısı uzun sürebiliyor. Ayrıca huzursuzluk oluşabiliyor. Bunun nedeni ise bedendeki değişimlerdir. Sürekli bir şeylerle ilgilenme, meşgul olma isteği var. Ergen hareketli, kıpır kıpırdır. Bu durum okul için de söz konusudur.   Toplumsal zıtlık durumu:   Sürekli içinde bulunduğu ortama karşı çıkar. Bu nedenle çevresi ile olan ilişkilerinde zaman zaman geçimsizlik oluşabilir.(gerek aile, gerek okul, gerek arkadaş ilişkilerinde)   Otoriteye karşı direniş eğilimleri:   Ev ortamında mutlaka otoriteyi temsil eden birisi vardır. Ya anne ya baba ya da ağabey, abla. Gelişmekte olan ergenin karşı çıkacağı ilk kişi otoriteyi temsil eden kişidir. Eğer otoriteye karşı çıkamıyorsa bu istek ergende daha da alevlenecektir. Özellikle 13 yaş kişinin en huzursuz olduğu en geçimsiz olduğu, her şeye karşı çıktığı bir dönemdir. Otoriteye karşı gelemeyen bireylerde bavı davranış bozuklukları oluşuyor:   •Olay yaratmak •İnsanları kızdırmak •Yerli yersiz ıslık çalmak •Dikkatsizlik •Kabalık •Sabırsızlık •Dalgınlık, aldırmazlık •İnatçılık •Kafa tutma •Şüphecilik   Bu bozukluklar cinsel olgunlukla birlikte düzelme gösterir.   Karşı cinse olan zıtlık:   Genellikle bu dönemde kızlar ve erkekler birbirlerini sevmezler. Ancak birbirleri olmadan da yapamazlar. Sürekli karşı cinsten olanları küçük düşürme eğilimime girebiliyorlar.   Duygululuğun artması:   Bu dönemde ergenler çok fazla duygusal olabiliyorlar. Ancak bu durum biçim değiştirerek kendisini gösterir:   •Karamsarlık oluşur. •Kendilerine söylenen şeyleri ters anlarlar. •Çabuk sinirlenirler. •Hiçbir şeyden memnun olmama. •Küçük şeylerden dolayı hemen ağlama görülebilir.   Kendilerine olan güven duygusu azalabiliyor:   Çocukların kendilerine olan güvenlerinin azalmasının nedeni onlardan beklenen rollerin yoğunluğudur.   İyi bir öğrenci..........   İyi bir evlat............   İyi bir abla ya da ağabey..........   İşte çocuklardan beklenen mükemmeliyetçi özellikler özgüveni sarsıyor.   Ayrıca bu dönemde çekingenlik oluşabiliyor ve kendilerini bu yönde gizleme eğilimi görülebiliyor.   Hayalcilik oluşabiliyor. Genç nelerden yoksunsa nelere arzu duyuyorsa o şeylerin hayalini kurar.   ERGENLERİN KAYGILARI   Bedeninin fiziksel özelliklerinin normal olup olmadığı durumu kaygı yaratabiliyor. Cinsiyetinin normal gelişip gelişmediği ve cinsiyetinin bir takım özellikler kaygı durumlarını yansıtabiliyor. Örneğin: ayaklarının büyük olduğunu düşünen genç daha küçük ayakkabı isteyebilir. Ellerini saklar. Sivilceli yüzlerine, düzensiz dişlerine karşı kaygı duyabilir.   Acaba ben tam bir kadınsı özelliklere sahip miyim?   Acaba ben tam bir erkeksi özelliklere sahip miyim? düşüncesi sürekli zihinlerini meşgul eder.   Cinsellikle ilgili konuları genellikle aileleri ile paylaşmazlar. Arkadaşları ile paylaşırlar, çeşitli yayınlar takip ederler.   Cinselliğin dışında din ahlak, felsefe, siyasal konuları da yoğun olarak arkadaş aralarında konuşurlar.   Bakın anne ve babalar bu yaşlardaki çocuklarının hangi davranışlarından yakınıyorlar:       •Hırçınlaştı, ders çalışmıyor. Sorumluluk duygusu yok. Canım sıkılıyor diyor. En küçük isteklerini sert bir dille ifade ediyor. Kardeşlerini kızdırmaktan zevk alıyor. •Okuduğunu anlamıyor gibi, durgunlaştı, dalgınlaştı. Çabuk karamsarlığa kapılıyor. Ara sıra hiç yoktan huzursuzlaşıyor, sert karşılık veriyor. •İleri derecede alıngan. Derslerinde yine başarılı ama oyuna, eğlenceye daha da düştü. Olur olmaz şeye ağlıyor. Evde huysuz, dışarıda ise çok sıkılgan. •Her istediğini yaptırmak istiyor. Aşırı süsleniyor. “Siz bana karışamazsınız.” diyor. •Derslerinde başarılı hiç sorun çıkarmayan bir çocuktu iki kez okula gitmemiş, arkadaşları ile gezmiş. Sorunca yalan söyledi. Bu davranışı bizi çok şaşırttı. •Çok harçlık istiyor, çok geziyor; eve girmek istemiyor. Spora çok düştü. Dersleri ile ilgilenmiyor. Banyoya sokamıyoruz, ellerini bile yıkatamıyoruz. Saçını kestiremiyoruz. •Son derece asi ve hırçın olmaya başladı. Başına buyruk olmak istiyor. Dayak, kötü söz, tatlı söz hiçbiri sonuç vermiyor. Bir ruh hekimine götüreyim mi?... gibi yakınmalar sürüp gidiyor.       Ergenlik dönemi bireyin kendisi ile ilgilendiği dönemdir. Bu ergenlerin kaygılarının sıkıntılarının çeşitliliğinden kolaylıkla anlaşılır. Ergenlerde gözlenen kaygı alanları çok çeşitlidir. Yapılan araştırmalarla da bu net olarak ortaya çıkmıştır. O halde kaygı konularını şöyle sıralamak mümkün:   Sağlıkla ilgili kaygılar:   Yeterli uyuyamamak, gevşeyip rahatlayamamak, sakarlık, bedensel görünüm, gerginlik, güzel ya da yakışıklı olamadığını düşünmek, kısa boylu olmak...   Kişilik ile ilgili kaygılar:   Kendini aşağı görme, kendisine güveni olmamak, kendisini yetersiz görmek, sık sık öfkeye kapılmak, küçük şeylere üzülmek, olayları çok ciddiye almak....   Aile ve ev yaşamına ilişkin kaygılar:   Kendisine ait bir odasının olmaması, cinsel sorunlarını ailesi ile paylaşamaması, arkadaşları ile dışarı çıkamaması, çocuk yerine konmak, ailesinin arkadaş çevresine,tercihlerine, isteklerine karışması, özgürlüğünün kısıtlanması....   Sosyal ilişkilerine yönelik kaygılar:   Yeni tanıştığı insanlarla nasıl konuşacağını bilememe, yeterince arkadaş edinememek....   Din ahlak konularındaki kaygıları:   Ölüm korkusu, din konusunda daha fazla bilgi istemek, neyin doğru neyin yanlış olduğunu bilememek...   Okulla ilgili kaygıları:   Dikkâtini toplayamama, çalışma yöntemini bilememe, çalışırken hayal kurma, derse kendisini verememe, çalışmak isteyip de çalışamama, kendisini derste ifade edememe, etkili bir programının olmaması, not kaygısı, sınav kaygısı, uzun bir süre kendisini TV’den alamama, zaman kaybı....   Meslek seçimi ile ilgili kaygılar:   Hangi mesleği seçeceğini bilememek, yeteneklerinin ilgilerinin ne olduğunu bilememek, ailesinin meslek seçimine karışması....   ERGENLERİN ÇELİŞKİLERİ   (Ergenleri çelişkili ruhsal durumları)       •Gençler aşırı derecede bencildirler. Bunun tam karşıtı fedakar davranışlarda bulunabiliyorlar. Bu durum sonuçta bir çelişki oluşturuyor. •Otoriteye karşı direndikleri halde kişiler bağlandıkları kişiye sonuna kadar bağlanabiliyorlar. Bu durumda çelişki yaratıyor. •Genç kendisine karşı çok nazik ve samimi , saygılı davranılmasını ister. Ancak genç başkasına karşı kaba ve sert davranabiliyor. •Çok iyimser, herşeye dört elle sarılan yorulmaz olmasına karşın; kötümser, içe kapanık, uyumsuz olabiliyor.        KİMLİK VE ARKADAŞLIK   Bu dönemin temel gelişimsel özelliği kimlik oluşturmaktır. Eğer birey daha önceki gelişimsel dönemlerini sağlıklı bir biçimde atlattıysa ya da gerek ailevi gerekse sosyal ilişkilerindeki çatışmaları çözebildiyse sağlıklı bir kimlik oluşturur. Daha sonraki genç yetişkinlik, onu takiben yetişkinlik ve diğer gelişimsel dönemlere sağlıklı bir biçimde girer ve bu dönemleri sağlıklı bir biçimde sürdürür.   Kimlik oluşumu özdeşleşme ile başlar. Yani genç çevresinde gördüğü, beğendiği, etkilendiği, değerli saydığı kişileri kendisine mal eder, onlarla özdeşleşir. Bu kişiler gencin öğretmeni, arkadaşı, kardeşi,sevdiği sanatçıya da bir roman kahramanı olabiliyor. İşte genç bu kişilerin giyim tarzlarını, konuşmalarını, tavır ve davranışlarını taklit eder, onlarla bu anlamda özdeşleşir. Bu aşırıya kaçmadıkça doğal bir süreçtir. Ergende böyle davranışlar görüldüğünde ergen küçük düşürülmemeli, onunla alay edilmemelidir. Çünkü bu doğal bir gereksinimdir ve sonuçta ergen özdeşleşme yoluyla kimliğini bulacaktır.   Bir de ergenlik döneminde morotoryum denilen bir duraklama sözkonusudur. Bu çocuk rollerini bırakıp yeni bir rol edinme yani genç rollerini üstlenmedeki durumdan kaynaklanır.             En hassas, en stresli bir dönemin bir başlangıcıdır. Özellikle 13 yaş üzerinde durulması gereken bir yaştır. Bu dönemde ergen daha huzursuz, daha gergin ve uyumsuz bir yapı içindedir. Çocuğun kolaylıkla dışarıya kapılabileceği, olumlu, olumsuz faaliyetlere yönelebileceği bir dönemdir. Bu nedenle özellikle bu dönemde ergenin sosyal ilişkilerinin,arkadaş çevresinin bilinmesi ve çocuğa farkettirilmeden kontrol altına alınması gerekiyor.   Ergenlikte grup kimliği önemlidir. Bu nedenle ergenin arkadaşları ve arkadaşları ile yaptığı şeyler önemlidir. Ergenin arkadaşlarını gözleyerek onun ruhsal problemlerinin farkına varabiliriz. Kısaca arkadaşlık ruh sağlığının belirleyicisidir. Örneğin bir genç arkadaşlarına aşırı derecede bağlılık duyuyorsa aile içinde çözemediği çatışmalar olabilir, sevgi ya da ilgi ihtiyacı tam olarak karşılanamıyor olabilir. Başka bir örnekse genç ya yaşından küçüklerle oynuyorsa ya da sürekli karşıt cinslerle oynuyorsa cinsel kimlik problemleri olabilir. Örnekleri bu anlamda çoğaltmak mümkün.   Bu dönemde olumsuz arkadaş gruplarından en çarpıcı örnekse çete gruplarıdır. Çete gruplarında bulunan gençlerin %90’ının aile içinde problemleri var demektir. Yapılan araştırmalarda da bu kanıtlanmıştır. Bu çocuklar ailelerinde bulamadıkları ilgi ve sevgi ihtiyacını grup içinde telafi ediyorlar. Ailelerinden yeterince ilgi görememeleri dolayısıyla olumsuz bir takım faaliyetlere girip ( alkol kullanımı, şiddet olaylarına katılma, bir ideolojiye sımsıkı bağlanıp olumsuz etkinliklere girme, uyuşturucu kullanımı, cinsel taciz olayları, hırsızlık gibi yasa dışı faaliyetler....)çevrenin ilgisini çekme niyetine girebiliyorlar.   Çetelerin kurulmasındaki en ciddi yaş 11-13 yaşları arasıdır. Önce oyun grupları şeklinde kuruluyor, daha sonra bu gruplar suç alt kültürüne yani çetelere dönüşüyor.   Çetelerin oluşmasındaki belli başlı faktörler:   •Dil güçlükleri: Konuşulan dili anlamama ya da çocuğun konuştuğu dilin başkaları tarafından anlaşılmaması. •Okulda karşılaşılan güçlükler: Başarısızlık, okula devamsızlık, okulda iyi bir arkadaş çevresinin oluşmaması... •Her türlü ayrımcılık: Din, mezhep, dil, ırk ayrımı •Düşük ekonomik durum: •Aile ocağındaki yıkıntı: Üvey anne baba tutumları, ailenin ilgisizliği... •Çocuğun içinde bulunduğu gruptan dışlanması: Çocuk çeteyi prestij sağlamak,bir mevkii sağlamak açısından bir araç kabul etmekte ve çeteye katılmaktadır. Çeteye katılan kişinin bazı kişilik sorunları çözümlenememiştir. Özellikle güvensizlik duygusu çete içinde kaybolur.       Çetelerde aşırı bir dayanışma söz konusudur. Çeteye girmek isteyen kişiler önce sadece heyecan duymak için birlikte küçük suçlar işlerler. Eğer işlenen suçlar cezasız kalırsa bu sefer daha büyük suçlar işlemede adım atarlar. Çete içinde suçlar bir adet-gelenek halini alır ve yeni üyelere suç tekniği öğretilir, birey işlediği suçlardan dolayı suçluluk duygularına kapılmaz. Çünkü bunu bireysel olarak işlenmiş bir suç değil; grubun suçu olarak algılar.   Bu dönemde ergenlerin yalnızlık ihtiyacı çete içinde engellenerek ortadan kalkar ve kişi daha doyumlu olur, kendisine benzeyen insanların da olduğunun farkına varır. Başka insanların da kendisi gibi yalnız,başarısız olduğunu bildiği zaman rahat ederler.   Ayrıca sigara, alkol gibi madde kullanımları da bu dönemde başlıyor. Önce özenti olarak kullanılıyor. Daha sonra birey bu maddelere sorunları oldu zaman yaklaşıyor ve bunları sorunlardan kaçma yolu olarak algılıyor. En son aşama da ise alışkanlık halini alıyor.   İLGİLERİNİN ÖZELLİKLERİ   •Ergenlerin ilgilerinde bir ölçüsüzlük vardır. •Duygu, düşünce ve davranışlarında bir aşırılılık sözkonusudur. •Ergenlikte ilgiler çabuk söner ve yeni ilgiler ortaya çıkar. •İlgilerde artış görülür ve değişik ilgilere verdiği değer de değişir. •Ergenlik döneminin başında ilgilerde bir dengesizlik görülür. Ergenlik yılları ilerledikçe bu dengesizliklerde de azalmalar görülür.   ERGENLİKTE İNTİHAR   Ergenlik döneminde yoğun olarak görülen bir durumdur. Nedeni moda ya da paylaşılan bir duygu gibi görülmesidir. intihar nedeni olarak kişi kendisi ile ilgili değil ailesi ile ilgili şeyleri ortaya atıyor özellikle intihar örnekleri ve görüntüsü insanları çok etkiliyor ve ümitsizlik duygularını oluşturuyor.   Eğer kişilerin çocukluk yaşantılarında, ailesinde intihar geçmişi varsa bu çocukların ya da kişilerin intihar etme olasılıkları fazladır.   İntiharın önemli nedenlerinden birisi de depresyondur. Depresif kişiler olayları hep kendilerine mal ederler, olayların tek sorumlusunun kendileri olduğunu düşünürler. Ailevi problemler,çözülmemiş hastalıklar... depresyona neden olur ve depresyonun son noktası da intihardır.                               “Çocuğunuzu tanıyarak eğitime başlayınız”   J.J.Rousseau   AİLE   Aile bir ilişkiler sistemidir. Aile demekle neyi kastediyoruz? Soyut anlamda kişiler arası ilişkileri içeren belli kuralları olan bir düzendir.   Aile sistemi dediğimiz zaman aile içindeki bireylerin birbirleriyle nasıl etkileşimde bulunduklarını düzenleyen kuralların tümünü kastederiz.   Birey Davranışları İle Tüm Aileyi Yansıtır:   Her birey kendi benlik tanımlaması içinde ailenin tüm düzenini yansıtır;koşullar olanak verildiğinde, kendi bildiği türden bir aile ortamı yaratmaya girişir. Daha doğrusu koşul ve olanakları kendi bildiği aile türünden bir aile yaratacak biçimde kullanır. Bu nedenle babası alkolik olan bir kız alkolik bir adamla evlenir; annesi tarafından ilgi, sevgi görmemiş, yalıtılmış bir erkek ise anneleri gibi duygusal yönden soğuk kadınlarla evlenirler. Aile içindeki roller böylece kuşaktan kuşağa kendi kendini böylesine yineler       AİLENİN TEMEL GEREKSİNİMLERİ   1.Değerli olma duygusu: Aile içindeki etkileşim çocukları ya “ben değerliyim” ya da “değersizim” duygusuna götürür. Bu gereksinim aile içinde yerine getirilmezse çocuk her türlü davranışla bu duyguyu elde etmeye çalışır. Ergenlik çağındaki erkek çocukların çete(gang) kurarak çoğu kez ölümle sonuçlanan çatışmaları da, kendilerini önemli görmeyen aile ortamlarına bir tepki olarak yorumlanır.”Ben değerliyim” duygusunu aile içinde elde eden birey kendisini kanıtlamak için aşırı davranışlarda bulunmaya gerek duymaz.   2.Güven ortamı: Aile içindeki bireylerin emniyette olduğu, dışarıdaki tehlikeli olayların aile içine girmeyeceği duygusu, bu gereksinmenin temel nedenidir. Eğer çocuk ev içinde kendisini güven içinde bulmuyorsa çocuk ailenin dışında bir yere yönelir. Aile ile olan bağlarını koparır.   3.Yakınlık ve dayanışma duygusu: Aile içinde temel güven ve dayanışma varsa aile dışında bireyin karşılaştığı stres getirici olumsuz olaylar yıkıcı etkisini pek göstermez. Güven duygusunun baskın olduğu aile dış dünyanın yaratmış olduğu sıkıntı ve kaygılarından kendisini kurtarır. Bu tür aile içinde olan kimseler kendilerine olduğu gibi çevresine de güvenirler. Eğer aile içinde güven ve dayanışma sağlanmamışsa bu insanlar yoğun stres ve gerginlik yaşarlar. Bu kişiler kendilerine dahi güvenemezler. Dolayısıyla çevresinde yakın ilişkiler kuramazlar.   4.Sorumluluk duygusu: Aile sistemi içindeki anne ve babalar davranış ve sözleri ile sorumluluk duygusunu ifade ederler. Aile içinde sadece anne baba değil herkes sorumluluk duygusunu paylaşır. Elbette ki çocuklara yaşları oranında sorumluluk yüklenmelidir. Tüm sorumluluğu kendi üzerine alan, çocuğunu sorumluluktan kurtaran anne ve babalar kendi yaşamını biçimlendirmekten aciz sürekli başkalarının yönetiminde olmaya yönelik bireyler yetiştirirler Bu tür tutumlar sonucunda yetişmiş bireyler yaşamlarında yer alan olaylardan sürekli başkalarını sorumlu tutarlar. Gelişimsel dönemi göz önüne alınarak çocuğun odasını toparlaması, ev işlerine yardım etmesi gibi konularda sorumluluğu sağlanabilir. Bunu yaparken kız ve erkek işleri kesin çizgilerle ayrılmamalıdır.   5.Zorluklarla mücadele ederek onların üstesinden gelmeyi öğrenme: Çocuğa her şey hazır verilmemelidir. Sorumluluk duygusunun gelişimi ile ilgili anlatılanlar zorluklarla mücadele etme ile ilgilidir. Çocuğun içinde bulunduğu gelişimsel dönem göz önünde bulundurularak çocuk kendi sorunları ile başbaşa bırakılmalıdır. Bu durum onların zor sorunları ile mücadele ederek, uğraşmasına olanak vermek, kendisine güvenli sorun çözme becerileri gelişmiş bireyler olarak yetişmeleri için gereklidir. Karşılaştığı her zorluğa aşırı yardım eden ana babaların çocukları sürekli başkalarına muhtaç, kendilerine güvensiz olur. Böyle kişiler yetenek becerilerini keşfedemezler.   6.Mutluluk ve kendisini gerçekleştirme ortamı: Aile ortamı bir mutluluk ortamıdır. Şimdiye kadar anlatılan gereksinimlerin karşılanması mutlu olmayı getirir. Evde değerli olduğu duygusunu tadan birey mutlu olur ve yaptığı şeylerden doyum alır, kendini gerçekleştirme olanağı bulur.   7.Sağlıklı manevi yaşamın temellerini oluşturma ortamı: Katı din kuralları altında yetiştirilmiş çocuk sürekli yargılanacağı, cezalandırılacağı korkusunu yaşar. Kendi yaşantı ve deneyimlerini zenginleştirecek iç ve dış dünyasını araştırıp keşfedeceği yerine körü körüne itaati, kendi düşünce ve duygularından utanmayı öğrenir. Sağlıklı manevi yaşam ailenin çocuğuna verebileceği en önemli süreçtir. Sağlıklı bir manevi temeli olan insanlar kendisi ile barışık, insan ilişkileri olumlu ve kuvvetli saygılı bireyler olarak yetişirler.      KORUNMASI GEREKEN BEŞ TEMEL ÖZGÜRLÜK    1.Şimdi ve burada olanı duyma ve görme (algılama) özgürlüğü 2.Kendi düşündüğünü olduğu gibi ifade edebilme özgürlüğü 3.Kendi duygularını olduğu gibi ifade edebilme özgürlüğü 4.Kendi arzularına göre bir şeyi isteme ya da reddetme özgürlüğü 5.Olmak istediği yönde gelişerek kendi özünü gerçekleştirme özgürlüğü     Tanrım bana   Değiştiremeyeceğim şeyleri kabul etmek için   SÜKÛNET   Değiştirebileceklerimi değiştirmek için   CESARET   İkisini birbirinden ayırabilmek için de   AKIL VER        AİLE İÇİ İLETİŞİM               Etkili iletişimin temelinde bireyin kendisini tanıması, kendi değerlerinin ve tutumlarının farkında olması ve kendine güven yatar. İyi bir iletişimci ipuçlarını anında görür (jestler, mimikler, beden duruşu) ve onları gerçekçi olarak değerlendirir.    İLETİŞİM ENGELLERİ   1.Emir vermek, Yönlendirmek: Bu iletiler kişinin duygularının önemsiz olduğu mesajını verir. Kişi diğer kişinin istediğini yapma zorunluluğunu hisseder. 2.Uyarmak, Gözdağı vermek: Bu iletiler de emir verme ve yönlendirmeye benzer; ancak kişinin vereceği yanıtın karşılığı olacak tümceleri de içerir. Kişinin isteklerine saygı duyulmadığı mesajını verir. Bu durum kişide öfke ve düşmanlık yaratır. 3.Ahlak dersi vermek: Bu tür ilişkilerde otoritenin ve zorunlulukların gücü kişiye karşı kullanılır. “yapmalısın, etmelisin” mesajlarını iletir ve bireyi karşı koymaya zorlar. 4.Öğüt vermek ve çözüm önerileri getirmek: Kişinin sorunlarını kendi kendisine çözeceği yeteneğinin olmadığına inanıldığını gösterir. 5.Öğretme, nutuk çekme, mantıklı düşünceler önerme: Bu durum aile içinde o anda herhangi bir sorun yokken çocuklar tarafından kabul edilebiliyor; ancak, sorun anında bu durum kabul edilmiyor ve daha fazla çatışmalara neden oluyor. Mantıklı düşünceler önerme çocuğun mantıksız ve bilgisiz olduğuna dair mesaj iletir. 6.Yargılamak, eleştirmek, suçlamak,aynı düşüncede olmamak: Bu iletiler çocuk üzerinde diğerlerinden daha fazla olumsuz etki yapar. Bu değerlendirmeler çocuğun benlik saygısını düşürür. Çocuklar hakkında yapılan olumsuz değerlendirmeler çocuğun kendisini değersiz, yetersiz görmesine neden olur. 7.Övmek, aynı düşüncede olmak, olumlu değerlendirmeler yapmak: Genel inanç olarak bu durumun çocuğa zarar vereceği hiç düşünülmez. Çocuğun öz imgesine uymayan değerlendirmelerin yapılması çocukta kızgınlık yaratır. Çocuklar bu iletileri anne babanın kendilerini yönlendirme ve isteğini yaptırma girişimi için kurnazlık olarak yorumlarlar. “Siz böyle söyleyince sanki ben daha çok mu çalışacağım?” gibi düşünürler. Övgü ise başkalarının yanında yapılıyorsa çocuğu utandırır. Aşırı övgü sonucunda çocuk buna alışır ve övülmeye gereksinim duymaya başlar. 8.Ad takmak, alay etmek: Çocuğun benlik saygısı üzerinde olumsuz etki yapar. 9.Yorumlamak, analiz etmek, tanı koymak: Bu durum çocuğun konuşmasını, kendi duygularını ifade etmesini engeller. 10.Güven vermek, desteklemek, avutmak, duygularını paylaşmak: Anne babalar çocuklarının duygularını tam olarak anlamadıklarında ortaya çıkar. Böyle bir durumda sorun hiç yokmuş gibi algılanıp avutma eğilimine gidilir.” Üzülme yarın her şey düzelecek, kendini daha iyi hissedeceksin” gibi mesajların verilmesi çocuğun önemsenmediği hissini verir. 11.Soru sormak, sınamak, sorgulamak: Çocuk sorgulanıyor hissine kapıldığında bu durum onda güvensizlik, kuşku oluşturur. 12.Sözünden dönmek, oyalamak, alay etmek, şakacı davranmak, konuyu saptırmak: Böyle iletiler yüzünden çocuk anne babasının onunla ilgilenmediğini, duygularına saygı göstermediğini belki de onu dışladığını, dikkâte almadığını düşünür. Çocuklar sorunlarını dile getirdiklerinde çok ciddidir. Şaka ve espriyle karşılık vermek onları incitebilir ve itilmişlik kenara atılmışlık duygusunu verir.       ANA BABALAR ON İKİ İLETİŞİM ENGELİNİ KULLANINCA...           YANIT       İLETİŞİM ENGELİ       “Benim oğlum okulu bırakamaz. Buna izin vermem.”       EMİR VERME   YÖNLENDİRME       “Okulu bırakırsan benden para falan bekleme.”       UYARMA   GÖZDAĞI VERME       “Okumak herkese nasip olmayan ödüllendirici bir deneyimdir.”       AHLAK DERSİ VERME       “Ödevini yapmak için neden bir program yapmıyorsun?”       ÖĞÜT VERME   ÇÖZÜM GETİRME       “Üniversite mezunu lise mezunundan yüzde elli fazla kazanır.”       NUTUK ÇEKME   ÖĞRETME       “Uzak görüşlü değilsin. Düşüncelerin henüz yeterince olgunlaşmamış.”       YARGILAMA   ELEŞTİRME   SUÇLAMA       “Her zaman gelecek için umut veren iyi bir öğrenci oldun.”       ÖVME       “Hippi gibi konuşuyorsun.”       AD TAKMA   ALAY ETME       “Çaba göstermediğin için okuldan hoşlanmıyorsun.”       YORUMLAMA   ANALİZ ETME       “Duygularını anlıyorum, ama son sınıfta daha iyi olacak.”       GÜVEN VERME   DUYGULARINI PAYLAŞMA       “Eğitimsiz ne yapacaksın? Nasıl geçineceksin?”       SINAMA   SORU SORMA   SORGULAMA       “Yemekte sorun istemiyorum.”       KONUYU SAPTIRMA       Gönderici    Bu tür konuşmalar çocuktan gelecek bir sonraki iletişimi engeller; ana-baba çocuk ilişkisi gibi çocuğun benlik saygısını da olumsuz engeller. Çocuklar üzerinde aşağıdaki olumsuz sonuçları oluşturma tehlikesi taşır:        •Konuşmalarını engeller •Savunmaya geçirir •Kavgacı yapar, karşı saldırıya yöneltir •Yetersiz olduklarını hissettirir •Kızdırır, küstürür •Oldukları gibi kabul edilemedikleri duygusunu uyandırır •Sorunlarını çözmede kendilerine güvenilmediğini hissettirir •Anlaşılmadıklarını hissettirir •Duygularının yersiz olduğunu hissettirir •Kızdırır, yılgınlığa uğratır •Sorgulanıyor duygusunu yaratır •Anne ve babasının kendisiyle ilgilenmediği duygusunu uyandırır.        AİLE KURALLARI    Her aile gerek açık gerekse kapalı olarak kurallarını belirlemiştir. Sağlıklı ailede kurallar gizli değil açık olarak belirlenmiştir. Aile içindeki bireyler birbirlerinin iyi tanırlar, duygular karşılıklı olarak hissedilir. Evde eşitlik sözkonusudur.   Mutlaka ki zaman zaman her evde küçük de olsa çatışmalar yaşanır. Hiç çatışma yaşanmayan bir evde büyük olasılıkla maskeler takılıdır. Yani sosyal maskeler iletişimde bulunuyordur.    Çatışma uzun süreli ilişki içinde olan kişiler arasında doğal olarak ortaya çıkar. Önemli olan çatışmanın çıkmasını önlemek değil, çatışma çıktığı zaman kişilerin birbirleriyle nasıl etkileşim kuracağının bilinmesidir. Aralarında çıkan çatışmayı birbirlerini kırmadan çözebilme becerisini gösteren çiftler sağlıklı bir aile kurar.   Sağlıklı bir ailede sorunları çözmek için kullanılan yöntemler:        •Duygu ve düşünceler olduğu gibi, abartılmadan ortaya konulmalıdır (Bu tutuma kendine güvenli ve kendine saygılı tutum diyoruz. Bu tutum içinde olan kişiler hem kendilerine hem de başkalarına saygı gösterirler.) •Sorunlar şimdiki bağlam içinde ele alınmalı ve eski birikimler işin içine sokulmamalıdır •Kesinlikle öğüt verme kullanılmamalı, davranışlar somut bir biçimde ayrıntılı olarak ele alınmalıdır. •Yargılamaya gidilmemeli, kişiler kendi duygu ve düşüncelerini ifade edebilmelidirler. •Duygu ve düşünceler, ne az ne eksik, olduğu gibi olduğu gibi ifade edilmelidir; karşısındakinin ne beklediğine ya da en mükemmel olması gerektiğine göre ifadeler aranmamalıdır. •Konunun özü ile konuya ilişkin olmayan ayrıntılar birbirinden ayırdedilmelidir. Örneğin siz çocuğunuza “iki saat geciktin” dediğinizde, çocuğunuz size: “hayır bir saat kırk beş dakika geciktim” dememelidir. •Sorun çözmede etkin dinleme kullanılmalıdır. (daha sonraki bölümde ayrıntılı olarak anlatılacak) •Belirli bir zaman konusu içinde ancak bir çatışma üzerinde durulmalı, başka çatışma konuları çatışmaya katılmamalı. Örneğin: “hem geç kalıyorsun hem de bana yardım etmiyorsun”diyerek iki konuyu birden ortaya atmamak gerekir. •Birinin haklı çıkması yerine her iki tarafın da anlaşabileceği bir çözüme yönelmek gerekir. “ben haklıyım, sen yanlış hareket ediyorsun” tarzında davranmamak gerekir.        Sağlıksız ailede gizli kurallar:   Sağlıksız ailede kurallar bilinçaltındadır. Gizli ve açığa çıkmamıştır. Bu kuralları kimse tartışamaz. İşte sağlıksız ailede geçerli olan kurallar şunlardır:       1.Denetleme: çocuk duygu ve düşüncelerini ifade ederken hep korku içindedir. Ya da duygularını ifade edemez, bastırır. Söyleyeceklerini hep önceden kestirmek zorundadır. Kendiliğinden ortaya çıkan davranış kötüdür, affedilmez. Bu tür ailelerde sağlıklı bir güven ortamı söz konusu değildir. 2.Mükemmeliyetçilik: Yapılan her işte, girilen her sınavda kişinin mükemmel olması beklenir. Her şey göstermeliktir, başkasının beğenmesi için yapılır. Mükemmeliyetçilik kişinin kendi gerçeğinin hiçbir değeri olmadığını kendi düşünüş ve değerlendirilişinin önemsiz olduğunu ifade eder. Bu ortamda yetişen çocuğun temel duygusu umutsuzluktur. Kendilerini değersiz, yetersiz bulurlar. 3.Suçlama: Suçlama olayları olduğu gibi kabul etmemenin bir sonucudur. Yapılan suçlamalar her şeyin denetim altında tutulması gerektiği ve yapılan herşeyin mükemmel olmasının zorunlu olması gerektiğini ortaya çıkarır. Bu durum ise kişide kaygı ve utanç duygularını yaratır. 4.Beş temel özgürlüğün inkârı: Sağlıksız ailede kişilerin doğal olarak geliştirdikleri algılama, duygu, düşünce, davranış, arzu ve amaçları inkâr edilir. “içinden geldiği gibi değil; mükemmeliyetçi kurala uyarak, başkalarının senden beklediği biçimde algıla, duygulan, düşün,davran, arzu et, ve amaç edin.” Bu durum kişini kendi gerçeğini inkâr etmesine neden olur. Böylece kişi tamamen dışa bağımlı, kendi iç dünyasıyla ilişkisi kopuk, robot gibi yaşar. Böyle bir kişinin mutlu olması da sözkonusu olmaz. 5.Konuşmanın yasak olması: Sağlıksız bir ailede özellikle çocukların duygu ve düşüncelerini ifade etmesine olanak verilmez. Bu duru çocuklarda değersizlik duygularına neden olur. 6.Küskünlük ve kırgınlıkların sürdürülmesi: Aile içindeki kırgınlık ve küskünlüklerin sürdürülmesi, kişilerin birbirlerini anlamasını ve sorunun çözülmesini engeller. 7.Kimseye güvenmeme: Sağlıksız bir ailede kimse kimseye güvenmez. Aslında güven var gibi görünse de temelde güvensizlik vardır. Sağlıksız ailede yetişen kişi kimseden saygı ve gerçek sevgi görmediği için kimsenin kendisine yardım edemeyeceğine inanır. Yardım etmek isteyenlerin “mutlaka art düşüncesi vardır, çıkarı vardır” diye düşünür.       Sağlıksız ailede yetişen kişilerin kendilerine güveni olmaz. Bu kişiler mutlaka dıştan denetimli bireyler olurlar.       “Temelinde sevgi olan hiçbir eğitim başarısızlığa uğramaz”   Pestallozi   DİNLEME BECERİLERİ   Edilgin dinleme (sessizlik): karşısındakinin konuşmasına olanak verme. Edilgin dinleme kişiye:       •Duygularını duymak istiyorum •Duygularını kabul ediyorum •Benimle paylaşmak istediğin konuda vereceğin karara güveniyorum •Bu senin sorunun sorumlu sensin gibi güçlü mesajları verir.       Kabul ettiğini gösteren tepkiler: Sessizlik iletişimi engellemesine karşın çocuğa kabul edilmediği izlenimini verir. Ona gerçekten tüm dikkâtimizi verdiğimizi göstermeliyiz. Bunu yapmak içinse karşımızdakine sözlü ve sözsüz mesajlar iletmeliyiz. Hı hı, evet, seni anlıyorum.....gibi sözlü mesajlarla; baş sallama, jestler ve mimiklerle, beden duruşu gibi sözsüz mesajlarla karşımızdakine onu dinliyor hissini vermemiz gerekir.   Konuşmaya açık davet: Çocuklar sorun ve duygularını dile getirmekte güçlük çekerler. Konuşmak için yüreklendirilmek isterler. Şu örnek cümlelerle konuşmaya davet sağlanabilir:       •O konuda konuşmak ister misin? •Bu olay karşısında neler hissettin? •Bana örnek verir misin? •Bu konuda neler düşünüyorsun?       Etkin dinleme:Etkin dinlemede kişinin söylediklerinin gerçek anlamlarının kavranması gerekir. Etkin dinleme çocukların duygu boşalımına yardım eder. Çocukların duygularını keşfetmelerine yardımcı olur. Etkin dinleme çocukların olumsuz duygulardan korkmamalarına yardım eder, ana-baba-çocuk arasında sıcak bir dostluk geliştirir. Duyulduğunu ve anlaşıldığını bilmek öylesine hoş bir duygudur ki, konuşan dinleyene karşı bir yakınlık duyar. Çocuklar sevgiye tepki verirler. Kişi empati kurup doğru olarak dinleyince karşısındakini anlar. Bir anlamda kişi kendisini karşısındaki kişinin yerine koyar. Empati kurmayı öğrenen anne ve babalar çocuklarına daha fazla anlayış göstermiştir.   Etkin dinleme için:       •Çocuğun söylediğini duymak istemelisiniz. Bu onun için zaman ayırmak anlamına gelir. Zamanınız yoksa bunu çocuğunuza söylemelisiniz. •O andaki soruna yardımcı olmayı gerçekten istemelisiniz. İstemezseniz isteyinceye kadar bekleyin. •Duyguları ne olursa olsun, sizin duygularınızdan ne denli farklı olursa olsun onun duygularını gerçekten kabul etmelisiniz. •Çocuğun duygularını tanıdığına, onlarla baş edebileceğine ve sorunlarına çözüm bulma yeteneğine tam olarak güvenmelisiniz. Bu güveni çocuğunuz sorunları kendi başına çözdüğünü gördükçe kazanacaksınız. •Duyguların sürekli değil, geçici olduğunu anlamalısınız. Duygular geçicidir. •Çocuğunuzu diğerlerinden farklı ayrı bir birey olarak algılamalısınız. Bu “ayrılık” çocuğun kendi duygularının olmasına, nesneleri kendisine göre algılamasına “izin” vermenize destek olur. “Ayrılık” ı, yalnızca hissetseniz bile çocuğa yardımcı olabilirsiniz. Çocuğun sorunları olduğunda onun yanında olmalı ancak karışmamalısınız.       Etkin dinlemenin en uygun zamanı çocuğun sorunu olduğunu gösterdiği andır. Ana-babalar çocuklarının duygularını dile getireceklerini duyacakları işin çoğunlukla bu anı kolaylıkla yakalayacaklardır.   Tüm çocukların öğretmenleri, arkadaşları, ana- babalarıyla, kardeşleri hatta kendileri ile ilgili problemleri olabilir. Bu sorunlar onların stres yaşamalarına neden olabilir. Bu tür sorunların çözümü için yardım alan çocuklar daha kendine güvenli ve daha güçlü olurlar. Yardım almayanlarsa duygusal açıdan sorunlar yaşarlar.   Etkin dinlemenin uygun zamanını bilmek için ana-babaların “bir sorunum var” türünden tümceleri duymaya açık olmaları, ancak önce çok önemli olan “SORUN KİMİN?”ilkesini bilmelidirler.   Ana-baba-çocuk ilişkisinde aşağıdaki gibi üç durum vardır:       1.Çocuğun herhangi bir gereksinimi engellenmişse sorunu var demektir. Çocuğun o anki davranışı anne-babanın gereksinimini karşılamasına somut bir biçimde engel yaratmadığı için sorun ana-babanın değil, SORUN ÇOCUĞUNDUR. 2.Çocuğun gereksinimleri engellenmeyip karşılanmakta ve davranışı anne-babasının gereksinimini karşılamada somut bir engel de yaratmamaktadır. Bu nedenle İLİŞKİDE SORUN YOKTUR 3.Çocuğun gereksinimleri karşılanmakta ancak davranışı anne-babasının gereksiniminin karşılanmasını somut bir biçimde engellemektedir. Şimdi SORUN ANNE-BABADADIR.       Çocuğun sorunu olduğu zaman anne-babanın ETKİN DİNLEMESİ için en uygun zamandır. Ancak sorun anne babadayken uygun değildir. Çocuk sorun yaşıyorsa etkin dinleme ile onun kendi sorunlarına çözüm bulmasına yardım edebilirsiniz.   Etkin dinlemenin aşırı kullanılması ya da uygun zamanda ve durumda kullanılmaması işlerlik sağlamaz. Bu nedenle daha öncede belirtildiği gibi zamanlamanın ve koşulların sağlanması gerekir.       “Çocuk insanın babasıdır”   W. Wordsworth       BEN DİLİ:   Genellikle anne ve babalar iletişimde “sen dili”ni kullanıyorlar sen iletileri duygu ifade etmez . genellikle emir verme yargılama, öğüt verme gibi iletişim engellerini içerir. Örneğin:       •Konuşma artık •Yapmamalısın •Dersine çalışmazsan •Yaramazlık yapıyorsun •Bebek gibisin •Dikkât çekmek istiyorsun •Daha iyi öğrenmelisin......       Ana-baba çocuğun davranışını kabul etmediği zaman o davranış nedeniyle ne hissettiğini çocuğa söylerse ileti “SEN İLETİSİ”nden “BEN İLETİSİ” ne dönüşür. Yani ben dilinde duygular konuşur.       •Yorgun olduğum zaman canım oyun oynamak istemiyor •Eğer bugün çok yaramazlık yaparsan ben çok üzülürüm •Akşam yemeğini zamanında yetiştiremeyeceğim diye endişeleniyorum       Gerçekten de çocuktan beklediğimiz davranışların oluşmasında “ben dili”nin ne kadar etkili ve doğru bir iletişim aracı olduğunu göreceksiniz.   Ben dili çocuğun ana babasının kabul edemediği davranışını değiştirmesinde daha etkili olduğu gibi çocuk- ana baba ilişkisi için de daha sağlıklıdır. Ben dili çocuğu direnmeye, isyan etmeye yöneltmez. Örneğin dışarı çıkmak için direnen bir çocuğa:   “Hayır, hemen odana git, sokağa çıkamazsın” demek mi doğrudur; yoksa “hava karardığı için sokağa çıkman beni endişelendiriyor. Bu yüzden gitmeni istemiyorum ama, yarın erken saatte arkadaşlarınla birlikte olmana izin verebilirim.” demek mi doğrudur? Tabii ki ilk cümle sen iletilerini içerdiği için çocukta bir direnme ya da isyana yol açacaktır. Ancak ikinci cümlede duyguların ifadesi söz konusu olduğu için ben dilini kullanmak daha etkilidir. Çünkü ben dili davranışı değiştirme sorumluluğunu çocuğa devreder.   SORUN ÇÖZME BECERİSİ   Kızgınlık ve öfke duygusu, farkında olunan ya da olunmayan çatışmalardan kaynaklanır. Sadece kısa süreli duygusal gerginlikleri değil uzun süreli çatışmaları çözmek de, yaşamın önemli bir parçasını oluşturur.   Çatışma değişik nedenlerden kaynaklanabiliyor çatışmaların çözümüne iki temel tutum içinde yaklaşılabilir.     1.Ben kazanacağım, o kaybedecek. (KAZAN / KAYBET) 2.Her ikimizin de sonuçtan memnun olması gerekir. (KAZAN / KAZAN ya da KAYBEDEN YOK ) yaklaşımları.     Kazan / Kaybet Yaklaşımı:   İki kişiden biri varılan sonuçtan hoşnut kalmaz. Bu tutumda en güçlü olan, hileli davranan kazanır. Bu yöntem beraberinde karşılıklı ilişkilerde güvensizliği getirir. Karşısındakini kaybetme pahasına tartışma taraflardan birince kazanılır.   Kaybeden Yok Yaklaşımı:   Bir çatışma konusu ortaya çıktığı zaman, taraflardan her biri sadece kendi isteğinin yapılmasına olanak verecek bir çözümde ısrar edecek yerde, her ikisi de yaratıcı bir biçimde iki tarafı birden tatmin edecek bir çözüm yolu bulmaya çalışırlar. Çatışmayı çözebilecek değişik yollar düzenli bir biçimde gözden geçirilerek bu gerçekleştirilebilir.   Sorun çözebilmek için kullanılabilecek aşamalar:      1.Birinci aşama: ÇATIŞMAYI TANIYIN: Sizce sorun nedir? Bu konuda kendinizi nasıl hissediyorsunuz? Burada “BEN DİLİ” kullanmayı ve her ikinizi de memnun edecek bir çözüme ulaşma tutumu içinde olduğunuzu belirtmeyi ihmal etmeyin. 2.İkinci aşama: BİR ÇOK ÇÖZÜM YOLU ORTAYA KOYUN: beş yada on dakika gibi belirli bir zaman süresi içinde aklınıza gelen çözümleri. İyi ya da kötü, mümkün ya da değil gibi süzgeçlerden geçirmeden olduğu gibi ortaya koyun. Bu aşamada amaç sorunla ilgili olabildiği kadar çok sayıda çözüm yolunu bir liste halinde ifade edebilecek duruma gelmenizdir. 3.Üçüncü aşama: ÇÖZÜM YOLLARINI DEĞERLENDİRİN: Bu aşamada her çözüm yolunu değerlendirerek, bu çözüm yollarının her birinizi tatmin ettiğini tartışacaksınız. Bu evrede kişilerin dürüstçe düşüncelerini ifade etmeleri önemlidir. Bir çözüm tarzını istemediği halde karşısındaki memnun olsun diye kabul etmek, iki kişinin arasındaki ilişkinin sağlığı bakımından sakıncalıdır. 4.Dördüncü aşama: EN İYİ ÇÖZÜMDE ANLAŞIN: Şu ana dek bütün seçenekleri gözden geçirmiş bulunuyorsunuz. Şimdi her ikinizi de en çok tatmin edecek kararı verme durumudur bu karara ulaştıktan sonra çözümün ne anlama geldiği bir kez daha her iki kişi tarafından ifade edilir. 5.Beşinci aşama:ÇÖZÜMÜ UYGULAMAYA KOYUN: Bu evrede çözümün ayrıntılarını konuşmaya başlarsınız. Burada ayrıntılardan kastedilen, çözüm uygulamaya konduğunda her iki tarafça ne gibi uyarlamalar ve ayarlamalar yapılması gerektiğinin konuşulmasıdır. Çözüm bir planlamayı gerektiriyorsa hemen planlamaya başlayın. Burada üzerinde durulması gereken nokta çözümün uygulanmaya geçebilmesi için gerekli işlemlerin her iki kişi tarafından anlaşılmış olmasıdır. 6.Altıncı aşama: ÇÖZÜMÜ GÖZDEN GEÇİRME: Bir çözümün gerçekten uygulanabilir ve uygulanamaz olduğunu denemeden anlamak zordur. Çözümü bir süre uyguladıktan sonra gözden geçirmek üzere bir araya gelmekte büyük fayda var. Bu durumdan sonra çözüm tarzında bazı değişiklikler önerilebilir. Hatta öyle bir durum olabilir ki çözümü her iki taraf tatmin edici bulmayıp yeniden gözden geçirmek gereği duyulabilir.    Önemli olan sorunun altında ezilmek yerine her iki tarafı da hoşnut edecek bir çözüme ulaşıncaya kadar yaratıcı bir biçimde sorunla uğraşmak yapıcı çözüm önerileri getirmektir. Zaten anlatılan tüm bu bilgiler yerine geldiğinde ilişkiler daha yapıcı olacak ve karşılıklı olarak birbirini anlama söz konusu olacaktır.    
YGS 1 - YGS 2 puan türü ile öğrenci alan Önlisans (2 yıllık) bölümler YGS 1 VE YGS 2 PUAN TÜRÜYLE İLE ÖĞRENCİ ALAN MESLEK YÜKSEKOKULLARI (ÖNLİSANS) – (MF) ACİL DURUM   VE AFET YÖNETİMİ(YGS–2) AĞIZ VE   DİŞ SAĞLIĞI (YGS–2) ALTERNATİF   ENERJİ KAYNAKLARI TEKNOLOJİSİ(YGS–1) AMELİYATHANE   HİZMETLERİ (YGS-2) ANTEPFISTIĞI   TARIMI VE İŞLEME TEKNOLOJİSİ (YGS– 2) ANESTEZİ   (YGS-2) AYAKKABI   TASARIMI VE ÜRETİMİ(YGS–2): AYAKKABI   VE SARACİYE TASARIMI (YGS2) BETON   TEKNOLOJİSİ (YGS–1) BİLGİ   GÜVENLİĞİ TEKNOLOJİSİ (YGS–1) BİLGİSAYAR   DESTEKLİ TASARIM VE ANİMASYON(YGS–1) BİLGİSAYAR   OPERATÖRLÜĞÜ (YGS–1) BİLGİSAYAR   OPERATÖRLÜĞÜ (ENGELLİLER ENTEGRE YO) BİLGİSAYAR   PROGRAMCILIĞI (YGS–1) BİLGİSAYAR   TEKNOLOJİLERİ VE BİLİŞİM SİSTEMLERİ (YGS–1) BİLGİSAYAR   TEKNOLOJİSİ (YGS–1) BİTKİ   KORUMA(YGS–2) BİYOMEDİKAL   CİHAZ TEKNOLOJİSİ(YGS–1) BOYA   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) BÜYÜK VE   KÜÇÜK BAŞ HAYVAN YETİŞTİRİCİLİĞİ (YGS–2) COĞRAFİ   BİLGİ SİSTEMLERİ (YGS–1) ÇEVRE   KORUMA VE KONTROL (YGS–2) ÇEVRE   SAĞLIĞI (YGS–2) DENİZ   ULAŞTIRMA VE İŞLETME (YGS–1) DERİ   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) DİŞ PROTEZ   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) DİYALİZ   (YGS–2) DÖKÜM(YGS–1)   ECZANE   HİZMETLERİ (YGS–2 ELEKTRİK(YGS–1) ELEKTRİK   ENERJİSİ ÜRETİM, İLETİM VE DAĞITIMI (YGS–1) ELEKTRİK   ENERJİSİ ÜRETİM, İLETİM VE DAĞITIMI(AÇIKÖĞRETİM) ELEKTRİKLİ   CİHAZ TEKNOLOJİSİ (YGS–1 ) ELEKTRONİK   HABERLEŞME TEKNOLOJİSİ (YGS–1) ELEKTRONİK   TEKNOLOJİSİ (YGS–1) ELEKTRONÖROFİZYOLOJİ   (YGS–1) ENDÜSTRİ   ÜRÜNLERİ TASARIMI(YGS–1) ENDÜSTRİYEL   CAM VE SERAMİK(YGS–2) ENDÜSTRİYEL   KALIPÇILIK (YGS–1) EV VE   DENEY HAYVANLARI YETİŞTİRİCİLİĞİ (YGS–2) EVDE HASTA   BAKIMI(YGS–2) FİZYOTERAPİ   (YGS–2) GAZ VE   TESİSATI TEKNOLOJİSİ (YGS–2) GEMİ   İNŞAATI (YGS–1) GEMİ   MAKİNELERİ İŞLETME (YGS–1) GEOTEKNİK   (YGS–2) GIDA   KALİTE KONTROLÜ VE ANALİZİ(YGS–2) GIDA   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) GİYİM   ÜRETİM TEKNOLOJİSİ (YGS–1) HARİTA VE   KADASTRO(YGS–1) İKLİMLENDİRME   VE SOĞUTMA TEKNOLOJİSİ (YGS–1) İNŞAAT   TEKNOLOJİSİ (YGS–1) İNTERNET   VE AĞ TEKNOLOJİLERİ(YGS–1) İŞ VE   UĞRAŞI TERAPİSİ (YGS–1) İŞÇİ   SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ (YGS–2) KÂĞIT   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) KİMYA   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) KONTROL VE   OTOMASYON TEKNOLOJİSİ (YGS–1) KOZMETİK   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) LABORANT   VE VETERİNER SAĞLIK (YGS–2) LABORANT   VE VETERİNER SAĞLIK (AÇIKÖĞRETİM) LABORATUAR   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) LASTİK VE   PLASTİK TEKNOLOJİSİ (YGS–2) MADEN   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) MAKİNE   (YGS–1) MAKİNE,   RESİM VE KONSTRÜKSİYON (YGS–1) MEKATRONİK(YGS–1)   METALURJİ   (YGS–1) MOBİLYA VE   DEKORASYON(YGS–1) ODYOMETRİ   (YGS–1) OPTİSYENLİK   (YGS–1) ORTOPEDİK   PROTEZ VE ORTEZ (YGS–2) OTO BOYA   VE KAROSERİ (YGS–2) OTOMOTİV   TEKNOLOJİSİ(YGS–1) OTOPSİ   YARDIMCILIĞI(YGS–2) PANCAR   YETİŞTİRİCİLİĞİ VE ŞEKER TEKNOLOJİSİ (YGS–2) PARAMEDİK   (YGS–2) PATOLOJİ   LABORATUAR TEKNİKERİ (YGS–2) RADYO VE   TELEVİZYON TEKNOLOJİSİ(YGS–1) RADYOTERAPİ   (YGS–1) RAFİNERİ   VE PETROKİMYA TEKNOLOJİSİ( YGS–2) RAYLI   SİSTEMLER ELEKTRİK - ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ(YGS–1) RAYLI   SİSTEMLER MAKİNE TEKNOLOJİSİ (YGS–1) RAYLI   SİSTEMLER MAKİNİSTLİK (YGS–1) RAYLI   SİSTEMLER YOL TEKNOLOJİSİ (YGS–1) SAHNE VE   GÖSTERİ SANATLARI TEKNOLOJİSİ (YGS–1) SARACİYE   TASARIMI VE ÜRETİMİ(YGS–2) SERAMİK,   CAM VE ÇİNİCİLİK(YGS–) SONDAJ   TEKNOLOJİSİ (YGS–1) SULAMA   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) ŞARAP   ÜRETİM TEKNOLOJİSİ(YGS–2) TARIM   MAKİNELERİ(YGS–1) TEKSTİL   TEKNOLOJİSİ( YGS–1) TIBBİ   GÖRÜNTÜLEME TEKNİKLERİ(YGS–1) TIBBİ   LABORATUAR VE TEKNİKERİ(YGS–2) TURUNÇGİL   TARIMI VE İŞLEME TEKNOLOJİSİ (YGS–2) UÇAK   TEKNOLOJİSİ (YGS–1) ÜRETİMDE   KALİTE KONTROL (YGS–1) YAPI   DENETİMİ(YGS–1) YAPI   RESSAMLIĞI(YGS–1) YAPI   RESSAMLIĞI(ENGELLİLER ENTEGRE YO) YAPI   TESİSAT TEKNOLOJİSİ (YGS–1) YAPI   YALITIM TEKNOLOJİSİ(YGS–1) YAŞLI   BAKIMI(YGS–2) YEM   TEKNOLOJİSİ VE HAYVAN BESLEME( YGS–2)
7. sınıf rehberlik etkinlikleri 7. SINIF KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI   HAFTA KAZANIMLAR 1–150 Toplumsal hayatı düzenleyen   kuralların önemini ve gerekliliğini açıklar. 2–165 Zararlı alışkanlıkların duygusal ve   bedensel yönden insan hayatına etkilerini fark eder. 3–118 Çatışma durumlarını   fark eder. 4–119 Kullandığı çatışma   çözme yöntemlerini değerlendirir. 5–151 Okul   hayatının iyi bir vatandaş olma üzerindeki etkisini açıklar. 6–37 Sınav   kaygısının başarı üzerindeki etkisini fark eder. 7–74 Başarılı   olduğu durumlarda kendini takdir eder. 8–120 Kendini aile fertlerinin yerine   koyarak onların duygu ve düşüncelerini anlar. 9–121 İletişim engellerinin üstesinden   nasıl gelinebileceğini açıklar. 10–73 Bedensel değişimini fark eder. 11–38 Okulda uygulanan testlerin ve test   dışı tekniklerin kendini tanımadaki önemini açıklar. 12–75 Yeteneklerini fark eder. 13–183 İlgilerin meslek seçimindeki rolünü   fark eder. 14–184 Meslek seçiminin önemini fark eder. 15–39 Ortaöğretim   kurumlarına giriş sınavları ile ilgili bilgi toplar. 15       * Koyu renkli kazanımlara ilişkin etkinlik okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM’dan gelecek rehber öğretmen tarafından gerçekleştirilecektir.         7. SINIF ETKİNLİK ÖRNEKLERİ 7. SINIF – 1.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KURALLAR TOMBALASI Sınıf:   7.sınıf Yeterlik   Alanı: Aile ve Toplum Kazanım:   Toplumsal hayatı   düzenleyen kuralların önemini ve gerekliliğini açıklar. (Kazanım Numarası   -150-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni, Küme Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: “Öğrencilere bir hafta   önceden toplumsal hayatı düzenleyen kuralların neler olduğu sorulur ve bir   hafta boyunca bu kuralların neler olabileceği konusunda araştırma yapmaları   ve bu kuralları küçük kâğıtlara yazarak bir torbada toplamaları istenir.   Ayrıca torbada toplanan toplumsal kurallar kâğıda da yazılarak listelenir ve   sınıf panosuna asılır. “ 1.Öğtoplumsal hayatı düzenleyen kuralların toplandığı torbadan bir kural seçer. 2.Seçbu kuralın uygulandığı ve uygulanmadığı durumları veya ortamları hayal   etmeleri istenir. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Torbadan   çektiğiniz kural neydi? Bu   kurala siz uyuyor musunuz? Neden? Bu   kurala çevrenizdekiler uyuyor mu? Neden? Toplumsal   hayatı düzenleyen kurallardan ilk kez duyduğunuz var mıydı? Neler? Çevrenizde   kuralların ihlal edildiği durumlar oldu mu? Sonuçları neler oldu? Kurallara   uymadığınız bir yaşantınız oldu mu? Sonuçları neler oldu? Bu   kuralların olmadığı bir ülke de hayat nasıl olurdu? Toplumsal   hayatı düzenleyen kurallar neden vardır? 4.Toplumsal hayatı dükuralların önemi ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:                                                             7. SINIF – 2.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ZARARLI ALIŞKANLIKLAR Sınıf:   7.sınıf Yeterlik   Alanı: Güvenli ve Sağlıklı   Hayat Kazanım:   Zararlı   alışkanlıkların duygusal ve bedensel yönden insan hayatına etkilerini fark   eder. (Kazanım Numarası -165-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–51, Form–52   Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Öğrencilere zararlı   alışkanlıkların hayatımızın pek çok alanını olumsuz etkileyebileceği,   çevrelerinde bu alışkanlıklara sahip insanları gözleyerek de bu zararlara   ilişkin bilgi edinebilecekleri vurgulanmalıdır. Süreç: 1.Öğgruplara ayrılır. Bir hafta önceden zararlı alışkanlıklar ve bunların insan   hayatı üzerindeki etkileri ile ilgili araştırma yapmaları istenir. 2.Yaptıkları   araştırmalar sınıfla paylaşılır. 3.Sağlıklı   ve hastalıklı akciğer resimleri öğrencilere gösterilir. 4.ÖğSertaç’ın ya da Burhan’ın yaşam öykülerini yazmaları istenir. 5.Gönüllü   öğrencilerden yazdıkları öyküleri okumaları istenir. 6.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Yazdığınız   öykülerden ve yaptığınız araştırmalardan yola çıkarak sağlıklı bir akciğere sahip olan insanların yaşamındaki ortak   noktalar nelerdir? Sağlıklı   bir hayat için olumlu alışkanlıklar neler olabilir? Olumlu   alışkanlıkların kişiye ve çevresine etkileri nelerdir? Yazdığınız   öykülerden ve yaptığınız araştırmalardan yola çıkarak hastalıklı bir akciğere sahip olan insanların yaşamındaki ortak   noktalar nelerdir? Sağlıksız   bir hayattaki olumsuz alışkanlıklar neler olabilir? Olumsuz   alışkanlıklara sahip kişiler kendisine ve çevresine ne tür zararlar verir? Zararlı   alışkanlıkların duygusal etkileri nelerdir? Zararlı   alışkanlıkların bedensel etkileri nelerdir? Sağlıklı   hayat için nelere dikkat ediyorsunuz? 7.Zararlı   alışkanlıkların duygusal ve fiziksel yönden insan hayatınavurgulanarak etkinlik sonlandırılır. NOT:Bu etkinlik için   uzman kişilerden (doktorlardan, sigara ile savaşanlar derneğinden vb.) yardım   alınabilir. NOT:Bu etkinlikte, tüm   zararlı alışkanlıklar ve bunların insan hayatı üzerinde ki etkisine de dikkat   çekilmelidir.   Değerlendirme:         FORM–51   …….                                                                                           SERTAÇIN   HAYAT ÖYKÜSÜ   FORM–52                                   BURHAN’IN   HAYAT ÖYKÜSÜ   7. SINIF – 3.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: HAYATIMIZDAKİ   ÇATIŞMALAR Sınıf:   7. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Çatışma durumlarını   fark eder. (Kazanım Numarası -118-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–53,   Form–54 Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Bu   etkinlik özel bilgi ve deneyim gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya   RAM’lardan gelecek uzmanlar tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun   sağlanamadığı ya da kalabalık okullarda rehber öğretmenin yetişemediği   durumlarda bu etkinlikler yerine öğrencilerin gelişim özellikleri ve   ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde bulundurularak sınıf rehber   öğretmeni tarafından farklı etkinlikler yapılabilir ya da diğer etkinliklere   daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğçatışmanın ne olduğunu yanlarındaki arkadaşlarıyla tartışarak ortak   tanımlarını yazmaları istenir. 2.Gönüllü   öğrenciler yazdıklarını sınıfla paylaşır. 3.Öğçatışmanın tanımını tahtaya yazar. Çatışma:   İki ya da daha fazla kişinin, aynı materyali, aracı, eşyayı, malzemeyi aynı   zamanda ve aynı yerde kullanmak istediğinde; aynı amaca aynı zamanda ulaşmaya   çalıştığında; birbiriyle uyuşmayan istek ve amaçları olduğunda ortaya çıkan   durumdur. 4.ÖğForm 53 dağıtılır ve doldurmaları istenir. 5.Gönüllü   öğrenciler yazdıklarını sınıfla paylaşırlar. 6.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşdevam eder. Yaşanılan/yaşanabilecek   çatışma durumlarına verdiğiniz ortak tepkileriniz   neler? Yaşanılan/yaşanabilecek   çatışma durumlarına verdiğiniz ortak duygularınız   neler? Çatışma   ile şiddetin birbirinden farkı nedir? 5. Çatışma durumlarını fark etmenin   önemi ve çatışma durumlarında verilen olumsuz tepkilerin uygun olmadığını   bunun yerine yapıcı, uzlaşmacı bir yaklaşım sergilenmesi gerektiğinin önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Form–54   öğretmene bilgi amacıyla verilmiştir.   Değerlendirme:     FORM–53                   Okulda ve evde, kişiler arası   ilişkilerde çatışma yaşanabilecek durumlara örnekler verilmiştir. Sizde bu   örneklerden yaralanarak yaşadığınız ve yaşayabileceğiniz çatışma durumlarını,   bu çatışma durumlarına verebileceğiniz tepkilerinizi ve duygularınızı   yazınız. Yaşadığınız/   Yaşayabileceğiniz Çatışma Durumu (Okul) Öğrenci-Öğrenci/Arkadaş Tepkilerim (Çatışma çözüm yolum) Duygularım Bir arkadaşınla aynı okul araç ve gerecini   aynı anda istemen                 Öğrenci-Öğretmen     İstediğin arkadaşınla birlikte oturmana   öğretmeninin izin vermemesi                 Öğrenci-Okul Müdürü     Arkadaşınla aynı davranışı göstermene rağmen   okul müdürünün sana daha ağır ceza vermesi                 Yaşadığınız/   Yaşayabileceğiniz Çatışma Durumu (Ev) Öğrenci-Anne     Odanı   sürekli dağınık bırakman nedeniyle annenle karşı karşıya kalman                 Öğrenci-Baba     Babanla   ders çalışma saatleri konusunda uyuşmaman                 Öğrenci-Abi/Abla/Kardeş     Kardeşinle   aranızda 2 yaş fark olmasına rağmen sürekli sana daha fazla görev verilmesi                 FORM–54 KİŞİLER   ARASI ÇATIŞMALAR HAKKINDA BAZI TEMEL BİLGİLER Çatışma, bir kişinin   hedeflerine ulaşmak için gösterdiği eylemleri ve atılımları, bir başka   kişinin hedeflerine ulaşmak için gösterdiği eylem ve atılımları engellerse,   duraklatırsa ya da bozarsa ortaya çıkar.İnsan ilişkilerinde çatışmalar   karşılıklı mücadeleyi, anlaşmazlığı, tartışmayı, kavgayı ve çekişmeyi   içerebilir. Sınıf ortamında bu duruma bir öğrencinin dersten sıkılıp ders   dışı etkinliklere isteyerek yönelmesine karşın, öğretmenin dersini sürdürmek   istemesi örnek gösterilebilir.             Çatışma   doğası gereği ne olumlu ne de olumsuzdur. Yalnızca yaşamın doğal bir   parçasıdır.Okul ve sınıf yaşamının doğal bir parçası olan öğrenci-öğrenci,   öğrenci, öğretmen/okul yöneticisi, öğretmen-veli çatışma ve anlaşmazlıkları   hem olumlu hem de olumsuz yollarla yönetilebilir. Çatışmaların yapıcı mı   yoksa yıkıcı mı olduğunu çatışmanın kendisi değil, çatışmaları çözmek için   seçtiğimiz yol belirler. Bu nedenle çatışmalar hem yapıcı hem de yıkıcı   yollarla yönetilebilir. Dolayısıyla yapıcı ya da yıkıcı sonuçlar   kaçınılmazdır.             Eğer   kişiler arası çatışmalar ve anlaşmazlıklar yapıcı olarak yönetilmek   isteniyorsa, okulda herkes aynı işlem basamaklarını kullanmalı ve bunların   kullanımında beceri kazanmalıdır. Okulda, herkes (yönetici, öğretmen, öğrenci   ve veli) aynı işlem basamaklarını kullanarak çatışmalarını çözmelidir ancak o   zaman okulda çatışmaların barış yapıcı çözümüne ilişkin kolektif kültür   gerçekleşir. Dolayısı ile ortaya çıkan bu paylaşılmış değerler okulun   normları haline gelir. KİŞİLER   ARASI ÇATIŞMALARIN YARARLARI 1.Öğrenci-öğrenci ve   öğrenci-öğretmen/okul yöneticisi arasında yaşanan çatışmalar onların nasıl   bir değişime gereksinimi olduğunu belirler. 2.Çatışmalar tarafların   neyi önemsediğini belirler. 3.Çatışmalar bizim kim   olduğumuzu ve değerlerimizin ne olduğunu belirler. 4.Çatışmalar diğer   kişinin kim olduğunu ve değerlerinin ne olduğunu açığa çıkarır. 5.Çatışmaların yapıcı   çözümü, ilişkileri gücenme duygularından ve diğer kişiye yönelik olumsuz   duygulardan korur. 6.Çatışmaların birlikte   çözülmesiyle, kişilerin kendilerine olan güveni artar ve ilişkileri güçlenir. 7.Çatışma çözüm   sürecinde elde edilecek beceriler öfke, korku ve engellenme gibi duyguların   etkili biçimde iletilmesine ve yönetilmesine de katkıda bulunur. 8.Çatışma çözüm   sürecinde elde edilecek iletişim becerileri kişilerin etkin dinleme,   anlaşılmak için konuşma ve anlamak için dinleme becerilerine katkıda bulunur. 9.Çatışmaların çözümü   depresyonu engeller. Çatışmaların yapıcı çözümü okul yaşamında kişilerin   öfke, kızgınlık, anksiyete, güvensizlik algısı ve üzüntü gibi insanın içinde   tuttuğu zaman davranış bozukluklarına neden olan duygulardan kurtulmasını   sağlar. 10.Çatışma toplumsal   değişim ve kişisel gelişim için olumlu bir güçtür. 11.Çatışma çözümü bir   eğlencedir. 12.Çatışmaların yapıcı   çözümüne ilişkin elde edilecek beceri, kişinin sosyal gerçekliği daha doğru   anlamalarına yol açacaktır. 13.Çatışma çözüm süreci   kişilerin eleştirel düşünme becerilerini geliştirir. 14.Yapıcı çatışma çözüm   becerileri öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerini geliştirir. 15. Yapıcı çatışma çözme   becerileri öğrencilerin barışa, empatiye, sosyal adalete, doğruluğa,   hoşgörüye, özsaygıya, diğer insanlara saygıya ve farklılıkları tolere   edebilmesine yönelik tutum, inanç ve değer geliştirmelerine katkıda bulunur. 16.Çatışmaların yapıcı   çözümü, taraflarının kendi öz değerlerine ilişkin farkındalıklarını   güçlendirerek karşılaştıkları her türlü güçlükle dış bir destek ve zorlama   olmaksızın başa çıkabilme becerisini geliştirir. 17.Çatışmaların yapıcı   çözümü, kişinin kendisinin dışına çıkarak diğer kişileri onların bakış   açısından anlama yani empati becerisini geliştirir. 18.Eğer yukarıda   sayılanlar gerçekleştirilirse, kişiler arası çatışmaya karşı yönetilen   yanıtlar öğrenciyi korkulu, savunmacı ve ben merkezli olmaktan çıkarıp   kendine güvenen ve diğer kişiye yönelik sevgi, merhamet ve şefkat duyan barış   yapıcı bireyler haline dönüştürecektir (Türnüklü,2006).   7. SINIF – 4.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ÇATIŞMA ÇÖZME   YÖNTEMLERİM Sınıf:   7. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Kullandığı çatışma   çözme yöntemlerini değerlendirir. (Kazanım   Numarası -119-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–53,   Form–54, Form–55, Form–56 Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Bu   etkinlik özel bilgi ve deneyim gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya   RAM’lardan gelecek uzmanlar tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun   sağlanamadığı ya da kalabalık okullarda rehber öğretmenin yetişemediği   durumlarda bu etkinlikler yerine öğrencilerin gelişim özellikleri ve   ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni   tarafından farklı etkinlikler yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş   yer verilebilir. Süreç: 1.ÖğForm–53’i okur ve çatışma çözme yollarını tahtaya yazar. 2.Form–öğrencilere dağıtılır ve formda geçen çatışma durumlarında ne tür tepki verdiklerini yazmaları istenir.   3.Gönüllü   öğrenciler yazdıklarını sınıfla paylaşır. 4.Öğrencilerden verdikleriçatışma çözme yönteminden (kaçınma, yıkıcı, yapıcı ve barışçıl) hangisine   girdiğini Form-54’de ilgili sütuna yazmaları istenir. 5.Gönüllü öğrenciler yazdıklarını   sınıfla paylaşır. 6.Öğretmen Form–55 ve Form-56’yı okur. 7.Aşağıdakilere benzer sorularlaetkileşimi devam eder. Günlük hayatınızda en sık hangi   çatışma çözüm yolunu kullanıyorsunuz? Çatışma çözme yöntemlerinden müzakere   tekniğini kullanırsak kişiler arası çatışmalar nasıl çözümlenir? Çatışma çözme yöntemlerinden   arabuluculuk tekniğini kullanırsak kişiler arası çatışmalar nasıl çözümlenir? 8.   Kişiler arası ilişkilerde kullanılan çatışma çözme yöntemlerinin yapıcı ve   barışçıl olmasının gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                         FORM-53   ÇATIŞMA   ÇÖZME YOLLARI   1.   KAÇINMA: Kişiler   arası ilişkilerde çatışma yaşayan kişiler, sorundan kaçarak, küserek,   görmezden gelerek, sorun yokmuş gibi davranarak vb. tepkiler vererek   davranabilirler. Bunun sonucunda da kişi kendi gereksinimlerini göz ardı   ederek diğerinin çıkarlarına en uygun anlaşmaya varılmasını (kaybet-kazan) ya   da yaşanılan çatışmada her iki tarafında kaybetmesi (kaybet-kaybet) ile   sonuçlanır.   2.   YIKICI TEPKİLER:   Kişiler arası ilişkilerde çatışma yaşayan kişiler, birbirlerini tehdit   ederek, vurarak, küfrederek, saldırganca davranışlar sergileyerek, şikayet   ederek, dedikodu yayarak yıkıcı tepkiler verebilirler. Bunun sonucunda da diğer   kişinin istekleri, gereksinimleri, hedefleri ve değerleri göz ardı edilmiş ve   kendi çıkarları doğrultusunda (kazan-kaybet) hareket edilmiş olur.   3.   YAPICI, BARIŞÇIL VE ONARICI TEPKİLER (KAZAN-KAZAN): İnsanlar çatışma içinde oldukları   kişilerle, karşılıklı konuşarak, birlerinin isteklerini anlamaya çalışarak,   karşılıklı empati kurarak, ortak sorunlarını her iki tarafında yararına   çözebilirler. Bu yolla ulaşılmış çözüm her iki tarafında kazanmasını sağlar.   Dolayısıyla kişiler arasındaki çatışma karşılıklı uzlaşarak, barışarak ve   olumsuz giden ilişki onarılarak yapıcı bir biçimde çözülmüş olacaktır.       FORM–54 Yaşadığınız/   Yaşayabileceğiniz Çatışma Durumları Tepkin Çatışma çözüm yolları 1.Sınavdan   beklediğin notu alamadığımda öğretmeninle karşı karşıya gelmen     2.Aynı   olumsuz davranışı göstermene karşın okul yönetiminin arkadaşına daha yumuşak   tepki vermesi     3.Annenin   odanı sürekli düzenli tutmanı istemesine karşın senin dağınık tutman     4.Babanla   televizyon seyretme miktarı ve saatleri ile ders çalışma miktarı ve saatleri   konusunda anlaşamaman     5.Evde iki   kardeş olmana karşın daha fazla görev ve sorumluluğun sana verilmesi     6.Kantinde   ya da okulda herhangi bir sırada beklerken, bir öğrencinin senin önüne   geçmesi     7.Bir   arkadaşının senin hakkında dedikodu yapması.     8.Bir   arkadaşının rahatsız olduğunu bile bile sana lakap takması ve herkesin   ortasında lakabınla seslenmesi     9.Bir   arkadaşının sana ait bir eşyayı ödünç alması ve geri getirmemesi     YAŞADIĞINIZ/YAŞAYABİLECEĞİNİZ   ÇATIŞMA DURUMLARINA ÖRNEK İLAVE EDEBİLİRSİNİZ 10.     11.     12.     13.     FORM–55 KİŞİLER   ARASI ÇATIŞMALARIN YAPICI VE BARIŞÇIL ÇÖZÜMÜ: MÜZAKERE VE ARABULUCULUK   TEKNİĞİ MÜZAKERE Kişiler   arası çatışmaların ve anlaşmazlıkların çözümünde “müzakere” iki ya da daha   fazla kişinin aralarındaki ortak sorunu çözmek için yüz yüze etkileşime   girdikleri sorun çözme sürecini işaret eder. Müzakere sürecinde hedef, ortak   sorunun yapıcı ve barışçıl bir biçimde çözülmesi ve tartışmaya katılan   herkesin birlikte kazanmasıdır (Türnüklü, 2006). Kişiler,   aralarındaki ortak sorunu isteklerini ve nedenlerini, duygularını ve   nedenlerini birbirlerine karşılıklı ifade ederek, ortak sorunlarını   birbirlerinin penceresinden görerek ve her iki tarafında yararına yapıcı,   barışçıl ve onarıcı çözümler üreterek çözerler. Öğrenciler müzakere sürecini   gerçekleştirerek, kendi yarattıkları sorunlarını bir yetişkin yardımı ve   desteği olmaksızın bağımsız bir biçimde yine kendileri çözerler. Bu yolla   kendilerine ve becerilerine ilişkin hem özgüvenleri artar hem de bağımsızlık   duyguları yaşarlar. Müzakere işlem basamakları aşağıda verilmiştir (Türnüklü,   2006).                          Anlaşma     KAZAN-KAZAN                                 Ortak problemimizin çözümü için     gereken seçenekler şunlardır:                                                                                                                                                                                 Ortak     problemimizin çözümü için gereken seçenekler şunlardır:                   Senin isteklerinden, duygularından     ve bunların nedenlerinden anladıklarım şunlardır:                           Senin     isteklerinden, duygularından ve bunların nedenlerinden anladıklarım     şunlardır:                   Bu konudaki duygularım ve     nedenleri şunlardır:                           Bu     konudaki duygularım ve nedenleri şunlardır:                   Bu konudaki isteklerim ve     nedenleri şunlardır:                           Bu     konudaki isteklerim ve nedenleri şunlardır:                   Ortak sorunun yüz yüze konuşarak     çözmek istediğinin belirtilmesi:                             ÇATIŞMA             Ortak     sorunun yüz yüze konuşarak çözmek istediğinin belirtilmesi:                               BARIŞ             İletişim Akışı                                         ERDEM            FORM–56 KİŞİLER   ARASI ÇATIŞMALARDA MÜZAKERE VE ARABULUCULUK TEKNİĞİ ARABULUCULUK Kişiler arası   ilişkilerde yaşanan çatışma durumlarında kazan-kazan yönteminin uygulanması   önemlidir. Fakat tüm çabalara rağmen kişiler çatışmalarını karşılıklı   müzakere ederek çözemezler ise, birbirlerine sözlü ya da fiziksel şiddet   uygulamak ya da küsmek yerine öğretmenlerinden ya da güvendikleri bir   arkadaşlarından arabuluculuk desteği isteyebilirler. Arabuluculuk, tarafgir   olmayan, nötr, bir kişinin desteğiyle, iki veya daha fazla kişinin ortak   problemlerini çözmek için yapılandırdıkları bir süreçtir. Arabuluculuk “ortak sorunları” olan kişilerin,   kendi istekleri ile katıldıkları yapılandırılmış bir süreci belirtir.   Arabulucu, çatışmanın taraflarının müzakere (problem çözme tartışmaları)   sürecini takip etmelerinde destek olur. Dolayısıyla, taraflar kabul   edilebilir, çalışabilir ve adaletli anlaşmaya ulaşır. Buna karşın sorunun   çözümünden çatışmanın tarafları sorumludur. Arabulucu sadece müzakere   sürecini kolaylaştırıcıdır. Arabulucu, çatışmanın taraflarına ne   yapacaklarını, kimin haklı ya da haksız olduğunu ya da yaşanılan durumda ne   tür davranışlar göstermeleri gerektiğini söylemez. Arabulucu, sadece   çatışmanın çözümünü kolaylaştırıcıdır ve taraflar üzerinde herhangi bir resmi   güce sahip değildir. Arabuluculuk   yapılırken, arabulucu müzakere yapılırken kullanılan işlem basamaklarını   aynen kullanır (Türnüklü, 2006).      Arabulucu   tarafların karşılıklı olarak aşağıdaki işlemleri yerine getirmesine katkıda   bulunur. a)çatışan tarafların ortak sorunlarını ve sorunları ilgili isteklerini   nedenleri ile birlikte kendi pencerelerinden karşılıklı anlatmalarını   sağlatır. b) Arabulucu tarafların sorun yaşanıyaşadıkları duygularını nedenleriyle birlikte karşılıklı anlatmalarını   sağlar. c)çatışan tarafların sırayla kendilerini diğerinin yerine koyarak, diğer   öğrencinin isteklerinden, duygularından ve bunların nedenlerinden anlamış   olduklarını, diğer kişiye belirtmelerini sağlatır. Sonrada diğer kişiye   onatır. d)çatışan taraflardan her iki tarafının da kazancına olan olası anlaşma   seçenekleri üretmelerini sağlatır. e)çatışan öğrencilerden ürettikleri çözüm seçeneklerinden bir tanesin tercih   ederek yapıcı, barışçıl anlaşmaya ulaşmalarını sağlatır (Türnüklü, 2006).                                         7. SINIF – 5.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: OKUL HAYATINDAN, İYİ   BİR VATANDAŞLIĞA ADIM Sınıf:   7. sınıf Yeterlik   Alanı: Aile ve Toplum Kazanım:   Okul hayatının iyi bir   vatandaş olma üzerindeki etkisini açıklar. (Kazanım Numarası -151-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–57,   Form–58 Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.ÖğForm–57 dağıtılır, okul yaşantısının gelecekte iyi bir vatandaş olma   üzerindeki bağlantısını kurmaları ve “İyi bir vatandaş sütunu”na yazmaları   istenir. 2.Gönüllü   öğrenciler yazdıklarını sınıfla paylaşır. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Okul yaşantısının gelecekte iyi bir   vatandaş olma üzerindeki bağlantısını kurarken zorlandınız mı? Okulun, size kazandırdığını   düşündüğünüz başka neler var? Bu kazanımlar toplum hayatınızı nasıl etkiler? 4.Öğretmen, Form–58’i okur. 5.Öğrencilerin yazdıklarını   değerlendirmelerini ister. 6.Aşağıdakilere benzer sorularlaetkileşimi devam eder. Sizin doldurduğunuz “iyi bir   vatandaş sütunu” ile Form–58 deki iyi bir vatandaş sütunu arasında benzerlik   ya da farklılıklar var mı? Neler? Okul hayatının iyi bir vatandaş olma   üzerinde başka ne tür etkileri olabilir? 7.hayatının iyi bir vatandaş olma üzerindeki etkisinin önemi vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:     FORM- 57 OKUL HAYATI İYİ BİR VATANDAŞ 1.Okuldaki sorumluluklarımı yerine getiririm.   2.Kopya   çekmem   3.Kantinde sıram gelene kadar   beklerim   4.Okulda   oyunlarda oyunu centilmence oynar, kurallara uyarım.   5.Okula zamanında gelirim.   6.Yalan   söylemem.   7.Okul araç gereçlerini düzenli   kullanırım zarar vermem   8.Arkadaşlarım   ile iyi geçinirim.   9.Arkadaşlarımın hakkına saygı   gösteririm.   10.Alt   sınıftaki öğrencileri sever ve korurum.   11.Gerektiğinde yardım ederim.   12.Öğretmenlerime,   büyüklerime saygılı davranırım.   13.Dersin akışını bozmam.   14.Kimsenin   sözünü kesmem.   15.Fikirlerimi saygılı bir şekilde   açık ve net olarak ifade ederim.   16.Sınıfımı   ve okulumu temiz tutarım.   17.Sınıf ve okul kurallarına uyarım.   18.Gerektiğinde   okuldaki yönetmeliklerden faydalanırım.   19.Okuldaki   etkinliklere gönüllü bir şekilde katılırım   20.Okul ve   çevre ile ilgili çeşitli projeler üretirim.   21.Öğrencilerin birbirine yaptıkları   haksızlıklar karşısında çözüm yolları ararım.   22.Kendi   çıkarlarım için başkalarının haklarını çiğnemem, saygısızlık yapmam.   23.İzinsiz kimsenin eşyasını almam   kullanmam.   24.Ne   kadar sinirlenirsem sinirleneyim ağzımdan kötü, çirkin bir söz çıkartmam.   25.Okuldaki seçme ve   seçilme süreçlerine katılırım.         FORM- 58 OKUL   HAYATI İYİ   BİR VATANDAŞ…. 1.Okuldaki   sorumluluklarımı yerine getiririm. 1.İş   ve aile hayatındaki sorumluluklarımı yerine getirebilirim. ( vergi veririm   vb. ) 2.Kopya   çekmem 2.Kimseyi taklit etmem, Hakkını yemem,   Haksız kazanç elde etmem. 3.Kantinde sıram   gelene kadar beklerim 3.Toplum   hayatında sıra beklemem gereken yerlerde “hastane, otobüs, yemek, banka vb.”   sıramı beklerim. 4.Okulda   oyunlarda oyunu centilmence oynar, kurallara uyarım. 4. Toplum hayatında profesyonelce   davranırım. 5.Okula zamanında   gelirim. 5.   İşime ve evime ( randevularıma vb.) zamanında giderim. 6.Yalan   söylemem. 6. İnsanlara ve kendime karşı dürüst   davranırım 7.Okul araç   gereçlerini düzenli kullanırım zarar vermem 7.   Devlet ve millet malına zarar vermem, dikkatli kullanırım. 8.Arkadaşlarım   ile iyi geçinirim. 8. Çevremdeki insanlar ile iyi geçinirim. 9.Arkadaşlarımın   hakkına saygı gösteririm. 9.   Hayatımdaki insanların hakkına saygı gösteririm. 10.Alt   sınıftaki öğrencileri sever ve korurum. 10. Benden küçükleri sever ve korurum. 11.Gerektiğinde   yardım ederim. 11.   Çevremde yardıma ihtiyaç duyan insanlara yardım ederim. 12.Öğretmenlerime,   büyüklerime saygılı davranırım. 12. Benden büyüklere saygılı davranırım. ( yaşlılara, patronuma, müdürüme vb.) 13.Dersin akışını   bozmam. 13.   Çalışma hayatında düzeni bozmam. 14.Kimsenin   sözünü kesmem. 14. Kimsenin sözünü kesmem. ( iş   hayatındaki bir toplantıda, arkadaşımın anlattığını dinlerken vb. ) 15.Fikirlerimi   saygılı bir şekilde açık ve net olarak ifade ederim. 15.   Fikirlerimi saygılı bir şekilde açık ve net olarak ifade ederim. ( çalışma   ortamında, insan ilişkilerimde vb. ) 16.Sınıfımı   ve okulumu temiz tutarım. 16. Çalışma ortamı ve evimi temiz tutarım. 17.Sınıf ve okul   kurallarına uyarım. 17.Toplum   kurallarına uyarım. 18.Gerektiğinde   okuldaki yönetmeliklerden faydalanırım. 18. İhtiyaç duyduğumda kanunlardan ve   yönetmeliklerden yararlanırım. 19.Okuldaki   etkinliklere gönüllü bir şekilde katılırım 19.   Çevremdeki etkinliklere gönüllü katılırım. ( ağaç dikme, huzurevlerini   ziyaret vb.) 20.Okul   ve çevre ile ilgili çeşitli projeler üretirim. 20. İş hayatında çeşitli projeler üretirim. 21.Öğrencilerin   birbirine yaptıkları haksızlıklar karşısında çözüm yolları ararım. 21.   Haksızlıklarla mücadele ederim.   22.Kendi   çıkarlarım için başkalarının haklarını çiğnemem, saygısızlık yapmam. 22. Kendi çıkarlarım için başkalarının   haklarını çiğnemem, saygısızlık yapmam.(Rüşvet almam, vermem.) 23.İzinsiz kimsenin   eşyasını almam kullanmam. 23. Hırsızlık   yapmam. 24.Ne kadar sinirlenirsem sinirleneyim   ağzımdan kötü, çirkin bir söz çıkartmam. 24.   Küfretmem.   25.Okuldaki   seçme ve seçilme süreçlerine katılırım. 25.   Devlet yönetiminde seçme ve seçilme hakkımı kullanırım.         7. SINIF – 6.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: SINAVLAR VE BEN Sınıf:   7. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Sınav kaygısının   başarı üzerindeki etkisini fark eder. (Kazanım   Numarası -37-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form-59 Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğkendilerine birer eş seçmeleri ve seçtikleri arkadaşları ile birlikte   sınavlara girmeden önce neler hissettikleri, hangi duyguları yaşadıkları ve   neler düşündükleri üzerine 10 dakika konuşmaları istenir. 2.Öğkonuşmalarını tamamladıktan sonra yaşanılan duygu ve düşünceleri sınıfla   paylaşmaları istenir ve bu duygu ve düşünceler tahtaya yazılır. 3.duygu ve düşünceleri taşıyan bir öğrencinin sınava girmeden önceki halini gönüllü   öğrencilerden canlandırmaları istenir. 4.Aşağısorularla grup etkileşimi devam eder. Sınav   kaygınız başarınızı nasıl etkiler? Sınav   kaygınızın başarınızı etkilediği durumlar oldu mu? Nasıl? Sınav   kaygısı ile sınava girildiğinde başka neler olabilir? 5.Sıkaygısının başarı üzerindeki etkisi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Form–59 öğretmene   bilgi amacıyla verilmiştir.   Değerlendirme:       FORM–59 SINAV   KAYGISI Eğitim öğretim süreci ve   hayatın birçok alanında sınavlarla karşılaşılmaktadır. İnsanlar bazen   durumsal olarak bazen de sürekli kaygı halinde olabilirler. Diğer birçok   duyguda olduğu gibi kaygının da altında yatan birçok neden vardır. Kaygıyı tetikleyen ve tabiî ki kaygının da   tetiklediği duygu ve davranışlar yaşanabilmektedir. SINAV   KAYGISININ ETKİLERİ… Spielberger’e göre sınav   kaygısı, formal bir sınav veya değerlendirme durumunda yaşanan, bireyin   gerçek performansını ortaya koymasını engelleyen, bilişsel, duyuşsal,   davranışsal özellikleri olan, bireyde gerginlik yaratan hoş olmayan bir duygu   durumudur (Özdemir ve Ergene 2005). Sınav kaygısının   birbirinden farklı olumsuz düşünceler ve duyuşsallık olmak üzere iki boyutu   vardır. Olumsuz düşünceler   (kuruntu), sınav kaygısının bilişsel yönüdür. Bireyin genelde kendisi   hakkında olumsuz değerlendirmelerini, başarısızlığına, beceriksizliğine   ilişkin olumsuz düşüncelerini ve iç konuşmalarını içerir. Yapılması gerekeni   yapacağına, işi başaracağına, karşılaştığı problemi çözeceğine; “ya   yapamazsam; ya başaramazsam!” Gibi olumsuz düşüncelerle dikkatin dağılmasına   (ya da hatalı yönde yoğunlaşmasına) neden olan bir süreçtir. “dikkat hipotezi”   ile de anılan kuruntu, yüksek sınav kaygılı bireylerin sıklıkla yaşadıklarını   ifade ettikleri bir olgudur. “Daldım”, “kendimi iyi veremiyorum”,   “okuduklarımı anlamıyorum”, “ya bu sınavdan iyi sonuç alamazsam?”, “ben zaten   yeteneksiz, beceriksiz biriyim”, türünden iç konuşmalar “kuruntu” lama   örnekleridir. Bireye yarar yerine zarar getirir. Zihinsel-entelektüel   davranışlarını verim ve üretkenliğini olumsuz etkileyerek başarısını düşürür   (Öner, N. 1989). Duyuşsallık ya da   heyecansallık, sınav kaygısının duyusal fizyolojik yönünü oluşturan otonom   sinir sistemi uyarılmasıdır. Hızlı kalp atışları, terleme, üşüme,   kızarma-sararma, mide bulantıları, sinirlilik ve gerginlik gibi bedensel   yaşantılar duyuşsallık belirtileri olarak kabul edilir (Öner, N. 1989). Sınav kaygısı yüksek   olan bireyler herhangi bir sınav/değerlendirme durumunda “özvarlığının”   tehdit edildiği korkusuna kapılır. Yalnızca sınavda değil, grup içinde   konuşma, soru sorma, sorulara cevap verme, tartışmalara katılma, yüksek sesle   okuma, vb. etkinliklerde de korkulu, sinirli, gergin ve heyecanlı olurlar. Bu   bireylerin kendilerine dönük olumsuz düşünceleri (kuruntuları) dikkatlerinin   kolayca dağılmasına neden olur. Sınav sorularını okuma ve doğru cevaplama;   konuşurken düşüncelerini organize etme, doğru sözcükleri seçme ve düzgün   ifade etme gibi davranışlarında başarısız olurlar. Genelde, yüksek sınav   kaygılı bireyler, diğerlerinin eleştiri ve yargılamalarına aşırı duyarlık   gösterirler. Sürekli olarak özeleştiride bulunurlar. Öz kavramları olumsuz, öz-güvenleri   düşüktür. Davranışlarında savunucudurlar (Öner, N. 1989). Sınav kaygısı,   öğrenciler için büyük bir sorun olabilmekte ve yaşamlarını olumsuz   etkileyebilmekte. Sınav kaygısını, “Herkes yaşar mı?” , “Kaygıyı kontrol   edebilir misiniz?”, “Sınav kaygısını yenmek için neler yapılabilir?”, “Yazılı   ve çoktan seçmeli sınavlarda nelere dikkat edilebilir?” ve “Kimlerden yardım   alınabilir?” başlıkları ile sınav   kaygısını ele alırsak; (Koç, Y., P. ,OTRAR M. 2003). “Kendinize   inanmayı ve güvenmeyi öğrenirseniz sınav kaygısını yenebilirsiniz.” HERKES   SINAV KAYGISI YAŞAR MI? Sınava giren her öğrenci   belli oranda kaygı yaşar. Ancak bazı öğrenciler için bu kaygı, gösterecekleri   performansı ciddi şekilde etkileyecek kadar şiddetlidir.             Bazı   öğrenciler için sınav bir fırsattır. Sınavları neler bildiklerini göstermek   için yakalanmış birer fırsat olarak görürler. Bazıları ise sınavı bir tehdit   olarak görür. Örneğin, geçmişteki bir sınavda başarılı olamayan öğrenciler   girdikleri bütün sınavlarda başarısızlık korkusu yaşayabilirler.             Sınav   kaygısını yaşayan öğrenciler, daha çok bilgi sahibi olsalar bile, sınavlarda,   kaygısını kontrol edebilen arkadaşlarına göre daha çok yıpranırlar. “Endişelenmeyin,   sınav kaygısını yenmek “öğrenilebilir”. KAYGIYI   KONTROL EDEBİLİRSİNİZ! Duygularınızla   mantığınızı karıştırmayın. Düşünün… Niye kaygılı ve endişelisiniz? Olumsuz düşünceler ve   endişeler yıpratıcıdır. Ancak her duygusal, endişe verici düşüncenin çözümü   için mantıklı bir yol vardır. İçinizden geçen her olumsuz duygunun yerine   koyabileceğiniz olumlu bir duygu mutlaka vardır. Örneğin; éBu sınav için asla   yeterince çalışamama düşüncesiyle” Çalışmak için zamanım var, çalışma   programımı tam olarak uygular ve konsantre olursam başarılı olabilirim”   düşüncesi yer değiştirebilir. SINAV   KAYGISINI YENMEK İÇİN… Uygun bir çalışma   ortamı oluşturunuz: Her gün aynı mekânda   çalışın; çalıştığınız mekânda konsantrasyonunuzu bozacak şeyler bulunmasın.   TV, telefon, arkadaşlar ve benzerlerinden yalıtılmış bir yerde çalış! Yeterince aydınlatılmış   bir sıra ya da masada oturun. Çok rahat koltuklardan ya da yataktan uzak dur!   Yorgunken ders çalışmaya   kendinizi zorlamayın. Dinlen ve zinde hissetmeye başladığında tekrar   çalışmaya başla. Gevşeme tekniklerini   öğrenin. Kaygını kontrol etmene yardımcı olacak! Verimli ders çalışma   tekniklerini öğrenin: Etkili bir öğrenme için   kendinize uygun bir çalışma tarzı belirleyin. Kendi tarzınla kendi hedeflerin   için öğren. Düzenli ve iyi not   tutun. Ders notlarını yeterli ve düzgün bir şekilde defterine geçir! Her hafta düzenli olarak   tüm notlarınıza göz atın. Başarıda öğrenmek kadar unutmamak da önemli! Bir çalışma programı   hazırlayın. Bir yıl ya da dönem için sınav gün/haftalarını ve önemli   tarihleri işaretle! Daha az kapsamlı ve daha kısa vadeli programları uzun   bölümlü programlara tercih et! Ders çalışma planında hangi miktarda ve   zorlukta konu bulunacağı konusunda gerçekçi ol! Programında kısa dinleme   aralarına yer vermeyi unutma! Öğretmeninizi   kolaylaştıracak yardımcı malzemeler hazırlayın. Teknik Terimleri ve yabancı   sözcükleri öğrenmek için küçük kartlar kullan! Tarihi olaylar için zaman   kartları ve çizelgeleri hazırla! Kendinize karşı nazik   olun, katı olmayın: Sınavdan önce iyi   uyuyun. Gece uyumadan çalışabilmek için asla ilaç kullanma! Beslenmenize dikkat   edin. İyi beslen; fakat karnını tıkla basa doyurma! Yardım istemekten   çekinmeyin. Malzemelerle, konuyla ya   da plan yapmayla ilgili bir zorluk yaşarsan yardım al! Kendinizi sınava   hazırlamak için bazı ipuçlarından yararlanın: Derslerinize devamsızlık   etmeyin. Boş geçen ders ve günler sınav haftalarında kaygıyı artırır. Sorular üretin.   Konuların içinden önemli olduğunu düşündüğün bilgileri derle. Bilgiyi küçük parçalara   bölün ve kolaydan zora doğru ilerleyin. Başlangıç konuları en kolay   hatırlayabileceğin konular olsun! Konuyu anlamak için   anahtar kelimeler bulun. Anahtar kelimeler üzerinde yoğunlaş! Hayal Gücünüzü   Pozitif Yönde Kullanın: Hayal gücünüzü felaket   senaryoları üretmek için kullanırsanız elbette kaygıya kapılırsınız. Kendi   kendinizi sakinleştirmeyi öğrenmelisiniz. İç dünyandan kaybedenin değil,   kazananın rolünü üstlen! Ya olmazsa diye düşünmekten vazgeç! Uygun şekilde   çalışmışsan başarılı olursun, merak etme! Rahatlamayı ve   Gevşemeyi Öğrenin: Gerginlik veya kaygı   yaşadığımızda vücudumuz bazı tipik tepkiler verir. Bunları gidermek için bazı   teknikler uygulayabilirsiniz. Sıkı kıyafetlerini   (örneğin kravatını, gömlek yakanı) gevşet, rahat bir oturuş durumu al. Bacaklarını gererek   kaslarını hisset ve 10’a kadar say. Sonra yavaşça gevşet ve   gerginliğin azaldığını hissetmeye çalış. Bacaklarını tekrar ger   ve yine 10’a kadar sayarak yavaşça gevşet. Bedenini, bacaklarını,   karnını, boynunu, başını yavaşça hareket ettirmeye, kasmaya ve gevşemeye   devam et. Yavaşça ve derin nefes   al. Rahatlama Teknikleri… Kendinizi aşırı kaygılı   ve gergin hissettiğinizde, Sınavdan önceki akşam   uyuyamadığınızda, Çalışmaya ara verip   gücünüzü toplamak istediğinizde kullanabilirsiniz. Eğer Sınav Esnasında   Donup Kalırsanız… Gözlerinizi kapatın, Uzun ve derin bir nefes   alın, Nefesini yavaşça   bırakın, Nefes alışınıza   konsantre olun yani nefes alıp verişinizi duyun ve hissedin. Sınavın sizi üzmesine   izin vermeyin, Bütün bunları bir kez   daha tekrarlayın ve sonra sınava dönün. Bütün Geleceğinizi   Bir Sınav İle Özdeşleştirmeyin! Bir sınavın tüm   yaşamınızı “ya hep ya hiç” şeklinde etkilemesi mümkün değil. Daha uygun çalışma   alışkanlıkları ve bazı gevşeme teknikleri kaygınızı kontrol etmekte size   yardımcı olabilir. Nasıl gevşeyeceğinizi ve   sınav kaygısını kontrol etme yöntemlerini öğrenerek kendinize yardımcı   olabilirsiniz. Sakın ilaç (hap)   kullanmayı düşünmeyin! Doktor tavsiyesiyle zorunlu olarak kullanılanların   dışındaki ilaçlar kaygınızı azaltmazlar; hatta daha fazla kaygılanmanıza bile   neden olabilir. Bazı basit öz-disiplin   tekniklerini öğrenerek konsantrasyon gücünüzü geliştirebilirsiniz. Başarı sağlamanın tek   yolu çalışmaktır. Sakın ümitsizliğin tuzağına düşmeyin! Kendinizi başkaları ile   karşılaştırmaktan vazgeçin! Başarısız olursanız anne-babanızın sevgisini   kaybedebileceğiniz düşüncesini kaybedebileceğiniz düşüncesini atın. Onların   size olan sevgileri sınava bağlı değil ki! Sonuç ne olursa olsun seni   sevecekler Soru Çözme   Tekniklerini İyi Öğrenin! Sınav yönergesini doğru   anlamaya dikkat edin. Hangi sınav olursa olsun sınavın başında verilen veya   söylenen yönergeyi dikkatlice oku/dinle! Zamanı iyi kullanın. Her   soru için ne kadar süre gerekiyor hesapla! Bazı soruların puanı diğerlerinden   daha fazlaysa onlar için daha fazla zaman ayır! Kolay soruları önce cevaplayın.   Herhangi bir soru üzerinde uzun süre takılıp kalma! Burada harcayacağın   zamanı başka bir soruyu cevaplayarak değerlendir. Bütün soruları   cevaplayın. Cevabın tamamını bilmesen bile ne biliyorsan yaz! Yazmak,   hafızanızı harekete geçirerek, çağrışımlarla yeni veya hatırlayamadığınız   bilgilere ulaşmanızı kolaylaştırabilir. Verilen sürenin tamamını   kullanın. Süre dolmadan asla çıkma! Cevaplarını gözden geçir, düzeltmelerini   yap, yeni bilgiler ekle. YAZILI   SINAVLAR İÇİN Önce bütün soruları   okuyun. Soruda ne istendiğinden   emin olun. “Tartışınız”, “açıklayınız”, “karşılaştırınız” gibi anahtar   sözcüklerin altını çizin. Cevaplamaya en kolay   sorudan başlayın. Bildiklerinizi,   düşüncelerinizi basit bir taslak halinde düzenleyin. Düzeltmeler ve yeni   eklemeler için satırlar arasına boşluk bırakarak cevaplayın. Gerçekçi olun. Muhteşem bir kitap   cümlesi yazmak zorunda değilsiniz. Kısa ve basit cümleleri tercih edin.   Cevaplarınız mantıklı ve anlaşılır olmalı. Zor soruları en son   cevaplayın. Bitirdiğiniz zaman başa   dönün ve ayrıntıları, örnekleri vb. ekleyin. Hatalarınızı düzeltin, sadece   gerekli olan değişiklikleri, mümkün olduğunca düzgün bir biçimde yapın. ÇOKTAN   SEÇMELİ, EŞLEŞTİRMELİ TESTLER İÇİN Verilen sıra ile   çözün. Sınavda önceki sorulara   verilen cevaplar daha sonraki soruların cevaplamasında yardımcı olabilir.   Ancak zor bir soruya takılıp kalmayın. Zamanınız yeterli olursa tekrar   dönersiniz. Her seçeneği   dikkatlice okuyun. “Sık sık”, “bazen”, “her   zaman” gibi kelimelerde aman dikkat! En doğru seçeneği işaretlemeye özen   gösterin. Diğer seçenekler de kısmen doğru olabilir, bu sizi aldatmasın. Hikâye üretmeyin! Ne   yazıyorsa onu düşünün. Çoktan seçmeli sorular   aldatıcı (hileli) olabilir. Sorulan şeyin ne olduğunu tam olarak   anladığınızdan emin olun. Sınavı bitirin. En son olarak, varsa   atladığınız sorulara geri dönün ve zamanının tümünü kullanın. Yapacağınızın   en iyisini yapmak için seçenekleri eleyin ve akıllıca tahminlerde bulunun. KİMLERDEN   YARDIM ALABİLİRSİNİZ? Okulunuzun rehberlik   servisi: Rehberlik servisinde   öğrencilerin yaşadıkları sınav kaygısı ve diğer streslerle ilgili uzmanlaşmış   profesyonel elemanlar çalışmaktadır. İlçenizde veya   ilinizde bulunan Rehberlik Araştırma Merkezleri (RAM): Bu merkezlerde çalışan   uzmanlar sınav kaygısını yenmenize yardımcı olabilirler. Bu merkezlere   başvurma konusunu okulunuzun rehber öğretmeniyle değerlendirebilirsiniz. Eğitim Danışmanlığı   Merkezleri: Bu merkezlerde sınav   kaygınızı artıran düşüncelerinizi denetleme ve kaygınızı azaltma hususunda   uzman personelden destek alabilirsiniz. Öğretmenleriniz: Derslerle ilgili bir   güçlük yaşıyorsanız hemen öğretmenlerinize başvurmalısınız. Anne Babanız: Hissettiğiniz korku ve   baskıları tartışırken açık ve dürüst olun. Sizi anlayabilmeleri için   çevrenize yardımcı olduğunuzda onlardan daha çok destek ve anlayış   görebileceğinizi unutmayın. Akran Grubu ve   Arkadaşlarınız: Kaygılarınızı, sizi   anlayıp size destek olabilecek arkadaşlarınızla paylaşmanız rahatlamanızı   sağlayabilir. “Dikkat!   Sizinle aynı kaygıları yaşayan arkadaşlarınızla sürekli bunlar üzerine   konuşmanız kaygınızın artmasına neden olabilir.”   SINAV   KAYGINLA BAŞ ETMEK İSTİYORSAN ETKİLİ   ÇALIŞ             ÖĞREN                         KULLAN                                   7. SINIF – 7.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BAŞARILARIM VE BEN Sınıf:   7. sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini Kabul Kazanım:   Başarılı olduğu   durumlarda kendini takdir eder. (Kazanım Numarası 74 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–60 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Form–60 öğrencilere dağıtılırdoldurmaları istenir. 2.Gönüllü   öğrenciler başarılı olduğu durumları ve takdir cümlelerini sınıfla paylaşır. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sizce   başarı nedir? Başarılarınızı   yazarken ne hissettiniz? Hangi   durumlarda kendinizi başarılı hissediyorsunuz? Arkadaşlarınızla   ortak başarılarınız var mı? Neler? Kendini   takdir etmek önemli midir? Neden? Hangi   durumlarda kendinizi takdir ediyorsunuz? Başkaları   sizi başarılı görüp, takdir ettiğinde ne hissediyorsunuz? 4.Başarılı   olduğunuz durumlarda kendinizi takdir etmenin önemi vurgulanaraksonlandırılır.   Değerlendirme:           FORM–60   BAŞARILI   OLDUĞUM DURUMLAR 1-…………………………………........ …………………………………………. ………………………………………… 2-……………………………………… ………………………………………… ……………………………………….… 3-…………………………………….... ……………………………….………… ………………………………….….… 4-…………………………………...… ………………………………………… ……………………………………...… 5-……………………………………… ………………………………………… ………………………………………… TAKDİR   CÜMLELERİM 1-……………………………………… ……………………………………… ………………………………..……… 2-…………………………...………… ………………………………..……… …………………………..…………… 3……………………………..………… ……………………………...……… ………………………….…….……… 4-……………………………………… ……………………………………… ……………………………………... 5-……………………………………… …………………………..…………… …………………………..……………                     7. SINIF – 8.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ANLIYORUM VE   ANLAŞILIYORUM Sınıf:   7. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Kendini aile   fertlerinin yerine koyarak onların duygu ve düşüncelerini anlar. (Kazanım   Numarası 120) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Senaryolar Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1. Öğrencilere aşağıdaki senaryolar   verilir ve ilgili soruları cevaplamaları istenir. Öğretmen   gerekli görürse senaryolar çoğaltılabilir. Senaryo–1 Göksel’in dedesi ve babaannesi   bayramda çocuklarının ve torunlarının gelmesini beklerler fakat onlar   ziyaretlerine gelmezler. Yaşadıkları   bu durum karşısında neler düşünmüş ve neler hissetmiş olabilirler? Senaryo–2 Özge’nin   babası işten eve yorgun gelir, yemeğini yer ve dinlenmek için yatar. Özge ve   kardeşi de TV’de yüksek sesle film seyrederler ve babaları uyanır. Yaşadıkları   bu durum karşısında Özge’nin babası neler düşünmüş ve neler hissetmiş   olabilirler? Senaryo–3 Ahmet, babasından yeni bir palto   ister. Babası Ahmet’e eski paltosunu 1 yıl daha giymesini söyler. Yaşadıkları   bu durum karşısında Ahmet’in babası neler düşünmüş ve neler hissetmiş   olabilirler? Senaryo–4 Emre, annesine haber vermeden okul   çıkışı arkadaşının doğum gününe gider. Annesi Emre eve gelmeyince polise   haber verir ve hastanelere telefon eder. Emre eve geç vakit döndüğünde   annesini sokak kapısının önünde ağlarken bulur. Yaşadıkları   bu durum karşısında Emre’nin annesi neler düşünmüş ve neler hissetmiş   olabilir? Senaryo–5 Efkan’ın yarın sınavı vardır ve ders   çalışması gerekmektedir. Efkan, ders çalışmak için odasına gittiğinde kardeşi   peşinden gelir, gürültü yapar ve kendisiyle oyun oynamasını ister. Yaşadıkları   bu durum karşısında Efkan neler düşünmüş ve neler hissetmiş olabilir? 2. Aşağıdakilere benzer sorularla   grup etkileşimi devam eder. Aile   içinde anlaşıldığınızı düşünüyor musunuz? Neden? Zaman   zaman aile içinde anlaşılmadığınızı düşünüyor musunuz? Neden? Aile   içinde birbirinizi anladığınızı düşünüyor musunuz? Neden? Karşımızdaki   insanı anlamazsak neler olur? Karşınızdaki   insan sizi anlamazsa ne hissedersiniz? İnsanların   duygu ve düşüncelerini anlamak neden önemlidir? 3. Kendini aile fertlerinin yerine   koyarak onların duygu ve düşüncelerini anlamanın önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   Değerlendirme:                           7. SINIF – 9.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: İLETİŞİM ENGELLERİ Sınıf:   7. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   İletişim engellerinin   üstesinden nasıl gelinebileceğini açıklar. (Kazanım Numarası 121) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–61 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1. İletişim engelleri tahtaya   yazılır ve Form–61 öğrencilere okunur. ü  Emretme- yönetme, ü  Uyarma- tehdit etme, ü  Ahlak dersi ve vaaz   verme (Akıl verme), ü  Yargılama-suçlama, ü  Ad takma- alay   etme, ü  Güven verme- teselli   etme, ü  İşi alaya vurma- konu   değiştirme, ü    Sınama-   sorgulama, ü    Yorumlama-   Analiz Etme. 2. Öğrencilerden tahtaya yazılan   iletişim engellerine kendi hayatlarından örnek vermeleri ve bunu sınıfla   paylaşmaları istenir. 3. Aşağıdakilere benzer sorularla   grup etkileşimi devam eder. Günlük   hayatta da böyle durumlarla karşılaşıyor musunuz? Karşılaşıyorsanız neler   yapıyorsunuz? Üstesinden nasıl geliyorsunuz? Çevrenizdeki   insanlarla İletişim engellerini kullanmadan nasıl iletişim kurabilirsiniz? 4. İletişim   engellerinin üstesinden nasıl gelinebileceğini vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır. Değerlendirme:   FORM–61 İLETİŞİM   ENGELLERİ 1- Emretme,   yönetme:  “ Yapman gerekir, yapacaksın, yapmak zorundasın...”  Korku ya da aktif direnç yaratabilir;  Söylenenin tersini denemeye davet edebilir;  İsyankâr davranışa ya da misillemeye yol açabilir.  2- Uyarma, tehdit etme:  “Ya yaparsın, yoksa...”  Korku, boyun eğme yaratabilir;  Söz konusu sonuçların gerçekten meydana gelip   gelmeyeceğini denemeye yol açar;  Gücenme, kızgınlık, isyankârlığa neden olabilir. 3- Ahlak   dersi ve vaaz verme (Akıl verme):  “...yapmalıydın” veya “senin sorumluluğun” ya da “şöyle   yapmak gerekir”  Suçluluk duyguları yaratır;  Çocuğun durumunu daha şiddetle savunmasına yol   açabilir(Kim demiş?)  4- Yargılama, suçlama:  “ Olgunca düşünmüyorsun” “Sen zaten tembelsin”  Yetersizlik, aptallık ve yanlış değerlendirme anlamı   taşır;  Çocuğun azarlanma ve eleştirilme korkusuyla iletişimini   kesmesine neden olur;  Genellikle çocuk yargı ve eleştirileri gerçek olarak   algılar (ben tembelim) ya da karşılık verir ( siz daha mükemmel değilsiniz)  5- Ad takma, alay   etme:  “Koca bebek” “Geri zekâlı” “Hadi sende sulu göz”  Çocuğun kendini değersiz hissetmesine ve sevilmediğini   düşünmesine yol açar;  Kendine bakışını olumsuz etkiler;  Genellikle karşılık verme isteği uyandırır.  6- Güven verme, teselli etme:  “Aldırma... Boş ver düzelir” “Hadi biraz neşelen”  Kendini “anlaşılmamış” hissetmesine neden olur;  Kızgınlık duyguları uyandırır. (Size göre kolay tabii   !)  Genellikle mesajı “Kendini kötü hissetmen doğru değil”   biçiminde algılar.  7- İşi alaya vurma, konu değiştirme:  “ Dünyayı neden sen yönetmiyorsun?” “Daha güzel   şeylerden konuşalım 8- Sınama, sorgulama: 9- Yorumlama, Analiz Etme:   7. SINIF – 10.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BEDENİMDEKİ   DEĞİŞİKLİKLER Sınıf:   7. sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini Kabul Kazanım:   Bedensel değişimini   fark eder. (Kazanım Numarası 73) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Değişik   yaşlarda çekilmiş fotoğraflar. Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: Öğretmen   öğrencilere bir hafta önceden değişik yaşlarda çekilmiş fotoğrafları derse   getirmelerini ister. 1.Gönüllü   öğrencilerden fotoğraflarını göstererek kendilerinde meydana gelendeğişiklikleri sınıfla paylaşmaları istenir. 2.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Çocukluk   fotoğraflarınız ile şimdiki halinizi karşılaştırdığınızda fiziksel   değişiklikler olmuş mu? Neler? Değişmeyen   yanlarınız var mı? Neler? 3.Fotoğgözükmeyen bedensel değişiklikler de vardır. Fen bilgisi kitabında detaylı   olarak bedensel değişiklikler yer almıştır. Bedensel değişim ile ilgili merak   ettikleri konuları rehber öğretmene de danışabilecekleri vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:               7. SINIF – 11.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KENDİMİ TANIMA YOLUNDA Sınıf:   7. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Okulda uygulanan   testlerin ve test dışı tekniklerin kendini tanımadaki önemini açıklar.   (Kazanım Numarası 38) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–62 Hazırlayanlar:   Serdar   ERKAN Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.uygulanan test, anket ve test dışı tekniklerin isimleri tahtaya yazılır,   bunların kullanılma amaçları öğrencilere sorulur.        Öğrenciler test, anket ve test dışı   tekniklerin kullanılma amaçlarını cevaplayamazsa öğretmen bu konuda   öğrencileri bilgilendirir. Form–1 öğretmene bilgi amacı ile verilmiştir. Öğretmen   bu konuda bilgi sahibi değilse okul rehber öğretmeninden yardım alabilir. 2.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Bu   güne kadar size hangi envanter ya da testler uygulandı? Uygulanan test ve/veya envanterin sonuçlarından   yararlanabildiniz mi? Nasıl? 3.Okulda uygulanan testlerin vedışı tekniklerin kendini tanımadaki önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   Değerlendirme:         FORM–62 OKULDA   UYGULANAN TEST, ANKET VE TEST DIŞI TEKNİKLER Gözlem: Bireyi tanıma tekniği olarak   gözlem, bir kimsenin diğer bir kimse hakkında duyu organları ile bilgi edinme   yoludur. Sosyometri:   Bir gruptaki   bireylerin sosyal uyumunu ve gelişimini ölçmek, yani bir birleri ile olan   uzaklıklarını, sevilen-sevilmeyen, lider özelliği olanları ve grubun sosyal   dokusunu anlamak için kullanılan bir tekniktir. Otobiyografi:   Bir kimsenin   şimdiki ve geçmiş hayatını yazılı olarak anlatmasıdır. Problem   Tarama Listesi: Öğrencilerin   belli başlı sorunlarını, ihtiyaçlarını belirlemek, onlara yardım etmek amacı   ile hazırlanmış listelerdir. Görme   Sorunlarını Tarama (Snellen Scala): Snellen   Testi, öğrencileri görme gücü yönünden tarama yapmak için pratik bir testtir.   Kimdir   Bu? : Sınıfın   sosyal yapısını tanıma açısından kullanışlı bir tekniktir. Bu teknik, öğrencilerin   birbirlerini nasıl değerlendirdiklerini ortaya çıkarmaktadır. Kime   Göre Ben Neyim? : Bireyin   benlik algısına yönelik bir ankettir. Bununla bilinmek istenen şey, bireyin   kendini kendi ve başkaları gözünde nasıl algıladığıdır. Ders   Çalışma Yöntemlerini Biliyor musunuz? : Öğrencilerin, ders çalışma yöntemlerini bilip   bilmemesini taramak amaçlı uygulanan bir envanterdir. Başarısızlık Nedenleri   Anketi: Öğrencilerin,   başarısızlık nedenlerini öğrenmek amacıyla uygulanan bir ankettir. Boş zamanları Değerlendirme   Anketi: Öğrencilerin   serbest zamanlarını nasıl değerlendirdiklerini bilmek amacıyla uygulanır. Sınav Kaygısı Ölçeği: Öğrencilerin sınav kaygılarını   ölçmek amacıyla uygulanan bir ölçektir (Mamak RAM,2003).                     7. SINIF – 12.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: YETENEKLERİMİ   TANIYORUM Sınıf:   7. sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini Kabul Kazanım:   Yeteneklerini fark eder.   (Kazanım Numarası 75 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç:          Yetenek, herhangi bir davranışı   (bilgi veya beceriyi) öğrenebilmek için doğuşta sahip olunan gizilgücün   (kapasitenin) çevre ile etkileşim sonucu geliştirilmiş ve yeni öğrenmeler   için hazır hale getirilmiş kısmını ifade eden bir kavramdır. Böylece bir   kimsenin belli bir yaşa kadar geliştirdiği becerilere bakarak onun daha sonra   göreceği eğitimden ne ölçüde yararlanabileceği hakkında bir tahminde bulunabiliriz.(Kuzgun   2000) 1.   Yetenek türleri tahtaya yazılır. Genel akademik yetenek, Sözel yetenek, Sayısal yetenek, Uzay ilişkilerini görebilme   yeteneği, Şekil ilişkilerini görebilme   yeteneği, Büro işleri yeteneği, Göz-el koordinasyonu, Parmak becerisi, El becerisi, 2.   Öğrencilere kendilerinde bulunan yetenekleri defterlerine yazmaları istenir. 3.   Gönüllü öğrenciler yazdıklarını sınıfla paylaşır. 4.   Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Tahtaya yazılan yetenek türlerini   daha önceden biliyor muydunuz? Kendinizde olduğunu kabul ettiğiniz   yeteneklerinizi ne zaman fark ettiniz? Yeteneklerinizi fark etmeniz size ne   kazandırır? 5. Yeteneklerini fark etmenin önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                   7. SINIF – 13.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: İLGİLERİM VE MESLEĞİM Sınıf:   7. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Mesleki   Gelişim Kazanım:   İlgilerin meslek   seçimindeki rolünü fark eder. (Kazanım Numarası 183) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–63 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Öğrencilerin eğitsel   ve mesleki planlama dosyasından yararlanmaları sağlanmalıdır. Süreç: 1.ÖğForm-63’i okur. 2.Öğseçmek istedikleri mesleği ve o mesleğe yönelik ilgilerinin neler   olabileceğini yazmaları istenir. 3.Gönüllü   öğrenciler yazdıklarını sınıfla paylaşır. 4.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Seçtiğiniz   mesleği neye göre seçtiniz? İlgilerin   meslek seçimindeki rolü ne olabilir? İlgilerinize   göre meslek seçmezseniz neler yaşayabilirsiniz? İlgilerinize   göre meslek seçerseniz neler yaşayabilirsiniz? 5.İmeslek seçimindeki rolü vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Not: Bu kazanımda   öğrencilerin “Eğitsel ve Mesleki Planlama Dosya”sından yararlanması   sağlanabilir.   Değerlendirme:       FORM–63 İLGİLERİN   MESLEK SEÇİMİNDEKİ ROLÜ Super’a göre ilgi türleri: Bilimsel   İlgi: Doğal ve   toplumsal olayların neden ve nasıl olduğunu anlama, bilimsel bilgiye bir   şeyler katma ve /veya bu bilgiyi uygulamaya koyma arzusunu ifade eder.   Doktorlar, biyologlar, sosyologlar, fizikçiler bu ilgiye sahip kimselerdir. Teknik   veya Maddi İlgi: Olayların   neden ve nasıl olduğundan çok bilimsel ilkelerin uygulamaya nasıl   dönüştürüleceği ile salt bilmek için bilme ile değil, bilginin ne işe   yarayacağı konusu ile ilgilenmektedir. Mühendisler ve teknisyenler bu tür   ilgiye sahip kimselerdir. Sosyal   Yardım İlgisi: Bu   ilgi insanlarla, insan olarak ilgilenmeyi, onlara anlamaya, geliştirmeye, sıkıntılarını   azaltmaya çalışma isteğini ifade eder. Bu tür ilginin önemli olduğu meslekler   öğretmenlik, sosyal hizmet, psikolojik danışmanlık vb. dir. Sistematik   İlgi ya da İş Ayrıntıları İlgisi: Bu ilgi işleri düzenli ve tertipli bir şekilde yapmayı   içerir. Kayıt tutma, dosyalama, yazıları belli bir sisteme göre sıraya koyma   bu ilgi ile ilişkili işlerdendir. Burada odak ayrıntı üzerinde toplanmıştır.   Muhasebeciler, büro memurları, satın alma memurları bu tür ilgiye   sahiptirler. İş   Teması İlgisi: Bu   ilgi insanları ikna etmekten ve bir ürünü, bir hizmeti satmaktan hoşlanmadır.   Satış işleri, satış yönetimi gibi çalışma alanları bu ilgiye uygun çalışma   alanlarıdır. Edebiyat   İlgisi: Düşünceleri   ifade edebilme ya da başkalarını kelimelerle etkileyebilme ilgisidir. Burada   düşünceleri değişik ve etkileyici şekilde ifade yolları üzerinde durulur.   Yazarlar, gazeteciler bu tür ilgiye sahip kimselerdir. Müzik   ve Sanat İlgisi: İkisi   de duyguların artistik yollarla ifadesi ile ilgili olan bu ilgi alanları   aslında birbirinden farklı yeteneklere dayanmaktadır. Sanat ilgisi plastik   sanatlarla ilgilidir. Ressamlar, mimarlar bu tür ilgiye sahip kimselerdir   (Kuzgun,2000).                 7. SINIF – 14.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: MESLEK SEÇİMİM Sınıf:   7. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Mesleki   Gelişim Kazanım:   Meslek seçiminin   önemini fark eder. (Kazanım Numarası 184) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–64,   Form–65 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrencilere seçmekmesleklerin özellikleri sorulur ve verilen cevaplar tahtaya yazılır. ü    Çalışma   Koşulları ü    Kazancı ü    Nitelikleri   ( sağlık, zihinsel, bedensel, el becerisi, fiziksel vb.) ü    Mesleğin   toplumdaki yeri, istenilen ve istenilmeyen özellikleri, ü    Mesleğe   girmenin yolları, ilerleme imkânı, eğitimi vb. 2.Form–65 dağıtılır ve öğdoldurmaları istenir. Form–64 öğretmene   bilgi amacıyla verilmiştir. 3.Gönüllü   öğrenciler cevaplarını sınıfla paylaşır. 4.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. İlerde seçmeyi düşündüğünüz mesleği   neye göre seçtiniz? İlgi, yetenek, kişilik özellikleri   vb. göz önünde bulundurmadan mesleğinizi seçerseniz neler olur? İlerde seçmeyi düşündüğünüz meslek   sizin için uygun mudur? Neden? Meslek seçimi neden önemlidir? Form–65’i doldururken kendinizle   ilgili öğrendiğiniz şeyler oldu mu? 5.seçiminin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:     FORM–64   MESLEK   SEÇİMİNİN ÖNEMİ Hoppock (1957)’a göre bir kimsenin   seçtiği meslek onun işinde başarılı olup olamayacağını, ileride iş bulup   bulamayacağını, nerde oturup, kiminle evleneceğini ve kimlerle etkileşimde   bulunacağını belirler. Ayrıca meslek, kişinin değer yargılarını, dünya   görüşünü, günlük yaşam tarzını ve alışkanlıklarını biçimlendiren faktörlerin   başında gelir. Kişinin yaşamına böylesine çok yönlü etkileri olan uğraşı   alanının seçimi, günümüzde giderek karmaşıklaşan bir sorun haline gelmiştir.   Bunun en önemli nedeni, seçeneklerin çok artmış olmasıdır (Kuzgun,2000).     MESLEK   SEÇİMİNİ ETKİLEYEN BAZI FAKTÖRLER ü     Meslekte   iş bulma imkânı, ü     Yetenek, ü     İlgi, ü     Kişilik   özellikleri, ü     Mesleğin   getirdiği ödüller (para, saygınlı, şöhret vb.) ü     Ailenin   istekleri, Yetersiz   eğitim nedeniyle seçim şansının fazla olmaması Evren, M. (2005).                           FORM–65   Ben ilerde …………………………………..…………………..olmak   istiyorum. (Birden fazla seçenek işaretleyebilirsiniz.) Evren, M. (2005).        Bu        meslekte iş bulma imkânı: Yüksektir   ( ) Düşüktür ( ) Bilmiyorum ( )      Yeteneklerim        bu mesleğe:    Uygundur ( )    Uygun değildir ( )    Bu mesleğin gerektirdiği        yetenekleri bilmiyorum ( )    Kendi yeteneklerimi bilmiyorum        ( )      İlgilerim        bu meslekte mutlu olmam için:    Uygundur ( )    Uygun değildir ( )    Bu mesleğin gerektirdiği        ilgileri bilmiyorum ( )    Kendi ilgilerimi bilmiyorum        ( )      Kişilik        özelliklerim bu mesleğe:    Uygundur ( )    Uygun değildir ( )    Bu mesleğin gerektirdiği        kişilik özelliklerini bilmiyorum (         )    Kendi kişilik özelliklerimi        bilmiyorum ( )      Bu        meslek benim istediğim ödülleri (para, saygınlık, şöhret gibi) :    Sağlar ( )    Sağlamaz ( )    Bilmiyorum ( )      İlerde        bu mesleği seçmemin nedeni:    İş bulma imkânının yüksek        olmasıdır. ( )    Yeteneklerime uygun olmasıdır.        ( )    İlgilerime uygun olmasıdır.        ( )    Kişilik özelliklerime uygun        olmasıdır. ( )    Sağladığı imkânlardır. ( )    Ailemin isteğidir. ( )    Eğitimimi sürdüremeyeceğim        için, başka çarem olmamasıdır. (         ) *Meslekler   hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığınızı düşünüyorsanız, Okul Rehber   Öğretmeninden yardım alabilirsiniz.         7. SINIF – 15.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ORTAÖĞRETİM KURUMUMU   SEÇERKEN Sınıf:   7. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Ortaöğretim   kurumlarına giriş sınavları ile ilgili bilgi toplar. (Kazanım Numarası 39 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–66 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Öğrencilere sınavlara hazırlanmada   önceden bilgi sahibi olmanın önemi ve bunun amaç belirlemedeki katkısı   belirtilmelidir. Süreç: Öğrencilerden bir hafta öncesinden   Ortaöğretim Kurumlarına Giriş Sınavları ile ilgili araştırma yapmaları istenir. Öğretmen Ortaöğretim Kurumlarına   Giriş Sınavları Kılavuzunu sınıfa getirir, öğrencilerin araştırdığı yanlış ya   da eksik bilgi olursa bunları düzeltir. 1.Öğrencilerin araştırdıkları   Ortaöğretim Kurumları Listesi tahtaya yazılır. Form–66 öğretmene bilgi amacıyla verilmiştir. 2.Tahtada yazılı olan ortaöğkurumlarına giriş sınavı ile ilgili öğrencilerin topladıkları bilgiler   sınıfta paylaşılır. 3. Aşağıdakilere benzer sorularlaetkileşimi devam eder. Ortaöğretim   kurumlarına giriş sınavları ile ilgili gerekli bilgileri nerelerden aldınız? Ortaöğretim   kurumlarından hangisini seçmeyi düşünüyorsunuz? Neden? Ortaöğretim   kurumlarına giriş sınavları ile ilgili bilgi toplamak size ne kazandırdı? 4.Ortaöğretim kurumlarına giriş   sınavları ile ilgili bilgi toplamanın önemi vurgulanaraksonlandırılır. Değerlendirme:   FORM–66   ORTAÖĞRETİM KURUMLARI LİSTESİ (OKS)   ü Fen   lisesi ü Anadolu   Lisesi ü Polis   Koleji ü Anadolu   Öğretmen Lisesi ü Sağlık   Meslek Lisesi ü Tapu   Kadastro ve Meslek Lisesi ü Sivil   Savunma Koleji ü Meteoroloji   Meslek Lisesi ü Endüstri   Meslek ve Anadolu Endüstri Meslek Lisesi ü Kız   Meslek Lisesi ve Anadolu Kız Meslek Lisesi ü Gemi   Güverte İşletmeciliği Liseleri ü Genel   Liseler ü Diğer                        
TS puan türü ile öğrenci alan bölümler TS-1 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN BÖLÜMLER BÖLÜM PUAN TÜRÜ ARKEOLOJİ ve SANAT TARİHİ TS-1 BASIN ve YAYIN TS-1 COĞRAFYA TS-1 COĞRAFYA ÖĞRETMENLİĞİ TS-1 FİLM TASARIMI TS-1 GASTRONOMİ ve MUTFAK SANATLARI TS-1 GAZETECİLİK TS-1 GÖRSEL İLETİŞİM TS-1 GÖRSEL İLETİŞİM TASARIMI TS-1 HALKBİLİM TS-1 HALKLA İLİŞKİLER TS-1 HALKLA İLİŞKİLER ve REKLAMCILIK (Fakülte) TS-1 HALKLA İLİŞKİLER ve TANITIM TS-1 İLETİŞİM TS-1 İLETİŞİM BİLİMLERİ TS-1 İLETİŞİM SANATLARI TS-1 İLETİŞİM TASARIMI TS-1 İLETİŞİM TASARIMI ve YÖNETİMİ TS-1 İLETİŞİM ve TASARIM TS-1 MEDYA ve GÖRSEL SANATLAR TS-1 MEDYA ve İLETİŞİM TS-1 MEDYA ve İLETİŞİM SİSTEMLERİ TS-1 RADYO ve TELEVİZYON TS-1 RADYO, TELEVİZYON ve SİNEMA TS-1 REKLAM TASARIMI ve İLETİŞİMİ TS-1 REKLAMCILIK TS-1 REKLAMCILIK ve HALKLA İLİŞKİLER TS-1 SİNEMA ve TELEVİZYON TS-1 SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLİĞİ TS-1 TELEVİZYON HABERCİLİĞİ ve PROGRAMCILIĞI TS-1 TÜRK HALKBİLİMİ TS-1 YENİ MEDYA TS-1   TS-2 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN BÖLÜMLER BÖLÜM PUAN TÜRÜ AZERBAYCAN TÜRKÇESİ ve EDEBİYATI TS-2 ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ ve EDEBİYATLARI TS-2 HİTİTOLOJİ TS-2 KÜRT DİLİ ve EDEBİYATI TS-2 REKREASYON YÖNETİMİ TS-2 SANAT TARİHİ TS-2 SANAT YÖNETİMİ TS-2 SANAT ve TASARIM YÖNETİMİ TS-2 SÜMEROLOJİ TS-2 TARİH TS-2 TARİH ÖĞRETMENLİĞİ TS-2 TÜRK DİLİ ve EDEBİYATI TS-2 TÜRK DİLİ ve EDEBİYATI ÖĞRETMENLİĞİ TS-2 TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ TS-2
10. sınıf rehberlik çalışma planı   TURGUTLU LİSESİ (ANADOLU) MÜDÜRLÜĞÜ 2012 - 2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 10. SINIFLAR REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ ÇALIŞMA PLANI Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   E   Y   L   Ü   L     1. Öğrencilerle   tanışma, Öğrencilerimize Atatürk İlke ve İnkılapları doğrultusunda Milli   Eğitimin temel amaçlarının açıklanması, Okulun fiziki yapısının, idari   kadrosunun, öğretmenlerin ve personelin işleyişini açıklama. 2. Sınıf   öğrenci temsilcisinin seçilmesi. Disiplin kavramının, Disiplin Yönetmeliğinin açıklanması.   Disiplinsiz davranışlar karşılığında uygulanacak cezaların açıklanması, okulda,sınıfta   uyulması gereken kurallar hakkında öğrencilerin bilgilendirilmesi.       1. Okul ve çevresindeki eğitsel ve sosyal   imkânlardan yararlanır.       2. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri ( Disiplin, sınıf geçme,   sevk alma, izin kullanma ve sağlık raporu konuları) hakkında bilgi edinir.   1. Anlatım,   bilgi verme.     2. Anlatım,   bilgi verme.     1. Okul   idaresi, Sınıf Rehber Öğretmeni, RPDH Servisi. 2.   Sınıf Rehber  Öğretmeni.   Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar E    K     İ     M 1. Sınıf geçme   ve Sınav yönetmeliği, Anadolu Liseleri yönetmeliği, Disiplin yönetmeliğinin   açıklanması. Devam devamsızlık, rapor alma, izin kullanma, ortalama ile geçme,   sorumlu ders geçme ve sorumluluk sınavları hakkında öğrencilerin   bilgilendirilmesi. 2. I.Dönem Okul   Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yürütme Kurulunun oluşturulması ve   toplantı yapılması. 3. Rehberlik   dosyalarındaki bilgilerin ve kayıtların güncellenmesi.   4. Birlikte   çalışalım etkinliğinin uygulanması. 1. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri ( Disiplin, sınıf geçme, ders   seçimi ve seçmeli dersler, sevk alma, izin ve rapor alma konuları) hakkında bilgi edinir. 2. Rehberlik   çalışmalarında işbirliğinin sağlanması. 3. Öğrencilere   ait bilgilerin kayıt altına alınması düzenlenmesi. 4. Grup   çalışmalarına etkili biçimde katılır. 1. Anlatım,   Bilgi verme.     2. Toplantı.   3. Yazılı   çalışma. 4. Anlatım,   Bilgi verme.     1. Sınıf Rehber Öğretmeni.             2. Sınıf Rehber   Öğretmeni.   3. Sınıf Rehber   Öğretmeni.   4. Sınıf Rehber   Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar K   A   S   I   M     1. İş ve meslek kurslarını araştırıyorum etkinliğinin uygulanması.     2. Mesleki bilgi kaynakları etkinliğinin uygulanması.   3. Kimdir bu anketinin uygulanması.     4. Önyargılarımız etkinliğinin uygulanması.       1. Ortaöğretim sonrasında   işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kursları araştırır.   2. Mesleki bilgi kaynakları hakkında bilgi toplar.   3. Sınıf içerisindeki grup dinamiklerini belirlemek. 4. Ön yargıların meslek seçimine etkilerini değerlendirir.   1. Anlatım, Bilgi verme.   2. Anlatım, Bilgi verme. 3. Anket çalışması.   4. Anlatım, Bilgi verme.       1. Sınıf Rehber Öğretmeni.     2. Sınıf Rehber Öğretmeni.   3. Sınıf Rehber Öğretmeni.   4. Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar   A   R   A   L   I   K     1-2. Kimdir bu anketinin değerlendirilmesi. Gerekli görülen   öğrencilerle görüşülmesi.   3. Problem tarama anketinin uygulanması.     4. Mesleki bilgi   kaynakları etkinliğinin uygulanması.     1-2. Sınıf içerisindeki grup dinamiklerini belirlemek olumsuz   tutumlara karşı önlem almak.   3. Öğrencilerin problem alanlarının belirlenmesi.   4. Mesleki bilgi kaynakları hakkında bilgi toplar. 1-2. Anket değerlendirmesi.   3. Anket uygulaması.   4. Anlatım, Bilgi verme.     1-2. Sınıf Rehber   Öğretmeni.     3. Sınıf Rehber Öğretmeni.   4. Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar     O   C   A   K     1-2. Problem Tarama anketinin değerlendirilmesi. Gerekli görülen   öğrencilerle görüşülmesi.   3. Mesleki ve akademik programlar neler etkinliğinin uygulanması.     4. Mesleğim ve ben etkinliğinin uygulanması.   1-2. Öğrencilerin belirlenen problem alanlarına göre çözüm   önerilerinin sunulması.   3. Yükseköğrenime yönelik mesleki ve akademik program   seçeneklerine ilişkin bilgi edinir.   4. İlgi duyduğu mesleklerin gerektirdiği eğitim   hakkında bilgi toplar.   1-2. Anket değerlendirmesi.   3. Anlatım, Bilgi verme.     4. Anlatım, Bilgi verme.     1-2. Sınıf Rehber   Öğretmeni.     3. Sınıf Rehber Öğretmeni.     4. Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar   Ş   U   B   A   T       1. YGS-LYS sistemi ve öğrencilerin seçebileceği meslekler   konularında bilgi verilmesi. 2. Öğrencilerin devamsızlık durumlarının çıkartılarak gerekli   görülen öğrencilerle görüşülmesi.   3. Derslerde başarısızlığı bulunan öğrencilerin tespit edilerek görüşülmesi.     1. YGS-LYS sistemi ve meslekler hakkında   bilgilendirme.   2. Başarısız öğrencilerin Ders başarı durumlarının yükseltilmesi.     3. Devamsızlığı fazla   olan öğrencilerin devamsızlık yapmalarını önlemek.       1.Anlatım.       2.Görüşme, Bilgi verme, Yönlendirme, Anlatım.   3.Görüşme, Bilgi verme, Yönlendirme, Anlatım.         1. Sınıf Rehber Öğretmeni.     2. Sınıf Rehber Öğretmeni.     3. Sınıf Rehber Öğretmeni.   Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar       M   A   R   T       1. Verimli ders   çalışma teknikleri nelerdir etkinliğinin uygulanması.     2-3. Özelliğim   hangi mesleğe uygun etkinliğinin uygulanması.           4. Zararlı   alışkanlıklar hakkında önleyici bilgilerin verilmesi.   1. Öğrencilere verimli ders çalışma tekniklerini kazandırmak.   2-3. İlgi duyduğu mesleklerin gerektirdiği kişisel özellikleri   ile ilgili bilgi toplar. Öğrencilerin İlgi,   yetenek, değer ve kişilik özelliklerine göre meslek seçenekleri belirlemek.   4. Zararlı alışkanlıkları tanır. Sağlıklı hayat için gerekli davranış   ve alışkanlıkları edinir.   1. Anlatım, Bilgi verme.     2-3. Anlatım,   bilgi verme.       4. Anlatım,   bilgi verme.     1. Sınıf Rehber   Öğretmeni.       2-3. Sınıf   Rehber Öğretmeni.         4. Sınıf Rehber   Öğretmeni. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   N   İ   S   A   N     1. Arkadaşım   etkinliğinin uygulanması.       2. Değerlerim   ve hayatım etkinliğinin uygulanması. 3. Mesleki   bilgi kaynakları etkinliğinin uygulanması.     4. Mesleki bilgi   kaynaklarından yararlanıyorum etkinliğinin uygulanması. 1. Karşı cins   ile sağlıklı arkadaşlık ilişkileri geliştirmenin önemini kavrar.   2. Değerlerinin   hayatı üzerindeki etkilerini açıklar.   3. Mesleki   bilgi kaynakları hakkında bilgi toplar.     4. Mesleki   bilgi kaynaklarından yararlanır.   1. Anlatım,   Bilgi verme.   2. Anlatım,   Bilgi verme.   3. Araştırma, Anlatım,   Bilgi verme.   4.   Anlatım,   Bilgi verme.   1. Sınıf Rehber   Öğretmeni.       2. Sınıf Rehber   Öğretmeni.     3. Sınıf Rehber   Öğretmeni.     4. Sınıf Rehber   Öğretmeni. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(Amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar M   A   Y   I   S       1. Karar verme   unsurları etkinliğinin uygulanması.     2. Kitle   iletişim araçlarının etkileri etkinliğinin uygulanması. 3. YGS-LYS   sistemi, puanlar, alanlar, meslekler, tercihler konularında öğrencilerin   bilgilendirilmesi. 4. Sınıf geçme   ve Sınav yönetmeliği, Liseler yönetmeliği, Disiplin yönetmeliğinin   açıklanması. ders seçimi ve seçmeli dersler, devam devamsızlık, rapor alma,   izin kullanma, ortalama ile geçme, sorumlu ders geçme ve sorumluluk sınavları   hakkında öğrencilerin bilgilendirilmesi. 5. Yıl sonu Okul Rehberlik ve Psikolojik   Danışma Hizmetleri Yürütme Komisyonunun toplanması ve yapılan çalışmaların   değerlendirilmesi.       1. Etkili karar   verme unsurlarını kararlarında kullanır.   2. Kitle   iletişim araçlarının kişisel ve toplumsal değerler üzerindeki etkisini fark   eder.   3. Öğrencileri YGS-LYS   sistemi ve meslekler hakkında bilgilendirme.   4. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri ( Disiplin, sınıf geçme, ders   seçimi ve seçmeli dersler, sevk alma, izin ve rapor alma konuları) hakkında bilgi edinir. 5. Yapılan RPDH   etkinliklerinin değerlendirilmesi. 1. Anlatım,   bilgi verme.     2. Anlatım,   Bilgi verme. 3. Anlatım,   Bilgi verme. 4. Anlatım,   Bilgi verme. 5. Toplantı,   Veri toplama, Rapor hazırlama.   1. Sınıf Rehber   Öğretmeni.       2. Sınıf   Rehber Öğretmeni. 3. Sınıf Rehber   Öğretmeni.   4.Sınıf Rehber   Öğretmeni. 5. Okul idaresi Sınıf Rehber Öğretmeni. RPDH Servisi. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   H   A   Z   İ   R   A   N   1-2. 2012 - 2013   Eğitim Öğretim yılı, Rehberlik Hizmetleri yıl sonu değerlendirme raporunun   hazırlanması ve bir örneğinin RAM’a gönderilmesi.   1-2. Rehberlik   çalışmalarının değerlendirilmesi.   1-2. Rapor   hazırlanması.       1-2. RPDH Servisi, Okul İdaresi. . ÖNEMLİ NOT: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın 02.08.2006 tarih ve 329 sayılı kararı ile "İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Sınıf Rehberlik Programı" çerçevesine göre hazırlanmıştır. Etkinlikler M.E.B. Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Serdar ERKAN’ın REHBERLİK ETKİNLİKLERİ kitabından alınmıştır.
Devamsızlığın nedenleri anketi değerlendirmesi DEVAMSIZLIK NEDENLERİ ANKETİ DEĞERLENDİRME FORMU 1 Moralim bozuk olduğu   günlerde okula gitmem. 39 Öğrenci 2 Ailemin geçimini sağlamak   için bir işte çalıştığımdan devamsızlık yaparım. 1 Öğrenci 3 Okula gidecek kadar   harçlığım olmadığı günler okula gitmem. 2 Öğrenci 4 Sağlığımın bozuk olması   nedeniyle devamsızlık yaparım. 71 Öğrenci 5 Sabahları uyanamadığımdan,   geç kaldığımda okula gitmem. 53 Öğrenci 6 Kıyafetim müsait olmadığı   günlerde okula gitmem. 3 Öğrenci 7 Evde anne ve babama yardım   etmem gerektiğinden okula gitmem. 6 Öğrenci 8 Sevmediğim derslerin olduğu   gün okula gitmem. 16 Öğrenci 9 Sevmediğim, ilişkilerimin   iyi olmadığı öğretmenlerin dersi olduğu gün okula gitmem. 8 Öğrenci 10 Bir sonraki gün zorlu bir   dersin sınavına hazırlanmak için okula gitmem. 20 Öğrenci 11 İhtiyacımız olduğunda izin   verilmediği için devamsızlık yaparım. 27 Öğrenci 12 Okulu sevmediğimden ve   eğitimin bir faydasını göremediğimden devamsızlık yaparım. 1 Öğrenci 13 Yorucu bir günden sonra   dinlenmek için okula gitmem. 14 Öğrenci 14 Disiplinin fazla olması   nedeniyle okula devamsızlık yaparım. 3 Öğrenci 15 Ara sıra arkadaşlarımla bir   yerde eğlenmek için devamsızlık yaptığım olur. 32 Öğrenci 16 Ders dışı etkinliklere ve   sosyal faaliyetlere katıldığım günler okula gitmem. 11 Öğrenci 17 Boş derslerin fazla olduğu   günlerde okula devam etmem. 26 Öğrenci 18 Derslerle ilgili araç   gerecin olmadığından okula devam etmem. 2 Öğrenci 19 Arkadaşlarımın etkisiyle   devamsızlık yaparım. 14 Öğrenci 20 Zor derslerin aynı güne   toplanması devamsızlığıma neden olur. 3 Öğrenci 21 Sözlü sınavların olduğu   günlerde okula gitmem. İşaretleyen   yok. 22 Zor derslerin aynı güne   toplanması devamsızlığıma neden olur. 2 Öğrenci 23 Derslere yeterince   hazırlanamadığım günlerde okula gitmem. 6 Öğrenci ANKET UYGULANAN ÖĞRENCİ SAYILARI 9. SINIF 10. SINIF 11. SINIF 12. SINIF KIZ ERKEK KIZ ERKEK KIZ ERKEK KIZ ERKEK 20 16 16 8 32 10 0 0
2014 YGS LYS tercih kılavuzu ve Rehberlik Hizmetleri sayfası     http://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2014/OSYS/Tercih/2014-OSYSKONTKILAVUZU07072014.pdf     Rehberlik sayfası;   https://rehberlik.osym.gov.tr/GenelArama.aspx
Zamanın kullanımı   ZAMAN YÖNETİMİ İÇİN PRATİK TEKNİKLER   6 ipucuyla zamanı kendi yararınıza çevirmenin yolunu öğrenin. Tüm gün çalışıyorsunuz ancak çalışma saatinin sonuna geldiğinizde hiçbir şeyi tam olarak bitiremediğinizi mi fark ediyorsunuz? Korkmayın, yalnız değilsiniz. İşte zamanı kolayca yönetebilmeniz için gereken taktikler... Önceliklerinizi BölünStres Yönetimi Topluluğu'ndan Neil Shah, "Zamanınızı 4 kutuya ayırın. İlk kutunuz önemli ve acil görevler için ayrılmış olsun. İkinci kutu acil ancak daha önemsiz işler için; üçüncü kutu önemli ancak acil olmaya görevler için; son kutu ise önemsiz ve acil olmayan işler için ayrılmış olsun" diyor. Masanızı Doğru SeçinABD Ulusal Profesyonel Organizatörler Birliği'nden Stephanie Denton, "L şeklinde masalar zaman planlaması için daha uygundur" diyor. "Masanın bir tarafını hemen yapılması gereken işler için, diğer bölümünü de daha az acil işler için ayırın." Rol Model EdininTotal Success Training uzmanları, "Hayatınızda ya da iş yerinde örnek aldığınız kişilerin zaman yönetim alışkanlıklarını örnek alın" diyor. "İşe geldiği saate, görevleri hatırlamak için tuttuğu ajandaya dikkat edin. Siz de uygulayın. İşinize yarayıp yaramadığını keşfedin." Kendinizi ZamanlayınGetting Things Done kitabının yazarı David Allen, "Cuma günü itibariyle kendinize ajandanızda bir 'Yapılacaklar Listesi' hazırlayın" diyor. "Bu, size günde en az 1 saat kazandıracaktır. Mesainin bittiği saatte ise işinizin tamamlanmış olmasını sağlayacaktır." Eşyalarınızı DüzenleyinZaman Yönetimi Danışmanı Paul Glen, "Masanızı ya da odanızı en pratik şekilde düzenleyin. Bu sizin için bir yatırımdır. Hangi işte çalışırsanız çalışın, düzenli bir masa size günde en az 30 dakika zaman kazandıracaktır" diyor. "Üstelik dağınık masada dikkatinizi bölecek çok fazla uyarıcı detay olur. Bunu ortadan kaldırmak ise daha verimli çalışmanızı sağlayacaktır." Bahar TemizliğiTime Management for Dummies kitabının yazarı Clare Evans, "Ayda 1 günü, temizlik ve düzenlemeye ayırın. Tercihen Pazar günü olsun. Masanın üzerindeki gereksiz kağıtları toparlayın. Yapılacak işlerinizi tamamlayın. Çalışma yerinizi düzenleyip, temizleyin" diyor. "Tüm bunları tek bir günde yapmak size ayda fazladan 5 saat kazandıracaktır."
4. sınıf rehberlik etkinlikleri   4. SINIF KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI   HAFTA KAZANIMLAR 1–70 Duygularını ve düşüncelerini ifade eder. 2–22 Zamanını etkili biçimde kullanır. 3–21 Sınavlarda başarıyı etkileyen etmenleri ifade eder. 4–23 Kendi öğrenme stilini fark eder. 5–24 İhtiyaç duyduğu bilgileri çeşitli kaynaklardan toplar. 6–104 Öfkenin kontrol edilebilir bir duygu olduğunu fark eder. 7–105 Öfkesini uygun yollarla ifade eder. 8–102 Zorbalıkla karşılaştığında baş etme yollarını kullanır. 9–9 Sorumluluklarını yerine getirir. 10–103 Arkadaşları tarafından dışlandığında baş etme yollarını kullanır. 11–69 Başarılı olduğu etkinlikleri açıklar. 12–10 Okuldaki seçim süreçlerine katılır. 13–25 Grupla çalışmanın avantajlarını açıklar. 14–180 Yerel çevresinde bulunan işlerden örnekler verir. 15–106 Arkadaşlığın önemini ifade eder. 15       * Koyu renkli kazanımlara ilişkin etkinlik okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM’dan gelecek rehber öğretmen tarafından gerçekleştirilecektir.                 4. SINIF ETKİNLİK ÖRNEKLERİ 4. SINIF – 1.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: DUYGU ve DÜŞÜNCELERİM Sınıf: 4.sınıf Yeterlik Alanı: Kendini Kabul Kazanım: Duygularını ve düşüncelerini ifade eder. (Kazanım Numarası -70-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–16 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Öğrencilere duygu ve düşüncelerini ifade etmeleri öğretmen tarafından teşvik edilmeli, çocuğun duygu ve düşüncelerini nasıl ifade ettiğinden çok sadece ifade edebilmesi sağlanmalıdır. Süreç: 1.Öğrencilere Form–16 dağıtılır ve doldurmaları istenir. 2.Gönüllü öğrencilerden yazdıklarını sınıfla paylaşmaları istenir. 3.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Duygularınızı yazarken zorlandınız mı? Düşüncelerinizi yazarken zorlandınız mı? Duygu ve düşünceleriniz arasındaki fark nedir? Arkadaşlarınızın duygu ve düşünceleri ile sizin duygu ve düşünceleriniz arasında benzerlik ve farklılıklar var mı? Duygu ve düşüncelerimizi gerektiğinde ifade etmek neden önemlidir? 4.Duygu ve düşünceleri ifade etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:         FORM–16   1 Sevdiğim bir arkadaşımla tartıştım. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:……………………………………………………………………… 2 Bana bisiklet alındı. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 3 Oyuncağım kırıldı. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 4 Yazın çok güzel bir tatil geçirdim. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 5 En çok sevdiğim ayakkabım yırtıldı. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 6 Öğretmenim başımı okşadı. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 7 Okul bahçesinde düştüm. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 8 Diktiğim ağaç kırıldı. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 9 Arkadaşlarım beni oyuna almadı. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 10 Boğazım ağrıyor. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 11 Kardeşimle tartıştım. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 12 Mahallemizdeki yaşlı teyzenin ekmeğini aldım. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 13 Sofranın toplanmasına yardım ettim. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 14 Bayramda şiir okudum. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 15 Karnemi aldım. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 4. SINIF – 2.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: ZAMAN PASTASI Sınıf: 4.sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Zamanı etkili biçimde kullanır.(Kazanım Numarası-22-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–17, Form–18 Kaynak: *(Kulaksızoğlu, 2003)’ten uyarlanmıştır. Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrencilerden Form-17’de yer alan Zaman Çizelgesi bölümüne, sabah kalkışlarından, akşam yatana kadar yapacakları işleri listelemeleri istenir. 2.Saat şeklindeki zaman pastasına bu listeyi yerleştirmeleri istenir. 3.Gönüllü öğrenciler yazdıkları cevabı sınıfla paylaşır. 4.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Zamanı iyi kullandığınızı düşünüyor musunuz? Neden? Hangi işlere daha çok zaman ayırdınız? Hangi işlere daha az zaman ayırdınız? Hangi işlerde zaman kaybı çok oldu? Zaman kaybının sebebi nedir? 5.Öğrencilere Form–18 okunur. 6.Öğrencilerden Form-17’de yer alan Düzeltilmiş Zaman Çizelgesi bölümüne, öğrendikleri bilgilere göre sabah kalkışlarından, akşam yatana kadar yapacakları işleri tekrar listelemeleri istenir 7.Saat şeklindeki zaman pastasına bu listeyi yerleştirmeleri istenir. 8.Gönüllü öğrenciler yazdıkları cevapları sınıfla paylaşır. 9.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Zamanı etkili şekilde kullanmanın yararları nelerdir? Neden? Zamanı etkili kullanmak hayatımızda neleri değiştirir? 10. Zamanı etkili biçimde kullanmanın önemi ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:   FORM–17       FORM- 18 ZAMANI PLANLAMA Zamanı planlama, dönem planı, haftalık plan ve günlük plan şeklinde üç ayrı şekilde yapılabilir. 1.Dönem Planı: Bunun için bir takvim kullanılabilir ve bu takvim görülecek bir yere asılır. Akademik dönem için önemli tarihleri gösteren bu takvim sınavları, ödev tarihlerini toplantıları ve öğrencinin ihtiyacı olan faaliyetleri içermelidir. 2.Haftalık Plan: Bir hafta boyunca yapılacak tüm görevleri planlamak için kullanılır. Sınav için hazırlanma, derslere hazırlanma, çalışma, arkadaşlarla beraber olma, eğlence gibi etkinlikler için zaman ayrılır. Haftalık plan yapılırken esnek davranılmalıdır. 3.Günlük Plan: Günlük planda bir günde yapılacak etkinlikler ayrıntılı biçimde belirlenmelidir. Bu etkinlikler: Uykudan kalkılan saat Kahvaltının bitiş saati Okula gidiş geliş saati Ulaşımda geçen süre Yemek için geçen süre Ders çalışmaya ayrılan süre Dinlenme, gezme, spor, TV seyretme, arkadaşlarla beraber olmaya ayrılan süre Okulda görülen ders konularının tekrarına ayrılan süre Ev ödevlerine ayrılan süre Uykuda geçen süre Planda ders çalışma zamanı ve süresi planlanırken, mümkünse bu çalışma saatlerinin kişinin en verimli olduğu saatlere konulmasına dikkat edilmelidir. Birbirine benzeyen dersler üst üste çalışılmamalıdır. 20–40 dakika çalışıldıktan sonra mutlaka en az 10 dakika ara verilmelidir. Yapmanız gereken bir yığın iş varsa, hemen oturun yapılması gereken işleri nasıl ve ne zaman yapılacağının bir listesini yapın. Daha sonra bunları zaman çizelgesine yerleştirin. Aynı anda birçok işe kesinlikle başlamayın. Bu konuda size yardımcı olacak bir yöntem aşağıda sunulmuştur. İşlerinizi aciliyet ve önemlilik durumlarına göre gruplara ayırabilirsiniz. Bu durumda işleriniz önemliler ve önemsizler ile aciller ve acil olmayanlar biçiminde gruplara ayrılacaktır. Elbette bunların içinden öncelik taşıyanlar acil ve önemli olanlar olacaktır. Yapılacak işler ve zamanları konusunda kararlı olun. Ayırdığınız sürelere uyduğunuzda, bu zamana kadar ne kadar boşa zaman harcadığınızı fark edeceksiniz. Kontrolü elinize alın. Planınıza uyduğunuzda, kontrol sizin elinizde olur (MEB, a. 2004).                                                 4. SINIF – 3.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: BAŞARILIYIM ÇÜNKÜ… Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Sınavlarda başarıyı etkileyen etmenleri ifade eder. (Kazanım Numarası -21-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–19 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Form–19’daki sınav başarısını etkileyen etmenler maddeler halinde tahtaya yazılır.(Form-1 öğretmene bilgi amacıyla verilmiştir.) 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Verimli ders çalışmanın sınav başarısı üzerindeki etkileri neler olabilir? Sınav kaygısının sınav başarısı üzerindeki etkileri neler olabilir? Stresin sınav başarısı üzerindeki etkileri neler olabilir? Sağlıklı beslenmenin sınav başarısı üzerindeki etkileri nelerdir? Düzenli uykunun sınav başarısı üzerindeki etkileri nelerdir? Çevresel etmenlerin sınav başarısı üzerindeki etkileri nelerdir? Başarılı olmak için sınavlarda nelere dikkat edilmelidir? 3.Sınavlarda başarıyı etkileyen etmenlerin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:             FORM–19 SINAV BAŞARISINI ETKİLEYEN ETMENLER Verimli ders çalışma: Verimli ders çalışmanızı etkileyecek olumlu ve olumsuz birçok unsur vardır. Fakat siz hayatınızın sorumluluğunu fark ettiğiniz ve almaya başladığınızdan itibaren olumsuz etkenleri yok edebilir ya da bu etkenleri hafifletebilirsiniz. Verimli ders çalışmak için, çalışma ortamınızı düzenleyin. Zihninizin dağılmasına neden olan etkenleri yok edin. Öğrenmenin ön şartlarından olan uyanıklık, dikkatli olmak, motivasyonu sağlamaktır. Sürece aktif katılımda bulunup, yaptığınız çalışmalara ilişkin geribildirimler almaya çalışın. Etkin okuma, etkin dinleme ve zamanı etkili kullanma verimli ders çalışmak için önemli faktörlerdir. Sınav kaygısı: Sınav için olumlu düşünün. Sınavlarda başarılı olmanızın sizin tek ve son amacınız ve seçeneğiniz olmadığını kendinize kabul ettirin. Gerçek olan da budur. Sınavdan önce zihninizde geçmişteki başarısızlıklarınızı değil, başarılarınızı vurgulayın. Kendinize, kendi değerinizin altında değer biçmeyin. “Ben aptalım, hiçbir şey beceremem” diye düşünmeyin. Sınavda size yardımcı olmayacak düşünce biçimlerinden uzak durun. Daha önceki başarısızlıklarınızda başarısız olma sebeplerini araştırın ve onların telafi edilmesine çalışın. Bir başka deyişle aynı sebeplerin yeni bir başarısızlığa yol açmasına izin vermeyin. Sınav bir ölüm kalım meselesi, kişiliğin değerlendirilmesi değil, bilgilerin değerlendirilmesidir. Bu nedenle sınav başarısı ile kişilik değerini eş görmeyin (Baltaş, 2006). Stres: Sınav birçok Öğrencide psikolojik baskı yaratan bir olaydır. Sınav dönemi öncesinde ve sınav döneminde öğrenci, ister istemez daha çok efor sarf etmek zorunda kalır. Çalışma gecelere taşar. Uykusuzluk, bedeni ve ruhu zayıf düşürür. Sınavın nasıl geçeceğine ilişkin endişe sinirleri gerer. Bu durum, sınav başarısını olumsuz etkiler. Çünkü sınav, bilgi ve yetenek kadar kafa dinçliği ve psikolojik dayanıklılık gerektirir (Özakpınar, 2002). Sağlıklı beslenme: Sınav dönemi için önerilebilecek özel bir beslenme yöntemi yoktur. Bu dönemde bir zayıflama rejimine girmemeniz bütün uzmanların ortak görüşüdür. Sınava hazırlık süresince et ve şeker yiyerek zihnin daha iyi çalışmasına katkıda bulunmak mümkün değildir. Önemli olan çeşitli besinlerden yiyerek dengeli bir beslenmeyi sürdürmektir. Aynı şekilde sınav sabahında normal bir kahvaltı yapmak ve uzun sürecek sınavlar için kan şekerinin düşmesi halinde ağza atılacak bir küçük bisküvi bulundurmak yararlıdır (Baltaş, 2006). Düzenli uyku: Uyku alışkanlığınızı bilmeniz büyük önem taşır. Ortalama uyku süresi 11 yaşındakiler için 9,5 saat, 17 yaşındakiler için 8–8,5 saattir. Uykunun 1. yarısı bedensel, 2. yarısı ruhsal dinlenme açısından önem taşır. Bu sebeple sadece bir gecelik 3–5 saatlik kısa bir uykunun zihinsel faaliyet üzerinde olumsuz etkileri yoktur. Ancak uykusuzlukların arka arkaya birkaç gece devam etmesi, akıl yürütme, öğrenme, dikkat gibi yüksek beyin faaliyetlerini olumsuz yönde etkiler. Hiç uyumadan sınava girmek ise yapılabilecek en büyük hatadır. Bedensel dinlenmeye imkân veren en az 3 saatlik bir uykunun değeri hiçbir şeyle ölçülemez (Baltaş, 2006). Çevresel etkenler: Sınav başarısını etkileyen etmenler içinde ses, başka insanların varlığı, radyo, TV, gazete, dergi, güneş ışığı, odanın ısısı, havası, oturulan yerin çok rahat ya da çok rahatsız edici olması başarıyı etkileyebilir (Baltaş, 2006). Motivasyon: Çalışmaya başlamak ve sürdürmek konusunda temel faktörlerden bir tanesi kişinin hayatı ile ilgili sorumluluk ve kararları almak konusundaki istekliliğidir. Eğer hayatınızla ilgili sorumluluğu dış dünya ve olaylara bırakırsanız, çalışmanızı ve başarınızı her zaman engelleyecek birçok sebebiniz olacaktır. Bir gün anneniz veya babanız duymak istemediğiniz bir söz söylemiş olduğu için çalışmak istemeyeceksiniz, bir başka gün öğretmeninizle aranızda istenmeyen bir diyalog olduğu için çalışmaya isteksiz olacaksınız, bir başka gün canınız sıkkın olduğu için, bir diğer gün hava içinizi kararttığı için, bir başka gün arkadaşlar size bir yere gitmeyi önerdiği için vb. Bu listeyi her gün için birden çok sebeple doldurmak mümkündür. Eğer hayatınızla ilgili sorumluluğun bütünüyle size ait olduğunu kabul ederseniz, o takdirde yukarda sıralanan sebeplerden hiç biri sizin motivasyonunuzu düşüremez (Baltaş, 2006). Sınav Taktikleri: Sınava başlamadan önce, 10–15 saniye soruları gözden geçirin. Gözden geçirme işlemi sırasında, anahtar noktaları hatırlamanız, istediğiniz sorudan başlamanıza yardımcı olacaktır. Hızlı karar vermek ya da yavaş cevap vermek puan kaybına neden olabilir. Bir soru üzerinde belirli bir süre geçtiği halde çözüme ulaşamazsanız, soruyu bırakın. Herhangi bir soru üzerinde zaman harcamak gerektiği ve karışık gözüktüğü için, soruyu atlamayın. Eğer üzerinde zaman harcanması gerektiğini düşündüğünüz her soruyu atlarsanız, kısa bir süre sonra çok az soruyu cevaplandırmış olabilirsiniz. Yanınızda bir saat bulundurun ve sınav süresine göre kendinizi ayarlayın. Zamanı bilinçli ve planlı bir şekilde kullanırsanız, başarınızı yükseltebilirsiniz. Zihninizin dağılmasını önleyin, yorulduğunuzu hissettiğiniz an ara verin. Geçen zamanla ilgilenmeyin. Çoktan seçmeli sınavlarda, sorulan soruya cevap olamayacak seçenekleri eleyin. Tahmin etmeniz gerekirse hızlı tahminde bulunun ve fikrinizi değiştirmeyin. Çoktan seçmeli sınavlarda cevap kâğıdına cevapları bütünüyle doldurarak, uygun boşlukları taşırmadan ve koyu olarak işaretleyin. Cevap kâğıdında yanlış değerlendirmeye neden olacak her türlü işaretten kaçının. Sınavlarda, bazen çok güç sorular olabilir. Bütün soruları doğru cevaplama beklentisi içinde olmayın (Baltaş, 2006).                                     4. SINIF – 4.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: NASIL ÖĞRENİYORUM? Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Kendi öğrenme stilini fark eder. ( Kazanım Numarası -23-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–20 Hazırlayanlar: Serdar ERKAN Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen Form–20’yi okur ve “bunlardan hangisinin size uygun olduğunu düşünüyorsunuz? Neden?” sorusu ile grup etkileşimi başlatılır. 2.Gönüllü öğrenciler cevaplarını sınıfla paylaşır. 3.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Bu öğrenme stilleri hakkında daha önceden bilginiz var mıydı? Kendi öğrenme stilinize uygun çalışıyor musunuz? Neden? Kendi öğrenme stilimize uygun çalışırsak neler olur? 4.Kendi öğrenme stilini fark etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:           FORM–20 ÖĞRENME STİLLERİ Aşağıda 3 tür öğrenme stiline sahip insanlarda genellikle rastlanan özellikler bazı özellikler belirtilmektedir. Bunlardan hangisinin size uygun olduğunu düşünüyorsunuz? GÖRSEL Görseller, özel hayatlarında düzenli ve titiz olabilirler. Karışıklık ve dağınıklıktan rahatsız olabilirler. Dağınık bir masada çalışamayabilir, önce masayı kendilerine göre düzenleyebilir, daha sonra çalışmaya başlayabilirler. Kalem, silgi, kalemtıraş gibi araçlar için masada kendilerine göre yerler belirleyebilirler. Bu araç gereçleri hep bu yerlerde tutabilirler. Çantaları, dolapları her zaman düzenli olabilir. Yazmayı sevmeseler bile defterlerini düzenli ve itinalı kullanabilirler. Defterlerinin köşeleri kıvrılmaz, kıvrılsa da ataç kullanabilirler. Düz anlatım dediğimiz (okullarda öğretmenin ya da bir öğrencinin ders anlatması) öğretim yönteminden yeterince yararlanamayabilirler. Tam olarak anlamaları için dersin mutlaka görsel malzemeler ile desteklenmesi gerekebilir. Harita, poster, şema, grafik gibi görsel araçlarla kolay öğrenebilir ve bu araçlarla öğrendiklerini kolay hatırlayabilirler. Öğrendikleri konuları gözlerinin önüne getirerek hatırlamaya çalışabilirler (Boydak, 2006). İŞİTSEL İşitseller küçük yaşlarda kendi kendilerine konuşabilirler. Ses ve müziğe duyarlıdırlar. Sohbet etmeyi, birileri ile çalışmayı sevebilirler. Ahenkli ve güzel konuşabilirler. Yabancı dil öğreniminde (konuşma ve dinleme becerilerinde) başarılı olabilirler. İlköğretim bir ve ikinci sınıflarda kendi kendilerine konuşmaları nedeni ile öğretmeni dinlemeyebilirler. Bu özellikleri nedeni ile işittiklerini daha iyi anlama özelliklerine rağmen bu şanslarını kaybedebilirler. Gözle okuma esnasında hiç bir şey anlamayabilirler. Bu nedenle en azından kendi kulağının duyabileceği bir sesle okumalarına izin verilebilir. İşittiklerini daha iyi anlayabilirler. Daha çok konuşarak ve tartışarak öğrenebilirler. Bilgi alırken dinlemeyi okumaya tercih edebilirler. Olay ve kavramları birinin anlatması ile daha iyi anlayabilirler. Grupla ikili çalışmalarda konuşma ve dinleme olanakları olduğu için iyi öğrenebilirler. Hatırlamak istediklerini birisi kendilerine anlatıyor ya da söylüyormuş gibi işiterek hatırlamaya çalışabilirler (Boydak, 2006). KİNESTETİK/DOKUNSAL Dokunsallar oldukça hareketli olur, sınıfta yerlerinde duramayabilirler. Sürekli hareket halinde olabilirler. Tahtayı silmek, pencereyi açmak, kapıyı örtmek, tebeşir getirmek hep onların görevi olsun isteyebilirler. Uzun müddet oturmaya zorlanırlarsa, derste ne olup bittiğini de anlamaz hale gelebilirler. Bu hareketlilik uygun işlerle yönlendirilmezse genelde sınıfta problem çıkabilir. Tahta, tebeşir, ders anlatımı, ders işleme sisteminden en az yararlananlar onlar olabilir. Dersin anlatılması veya görsel malzemeleri ile zenginleştirilmesi, kinestetik-dokunsal öğrencinin öğrenmesine beklenen ölçüde katkı sağlamayabilir. O nedenle sınıflarımızda ideal ders araçları olarak kabul edilen şema, harita, fotoğraf gibi görsel araçlar kinestetik öğrenci için daha az değer taşıyabilir. Çünkü ne kadar renkli ve canlı olursa olsun görsel materyaller onların öğrenmesini beklenen ölçüde kolaylaştırmayabilir, anlatımdan da yararlanamayabilirler. Öğrenebilmeleri için ellerini kullanacakları, yaparak, yaşayarak öğrenme dediğimiz öğrenme tekniklerinin uygulanması gerekebilir. Sınıf yerine okul bahçesi veya laboratuarda dokunarak, ellerini kullanarak, olayların içinde yaşayarak çok daha iyi öğrenebilirler (Boydak, 2006). 4. SINIF – 5.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: ARAŞTIRIR-ÖĞRENİRİM Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: İhtiyaç duyduğu bilgileri çeşitli kaynaklardan toplar. (Kazanım Numarası -24-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Senaryolar Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen aşağıdaki senaryoları öğrencilere okur ve aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi başlar. (Öğretmen sınıfın ihtiyacına göre bu senaryoları değiştirebilir.) Senaryo 1 Cüneyt, Matematik dersini sevmesine rağmen başarısızdır. Matematik dersinde başarılı olabilmek için verimli ders çalışma yöntemlerini bilmemektedir. Cüneyt, nerelerden bilgi alabilir? Senaryo 2 Hakan, ailesi ile birlikte tatile çıkacaktır. Gidecekleri yer hakkında yeterli bilgiye sahip değildir. Hakan nerelerden bilgi alabilir? Senaryo 3 Hayrettin’in ailesi eve bilgisayar almıştır. Hayrettin bilgisayarı kullanabilmek için gerekli bilgilere sahip değildir. Hayrettin, nerelerden bilgi alabilir? Senaryo 4 Raşit, basketbol oynamayı çok sever. Boş zamanlarında bir spor kulübünde basketbol oynamak istemektedir. Fakat hangi spor kulübüne gidebileceği hakkında bilgi sahibi değildir. Raşit, nerelerden bilgi alabilir? Senaryo 5 Umut, hayvanları çok sevmekte ve ileride veteriner olmak istemektedir. Fakat bu meslek hakkında yeterli bilgiye sahip değildir. Umut, nerelerden bilgi alabilir? Sizinde bu durumlara benzer yaşantılarınız oldu mu? İhtiyaç duyduğunuz bu bilgileri nerelerden ya da kimlerden aldınız? İhtiyaç duyduğunuz bu bilgileri çeşitli kaynaklardan toplarken zorlandınız mı? En çok hangi konularda bilgi toplama ihtiyacı duyuyorsunuz? En çok bilgi topladığınız yer ya da kişiler kimler? 2.İhtiyaç duyduğu bilgileri çeşitli kaynaklardan toplamanın önemi ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                                         4. SINIF – 6.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: AHMET’İN DİŞ FIRÇASI Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Öfkenin kontrol edilebilir bir duygu olduğunu fark eder. (Kazanım Numarası -104-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–21 Hazırlayanlar: Ergül SIRKINTI - Rehber Öğretmen *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğretmen Form-21’i okur. 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi başlatılır. Ahmet niçin çok öfkeliydi? Bireyler aynı olaylara farklı tepkiler verebilmektedirler. Ahmet’in yaşadığını siz yaşasaydınız öfkelenir miydiniz? Ayşe Ahmet’e öfkesini kontrol edebilmesi için hangi egzersizleri yaptırdı? Ayşe bu egzersizleri kimden öğrenmişti? Öfkesi geçtikten sonra Ahmet neler hissetti? Ahmet öfkesini kontrol edemeseydi neler olabilirdi? Öfke kontrol edilebilir bir duygudur. Öfkelendiğinizde öfkenizi kontrol edebiliyor musunuz? Nasıl? 3.Öfkenin kontrol edilebilir bir duygu olduğu vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Not: 6. sınıfta, gevşeme ve nefes egzersizlerine ilişkin bilgi verilmiştir. Öğretmen gerekli gördüğü takdirde bu bilgiden faydalanabilir. Değerlendirme:       FORM–21       AHMET’İN DİŞ FIRÇASI Ahmet o gün okula çok öfkeli gelmişti. Sıra arkadaşı Ayşe Ahmet’e günaydın bile diyememişti. Çünkü Ahmet çok sinirliydi. Ahmet dersi iyi dinlemiyor, sürekli “pöfff” diye sesler çıkartıyordu. Ayşe, Ahmet’in bu durumuna çok üzülmüştü. Teneffüste Ahmet’in yanına yaklaşarak, niçin bu kadar öfkeli olduğunu sordu. AHMET: Niçin olacak, kardeşim yüzünden, diye cevap verdi. AYŞE: Ne oldu ki? Diye sordu. AHMET: Daha ne olsun, sabah diş fırçamı kullanmış. Ayşe gülmemek için kendini zor tuttu. Ahmet’in kardeşi Ömer henüz 1. sınıfa giden küçücük bir çocuktu. AYŞE: Neyse olan olmuş, öfke kontrol edilebilir bir duygudur. Rahatlaman için rehber öğretmenimizden öğrendiğim alıştırmaları yapar mısın? AHMET: Neymiş o? AYŞE: Şimdi: Derin derin nefes al, Bu sırada güzel bir manzarayı zihninde hayal et. Derin derin nefes alıp verdiğinde göğsün değil karnın şişmelidir. Bu sırada kendine “sakin ol” diyerek telkinde bulunabilirsin. Ahmet, Ayşe’nin gösterdiği alıştırmalar ile biraz rahatlamış öfkesi geçmeye başlamıştı. AHMET: Öfkelenince başka ne tür alıştırmalar yapılmalı diye sordu. AYŞE: Mizah! AHMET: Nasıl yani? AYŞE: Sevdiğimiz bir fıkra ya da gülmemizi sağlayacak bir filmi hatırlayıp, öfkemizi yok edebiliriz. Ayrıca, çevremizi değiştirmek öfkemizi yatıştırabilir. Şöyle ki; Bazen sinirlenip öfkelenmemize yol açan şeylerin yakın çevremizde olduğunu fark ederiz. Buradan biraz uzaklaşmak rahatlamamızı sağlayabilir. İçeri zili çalmıştı. Ahmet’le Ayşe sınıfa doğru yürürken, onları gören küçük Ömer koşarak yanlarına geldi. Bir türlü açmayı beceremediği kalemini ağabeyine uzatarak açmasını söyledi. Kalemi özenle açan Ahmet, kardeşine beslenme saatinden sonra dişlerini fırçalamayı unutmamasını öğütledikten sonra, kardeşinin başını okşayarak, sınıfına gönderdi. Ahmet, afacan Ömer’e basit bir neden dolayı niçin bu kadar öfkelendiğinin şaşkınlığı içerisinde sınıfına girdi.                                                                                          Ergül SIRKINTI                                                                                                                           4.SINIF 7.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: ÖFKEM Sınıf: 4.sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Öfkesini uygun yollarla ifade eder. (Kazanım Numarası -105-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–22 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. *Öfkesini uygun yolla ifade etmede yoğun sorun yaşayan öğrenci için okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM ile işbirliği yapılarak öğrenciye destek hizmeti sağlanmalıdır. Süreç: 1.Öğrenciler 6 kişilik gruplara ayrılır. 2.Öğrencilere aşağıdaki açıklama yapılır.          “Öfke temel bir duygudur. Her insan zaman zaman öfkelenebilir. Öfke ne iyi ne de kötü bir duygudur. Mutluluk, üzüntü gibi insanda var olan bir duygudur. İnsanlar incindiklerinde, hakları ihlal edildiğinde, işler yolunda gitmediğinde öfkelenebilirler. Öfke uygun olan ya da olmayan çeşitli biçimlerde gösterilebilirler. Uygun olmayan biçimlerde gösterildiğinde çevreye, eşyalara ya da başka insanlara zarar verilebilir. Şimdi sizlere dağıtacağım formdaki durumları okumanızı ve bu durumlara verebileceğiniz uygun tepkileri yazmanızı istiyorum.” 3.Her gruba Form–22 verilir ve doldurmaları istenir. 4.Her grup cevaplarını sınıfla paylaşır ve cevapların uygun olup olmadığı konusunda konuşulur. 5.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Form–22 de verilen durumlara benzer yaşantılarınız oldu mu? Olduysa ne yaptınız? Öfkeyi uygun olmayan yollarla ifade edersek neler olur? Öfkeyi uygun yollarla ifade edersek ne olur? 6.Öfkesini uygun yollarla ifade etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                                         FORM-22              Arkadaşınız izin almadan defterinizi aldı götürdü ve uzun süre defterinizi aradınız. Sonunda defterinizin arkadaşınızda olduğunu öğrendiniz ve çok öfkelendiniz:        Öfkenizi uygun yolla nasıl ifade edersiniz, davranışınız ne olur? …………………………………………………………………………………………………...…………………………………………………………………………………………….......................................................................................................................................................................................................................        Koridorda yürürken koşan bir arkadaşınız geldi ve size çarptı. Elinizdekiler yere saçıldı ve öfkelendiniz:        Öfkenizi uygun yolla nasıl ifade edersiniz, davranışınız ne olur? …………………………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………………………………….......................................................................................................................................................................................................................        Okul kantininde sırada beklerken iki kişi geldi ve bir şey söylemeden sizin önünüze geçtiler. Siz bu durum karşısında öfkelendiniz:        Öfkenizi uygun yolla nasıl ifade edersiniz, davranışınız ne olur? …………………………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………………………………….......................................................................................................................................................................................................................          Geç bir saatte dışarı çıkıp arkadaşınızla oynamak istediniz. Anneniz izin vermedi. Bu duruma öfkelendiniz:          Öfkenizi uygun yolla nasıl ifade edersiniz, davranışınız ne olur? …………………………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………………………………….......................................................................................................................................................................................................................          Ders çalışırken kardeşiniz geldi ve ödevinizin üzerini çizdi. Bu duruma öfkelendiniz:          Öfkenizi uygun yolla nasıl ifade edersiniz, davranışınız ne olur? …………………………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………………………………….......................................................................................................................................................................................................................                   4. SINIF – 8.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: BAŞEDEBİLİRİM… Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Zorbalıkla karşılaştığında baş etme yollarını kullanır. (Kazanım Numarası 102) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–23 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğrencilere Form–23 dağıtılır ve doldurmaları istenir. 2.Gönüllü öğrencilerden cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. 3.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Formda belirtilmeyen başka ne tür zorbalık davranışları olabilir? Zorbaca davranışlarla karşılaştığınız oldu mu? Neler yaptınız? Zorbalıkla karşılaşan kişi neler yapabilir? 4.Zorbalıkla karşılaştığında baş etmenin önemi ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:       FORM–23   ZORBA DAVRANIŞI NELER YAPABİLİRİM? Başka birinden eziyet görmek         Başka birinin bana sataşması         Başkasının bana isim takarak, alay etmesi         Başka birinin eşyamı zorla alması         Başka birinin canımı acıtması, beni itip, kakması, vurması, tekmelemesi                                           4. SINIF – 9.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: SORUMLULUKLARIM Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Okula ve Çevreye Uyum Kazanım: Sorumluluklarını yerine getirir. (Kazanım Numarası 9) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–24 Hazırlayanlar: *(Erkan, 2005)’ ten uyarlanmıştır. Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1. Form–24 dağıtılır ve doldurmaları istenir. 2. Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi başlatılır. Belirtilen alanlara ilişkin yazdığınız sorumluluklarınız nelerdir? Belirtilen alanlara ilişkin yazdığınız sorumluluklarınızı yerine getiriyor musunuz? Sorumluluklarınız arasında yerine getirmedikleriniz var mı? Hangileri? Niçin? Sorumluluklarınızı yerine getirmediğiniz de ne gibi sonuçlarla karşılaşıyorsunuz? Sorumluluklarınızı yerine getirdiğinizde neler olur? 3. Sorumluluklarını yerine getirmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                         FORM–24   SORUMLULUKLARIM       Hepimizin yerine getirmesi gereken sorumluluklar vardır. Sorumluluklarınızdan beş tanesini ilgili bölümlere yazınız.   ÖĞRENCİ OLARAK SORUMLULUKLARIM 1   2   3   4   5     ÇOCUK OLARAK SORUMLULUKLARIM 1   2   3   4   5     ARKADAŞ OLARAK SORUMLULUKLARIM 1   2   3   4   5     KARDEŞ OLARAK SORUMLULUKLARIM 1   2   3   4   5     VATANDAŞ OLARAK SORUMLULUKLARIM 1   2   3   4   5         4. SINIF – 10.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: DIŞLANIRSAM BAŞEDEBİLİRİM Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Arkadaşları tarafından dışlandığında baş etme yollarını kullanır. (Kazanım Numarası 103) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–25 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1. Öğretmen, öğrencilere ne tür dışlanma davranışları ile karşılaştıklarını ya da karşılaşabileceklerini sorar ve cevaplar tahtaya yazılır. 2. Tahtaya yazılan dışlanma davranışı örneklerinden birini gönüllü öğrenciler canlandırır. (Zaman yeterli olursa, birden fazla dışlanma davranışı örneği canlandırılabilir.) 3. Öğretmen, dışlanma anında oyunu durdurur ve öğrencilere bu durumla nasıl baş edebileceklerini sorar. 4. Canlandırma bittikten sonra öğretmen Form-25’i okur. 5. Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sizin arkadaşlarınızı dışladığınız anlar oldu mu? Nasıl tepkiler aldınız? Arkadaşlarınız tarafından dışlandığınız anlar oldu mu? Nasıl baş ettiniz? 6. Arkadaşları tarafından dışlandığında baş etme yollarını kullanmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:               FORM–25   AKRAN REDDİ Akranları tarafından dışlanan çocuklar aşağıdaki bazı baş etme becerilerini kullanabilirler. İŞBİRLİĞİ YAP Oyunları ya da eşyaları paylaş Oyun ile ilgili sorun varsa öneri yap Kurallar hakkında anlaşmazlık varsa alternatifler sun   KATILIM Katıl Başlat Oyuna ya da etkinliğe dikkatini ver   İLETİŞİM KUR Diğer insanlarla konuş Kendin ya da oyun hakkında bir şeyler söyle Diğer insanlar ya da oyun hakkında soru sor Diğer insanlar konuşurken dinle Nasıl yaptıklarını görmek için diğer insanlara bak   DESTEK OL- ONAYLA Diğer insanlara dikkat et Hoş bir şeyler söyle Arada bir gülümse Yardım ya da öneri teklif et   KAYBETSEN BİLE İYİ BİR SPORCU OL Kazananları kutla Diğer öğrencilerin becerilerini öv El salla ve güzel bir oyundu de Oyun hakkında güzel bir şeyler söyle Kendin hakkında eğlenceli bir şeyler söyle   İYİ BİR GRUP ÜYESİ OL Grup arkadaşları ile arkadaşça ve eğlenceli ol Tüm oyun boyunca kal Takımının yaptıklarına dikkat et Grubundaki herkesi alkışla   SOĞUKKANLILIĞINI KORU Gülümse Şaka yap Sesini sakin ve sessiz tut Sakince ayrıl (http://www.eparent.com/researchreflections/researchreflections_2004_10.cfm) .           4. SINIF – 11.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: BAŞARILARIM Sınıf: 4. sınıf       Yeterlik Alanı: Kendini Kabul Kazanım: Başarılı olduğu etkinlikleri açıklar. (Kazanım Numarası 69) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrencilere başarılı oldukları etkinliklerin neler olduğu sorulur ve verilen cevaplar tahtada listelenir. ÖRNEK: Şarkı söylemek, voleybol oynamak, resim yapmak, rol yapmak, el işi, bahçe işleri, tamirat işleri, güzel konuşma vb. 2.Öğrencilerden başarılı oldukları bu etkinlikleri canlandırmaları istenir. ÖRNEK: Şarkı söyler, tahtada resim yapar, güzel şiir okur vb. Öğrenciler tamirat işi, el işi, bahçe işlerinde başarılı olduğunu düşünüyorsa bir hafta sonra yaptığı bir çalışmayı sınıfa getirip gösterebilir. 3.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Başarılı olduğunuzu şimdi fark ettiğiniz bir etkinlik oldu mu? Nedir? Başarılı olduğunuz etkinliği geliştirmeyi düşünüyor musunuz? Bu konuda neler yapmayı düşünüyorsunuz? Başarılı olduğunuz etkinliklerle ilgili bir meslek sahibi olmayı düşünür müsünüz? 4.Başarılı olduğu etkinliklerin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:         4. SINIF – 12.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: SEÇMEK VE SEÇİLMEK Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Okula ve Çevreye Uyum Kazanım: Okuldaki seçim süreçlerine katılır. (Kazanım Numarası 10) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Öğrencilerin okulda yapılan öğrenci meclisi seçim sürecine demokratik tutumlar sergileyerek katılmaları amaçlanmaktadır. Etkinlik okuldaki seçim sürecinden önce yapılmalıdır. Süreç:            Bir hafta önce, sınıftaki gönüllü öğrencilerden gruplar kurmaları istenir.                      (“Çevreyi Koruyanlar Grubu”, “Satranç Sevenler Gurubu” vb.) Bir hafta süresince kurulan grupların liderleri ve taraftarları sınıf içinde seçim propagandası yapar. 1.Seçim sandığı ve oy pusulaları hazırlanır. 2.Sınıfta seçim atmosferi sağlanır, seçim yapılır. 3.Kazanan grupların üyeleri sınıf meclisini oluşturur. 4.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Seçim sürecinde neler yaşadınız? Kulüp üyelerini hangi özelliklerinden etkilenerek seçtiniz? Oy kullanmayan öğrenci var mı? Varsa neden kullanmadı? Seçmek ve seçilmek neden önemlidir? 5. Öğretmen, sınıfta yapılan grup seçiminin, okulda yapılan seçimlere örnek olduğunu vurgulayarak, okulda yapılan seçimlerin neler olduğunu öğrencilere sorar. 6. Öğrencilerin verdikleri cevaplar tahtaya yazılır.(sınıf başkanlığı seçimi, öğrenci temsilciliği seçimi, öğrenci kulüpleri seçimi, okul başkanlığı seçimi vb.) 7. Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Okuldaki seçim süreçlerine istekli olarak katılıyor musunuz? Neden? Okulda ki seçim süreçlerine katılmak neden önemlidir? 8. Bu etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. 9. Okuldaki seçim süreçlerine katılmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                                                               4. SINIF – 13.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: BİR ELİN NESİ VAR, İKİ ELİN SESİ VAR Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Grupla çalışmanın avantajlarını açıklar. (Kazanım Numarası 25) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözünü tahtaya yazar ve öğrencilere bu atasözünün kendileri için ne ifade ettiğini sorar. 2.Öğretmen, öğrencilerden bu atasözü ile ilgili daha önce yaşadıkları birer yaşantılarını yazmalarını ister. 3.Gönüllü öğrenciler yazdıklarını sınıfla paylaşır. 4.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Grupla çalışmaktan hoşlanıyor musunuz? Neden? Grupla çalışmanın avantajları nelerdir? Neden? 5.Grupla çalışmanın avantajları vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                             4. SINIF – 14.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: EKMEK PARASI Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsek ve Mesleki Gelişim Kazanım: Yerel çevresinde bulunan işlerden örnekler verir. (Kazanım Numarası 180) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: Öğrenciler 4-5’erli gruplara ayrılır. 1 Hafta önceden yerel çevrelerinde bulunan işler hakkında bilgi toplamaları istenir. Öğrenciler yerel çevrede yapılan işler hakkında bilgi toplarken aşağıdakilere benzer sorulara cevap arayabilirler. ü  Yerel çevrede bulunan işler ne zamandır yapılmakta? ü  Yerel çevrede yapılan bu işleri kimler yapmakta? ü  Yerel çevrede yapılan bu işler nasıl bir ortamda yapılmakta? ü  Yerel çevrede yapılan bu işlerin geliri nasıl? ü  Yerel çevrede yapılan bu işlerin çalışma koşulları nasıl? 1.Öğrenciler yerel çevrede bulunan işlerle ilgili topladıkları bilgileri sınıfta anlatırlar. 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Ailenizde bu işleri yapanlar var mı? Sizde ilerde bu işlerle uğraşmayı düşünüyor musunuz? Neden? Başka bildiğiniz yerel çevrelerde yapılan işler var mı? Neler? Yerel çevrelerde yapılan işlerin ülke ekonomisine katkısı nedir? 3.Yerel çevrede bulunan işleri tanımanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:         4. SINIF – 15.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: İYİ Kİ BENİM ARKADAŞIMSIN! Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Arkadaşlığın önemini ifade eder. (Kazanım Numarası 106) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Renkli kurdeleler Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç:      Öğrencilerden (bir hafta / bir gün önce) sınıfa fiyonk şeklinde bağlanmış 2 adet renkli kurdele getirmeleri istenir. ( Kurdele yerine çiçek, yıldız vb. kullanılabilir.) 1.Öğretmen öğrencilere “arkadaşlık neden önemlidir?” sorusunu sorar ve öğrencilerin verdiği cevaplara göre arkadaşlıkta olması gereken olumlu kavramları tahtaya yazar. ( destek olmak, güven, sır saklamak, emin olmak, samimiyet, vefa, dürüstlük, nezaket, sevgi vb.) 2.Tahtaya yazılan kavramlardan yola çıkarak gönüllü öğrenciler arkadaşlarına hazırladıkları kurdelelerden birini takarak duygularını ifade ederler. ÖRNEK: İyi ki benim arkadaşımsın çünkü bana destek oluyorsun                İyi ki benim arkadaşımsın çünkü sırlarımı saklıyorsun.            İyi ki benim arkadaşımsın çünkü………………………… 3.Öğrenciler hazırladıkları son kurdeleyi duygularını ifade ederek kendilerine takarlar. ÖRNEK: Ben arkadaşıma dürüst davranıyorum. Çok güvenilir bir arkadaşlığımız var.                  Ben arkadaşımı seviyorum. Bana ihtiyacı olduğunda yanındayım. 4.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Arkadaşlık neden önemlidir? Dünyada arkadaşlık olmasaydı sizce neler olurdu? 5.Arkadaşlığın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                                                                
9. sınıf rehberlik etkinlikleri   9. SINIF – 1.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: YÖNETMELİKLER Sınıf: 9 Yeterlik Alanı: Okula   ve Çevreye Uyum Kazanım: Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri hakkında bilgi edinir. (Kazanım Numarası 12) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma   Düzeni Araç-Gereç: (MEB Ortaöğretim Kurumları İçin Ödül   Ve Disiplin Yönetmeliği) (MEB Ortaöğretim Kurumları İçin   Sınıf Geçme Yönetmeliği) (MEB Ortaöğretim Kurumları İçin   Kılık Kıyafet Yönetmeliği) (MEB   Ortaöğretim Kurumları Öğrenci Nakil Geçiş Yönergesi) Kaynak: Komisyon   Süreç: . Öğrencilere aşağıdaki sorular   sorularak grup etkileşimi başlatılır: Bir   dersten başarılı olmak için hangi notu almalıyım? Teşekkür-takdir   almak için ortalamam kaç olmalı? Alan   seçme koşuları nedir? Alanımı   hangi yıl seçeceğim? Daha   sonra fikrimi değiştirebilir miyim? Alan   değiştirme koşulları nedir? Sabah   geç kalırsam ne yapmalıyım? Okulda   nasıl giyinmeliyim? Hangi   davranışlar ödül almamı sağlar? Hangi   davranışları yaparsam ceza alırım? 2.Öğbu soruları cevaplarken hangi bilgi kaynaklarını kullandıkları sorulur. 3.kaynakları tahtaya yazılır. 4.bilgi kaynaklarının bizi doğru bilgiye ulaştırdığı, hangilerinin bizi   yanıltarak istenmeyen durumlar yarattığı ve zor durumda bıraktığı sorulur ve   grup etkileşimine devam edilir. 5.kendisini ilgilendiren yönetmeliklerin neler olabileceği sorulur? 6.yönetmeliklerden ne zaman yararlandıkları sorulur? 7.Öçoğaltılmış olan yönetmelikler öğrencilere verilir ve incelemeleri istenir. (MEB Ortaöğretim Kurumları İçin Sınıf Geçme   Yönetmeliği)        (MEB Ortaöğretim Kurumları İçin Ödül   Ve Disiplin Yönetmeliği)    (MEB Ortaöğretim Kurumları İçin Kılık   Kıyafet Yönetmeliği)    (MEB   Ortaöğretim Kurumları Öğrenci Nakil Geçiş Yönergesi) 8.Yösınıf panosuna asılır ve yıl boyunca okumaları, isteyenlerin çoğaltarak kendi   dosyalarına koyabilecekleri belirtilir. 9.Öğkendilerini ilgilendiren bilgileri doğru kaynaktan almalarının önemi üzerinde   durulur. Bu konuda yapılan yaygın yanlışın doğrudan bilgi kaynağına ulaşmak   yerine çevresindeki herhangi birine sorarak çoğu zaman yanlış bilgilerle   hareket etmek olduğu belirtilir. Bu konuda kendi yaşantılarından örnekler   vermeleri istenir ve grup etkileşimi başlatılır. 10. Bu etkinliğin sonunda öğrencilere neler   kazandıkları sorulur ve paylaşımlar alınır. 11. Okulda, yönetmeliklerin kendisini   ilgilendiren bölümleri hakkında bilgi edinmenin önemi vurgulanarak etkinlik   bitirilir.                Değerlendirme:                             9. SINIF– 2.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: OKULUMU   SEVİYORUM Sınıf: 9.Sınıf Yeterlik Alanı: Okula   ve Çevreye Uyum Kazanım: Okula   ilişkin olumlu tutum sergiler.   (Kazanım Numarası 13) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma   Düzeni Araç-Gereç: - Kaynak: Komisyon Süreç: 1.Öğikili eş olmaları istenir ve aşağıdaki durum verilir.          Durum 1: “Okulun kantinindesiniz ve   arkadaşınızla okul hakkında konuşuyorsunuz.” 2.Öğ5-10 dakika konuştuktan sonra el çırpılarak öğrencilerin konuşması durdurulur   ve aynı iki öğrenci için aşağıdaki yeni durum verilir.          Durum 2:        “Aradan 10 yıl geçmiş mezunlar yemeğinde buluştunuz ve   okul yıllarını özlemle anıyorsunuz, o yıllarda olumsuz gelen birçok olaydan   bile neşe ile söz ediyorsunuz. Keşke şu anda o yıllara geri dönebilsek   diyorsunuz.” 3.Öğ5-10 dakika konuştuktan sonra isteyen grupların yaptıkları doğaçlamaları   sınıfın önünde canlandırmaları istenir. 4.hissettikleri sorulur. 5.sevip benimsemenin mutlu ve başarılı bir okul hayatına etkileri ile ilgili   grup etkileşimi başlatılır. 6.Öğokulun tarihçesi ve mezunları hakkında bilgi verilir. Okulun mezunlar günü   organizasyonları varsa bunlardan söz edilir. Yoksa birlikte organize   edebilecekleri vurgulanır. 7.kültürel, sanatsal, sportif etkinliklere katılmanın önemi belirtilir. 8.her yönden daha da iyi olması için neler yapılabileceği konusunda   öğrencilerin görüşleri alınır. 9.Bu etkinliğin sonunda öğneler kazandıkları sorulur ve paylaşımlar alınır. 10. Okula ilişkin olumlu tutum   geliştirmenin mutlu ve başarılı bir okul hayatına için önemi vurgulanarak   etkinlik bitirilir.     Değerlendirme:                                                           9. SINIF– 3.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: KİME   BAŞARILI DENİR? Sınıf: 9.sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel   Başarı Kazanım: Başarı   ve başarısızlığa neden olan etmenleri belirler.   (Kazanım Numarası 45 ) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Kağıt, kalem, yazı tahtası ve kalemi,  büyük bir kağıt ve kalın gazlı kalemler. Kaynak: Komisyon   Süreç:         1.   Tahtaya aşağıdaki sorular yazılır: *“Sizce kime başarılı denir ?” *“Bir insanı neye bakarak başarılı veya   başarısız sayarsınız?” 2.Öğbirer kağıt alarak isimlerini yazmadan tahtadaki soruları   başarı ile ilgili kendileri için en anlamlı gördükleri ölçütleri yazarak   cevaplamaları istenir.      3.   Yazma işlemi bittikten sonra kağıtlar toplanır ve öğrencilerin       verdikleri cevaplarda ifade ettikleri   ölçütleri sıklıklarına ve önem sırasına göre liste haline getirilir. Gönüllü   öğrencilerden yardım alınarak tahtaya veya kağıda yazılır. 4.Öğrencilerin ifadeölçütleri arasında; *İyi notlar alan *Sınıfını geçen *Çabuk öğrenen *Öğretmen tarafından sevilen *Herkesçe sevilen *Çok çalışkan            *Her şeyin en iyisini yapan gibi   ifadeler yer alacaktır. Bu aşamada öğrencilere “Başka neler olabilir?” diye sorulur ve   cevaplar listeye eklenir. 5.Öğbelirtmediği ifadeler eklenir.(Örneğin ”Elinden   gelenin en iyisini yapmak” ile ilgili bir ölçüt yoksa eklenebilir. 6.Öğlisteyi inceleyerek ilgisiz ya da doğrudan etkili olmayan ifadeleri elemeleri   istenir.(Örneğin “Çabuk öğrenmek”   , yeteneğe bağlı olup herkesin başaramayacağı bir iştir veya ”Herkesçe sevilmek” başarı için   yeterli bir ölçüt değildir.) 7.olarak başarı ile ilgili en gerçekçi ölçütün veya ölçütlerin ne olduğunu   düşünmeleri ve karar vermeleri istenir. Seçilen ifadeler kağıda yazılarak   sınıfa asılır. 8.Bu etkinliğin sonunda öğrencilerekazandıkları sorulur ve paylaşımlar alınır. 9.Başarı   ve başarısızlığa neden olan etmenleri belirlemenin önemietkinlik bitirilir.           Değerlendirme:                                   9. SINIF– 4.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: DERS ÇALIŞMA VE VERİMLİLİK Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Ders çalışma alışkanlıklarını   verimlilik açısından değerlendirir. (Kazanım   Numarası 48) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Form (Verimlilik ve Ders Çalışma   Alışkanlıkları) Kaynak: Baltaş, A. (1990). Özakpınar,Y. (2001).   Süreç: Öğrencilere   ders çalışma alışkanlıklarının neler olduğu ve ders çalışma alışkanlıklarının   verimlilik açısından önemli olup olmadığı sorulur. 1.Öğders çalışma alışkanlıkları tahtaya yazılır. 2.Öçoğaltılan Form (Verimlilik ve Ders Çalışma Alışkanlıkları), öğrencilere   dağıtılır. 2.Öğders çalışma alışkanlıkları ve verimlilik ile ilgili formda sunulan bilgiler   paylaşılır. 3.Form’yer alan bilgilerin değerlendirilmesi ve sınıf içi paylaşım yapılır. 4.Paylaşıyapılırken öğrencilerin tahtaya yazdıkları ders çalışma alışkanlıkları ile   formdaki bilgiler karşılaştırılır. 5.etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve paylaşımlar   alınır. 6.çalışma alışkanlıkları ve verimliliğin önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır. Değerlendirme   :         FORM VERİMLİLİK VE DERS ÇALIŞMA ALIŞKANLIKLARI   Verimli Çalışma Nedir? Verimli çalışma sizin amacınıza yönelik olarak zamanınızı planlı ve programlı bir şekilde kullanmaktır. Çalışmanızın verimli olması masa başında geçirdiğiniz sürenin uzunluğu değil o çalışmanın sizin için ne kadar etkili olduğuna bağlıdır. Bunun için de okul, arkadaşlık, spor, yemek, uyku vb. etkinliklerin dışında kalan zamanınızı ders çalışmak için ayırmanız ve bunu belli bir plan ve program içinde yapmanız verimliliğiniz için önemlidir. Verimli ders çalışma sadece ders çalışmak için zaman ayırma ve diğer etkinlikleri göz ardı etmek değildir. Aksine, belli bir plan ve program içinde çalışmanız, size hem ders çalışmanız hem de diğer etkinlikleriniz için zaman ayırdığından hayattan daha çok zevk alırsınız.   Verim düşüklüğü sorunu Pek çok öğrenci okuduğu ve çalıştığı halde, bir sonuç alamamaktan ve verim düşüklüğünden şikâyet eder. Başarı derecesi ne olursa olsun, harcadığı çaba oranında başarı elde edemeyen öğrencinin de çalışmasında verim düşüklüğü vardır. Yüksek sınav başarısı bile verim kaybı olmadığı anlamına gelmemektedir. Çünkü sınavın gösterdiği tek bir ölçünün niteliği, verim kaybının tamamını yansıtmayabilir. Örneğin çok çalışan fakat sadece ezber yöntemini kullanan bir öğrenci, sadece bilgiyi ölçen bir sınavda yüksek not aldığı halde, hafızasında tuttuğu bilgileri, bir problem çözümünde kullanamayabilir. Oysa anlayarak, yorumlayarak, muhakeme ederek, önceki bilgileri ile bağlantı kurarak öğrenen bir öğrenci, bir problemle karşılaşınca, zihni hafızasındaki ilgili bilgi yapısına ulaşır. Tam tersi olarak ezber yapan öğrenci hafızasındaki bilgilerle olan ilişkisini göremez.     Verimi Artırmada; Psikolojik Strateji: Yüksek çalışma verimi elde etmek için, hem duyguları hem iradeyi, hem de aklı içine alan psikolojik bir strateji uygulamak gerekir. Duygu, irade ve aklın karşılığı üç psikolojik nitelik öğrencinin isteği, azmi ve çalışma yöntemi ve alışkanlıklarıdır. Birbirini bütünleyen bu nitelikler, öğrenmenin hafızada tutmanın ve öğrenilmiş bilgilerden istenildiği zaman çok çeşitli biçimlerde yararlanmanın temelidir. Bu nitelikler, çalışmayı, öğrenmeyi ve öğrendiklerini kolaylaştırır; çalışmanın verimini artırır. Zihin bir bütündür ve bütün işlevleri bir düzen içindedir, bu nedenle, işin moral ve heyecan tarafı, öğrenme tekniğinden büsbütün ayrı değildir. İstek ve azimle işe ve çalışmaya yönelen öğrencinin zihni etkindir.   Potansiyel kapasite ve başarı düzeyi: Her öğrencinin, doğuştan getirdiği potansiyel bir kapasitesi vardır. Potansiyel kapasitesinin son sınırının ne olduğu bilinemez. Öyleyse kimse kendi potansiyelini küçümsemelidir. Öğrencinin kendi kapasitesinin ne olduğunu anlamasının gerçek yolu verimli yöntemlerle elverdiğince çok çalışmak ve hangi noktaya kadar geleceğini görmektir.     DERS ÇALIŞMA ALIŞKANLIKLARI Pek çok öğrencinin ders çalışma ile ilgili yakınmaları ve sorunları vardır. Bunlardan bir kısmı ders çalışmaya başlamakta güçlük çektiğinden, bir kısmı çalışmayı sürdüremediğinden, bir kısmı da çalıştığı halde başarılı olamadığından şikâyetçidir. Öğrencilerin çalışma konusundaki sorunları farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Ancak öğrenciler arasında en yaygın olan neden “Yanlış çalışma alışkanlıklarıdır”. Yanlış Çalışma Alışkanlıkları: - Amaçsız çalışma. - Plansız ve programsız çalışma. - Evin değişik yerlerinde çalışma. -Yatarak ve uzanarak çalışma. -Gürültülü ortamda çalışma. -Müzik dinleyerek çalışma -Televizyon/telefon ile konuşma. -Kaynaklardan yararlanmama. -Derslerden korkma, anlayamadığı dersi bırakma. -Derslerle ilgili önyargılar.   Doğru Çalışma Alışkanlıkları -Amacın belirlenmesi. -Zamanın planlanması -Günlük çalışma programının yapılması /Planlı çalışma. -Çalışma ortamının düzenlenmesi.     9. SINIF– 5.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: VERİMLİ   DERS ÇALIŞMA TEKNİKLERİ NEDİR? Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Verimli ders çalışma tekniklerini açıklar.   (Kazanım Numarası 47) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç Form   1 (Dinleme becerilerini geliştirmek) Form 2 (Okuma becerilerini geliştirmek) Form   3 (Not alma ve yazma becerilerini geliştirmek) Form 4 (Bireysel çalışma becerilerinizi geliştirmek) Kaynak: Erkan,   S ( 2005) Yanaeroğlu, Ç., Bilge F. (2003)   Süreç: 1.   Önceden çoğaltılan Form   1 (Dinleme becerilerini geliştirmek),   Form 2 (Okuma becerilerini geliştirmek), Form 3(Not alma ve yazma becerilerini   geliştirmek) ve Form 4 Bireysel çalışma becerilerinizi geliştirmek)   öğrencilere dağıtılır. 2.   Öğrencilerle   verimli ders   çalışma teknikleri ile ilgili formlarda sunulan bilgiler paylaşılır. 3.   Formlarda yer alan bilgilerin değerlendirilmesi ve sınıf içi paylaşım   yapılır. 4.   Bu etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve   paylaşımlar alınır. 5.   Etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve   paylaşımlar alınır. 7.   Ders çalışma alışkanlıkları ve verimliliğin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   [Etkinliğin   sonunda öğrenciler gelecek hafta yapılacak etkinlikle ilgili gruplara ayrılır   ve her gruptan aşağıda sıralanan okul çevresindeki eğitsel, kültürel ve sosyal kurumlarla ilgili araştırma   yapmaları, kurumlarla ile ilgili (adı, adresi,   hizmet saatleri, varsa ücreti, yararlanma koşulları, üyelik, kayıt gibi)   bilgileri toplamaları, broşür hâline   getirmeleri istenir a.Kütüphaneler b.salonları c.Sağlıkuruluşları ç.Tiyatro,   müzik, dans, drama vb. kurslar d.ve tiyatrolar, gösteri merkezleri e.İngilizce,   bilgisayar, diksiyon vb. kurslar f.Eğmerkezleri g.Gençmerkezleri h.Gönüllü   çalışabilecekleri huzurevleri ve çocuk yuvaları vb. Öğretmen, okul ve çevresindeki eğitsel, kültürel ve sosyal   kurumlar ile ilgili küçük bir araştırma yaparak öğrencilerin topladıkları   bilgilere eklemeler yapılabilir.]   Değerlendirme :                           FORM 1 Verimli ders çalışma yöntemleri öğrenciyi başarıya götüren ayrıca içerdiği mantığı tüm hayatında kullanmanın mümkün olan etkinlilerden oluşur. Verimli ders çalışmak ve derslerde başarılı olmak için şunlara dikkat etmek gerekir.   “VERİMLİ DERS ÇALIŞMA YÖNTEMLERİ” ETKİLİ DİNLEME Etkili dinleme, dinlerken o ana kadar söylenenlerden bir sonra söylenebilecekleri tahmin etmeyi içerir. Bunu yapmaya çalışmak derste sürekli uyanık kalmanızı, dikkati sürdürmenizi, motivasyonunuzun artmasını ve aktif olmanızı sağlayacaktır. Doğal olarak bunu sağlayabilmek için etkili dinlemede öğrenmenin daha aktif ve etkili olmasını sağlayan İFİKAN isimli etkili dinleme yaklaşımı uygulayabilirisiniz. Bu yaklaşımı uygularken size uyan ve uymayan yanlarını keşfetmeniz gerekmektedir. İleriye Bak Dersten önce o dersle ilgili kısımları okumak ve hazırlıklı olmak. Bu sırada önemli formüllere, yerlere, isimlere, kavramlara dikkat etmek kalıcılığı sağlayacaktır. Derse ilişkin ön okuma sırasında kafada oluşan soruları yazmak gerekir. Eğer bunları sağlayamadıysanız bile ders sırasında tahminler yapmanıza engel değil, dinlediğiniz kısımlardan diğer kısımları tahmin etmeye çalışabilirsiniz. Fikirler Önemli olan ve konuyu oluşturan fikirlere uyanık olmanızı sağlamaya yöneliktir. Bir konuyu dinlerken ana temayı ve fikri yakalamaya çalışmak öğrenmenin önemli bir adımını atmak anlamına gelir. Bilginin yeni olup olmadığını, neyi ortaya koyduğunu, temelde anlatmak istediğinin ne olduğunu sorgulayarak yapılan dinleme ile fark edeceksiniz ki; temel bir bilgi sürekli olarak işlenmektedir: açıklamalarla, örneklerle, tekrarlarla, ödevlerle vb. İşaretler Dinlerken de okumadaki gibi belli noktalara, bölümlere işaret edilir. Tıpkı bir kitaptaki bilginin daha koyu veya italik yazılması; bazı işaretler konması gibi öğretmen veya dinlediğiniz kişi de önemli bölümlerde ses tonunda, hecelerin vurgusunda ya da doğrudan bazı kelimelerle: önemli, başlıca, can alıcı, unutmayın ki, gerçekte gibi ifadelerle, örnekler vererek veya kendine özgü bazı ifadeler ve yöntemlerle konunun önemini, farklı görüşleri ortaya koyacaktır. Bu noktaları kaçırmamak özellikle o dersin sınavlarında sizin için önemli ipuçları olabilir. Katıl Ders veya dinlediğiniz konuyu etkileşim içinde son derece önemlidir. Sizi uyanık tutarken, anlatanı da motive der. Anlatılan konuyu daha zevkli hale getirmek sizin ne kadar katıldığınızla da yakından ilgilidir. Anlatan kişinin yöntemi bu konuda en önemli faktör olsa da ona katılarak; konuya arklı açılardan bakabilmek, anlatılanın motivasyonun artırmak, beden diliyle kendini ifade edebilmek dinlenen konuyu daha zevkli ve hareketli bir kale getirecektir. Araştır Ön hazırlık sırasında veya dinlerken aklınıza takılan sorular sormalı, konuyu farklı boyutlarıyla ele almayı denemelisisiniz. Verilen cevaplar yeterli gelmediyse yenilerini sormaya çekinmemelisiniz çünkü öğrenmek için ordasınız. Hiç bilmediğiniz bir konuda “bu konudan hoşlanmıyorum diyerek uzlaşmak sadece kendine o konuyla ilgili şans tanımak demek olur. Bir süre sonra “eğitimim sırasında bu konuyu hiç böyle düşünmemiştim çok daha zevkliymiş” demek için konuyla ilgili fikir sahibi olmadan önce BİLGİ SAHİBİ olmak gereği unutulmamalıdır. Not tut   Not tutmak dinlemeyi aktif bir şeklide sağlayan, şimdiye kadar anlatılanları toparlayan bir içeriğe sahiptir. Gerçek anlamda kalıcı bilgileri edinmeye ve bilgileri kalıcı kılmaya yönelik not tutmak; ileriye bakarak, fikirlere ve işaretlere dikkat ederek, katılarak, araştıran sorular sorarak olabilir. Bu da etkili dinlemenizin sağlayacağı uyanıklığı, motivasyonu ve hareketliliği sağlar. Ancak not tutarken anlaşılır, kısa, özgün işaretleri kullanarak, okurken veya tekrar ederken kendinize en uygun olan tarzda tutmaya dikkat etmelisiniz.       FORM 2   “VERİMLİ DERS ÇALIŞMA YÖNTEMLERİ” ETKİLİ OKUMA   Etkili okuma; öğrenmeyi önemli ölçüde olumlu yönde etkileyen bir yöntemler bütünüdür şeklinde tanımlanabilir.   Ön İnceleme: Bir kitabı elinize aldığınızda kitabı belli bir çerçeveye yerleştirerek onu anlayarak okumak; hiç bilmediğiniz bir yere yolculuğa çıkarken incelenen harita gibidir. İşi kolaylaştırıp, harcanacak zamanı azaltır. Kitabın önsözünü, son sözünü, yazarın notunu, hakkındaki bilgileri, içindekiler bölümünü incelemek hem kitaptan alınacak zevki artırır hem de işi kolaylaştırır. Altını çizmek: Okunan metnin önemli bulunan yerlerini çizmek aktif okumayı sağlayacaktır. Ana hatları belirlemeyi, özet yapmayı, tekrarı, hatırlamayı kolaylaştıran yönleri vardır. Ancak; -Kitabın koyu, yatık gibi özel yazım biçimleri kullanılmış bölümlerine dikkat etmek, tekrar atını çizmek yerinde olur. -Kendinize uygun alt çizme yöntemini (renk-şekil vb.) belirlemeye dikkat edilmelidir. -Altını çizerken gereğinden fazla çizmemek gereklidir. Bu gereksiz bilgilerin de çizilmesi anlamına gelebileceği gibi çizilen yerlerin fazlalığı oradaki bilgilerin önemini yitirmesine, sıradan algılanmasına da neden olabilir.   Özet çıkarmak: Özet çıkarmak, okurken işaretler koymanın, altını çizmenin, ön inceleme yapmanın yanı sıra konuya ilişkin bilgileri toparlaması açısından önemli bir yöntemdir. Akılda kalıcılığı ve tekrarı kolaylaştırıcı yönleri bu yöntemi verimli kılmaktadır.   Etkili okuma öğrenmenin daha aktif ve etkili olmasını sağlayan ISOAT isimli etkili okuma yaklaşımı uygulayabilirisiniz.   İzle: Ön incelemeyi içeren bir yaklaşımdır. Kitabın başlangıcındaki, sonucundaki, bölümler arasındaki notları, konu başlıklarını içindekileri, kaynakçayı incelemeyi içerir ve kitabı tanımaya yöneliktir. Sor: Bu aşama konu başlıklarına ve içeriğine uygun olarak ne, nasıl, nerede ne zaman gibi soru ifadeleri oluşturmayı içerir. Okumanın amacı bu sorulara yanıt aramak biçiminde şekillenir. Metni okuma bitince soruların cevaplanmış olması gerekir. Böylece konunun bakılması gereken farklı yönlerinin anlaşılması sağlanır. Oku: Soruların yanıtlarını bulabilmek için o bölümün okunmasını içeriri. Yazılan soruların yanıtlarını yazmayı da içine alarak yapılacak bir okuma, öğrenmenin kalıcı olması açısından da son derece etkilidir. Anlat: Şimdiye kadar toplanan bütün bilgilerin anlatılmasını içerir. Yazılan sorularla beraber yanıtların zaman kaybı olarak değerlendirilmeden yüksek sesle anlatılması İSOT’ın bu bölümünü oluşturur. Tekrar et: Öğrenmenin en önemli kaynağı tekrardır. Soruların cevaplara bakılmaksızın zihinden yanıtlanması önemli bir ölçüttür. Eğer yanıtlayamıyorsanız o bölüm öğrenilmemiş demektir.                                                         FORM 3 “VERİMLİ DERS ÇALIŞMA YÖNTEMLERİ” NOT ALMA VE YAZMA BECERİLERİNİ GELİŞTİRMEK   -Derste not alırken kısaltmalar kullanınız. Kullandığınız kısaltmaları tekrara okuduğunuzda anlayabileceğiniz kısaltmalar olmasına dikkat ediniz. -Uzun cümleler not almanız gerekiyorsa hem notunuzu almak hem de not üzerinde düşünmek için kendinize zaman tanımak için kısaltmalara fazlasıyla yer veriniz. Örneğin sözcüklerin sesli harflerinin birçoğunu yazmadan not alabilirsiniz ”örneğin sözcüklerin sesli harflerinin birçoğunu yazmadan not alabilirsiniz” gibi. -Notlarınızı bir önceki okuma becerileri kısmında anlatıldığı gibi renkli kalemlerle önem sırasına göre almaya özen gösteriniz. -Notlarınızı uygun olan ilk fırsatta gözden geçiriniz.                                                                                        FORM 4 “VERİMLİ DERS ÇALIŞMA YÖNTEMLERİ” BİREYSEL ÇALIŞMA BECERİLERİNİ GELİŞTİRMEK -Öncelikle mutlaka bir çalışma planı hazırlayınız. Programın takip edilebilir ve gerçekçi olmasına özen gösteriniz. -Çalışmaya başlamadan önce tüm çalışma materyalinizi (kitap, defter, kalem vb.) hazırlayıp çalışma mekanınıza getiriniz. -Çalışma sırasında bir şeyler yeme- içme alışkanlığınız varsa bunları da önceden hazırlayınız. -Çalışma mekanınızda dikkatinizi dağıtabilecek her şeyi tamamen ortadan (göz önünden) kaldırınız. Eğer ortadan kaldıramayacağınız şeyler varsa onlara sırtınızı dönünüz. Ayna, resim, televizyon, bulmaca, dergi, gazete vb. gibi şeyler dikkatinizi dağıtacaktır. -Telefon vb. durumları kendi istediğiniz gibi ayarlayınız. Örneğin arkadaşlarınıza, önceden “beni 21:30’la 21:50 arasında arayabilirsin” gibi. -Ortamın aydınlık, normal ısıda ve sessiz olmasına dikkat edin. -Verimli okuma, verimli not alma kurallarına uymaya dikkat ediniz. -Belirlediğiniz molalar haricinde mola kullanmamaya özen gösteriniz. -Çalıştığınız konu ya da dersle ilgili bir sonraki dersin konusuna göz atınız. Sorularınızı çıkartınız. -Ertesi günkü derslere göz atıp sorularınızı çıkartınız. - Ertesi günle ilgili hazırlıklarınızı yapınız.                         EKİM AYI 9. SINIF– 6.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ÇEVREMİZDE NELER VAR? Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Okula Ve Çevreye Uyum Kazanım: Okul ve çevresindeki   eğitsel, kültürel ve sosyal imkânlardan yararlanır.   (Kazanım Numarası 14) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç - Kaynak: MEB-Rehberlik Etkinlikleri, 9- 2002’ den uyarlanmıştır.   Süreç: *[Bu etkinlik ile ilgili   olarak öğrenciler bir önceki hafta gruplara ayrılır ve her bir gruptan   aşağıda sıralanan okul çevresindeki eğitsel,   kültürel ve sosyal kurumlarla ilgili araştırma yapmaları, kurum ile   ilgili (adı, adresi, hizmet saatleri, varsa ücreti,   yararlanma koşulları, üyelik, kayıt gibi) bilgileri toplamaları ve bir broşür   hâline getirmeleri istenir: i.Kütüphaneler j.salonları k.Sağlıkuruluşları ç.Tiyatro, müzik, dans,   drama vb. kurslar l.ve tiyatrolar, gösteri merkezleri m.İngilizce,   bilgisayar, diksiyon vb. kurslar n.Eğmerkezleri o.Gençmerkezleri p.Gönüllü   çalışabilecekleri huzurevleri ve çocuk yuvaları vb. Öğretmen,   okul ve çevresindeki eğitsel, kültürel ve sosyal kurumlar ile ilgili küçük bir   araştırma yaparak öğrencilerin topladıkları bilgilere eklemeler yapılabilir.]   1.Öğrencilerden bu etkinliğe yönelik yaptıkları araştırma sonuçlarını,   hazırladıkları bilgileri gruplar hâlinde sınıfa sunmaları istenir. 2.Bu kurum, kurs ve merkezlerden yararlanan öğyaşantılarını paylaşmaları istenir.   3.Öğrencilerin belirtmediğfarklı kurum, kurs ve merkezler varsa eklenir. 4.Tüm gruplardan bu konudaki bilgilerini paylaştıktanhazırladıkları broşürleri sınıf veya okul panolarında sergilemeleri istenir. 5.Daha sonraki günlerde çevrede yeni yerler açılırsa veyaolanlarla ilgili yeni bilgiler edinirlerse sınıfla paylaşabilecekleri ve   hazırlanan panolara ekleyebilecekleri belirtilir. 6.Etkinliğsonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve paylaşımlar alınır. 7.Okul ve çevresindeki eğitsel, kültürel ve sosyal imkâyararlanmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. 8.Yıöğrencilerin, okul ve çevresindeki eğitsel,   kültürel ve sosyal imkânlardan yararlanıp yararlanmadıklarına ilişkin   izleme çalışması yapılır.                       Değerlendirme :             9. SINIF– 7.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: DEĞERLERİMİZ Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini Kabul Kazanım: Değerlerini fark eder. (Kazanım Numarası 78 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Form 1 (Değerler) Form 2 (Çatışma Durumları) Kaynak: Erkan, S. (2006)’dan uyarlanmıştır.   Süreç: 1.Öğsayısı kadar çoğaltılmış olan Form 1(Değerler) dağıtılır ve öğrencilerin   doldurmaları istenir. 2.Öğönem sırasına göre sıraladıkları ilk beş değeri sınıfla paylaşmaları istenir.   3.Yapısıralamaların nedeni ile ilgili sorular yöneltilir. 4.Öğinsanların değerlerinin zaman zaman çatışabileceğini belirterek aşağıdakine benzer   sorular sorulur. Hırsızlık   konusunda ne düşünüyorsunuz? Peki,   ya insan hayatı hakkında ne düşünüyorsunuz? Başka   bir insanın hayatını kurtarmak için yiyecek, para, ya da ilaç çalmak sizce   uygun bir davranış mıdır? 5.sorulara verilen cevaplardan yola çıkarak değerlerin sadece insandan insana   farklılaşmayacağı, aynı zamanda insanın kendi içinde de farklılaşabileceği   vurgulanır. 6.Öğ6’şar kişilik gruplara ayrılır ve birer kişi yazman olarak belirlenir. Her   gruba grup sayısı kadar çoğaltılmış olan birer Form 2 (Çatışma Durumları)   dağıtılır ve kendi aralarında tartışarak doldurmaları istenir. 7.verdikleri cevapları sınıfla tartışmaları istenir. 8.Aşağısoruları sınıfa yönelterek grup etkileşimi başlatılır: Gruplar   arasında farklılık var mı? Niçin? Grupça   karar verdiğiniz seçimi uygun bulmayan üye oldu mu? Niçin? Uygun   bulmayanların seçimleri nelerdi? Bundan   on yıl sonra aynı durumla karşılaşırsanız gruplarınızın seçimi yine aynı mı   olurdu? Niçin? 9.Etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları   sorulur ve paylaşımlar alınır. 10. Kendi değerlerinin farkında olmanın   önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.                     Değerlendirme :                           FORM 1   DEĞERLER   Aşağıda insanların benimseyebileceği bazı değerler verilmiştir. Sizin için önemine göre bunları sıralamanız istenmektedir. Sizin için en önemli değeri 1. sıraya koyun, daha sonra önem derecesine göre değerleri ilgili sıraya yazın. DEĞERLER sağlık             ekonomik güvence             aile                             kendine saygı bilgi                özgürlük                               ahlak                         saygınlık sevgi              heyecanlı bir hayat             eşitlik                         adalet şöhret            arkadaşlık                             meslekte başarı       iç huzuru                                                Önem Sırası 1.………………………… 2.………………………… 3.………………………… 4.………………………… 5.………………………… 6.………………………… 7.………………………… 8.………………………… 9.……………………….... 10. ………………………… 11. ………………………… 12. ………………………… 13. ………………………... 14. ………………………… 15. ………………………… 16. …………………………           FORM 2 ÇATIŞMA DURUMLARI Durum 1 En iyi arkadaşınızın matematiği zayıf ve siz ona sınava hazırlanması için yardım etme sözü verdiniz. Birtakım problemlerden dolayı iki kez söz verdiğiniz hâlde çalışmak için onların evine gidemediniz. Son olarak sınavdan iki gün öncesi çarşamba akşamı 19.00 için söz verdiniz. Çarşamba günü öğleden sonra 17.00 civarı siz arkadaşınızla çalışmak için gerekli malzemeleri toplarken anneniz başka bir şehirde yaşayan, çok sevdiğiniz ve size çok nadir gelen amcanızın akşam saat 19.00’da birkaç saatliğine ailenizi ziyarete geleceğini ve sizi görmeyi çok istediğini söyledi. Siz de evde kalıp onu görmeyi çok istiyorsunuz, fakat arkadaşınıza verdiğiniz randevu da ortada. Zaten daha önce iki kez sözünüzü yerine getirmediniz. Arkadaşınıza verdiğiniz sözü mü yerine getireceksiniz, evde kalıp amcanızı mı göreceksiniz? Bu durumda hangisi daha önemli? 1.Aşağıya seçeneklerinizi yazın.         2.Bu seçeneklerinizin her birinin doğuracağı sonucu bu bölüme yazın.         3.Seçeneklerden en uygununu belirleyin ve aşağıya yazın.               Durum 2             Öğretmeninizin çok pahalı olan teybi bir arkadaşınız tarafından çalındı. Bütün sınıf ve siz bunu yapanın kim olduğunu biliyorsunuz. Fakat kimse suçlunun kim olduğunu öğretmene söylemedi. Bazı arkadaşlarınızın o öğrenciden teybi geri vermesini istediğini ama onun bunu reddettiğini de duydunuz.             Bir hafta sonra öğretmeniniz sınıfta “Teybi alanın geri getireceğini ümit ediyordum, ama maalesef bu olmadı ve bu duruma çok üzüldüm. Hepinizin bunu yapanın kim olduğunu bildiğinizi sanıyorum, ancak hiçbiriniz de bana bu konuda bilgi vermedi, nedenini anlayamıyorum. Dürüst olmak gerekirse bundan sonra bu sınıfa güven duyacağımı sanmıyorum” dedi.             Öğretmeninizin yaşadıkları sizi çok üzüyor. Ancak arkadaşlarınız bir sınıf arkadaşınızı ele vermenin çok yanlış olacağını düşünüyor.             Hangisi daha önemli; öğretmeninizin duyguları mı yoksa sınıf arkadaşını ele vermeme biçiminde yazılı olmayan kural mı?   1.Aşağıya seçeneklerinizi yazın.         2.Bu seçeneklerinizin her birinin doğuracağı sonucu bu bölüme yazın.         3.Seçeneklerden en uygununu belirleyin ve aşağıya yazın.                 9. SINIF– 8.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: FİZİKSEL   VE DUYGUSAL DEĞİŞİMLER Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini   Kabul Kazanım: Ergenlik   dönemindeki fiziksel ve duygusal değişimlerle   baş etme yollarını kullanır. (Kazanım Numarası   79) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç Form   1 (Fiziksel Değişimler) Form   2 (Duygusal Değişimler) Kaynak: MEB-Rehberlik   Etkinlikleri, 9- 2002’   den ve Yananeroğlu, Ç ve Bilge, F. (2003)’den uyarlanmıştır.   Süreç: 1.   Ergenlik dönemindeki fiziksel değişimler   ile ilgili temel bir giriş   yapmak için Form 1‘de   (Fiziksel Değişimler) yer alan bilgi öğrencilerle   paylaşılır. 2.   Önceden çoğaltılan   Form 2‘de (Fiziksel   değişimler) yer alan Fiziksel Değişim ve Baş etme çizelgesi   öğrencilere dağıtılır. 3.   Fiziksel Değişim   ve Baş etme çizelgesinde yer alan sorular ve karşılarında yazılı olan   cevaplar öğrencilerle paylaşılır. 4.   Öğrencilere   Fiziksel Değişim ve Baş etme çizelgesinde yer   alan sorulara başka ne gibi cevaplar verebilecekleri sorulur ve cevaplar   paylaşılır. 5.   Öğrencilerden   çizelgenin cevaplar bölümün altında bırakılan boşluklara cevaplarını   yazmaları istenir. 6.   Ergenlik dönemindeki duygusal değişimler   ile ilgili temel bir giriş   yapmak için Form 2’de   yer alan bilgi öğrencilerle paylaşılır. 7.   Önceden çoğaltılan   Form 2’de (Duygusal   değişimler) yer alan Duygusal Değişim ve Baş etme çizelgesi   öğrencilere dağıtılır. 8.   Fiziksel Değişim   ve Baş etme çizelgesinde yer alan sorular ve karşılarında yazılı olan   cevapları öğrencilerle paylaşılır. 9.   Öğrencilere   Duygusal Değişim ve Baş etme çizelgesinde yer   alan sorulara başka ne gibi cevaplar verebilecekleri sorulur ve cevaplar paylaşılır. 10. Öğrencilerden   çizelgenin cevaplar bölümün altında bırakılan boşluklara cevaplarını   yazmaları istenir. 11. Bu etkinliğin   sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve paylaşımlar alınır. 12. Ergenlik dönemindeki   fiziksel ve duygusal değişimlerle   baş etme yollarının   önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   13. Öğrencilerin fiziksel ve duygusal değişimlerle ilgili merak ettikleri,   sormak istedikleri ile bilgiler için 8.   sınıftaki “Değişiyorum”   etkinliğinden yararlanabilinir.      14. Etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve                  paylaşımlar   alınır.    15.   Ergenlik dönemindeki fiziksel ve duygusal   değişimlerle baş etme              yollarını kullanmanın önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   Değerlendirme:                               FORM 1 FİZİKSEL DEĞİŞİMLER Ergenlik dönemi, çocuksu tutum ve davranışların yerini yetişkinlik tutum ve davranışlarının aldığı dönemdir. Bu dönemde gençlerin temel gelişimsel görevleri bedenini kabul etmek, cinsiyet rolünü gerçekleştirmek, her iki cinsle olgun ilişkiler kurmak, duygusal bağımsızlık kazanmak, bir mesleğe hazırlanmak, toplumsal sorumluluk kazanmak, bir değer ve ahlak sistemi oluşturmaktır. İçinde bulunduğuz dönem olan ergenlik hızlı fiziksel, duygusal ve toplumsal gelişim süreçlerindeki hızlı değişimleri içerir. Ergenlik dönemi bir dizi hızlı bedensel değişimle biyolojik olarak başlar; bu değişimler büyük ölçüde bir insanın yetişkin boyuna, ağırlığına, bedensel ve cinsel özelliklerine kavuşmasını sağlar. Bu değişimlerin sonuçlarından çoğu genç memnun kalmaz. Bu aşamada bedensel değişimlerle ilgili olarak gençlerin ortak noktası “ben güzel miyim/ yakışıklı mıyım?” sorusudur. Gençler bu dönemde ortaya çıkan değişimlerle nasıl başa çıkıyor beraber inceleyelim.   FİZİKSEL DEĞİŞİM VE BAŞETME ÇİZELGESİ Elimizde   neler var? Bedenimiz   ve onun hakkındaki   düşüncelerimiz .”Çok çirkinim”, “yeterince güzel değilim” ………………………………………………. ………………………………………………. Olmasını istediğimiz ne? Güzel,   yakışıklı olmak. İnsanları   dış görünüşümüzle de olumlu etkilemek.   Kabul   görmek. ……………………………………………… ………………………………………………. Olmasını istediklerimiz için ne yapıyoruz? Ayna   karşısında saatlerce oyalanmak. Bakım/kozmetik ürünleri almak. ………………………………………………. ………………………………………………. Başka neler yapıyoruz? Bedenimizdeki   değişimlerle   ilgili   espriler yapmak, bu konuda   arkadaşlarımızla şakalaşmak. Zihnimizde   istenilen/beğenilen   kişi olmak için öneriler geliştirmek. ………………………………………………. ………………………………………………   Başka neler yapıyoruz? Ben…..üstelik   ben…..lerle başlayan   cümleler kurup, kendimizi karalayıp, beceriksiz ilan ediyoruz. ………………………………………………. ……………………………………………… Denemediğimiz ne kaldı? Henüz   denemediğimiz pek çok   şey var. Örneğin; Spor –egzersiz-aktivite yapmak Düzenli beslenme Beden bakımını düzenli yapmak Sanatsal ve kültürel faaliyetler Fiziksel özelliklerimiz ilgili   olumlu düşünceler   geliştirebiliriz. Örneğin: “Kendimi güzel buldukça güzel   göründüğümü, kendimi ve çevremi sevdikçe sevildiğimi, güçlü yanlarımı   geliştirdikçe o konuda ustalaştığımı, bazıları boyum için fasulye sırığı   derken boyumun bazı spor dallarında avantaj olduğunu görüp, fark edip, hissettiğimde   her şey değişmişti.” Vb. ……………………………………………… ………………………………………………         FORM 2 DUYGUSAL DEĞİŞİMLER Ergenlik döneminde, gençler hızlı fiziksel değişimler yaşadıkları kadar yoğun ve karmaşık duygular da yaşayabilmektedir. Gençlerin bu dönemde aileleriyle, arkadaşlarıyla ve diğer yetişkinler olgun ve sağlıklı ilişkiler kurma ve kurduğu bu ilişkilerde bağımsızlık ihtiyacı artmaya başlayacaktır. Bu dönemde gencin duygularının farkında olması ve onları uygun biçimde ifade etmesi, duygusal değişimlerini olumlu biçimde yönetmesi ve bunlarla baş etmesi güç olabilir. Bu güçlüklerle baş etmede ve baş etme yollarını kullanmada gencin kendisinin önemli bir rolü olduğu kadar çevresindeki arkadaşlarının, anne-baba ve diğer yetişkinlerin de oldukça önemli bir rolü ve desteği söz konusudur.     DUYGUSAL DEĞİŞİM VE BAŞETME ÇİZELGESİ   Yaşadığımız duygusal değişimler neler? Neşe Öfke Üzüntü Kaygı Mutluluk/ Mutsuzluk Hüzün ……………………………………………… ……………………………………………… Duygusal   olarak nasıl   hissetmek istiyoruz? Mutlu Neşeli Hareketli ……………………………………………. ……………………………………………. Duygusal   değişimlerle baş   etmek için ne yapıyoruz? Arkadaşlarımla   dertleşmek/konuşmak. Anne-baba ve diğer yetişkinlerle (rehber   öğretmenler, sınıf rehber öğretmeni)   konuşmak. Kendini sevmek. Kendine güvenmek. Gezmek ve eğlenmek. Sportif, sanatsal ve kültürel   aktivitelerle uğraşmak.   ……………………………………………….. ……………………………………………….   Denemediğimiz ne kaldı? Düşüncelerimiz duygularımızı   etkiler o yüzden de kendimizle ilgili olumlu düşünceler geliştirebilmek   önemlidir. Örneğin: “Bugün kendimi mutsuz hissediyorum ama yarın güzel bir   gün olacak”, “Geliştirebilecek yeteneklerim, becerilerim var” “Hatalarımı   görebiliyorum ve bunları düzeltecek gücüm var” vb. ……………………………………………….. .…………………………………………………               9. SINIF 9. ETKİNLİK Etkinliğin Adı: EĞİTSEL   ALANLAR Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Eğitsel alanlardaki güçlü ve zayıf yönlerini   geliştirir. (Kazanım   Numarası 46) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç - Kaynak: Saban,   A. (2005)’den yararlanılmıştır. Ortaöğretim   Komisyonu-Şükran KILIÇ Süreç:   1.ÖğEğitsel Alanların neler olduğu sorularak grup etkileşimi başlatılır. 2.Öğeğitsel alanların neler olduğu hatırlatılır ve bu alanlarda güçlü olan   öğrencinin özelliklerinin neler olduğu öğrencilerle paylaşılır.        Fen Bilimleri Alanı güçlü olan   öğrencinin özellikleri neler olabilir?   Sayılarla   çalışmayı ve hesaplamayı çok sever. Nesneleri   kategoriye ayırmayı veya olayları belli bir mantıksal ilişki içinde   düzenlemeyi çok sever. Matematik, fizik, kimya dersini çok sever. Deney   yapmayı ve yeni şeyler yapmayı çok sever.        Türkçe- Matematik Alanı güçlü olan   öğrencinin özellikleri neler                olabilir?    İsimler,        yerler ve tarihler hakkında iyi bir hafızaya sahiptir.    Başkaları        ile yüksek düzeyde sözel iletişime girer.    Kitap        okumayı ve dinleyerek öğrenmeyi sever.    Matematiksel        hesaplama oyunlarını çok sever.        Sosyal Bilimler Alanı güçlü olan öğrencinin özellikleri neler olabilir?    Kitap        okumayı, araştırmayı çok sever.    İsimler,        yerler ve tarihler hakkında iyi bir hafızaya sahiptir    Kavramlarla        ve kelimelerle çok iyi düşünür ve yazar.    Bir        şeyi başkalarıyla işbirliği yaparak, onlarla paylaşarak ve onlara        öğreterek öğrenmeyi sever.    Yabancı Dil Alanı güçlü olan öğrencinin özellikleri neler olabilir?    Kelimelerin        telaffuzlarına, vurgularına ve anlamlarına duyarlıdır.    Dilin        gramer yapısına ve fonksiyonlarına karşı duyarlıdır.    Öğrendiği        yeni kelimeleri anlamlarına uygun olarak konuşma ve yazı dilinde        kullanır.    Sanat Alanı güçlü olan öğrencinin özellikleri   neler olabilir?    Okurken        kelimelere oranla resimlerden daha çok öğrenir.    Varlıkların görsel imgelerini çok iyi ve net        olarak hatırlar.    Yaşına göre yüksek düzeyde beceri gerektiren        resimler çizer.    Müzik ve resim ile ilgili dersleri çok sever.    Ders çalışırken farkında olmadan masaya        vurarak ritm tutar. 3.Öğeğitsel alanlardaki güçlü ve zayıf yönlerinin neler olabileceği sorulur ve   sınıfta paylaşımlar yapılır. 4.Öğeğitsel alanlardaki güçlü ve zayıf yönlerini geliştirmelerde ders çalışma   alışkanlıklarının, verimli ders çalışma tekniklerinin, başarı ve başarısızlığa neden olan   etmenleri bilmenin de önemli olduğu hatırlatılır (9. sınıfta yer alan 3., 4.,   ve 5. etkinliklerin içeriklerinden yararlanılabilir.).      5.   Bu etkinliğin   sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve                  paylaşımlar alınır.      6.   Öğrencilere eğitsel alanların her birinde başarılı olunamayabileceğini            ancak bu alanlardaki güçlü ve zayıf   yönleri fark etmenin hem şimdi hem de            gelecekte kendileri için önemli olduğu vurgulanır   ve etkinlik sonlandırılır.        Değerlendirme:       9. SINIF– 10.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ALAN   SEÇİMİMİMİZİ NELER ETKİLER? Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Ve Mesleki Gelişim Kazanım: Alan seçimine etki eden faktörleri   sıralar. (Kazanım Numarası 193) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Yazı tahtası ve kalemi,   büyük bir kağıt ve kalın gazlı kalemler. Kaynak: Kuzgun,   Y. (2000)’den yararlanılmıştır. Ortaöğretim   Komisyonu-Ayla SIRIKLI   *   Farklı okul türleri için bu etkinlikte söz edilen alan yerine bölüm/meslek   kullanılabilir ve etkinlikte okul türüne göre yeni düzenlemeler yapılabilir.”   Süreç: 1.aşağıdaki soru yazılarak öğrencilerin bu konuda düşünce üretmeleri ve değişik   görüşlerini bildirmeleri istenir: “Alan/   Bölüm/ Meslek seçimine etki eden faktörle neler olabilir ?” 2.Öğfikirlerini belirtirken, akıllarına gelen her şeyi söyleyebilecekleri,   görüşleri ne kadar basit, garip olursa olsun herhangi bir eleştiriye yer   verilmemesi gerektiği belirtilir. 3.Öğfikirleri öğretmen ya da gönüllü bir öğrenci tarafından tahtaya veya büyük   bir kağıda yazılır. Olası cevapları şunlar olabilir: a.İş   bulma olanakları, b.koşulları, c.Aile, d.Çevre,   e.Okul, f.Saygınlık, g.Dershane, h.Başarı, i.Mesleğsevmek, j.ÖSS, k.İstek, l.İlgi,   m.Gerektirdiğözel yetenek, n.türü, o.Çalışkoşulları, p.Hazırlıve yabancı dil, r.   Kişisel alışkanlıklar, s. Kişilik Özellikleri, t. Fiziksel özellikler, u. Ekonomik koşulları, ü.Yurt ve burs   koşulları, v.Uygulanan envanter   sonuçları, y.Hangi üniversitelerde,   hangi illerde olduğu, z. Gelecek durumu, vb. 4. Öğrencilerin yazılı   olan alan / bölüm / meslek seçiminde etkili olabilecek kriterleri tekrar   okumaları istenir ve yeni eklemeler yapabilecekleri hatırlatılır.        5.   Öğrencilerin belirtmediği   önemli kriterler varsa eklenir. 6.ya da kağıtta yazılı olan “Alan/ Bölüm/Meslek seçimine etki eden faktörler”   den hangisinin ya da hangilerinin seçim yapmada daha etkili olduğunu   düşünmeleri ve bu düşüncelerini paylaşmaları istenir. 7.Büyübir kağıda yazılarak “Alan/ Bölüm/ Meslek seçimine etki eden faktörler”   başlığı ile sınıfa asılabilir. 8.Bu etkinliğin sonunda öğneler kazandıkları sorulur ve paylaşımlar alınır. 9.seçiminde etkili olan kriterlerin hepsinin önemli olduğu, hiçbirinin yok   sayılmaması, her biri üzerinde ayrı ayrı ve önemle durulması gerektiği   vurgulanır. 10. İnsanların büyük çoğunluğunun bu   kriterleri dikkate almadan karar verdikleri için istedikleri mesleğe   ulaşamadıkları mutsuz ve başarısız oldukları belirtilir. 11. Alan   /Meslek seçerken öncelikle kendilerini çok iyi tanımaları ve   değerlendirmeleri gerektiği vurgulanır. Ayrıca karar verirken seçenekler   hakkında derinlemesine bilgi sahibi olmanın, önyargılardan uzak durmanın ve   gerçekçi olmanın önemi vurgulanır. Bunu izleyen rehberlik saatlerinde alan/bölüm/   meslek seçimi ile ilgili daha kapsamlı çalışmalar yapılacağı vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                 9. SINIF– 11.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KENDİMİ TANIYORUM Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Kendini tanımanın alan   seçimindeki önemini fark eder. (Kazanım Numarası 195) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Yazı tahtası ve kalemi FORM (Kendini Tanıma) Kaynak: Kuzgun,   Y. (2000)’den yararlanılmıştır. Ortaöğretim Komisyonu-Ayla SIRIKLI   *   Farklı okul türleri için bu etkinlikte söz edilen alan yerine bölüm/meslek   kullanılabilir ve etkinlikte okul türüne göre yeni düzenlemeler yapılabilir.”   Süreç:     1. Öğrencilere “kendimizi hangi yönlerden tanıyabiliriz ?” sorusu   yöneltilir ve verilen cevaplar tahtaya yazılır.   Kişilik   özelliklerimiz, Fiziksel   özelliklerimiz, Yeteneklerimiz, Güçlü   ve zayıf yönlerimiz, Değerlerimiz, İlgilerimiz, Tutumlarımız, Alışkanlıklarımız, Aile   yapımız, Planlarınız, Amaçlarımız, Hayallerimiz, 2. Daha   sonra öğrencilere kendilerine aşağıdaki sorular sorulur ve grup etkileşimi   başlatılır. Hangi   ortamlarda daha mutlu oluyorsunuz? Hangi   işleri yaparken kendinizi daha mutlu hissediyorsunuz? Hangi   işleri ne derece yapabiliyorsunuz? Hangi   alanlarda yetenekli olduğunu biliyor musunuz? Yeteneklerinizi   doğru olarak kullanabiliyor musunuz? İlgi   alanlarımı biliyor musunuz? İlgi   alanlarınıza giren ne tür etkinlikler yapıyorsunuz? Bir   eğitim ortamından, bir çalışma alanından, kısaca bir meslekten ne beklediğimi   açık ve net bir biçimde ifade edebiliyor musunuz? Kendinizi   gerçekten tanıyor musunuz?      3. Öğrencilere birer adet çoğaltılmış   olan Form (Kendini Tanıma) dağıtılır ve birlikte okunur. 4.Etkinliğin sonunda öğrencilerekazandıkları sorulur ve paylaşımlar alınır. 5.Kendini tanımanıalan/bölüm seçimindeki önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden   bir sonraki hafta gerçekleştirilecek etkinlik için okulda   seçebileceği alanlarla/bölümlerle ilgili araştırma yapmaları, bilgi toplamaları istenir.)   Değerlendirme:             FORM KENDİNİ TANIMA İnsan, her canlı gibi, yaşamı boyunca bazı takım gelişim evrelerinden geçer. Kişilik gelişimi insanın toplumsallaşması, içinde yaşadığı toplumun beklentilerini yerine getirebilmesi için gerekli tutumları ve iletişim becerilerini kazanması sürecidir. Bu gelişim süreci zihinsel ve duygusal gelişim başlıkları altında bilimsel olarak incelenmektedir. 20. asrın ortasından itibaren buna mesleki gelişim adı verilen bir boyut eklenmiştir. Mesleki gelişim bireyin giderek karmaşıklaşan çalışma yaşamında kendine uygun bir yer edinmesi ve o ortamda kendini gerçekleştirebilmesi için gerekli davranışları gerçekleştirme süreci olarak tanımlanabilir. Mesleki gelişim süreci okul öncesi dönemden başlayıp meslek ömrünün sonuna kadar devam eden bir süreçtir. Bu süreç boyunca bireyin şu istendik davranışları gerçekleştirmesi beklenir: Hangi işleri ne derece yapabildiğinin farkında olma, çeşitli konulardaki yeteneklerini doğru olarak değerlendirebilme, Bir eğitim ortamından, bir çalışma alanından, kısaca bir meslekten ne beklediğini açık ve net bir biçimde ifade edebilme, Mevcut seçenekleri inceleme, başka seçenekler olup olmadığını araştırma, Seçeneklerin her birini, istek ve beklentileri karşılama, var olan yeteneklerle ve ekonomik olanaklarla erişebilme olasılığı bakımından değerlendirme, İstekleri karşılama olasılığı en yüksek görünen ve erişme olasılığı olanlara yönelme kararını verebilme. İnsanın yaşamı boyunca yerine getireceği gelişim görevleri içinde en önemlisi ve en zor gerçekleştirilebileni ne istediği ve neleri ne ölçüde yapıp neleri yapamayacağı konusunda net ve kararlı bir benlik algısı geliştirmesidir. İnsanların kendini tanımasını engelleyen en önemli etmen, başkaları tarafından beğenilme, kabul görme arzusudur. Kendini başkalarının ölçütlerine göre değerlendiren kişi, kendi gerçeğinden uzaklaşacak, kendi özüne uymayan bir öz kavramı geliştirecek, doğasına yabancılaşacak ve gizilgüçlerini kullanamamaktan ileri gelen bir uyumsuzluk yaşayacaktır (Kuzgun, 2000: 10). Meslek seçimi ne yazık ki çok çalkantılı bir dönem olan ergenlik dönemine rastlamaktadır. Bu dönemde genç kendini tanımaya, kendinde olan değişikliklere alışmaya çalışmaktadır. Kısaca genç kendi kimlik arayışını tamamlamadan meslek seçimi yapmak zorunda kalmaktadır. Bu karar aşamasında bocalarken bir de okul, aile ve çevrenin baskısı bir de sınav stresi de eklenince gençler panik yaşamaktalar ve sağlıklı seçim yapamamaktalar. Meslek seçimini tesadüflere bırakmamak ve sağlıklı seçim yapmak için ilk adım kendini tanımaktır. Çocukluğundan itibaren kendini tanıma yönünde bilgi birikimi olan gençlerin işi, tanımayanlara göre daha kolay olacaktır. Kendini tanımak için: Güçlü ve zayıf yönlerin tanınması, Bedensel ve beyinsel güçlerinizle ilgili farkındalık geliştirme, Hobi alanlarının tespiti, Kişilik özelliklerinin tanınması, Yeteneklerin değerlendirilmesi gerekmektedir. (Telman, 2000: 76).                     9. SINIF– 12.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ALANLAR Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Okulda seçebileceği   alanlarla ilgili bilgi toplar.   (Kazanım Numarası 199 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç En son Öğrenci Seçme ve Yerleştirme   Sistemi Kılavuzu 3-A, 3-B ve 3-C Tabloları Kaynak: Ortaöğretim Komisyonu-Ayla SIRIKLI      Farklı okul        türleri için bu etkinlikte söz edilen alan yerine bölüm/meslek        kullanılabilir ve etkinlikte okul türüne göre yeni düzenlemeler yapılabilir.” Süreç:        1. Öğrencilerden bir önceki hafta   söylenen okulda seçebileceği alanlarla/bölümlerle   ilgili yaptıkları araştırmaları sınıfla paylaşmaları istenir.        2. Öncelikle bu bilgileri hangi   kaynaklardan topladıklarını belirtmeleri istenir ve tahtaya yazılır.        Bu bilgi kaynakları şunlar olabilir: İlgili   müdür yardımcısı, Rehber   öğretmen, Sınıf   öğretmeni, Tanıtım   ve yönlendirme ders notları, İlgili   Yönetmelikler, ÖSS   kılavuzu, Üst   sınıflar,      3.   Her konuda olduğu gibi bu konuda da bilgi kaynağının güvenli olmasına   özen göstermeleri önerilir.      4.   Daha sonra alanlarla ilgili neleri   araştırdıkları, ne tür sorular sorarak hangi bilgilere ulaştıkları sorulur.   Verdikleri cevaplar tahtaya yazılır.          Bu sorular şunlar olabilir: Hangi   alanlar var? Hangi   alanlarda hangi dersler var? Alanlara   geçiş koşulları nedir? Hangi   alana hangi dersler kaynaklık ediyor? Hangi   alanda, hangi dersleri göreceğim? Hangi   alanda, ÖSS puan türleri var? Hangi   alanda, hangi dersler var? Hangi   alandan hangi ÖSS puan türlerini çözerek, hangi üniversite programına   gidebilirim? Hangi   alandan hangi meslekleri seçebilirim? Ortak   alan nedir? Hangi   üniversite programları ortak alanlardadır? Vb.        5.   Bu tür sorulara cevap   verildikten sonra tahtaya yazılı bilgileri gönüllü öğrencilerin toparlayıp   yazabileceği ve daha sonra fotokopi ile tüm sınıfa verebileceği söylenir.        6. Öğrencilere en son Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi   Kılavuzu’nun alanlar ve alanlardaki lisans programlarını belirten 3-A   tablosu, mesleki ve teknik okullardaki   okul türüne göre lisans programlarını belirten 3-B ya da Mesleki ve teknik   okullardan sınavsız geçişle yerleşebilecekleri ön lisans programlarını   belirten 3-C tablosu, özel yetenek sınavı sonucuna göre öğrenci alan   programları belirten Tablo–5 fotokopi ile çoğaltılarak verilir. Bir adet A3 boyutunda büyütülerek sınıfa   asılabilir. (Bu formlar bir adet verilir ve öğrenciler kendi aralarında   çoğaltabilirler ya da Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi Kılavuzu’ndan birer   adet edinmeleri istenebilir.) 7.   Etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve paylaşımlar   alınır. 8. Okulda seçebileceği alanlarla/bölümlerle ilgili bilgi   toplamanın önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:       9. SINIF– 13.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KİŞİSEL DOSYAM Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Eğitsel ve mesleki planlama   dosyasını yeniden düzenler. (Kazanım   Numarası 200) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Öğrencilerin Bireysel Planlama   dosyaları Hazırlayan: K.Ayla SIRIKLI Süreç:    Bir        önceki hafta öğrencilere gelecek hafta varsa ilköğretimde hazırladıkları        “Bireysel Planlama Dosya”larını getirmeleri        istenir. Daha önce bireysel planlaması olmayan öğrencilerden        kendileri ile ilgili belgelerini getirmeleri istenir.    Öğrencilere        “Eğitsel ve Mesleki Planlama Dosyası” nın ne        olduğu, ne işe yaradığı ve içeriğinde neler olabileceği sorulur ve        paylaşımlar alınır.    Öğrencilere        “Eğitsel ve Mesleki Planlama Dosyası” içeriği        ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilir:            “Eğitsel ve Mesleki Planlama   Dosyası”        Öğrencinin ilköğretimdeki ürün dosyalarından         seçilmiş örnekler,     4 yıl         boyuca rehberlik saatindeki bütün çalışmalar,     Uygulanan ölçme araçları, değerlendirme         sonuçları,     Karneler,     Hazırladıkları ödevler,     Yaptıkları resimler,     Fotoğraflar,     Yazdıkları öykü ve şiirler,     Hazırladıkları ve katıldıkları projeler,     Taktir-teşekkür vb. aldıkları ödül belgeleri,     Derece ve         sertifikaları,     Özgeçmişi,     Sosyal ve sportif faaliyetlere         ilişkin belgeler, lisanslar, davetiyeler,     Yaptığı stajlar, çalıştığı tam         ve yarı zamanlı işler,     Gönüllü çalışmalar,     Arkadaşları, öğretmenleri,         rehberlik servisi vb. tarafından kendilerine verilen geribildirimler,     Referans mektupları,     İsim ve telefon listeleri vb.         belgelerden oluşmaktadır.       Daha        önce Bireysel Planlama Dosyası olan öğrencilerin dosyalarını yeniden        düzenleyerek “Eğitsel ve Mesleki        Planlama Dosyası” oluştururlar. Daha        önce Bireysel Planlama Dosyası olmayan öğrenciler ise kendileri ile        ilgili getirdikleri belgelerini toparlayarak “Eğitsel ve Mesleki        Planlama Dosyası” oluştururlar.    Kişisel        yaşama ve gelişime ilişkin belgeleri dosyalamanın, gelecekte; üst        öğrenimde, iş bulmada, özel ve mesleki yaşamlarında sağlayacağı katkılar        üzerinde durulur.    Etkinliğin sonunda öğrencilere        neler kazandıkları sorulur ve düşüncelerini sınıfla paylaşmaları        istenir.    Bu        uygulamayı 4 yıl boyunca sürdürmelerinin, dosyalarını zaman zaman gözden        geçirerek güncellemelerinin önemi ve yararları vurgulanarak etkinlik        bitirilir. Değerlendirme:                 9. SINIF–14.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KİŞİLERARASI İLETİŞİM Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Kişiler arası iletişimi, unsurları   ve türleri açısından analiz eder. (Kazanım   Numarası 122) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Form(   İletişim Yolları- İletişim Türleri) Kaynak: Dökmen, Ü (2004)’den yararlanılmıştır. Süreç: 1.Öğ“İletişim Nedir?” Sorusu yöneltilir ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları   istenir. 2.cevaplardan aşağıdakilere benzer ortak bir iletişim tanımı yapılır:              “İletişim iki birim arasındaki   bilgi, duygu, düşünce alışverişidir.”              “İletişim karşılıklı etkileşim   sürecidir.”              “Kişilerarası iletişim ise, bir   kişinin bir başkasını ya da başkalarını niyetli ya da niyetsiz olarak   etkilemeyi amaçlayarak mesajlarını iletmesi ve onların mesajlarını   almasıdır.”     “Kişilerarası İletişim; yaşamı zenginleştiren ya da fakirleştiren   olay.”(Dökmen, Ü) 3. Öğrencilere kişilerarası iletişunsurlarından söz edilir ve tahtaya yazılır. *Mesajı   veren kişi   *Mesajın   içeriği   *Mesajın   veriliş biçimi   *Mesajı   alan kişi   *Geri   bildirim   *Bu   mesaj alışverişinin yapıldığı ortam 4.Form’iletişim yolları öğrencilere okunur, kendi kurduğu iletişimleri bu açıdan   değerlendirmeleri istenir ve grup etkileşimi başlatılır. 5.Form’Sözel ve sözsüz iletişimin özellikleri öğrencilere okunur ve etkilerini ile   ilgili grup etkileşimi başlatılır. 6.İnsanlarla iyi iletişim kurmak için önceiyi tanımamız ve kendimizle barışık olmamız gerektiği vurgulanır. 7.Etkinliğsonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve düşüncelerini sınıfla   paylaşmaları istenir. 8.Kişarası iletişimi, unsurları ve türleri açısından analiz etmenin önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                             FORM   İLETİŞİM YOLLARI            Çevremizdeki insanlarla iletişim kurarken, gereksinimlerimizi gidermek, sorunlarımızı çözmek için kullandığımız iletişim yolları üç türlüdür:   1.Başkalarına ve kendimize (sözel ya da fiziksel, dolaylı ya da dolaysız biçimlerde ) saldırgan davranmak;   2.Başkalarına ve kendimize karşı oldukça etkisiz, pasif davranmak;   3. Başkalarına ve kendimize karşı etkili, girişken güvenli davranmak.    Bunlar arasında sorunları çözmeye, başkalarına yardımcı olmaya, kendimizi iyi ve güçlü hissetmemize yarayan yol etkili davranmaktır. Pek çok davranışımız gibi en sık hangi yolu kullanacağımızı geçmiş yaşantılarımız aracılığı ile öğreniriz. Bazen etkili olmayan ilk iki yolu sık kullanmayı öğrenebiliriz.   İLETİŞİM TÜRLERİ: 1.SÖZEL İLETİŞİM:      Sözel iletişim, kullandığımız sözcüklere, ses tonumuza, sesimizdeki iniş ve çıkışlara işaret eder. Konuşma, müzik, yazı, T.V. ve videoyu sözel iletişime örnek verebiliriz. Burada kişinin ne söylediğine odaklanılır. a.Dil (Kullandıkları kelimeler, söyledikleri sözler) b.Dil ötesi (Sesin niteliği ile ilgilidir.) c. 2.:      Sözsüz iletişim ise, beden diline, yani hareket tarzımıza, yüz ifademize, bedenimizin duruş şekline, jestlerimize, vb.ne işaret eder. Etkin bir şekilde iletişimi yürütmek için, sözel ve sözel olmayan mesajlar uyum içinde olmalıdır. İletişimdeki sorunların birçoğu, sözlerimizin davranışlarımıza ters düşmesi sonucunda ortaya çıkar. Örneğin bir annenin “Tamam bundan sonra sürekli ders çalış diye baskı yapmayacağım” demesine karşın sürekli saatine bakıp televizyon izleyen çocuğuna sinirli sinirli bakması ve derin derin iç çekmesi gibi. Burada kişinin ne söylediğinden çok nasıl söylediğine odaklanılır.                a. Sese Dayalı Olanlar:                                                                  Duraksamalar                                                                                          Sesin Tonu                                                                                    Sesin Yüksekliği                                                                            Eee, ıhm Sözcükleri                                                                                                          Kişisel alan                                                                                                                  Duygu Tonu                                                                                                    Tekrarlar                                                      Aksesuarlar                                                                                                     Mekân Kullanımı                                                      Mesafe ( uzak ya da yakın durma)                                                     Söze yanlış başlamalar                                                            Gereksiz Sözcükler                                                                             Akıcılık                                                            Doğallık                                                      Seçilen Sözcükler                                           b. Ses Dışındakiler:                                                      Göz teması                                                      Göz hareketleri.                                                 Yüz İfadesi                                               Bedenin Duruşu                                                Kıyafet                                                Dokunma                                                El ve Kol Duruşu                                               Beden Yönelimi                                                      Oturma Biçimleri                                                      Jest ve mimikler Araştırmalar, insanların günlük yaşamda bir birlerinin ne söylediklerinden çok nasıl söylediklerini dikkat ettiklerini göstermektedir. *1981 yılında California üniversitesinde yapılan bir araştırmada kişilerarası iletişimde beden dilinin %55, ses tonunun, %28 ve kullanılan kelimeler %7 oranında etkili olduğu sonucu çıkmıştır.   9. SINIF– 15.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: İLETİŞİM BECERİLERİ Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Kurduğu iletişimleri, etkili   iletişimde dikkate alınacak unsurlar açısından değerlendirir. (Kazanım Numarası 123 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Form–1 (Sağlıklı iletişimin   ilkeleri- Kişilerarası ilişkilerinde iletişim   becerilerini kullanan kişinin özellikleri) Form–2 (Etkili iletişim   yolları) Form–3   (Beceri Ve   Tutumlarımızı Değerlendirelim)   Kaynak: Dökmen, Ü (2004), Erkan, S   (2006)’dan yararlanılmıştır.   Süreç: 1.ÖğForm-1’deki Sağlıklı İletişimin İlkeleri ve Kişilerarası ilişkilerinde   iletişim becerilerini kullanan kişinin özellikleri okunur ve bu konudaki   düşünceleri alınır. (Öğrencilere bu formdan bir adet verilir ve kendi   aralarında çoğaltarak zaman zaman okumaları istenir.) 2.kurduğu iletişimlerde bunlara dikkat edip etmedikleri sorulur. 3.ÖğForm-2’deki Etkili İletişim Yolları okunur ve bu konudaki düşünceleri alınır.   (Öğrencilere bu formdan bir adet verilir ve kendi aralarında çoğaltarak zaman   zaman okumaları istenir.) 4.Öğrencilere kurduğu iletişimlerde etkili iletişimdealınacak unsurlara, beceri ve tutumlara ne derece sahip olduklarını   değerlendirmeleri için birer adet önceden çoğaltılan Form–3 (Beceri Ve Tutumlarımızı   Değerlendirelim) verilir ve doldurmaları istenir. 5.formu saklamaları ve zaman zaman inceleyerek kendilerini bu konuda tekrar   değerlendirmeleri önerilir. 6.Etkinliğsonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve düşüncelerini sınıfla   paylaşmaları istenir. 7.İletişim yaşantılarını, etkili iletişimde dikkate alıunsurlar açısından değerlendirmenin önemi   vurgulanarak etkinlik bitirilir.   Değerlendirme:                                   FORM–1 SAĞLIKLI İLETİŞİMİN İLKELERİ:   1.Her birey biriciktir.   2.İnsanların kendine özgü ayrıcalıkları vardır.   3.Tüm insanlar saygı değerdir.   4.Herkesi sevemeyiz ancak bu onlara saygısız davranmamızı gerektirmez.   5.Her birey karar verebilme gücüne ve hakkına sahiptir.   6.İlişkilerde gönüllülük esastır.   7.Gizlilik kişi kendine ya da başkasına zarar vermediği sürece korunmalıdır.     KİŞİLERARASI İLİŞKİLERİNDE İLETİŞİM BECERİLERİNİ KULLANAN KİŞİNİN ÖZELLİKLERİ:  1.Başkalarını küçük görmez. 2.Kendi haklarını koruduğu gibi başkalarının haklarını da yadsımaz. 3.Kendine güvenir. 4.Başkalarına saygı duyar. 5.Duygu, düşünce, inançlarını doğrudan, içtenlikle anlatır. 6.Tutarlı ve kararlıdır. 7.Çevresiyle uyumludur. 8.Kendisine uymayan görüşleri karşısındakileri kırmadan reddeder.                                   Bu özelliklere sahip olma derecelerine göre insanlar hem iş hem de özel yaşamlarındaki ilişkilerinde etkili olurlar. Tutumları hem kendini hem de karşısındaki kişileri hoşnut edici niteliktedir. Karşılaştıkları sorunlardan çok çözümlere odaklaştıkları için çatışmaların, tartışmaların üstesinden kolaylıkla gelirler.           FORM–2 ETKİLİ İLETİŞİM YOLLARI                      ETKİN DİNLEME:        İletişim içinde bulunulan kişiyi yargılamadan, sözünü kesmeden, bedene uygun biçim vererek, göz teması kurularak yapılan dinlemeye denir. Etkin dinleyen kişi karşısındakinin yüzüne bakar, göz iletişimini hiç kaybetmez, dinlediğini anladığını ifade edecek biçimde beden dilini kullanır. Sözlü geri bildirimlerde bulunur. (Evet , anlıyorum, hı hı..gibi.) Anlamadığı yerleri geçiştirmez, anlamak için sorular sorar.              Etkin Dinlemenin Yararları: * Açık ve dürüst iletişime yardımcı olur.  * Kişiyi herhangi bir konuda tartışmaya yüreklendirir.  * Olumsuz duyguları tartışma fırsatı verir.  * Kişi temel sorununu kendi fark eder.  * Anlaşıldım duygusunu yaşar, karşıdaki kişiye olumlu duygular besler.  * Karşıdaki kişileri anlamaya ve dinlemeye hazır duruma getirir.        Nasıl Dinliyoruz? Görünüşte dinleme: Beden orada, kafa başka yerde             Seçerek Dinleme; İşine geleni dinleme Şartlanmış Dinleme: Ön yargılı, Aynı duygu, kavram arayışı. Savunucu dinleme: Alıngan, suçlayıcı.           Tuzak kurucu dinleme: Açık yakalama, zora sokma.                    ETKİN SORU SORMA:      Soru sorma, etkili dinleme becerimizi pekiştiren, iletişimi zenginleştiren, ilgi ve dikkatimizin yoğunluğunu gösteren etkili bir iletişim becerisidir. Çeşitli amaçlarla soru sorarız: Konuşan      kişinin daha önce söz etmediği bir bilgiyi almak için Bilgi      vermek için Katılımı      sağlamak amacıyla Karara      ulaşmak için Konuya      dikkat çekmek için Soru sorarken dikkat edilmesi gereken noktalar vardır: a)Çok özenle ve fazla olmayacak biçimde b)Yargılayıcı, hesap sorucu izlenim bıraktığı için “neden” “niçin” “niye” soru sözcüklerinin kullanılmasından kaçınarak c)“ne” ve “nasıl” soru sözcüklerini kullanarak d)Konuşmayı sürdürecek biçimde açık uçlu soru sorulmalıdır.                            EMPATİ:      Empati kendimizi karşısındaki kişinin yerine koyarak, olaylara onun bakış açısıyla bakmaktır. Empatinin gerçekleşebilmesi için o kişinin bakış açısını dünyasını,   düşüncelerini doğru anlamamız ve yüz ve beden ifadelerini kullanarak onu anladığımızı ifade etmemiz gerekir.      Günlük yaşamda insanların birbirini anlayabilmesi için empati kurmaları gerekir. Empatik anlayışa sahip olan insanlar diğer insanları daha iyi anlar ve olumlu ilişkiler kurar. Karşısındaki bireyin değer yargıları, inançları, sosyo-ekonomik düzeyi, etnik kökeni ne olursa olsun saygı duyar ve olduğu gibi kabul eder. İletişimde bulunduğu kişileri yargılamaz, içinde bulunduğu durumun daha iyi anlaşılmasına çalışır.                  BEN DİLİ KULLANMA:        Özellikle olumsuz duyguların yaşandığı durumlarda, olumsuz duyguların yaşandığı kişiye önce davranış ya da durum tanımlanarak, bu davranış veya durumdan nasıl etkilenildiği belirtildikten sonra, ne hissedildiğinin söylenmesine dayalıdır.      Kişi hissettiklerini ifade eder. İyi niyetli bir işbirliği çağrısıdır. Çözüm getirmez sadece durumu açıklar. Durum, davranış ve olumsuz duygu belirtilir. Kişiyi suçlamaz, yargılamaz, savunmaya itmez. Karşıdaki kişide düşünme ve empati yaratır. Hisler ve kaygılar açıkça dile getirilir. Güven geliştirir.              Sen Dili:      Kişiyi suçlayıcıdır, kusur bulur, yargılayıcı, aşağılayıcı mesajlar taşır. İşbirliğinden uzaklaştırır. Savunucu ve düşmanca tavırlara neden olur. İnsanlar kendilerini kızgın, incinmiş ve değersiz görür. Olumsuzlukları pekiştirir ve değişmeye direnç oluşturur. Kişi önemsenmediğini düşünür. Kızgınlığı kışkırtır ve öç almaya hakkım var düşüncesini doğurur. FORM–3 BECERİ VE TUTUMLARIMIZI DEĞERLENDİRELİM   Aşağıdaki beceri ve tutumlara ne ölçüde sahip olduğunuz açısından kendinizi değerlendiriniz:                                            (1 çok yetersiz–5 çok yeterli) BECERİ VE TUTUMLAR 1 2 3 4 5   Koşulsuz Saygı             Koşulsuz kabul             Bireysel ayrılıklara saygı           Bireysel haklara saygı           Etkin Dinleme             Etkin soru sorma             Duygularını ifade etme           Empati kurma             Beden dilini etkin kullanma           Ben Dili Kullanma                                                   9. SINIF– 16.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: İLETİŞİM ENGELLERİ Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Kurduğu iletişimleri, iletişim   engelleri açısından değerlendirir. (Kazanım   Numarası 124 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Form -1 (İletişim Engelleri) Form–2 ( İletişimi Engelleyen İfade   Örnekleri) Kaynak: Erkan, S (2006) Süreç: 1.Form–A3 boyutunda çoğaltılarak tahtaya asılır. 2.İletişengelleri hakkında kısaca bilgi verilir. 3.Öğsayısı kadar çoğaltılmış Form-2’ler öğrencilere dağıtılır ve her ifadenin   karşısına hangi iletişim engelini temsil ettiğini bulmaları istenir. 4.Öğcevaplarını paylaştıktan sonra aşağıdakine benzer sorular sorularak grup   etkileşimi başlatılır: Çevrenizdeki   kişilere karşı bu tür ifadeleri kullanıyor musunuz? Hangi   durumlarda kullanıyorsunuz? Sizce   ne hissediyorlardır? Size   karşı bu tür ifadeler kullanıldı mı? O   zaman neler hissettiniz? 5.Öğailesi, arkadaşları, öğretmenleri, sokaktaki herhangi bir insanla kurduğu   iletişimleri, iletişim engelleri açısından değerlendirmeleri istenir. 6.Etkinliğsonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve düşüncelerini sınıfla   paylaşmaları istenir. 7.İnsanlarla kurduğu iletişimleri, iletişim engelleri açısından değerlendirmenin önemi vurgulanarak etkinlik bitirilir.   Değerlendirme:     FORM -1 İLETİŞİM ENGELLERİ   YARGILAMA, ELEŞTİRME, SUÇLAMA YORUMLAMA, ANALİZ ETME SORU SORMA, SINAMA, SORGULAMA RAHATLATMA, GEÇİŞTİRME EMİR VERME, YÖNLENDİRME ÖĞÜT VERME, ÇÖZÜM VE ÖNERİ GETİRME AD TAKMA, ALAY ETME UYARMA, GÖZDAĞI VERME AHLAK DERSİ VERME ÖĞRETME, NUTUK ÇEKME, MANTIKLI DÜŞÜNCELER ÖNERME SÜREKLİ ÖVME, HER ZAMAN AYNI DÜŞÜNCEDE OLMA VE OLUMLU DEĞERLENDİRME YAPMA         FORM–2 İLETİŞİMİ ENGELLEYEN İFADE ÖRNEKLERİ “Yakınmayı bırak ödevini yap.” “Kesinlikle      doğru yolda ilerliyorsun, böyle devam et.” “Sen      güçlü birisin, bir şekilde halledersin.” “Ben      senin yerinde olsam oraya gitmezdim.” “Sen      çok sabit fikirli bir insansın.” “      Böyle devam edersen olacaklardan ben sorumlu değilim.” “Hadi bakalım Süpermen görelim seni.” “Neden bu kadar geç geldin ?” “Bana kalırsa sen bunu çok iyi öğrenmemişsin.” “Böyle bir tutumla sen hiç bir sonuca ulaşamazsın.” “Eğer sınıfı geçmek istiyorsan kendine gelip      ders çalışmalısın.” “Artık değişmelisin.” “Sen ne yaptın kim bilir?” “Arkadaşını bekletmen hiç hoş değil, geç      kalmasan iyi edersin.” “Gelmemek için bu kadar direnmenin nedeni ne?” “Zamanla bunlar da geçer.” “Derslerine tek başına çalışmalısın.” “Koca bir çocuk gibi davranıyorsun.” “Bence seni rahatsız eden şey….” “Sen bunu da aşarsın, neleri halletmedin ki.”                  
Anne baba ve gençler   ANNE BABA VE GENÇLER   İlkokul yılları uyumlu geçen bir çocuğun ergenlikte tepkilerinde ve davranışlarında beliren değişmeler pek çok ana babayı hazırlıksız yakalar ve şaşırtır. Çünkü ana babalar çocuk büyüdükçe daha uslanır daha az sorun çıkarır sanırlar. Her şeyin yoluna girdiğini sandıkları bir dönemde birden ortaya çıkan huysuzluklara, tedirginliğe ve nedensiz öfke patlamalarına bir anlam veremezler. Eve dilediği gibi girip çıkan, hiçbir şeyi beğenmeyen en ılımlı uyarılara sert karşılıklar veren genç karşısında, soğukkanlı kalamazlar. Çünkü gençteki değişmeyi ergenlik dönemine bağlamak istemezler. Bu nedenle onların tepkileri de sert olur. Sevecen ve yumuşak bir yaklaşımı bile geri çeviren, üstüne varılınca öfkeden deliye dönen genç karşısında bocalar, nasıl tutum takınacaklarını bilemezler. Çocuklarının kendilerinden uzaklaştığını, hatta kendilerine düşman gözüyle baktığını anlayınca üzüntüye kapılırlar. Öğütleri batar, iyi niyetli sözleri geri teper. Böylece iletişim kopar, ilişkiler karşılıklı bağrışmaya ve meydan okumaya dönüşür. Gencin kurallara aldırmayışı, yasaklara boş verişi onları çileden çıkarır. Bu evde yaşanmaz! Diye kapıyı çarpıp sokağa çıkan genç bir süre sonra hiçbir şey olmamış gibi neşeli eve dönebilir, anasıyla şakalaşıp kardeşine takılabilir. Odasına kapanıp müziği sonuna dek açabilir. Ertesi gün sınavı varken telefon başına geçip yarım saat önce ayrıldığı arkadaşlarıyla uzun uzun konuşur. Sınavı hatırlatılınca, Ben ne yaptığımı biliyorum, dersime çalıştım bitti diyebilir.   Ana babaları daha da şaşırtan gencin dışarıda sıkılgan davranırken evde bu kadar huysuz, sinirli, tedirgin oluşu ve her şeye tepki göstermesidir. Eş dost yanında saygılı, uslu, akıllı davranırken evde ters, aksi, suratsız, güç beğenir ve değişken oluşunu bir türlü anlayamazlar. Çevreden , çocuklarıyla ilgili övgülü sözler duyan ana baba birbirine bakışmadan edemezler.     Gencin kendisine karşı duyduğu yabancılık duygusu öyle yoğunlaşabilir ki, kendisinin bu evde istenmediğini, değer verilmediğini düşünür. Kendisi haklı, ana babasının tepkilerini, anlayışsızlıklarını abartır, baskılarını, kısıtlamalarını yana yakıla anlatır. Kısacası kimse onu anlamıyordur. Oysa genç kendi kendisini de anlamakta güçlük çekmektedir. Ailesine karşı keskin bir eleştirici olmuştur, ama kendi iç çelişkisini, durmadan değişen ruhsal durumunu, aşırı tepkilerini doğru değerlendiremez.   Onu en iyi anlayan artık arkadaşlarıdır. Kendisi gibi evden kopan, bağımsızlık arayan arkadaş kümesine sığınır. Orada kendisine değer veren, sıkıntısını paylaşan, birlikte eğlenen yaşıtları vardır. Arkadaş seçimine karışılması ya da arkadaş ilişkisinin koparılması bu çağda genci en sert tepkilere iter. Ana babasıyla çatışması doruğa varır. Evden kopan ve evi akşamdan akşama otel gibi kullanan gence karşı ana baba da aldırmaz davranamaz. Yasaklar konur, kısıtlamalar getirilir. Bu önlemler aşırıya giderse genç, derslerini savarak, ana babadan habersiz okulu asarak tepkisini belli eder. Kız erkek arkadaşlığı konusundaki aşırı kuruntularda genci sıkar. Kiminle geziyordun, neden geç kaldın? Gibi sıkıştırmalar ve güvensizlik öfke patlamalarına yol açar. Madem ki bana güvenmiyorsunuz, ben be bildiğim gibi davranırım diyebilir. Bu nedenle çok tutucu aileden gelen kızların kaçamak ilişkilere daha sıkı yöneldikleri görülür.   Arkadaş kümesinin genç üzerindeki etkisi arttıkça ana babaların da tedirginliği artar. Ana-babalar derslerin aksamasını haylazlığını, başına buyruk davranışını hep arkadaş topluluğunun kötü etkisine bağlarlar. Ana babaların sandığının tersine bir genci arkadaşları ayartmaz, çoğunlukla genç kendi eğilimine uyan gençleri arar bulur. Okuldan sık sık kaçan gençlerin ortak     bir özelliği vardır. Hepsi de okulda başarısız olan gençlerdir. Genel bir kural olarak gencin ailesiyle çatışması büyüdüğü oranda arkadaş kümesinin ayartıcı etkisine kapılma olasılığı artar.         ÖNERİLER Çocuğunuzun sağlık durumu ile yakından ilgileniniz. Sağlık durumu çocuğunuzun okul başarısını etkilediği gibi bazı rahatsızlıkların bilinmemesi veya tedavi ettirilmemesi de bir takım uyumsuz davranışların sebebi olabilir.   Çocuğunuza kahvaltı yaptırmadan kesinlikle okula göndermeyiniz, çocuğunuzun kılık kıyafetine özen gösteriniz. Kıyafetlerin okul kurallarına uymasına ve temizliğine dikkat ediniz.   Düzenli uyku, çocukların hayatında özel bir önem taşır. Sinir sisteminin dinlenmesiyle enerji toplama, uyumaya bağlıdır. Çocuğunuzun her gün belirli saatlerde uyumasına özen gösteriniz.   Çocuğunuzu korkutmayınız. Fazla baskılardan, bedeni cezalardan, olmayacak sınırlamalar koymaktan sakınınız. Çocuğunuza rahat bir çalışma ortamı hazırlayınız. Devam durumunu takip ediniz . Bu konuda okul yönetiminden bilgi alınız. Çocuğunuzun zararlı alışkanlıklar edinmesine engel olunuz. Onları zararlı alışkanlıklara karşı duyarlı hale getiriniz.   Çocuğunuzun her türlü problemi için rehberlik servisine başvurunuz, problemleri için çocuğunuzun da rehberlik servisine başvurmasını sağlayınız. Problemlerinizi çocuklarınızın yanında tartışmayınız. Tartışmalarınız onların mutsuz, güvensiz, endişeli olmalarına sebep olur. Çocuğunuzun yanında ona uygulanan eğitimin tartışmasını yapmayınız. Okul ve öğretmenlerle ilgili görüşlerinizi çocuğunuzun yanında açığa vurmayınız. Çocuğunuzun ders öğretmenlerini tanıyınız. Öğretmenlerin tavsiyelerini yerine getiriniz.   Çocuğunuzun okul hayatıyla ilgili olarak anlattıklarını dinleyiniz. Çocuğunuza iyi notların yanında zayıf notlarının olmasının da normal olduğunu, çalışarak zayıf notlarını düzeltebileceğini ifade ediniz.   Çocukların iyi bir kişilik yapısına kavuşmaları, toplumların güveni ve güçlü olan genç kuşakların toplumların gelecekte vereceği sorumluluklara umutla hazırlanabilmeleri için, aile-okul çalışmalarının yeterli ve birbirini destekler nitelikte olması gerekir.   Çocuklarımız bizimdir, bizim ve toplumumuzun devamını sağlayan, geleceğe uzanan zincirin halkalarıdır. Çocuklarımız büyümek ve gelişmek zorundadırlar. Çocuklarımızın büyüdükçe bize benzemelerini isteriz; bu istekte yüzde yüz haklı olamayız. Çocuklarımız büyüyecekler fakat kendileri için büyüyeceklerdir, büyürken kendi kişiliklerini bulmaları haklarıdır. Toplumumuzun gelişmesi bu farklılaşmaya bağlıdır.     Bütün bunların çözümü için biraz daha anlayış biraz daha sabır biraz daha hoşgörü...  
Zaman yönetimi   ZAMAN YÖNETMİ Profesör sınıfa girip karsısında duran dünyanın en seçilmiş öğrencilerine kısa bir süre baktıktan sonra, "Bugün Zaman Yönetimi konusunda deneyle karışık bir sınav yapacağız" dedi. Kürsüye yürüdü, kürsünün altından kocaman bir kavanoz çıkarttı. Arkadan, kürsünün altından bir düzine yumruk büyüklüğünde tas aldı ve taşları büyük bir dikkatle kavanozun içine yerleştirmeye başladı. Kavanozun daha başka tas almayacağına emin olduktan sonra öğrencilerine döndü ve "Bu kavanoz doldu mu?" diye sordu. Öğrenciler hep bir ağızdan "Doldu" diye cevapladılar. Profesör "Öyle mi?" dedi ve kürsünün altına eğilerek bir kova mıcır çıkarttı. Mıcırı kavanozun ağzından yavaş yavaş döktü. Sonra kavanozu sallayarak mıcırın taşların arasına yerleşmesini sağladı. Sonra öğrencilerine dönerek bir kez daha "Bu kavanoz doldu mu?" diye sordu. Bir öğrenci "Dolmadı herhâlde" diye cevap verdi. Doğru" dedi profesör ve gene kürsünün altına eğilerek bir kova kum aldı ve yavaş yavaş tüm kum taneleri taslarla mıcırların arasına nüfuz edene kadar döktü. Gene öğrencilerine döndü ve "Bu kavanoz doldu mu?" diye sordu. Tüm sınıftakiler bir ağızdan "Hayır" diye bağırdılar. "Güzel" dedi profesör ve kürsünün altına eğilerek bir sürahi su aldı ve kavanoz ağzına kadar doluncaya dek suyu boşalttı. Sonra öğrencilerine dönerek "Bu deneyin amacı neydi" diye sordu. Uyanık bir öğrenci hemen "Zamanımız ne kadar dolu görünürse görünsün, daha ayırabileceğimiz zamanımız mutlaka vardır" diye atladı. "Hayır" dedi profesör, "bu deneyin esas anlatmak istediği eğer büyük taşları bastan yerleştirmezseniz küçükler girdikten sonra büyükleri hiç bir zaman kavanozun içine koyamazsınız" gerçeğidir". Öğrenciler şaşkınlık içinde birbirlerine bakarken profesör devam etti: "Nedir hayatınızdaki büyük taşlar? Çocuklarınız, eşiniz, sevdikleriniz, arkadaşlarınız, eğitiminiz, hayâlleriniz, sağlığınız, bir eser yaratmak, başkalarına faydalı olmak, onlara bir şey öğretmek! Büyük taşlarınız belki bunlardan birisi, belki bir kaçı, belki hepsi. Bu aksam uykuya yatmadan önce iyice düşünün ve sizin büyük taşlarınız hangileridir iyi karar verin. Bilin ki büyük taşlarınızı kavanoza ilk olarak yerleştirmezseniz hiç bir zaman bir daha koyamazsınız, o zaman da ne kendinize, ne de çalıştığınız kuruma, ne de ülkenize faydalı olursunuz. Bu da iyi bir is adamı, gerçekte de iyi bir adam olamayacağınızı gösterir" Profesör, ders bittiği hâlde konuşmadan oturan öğrencileri sınıfta bırakarak çıktı gitti... Yukarıdaki gerçek hikâye Kellog Business School'da (Northwestern Üniversitesi) Is İdaresi mastır öğrencileri ile Zaman Yönetimi dersi profesörü arasında geçer...
Rehberlik hizmetleri yıl sonu çalışma raporu T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI TURGUTLU LİSESİ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ 2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI YIL SONU ÇALIŞMA RAPORU 1-Okul Bilgileri: İli : Manisa İlçesi : Turgutlu Okulu   : Turgutlu Lisesi Öğretim Yılı     : 2011-2012 Adresi : Turgutlu/Manisa Öğretim Şekli   : Normal ( X )         İkili ( ) Telefon- Fax : 236.3131114 Posta Kodu       : 45400 İnt. Adresi : www.turgutlulisesi.k12.tr e-posta : turgutlu-lisesi@   hotmail.com Öğrenci Sayısı   K                                     : 560 E:   326                                   T: 886 Psikolojik Danışman (Rehber Öğretmen ) Sayısı : 2 Psikolojik Danışman (Rehber Öğretmen ) Norm Kadro   Sayısı : 2                                 2-Psikolojik Danışman(Rehber Öğretmen ) Bilgi Tablosu Adı Soyadı Cinsiyeti Göreve Başlama Tarihi Bu Okuldaki Gör. Baş. Tarihi Kadrolu Görevlendirme Mezun   olduğu Üniversite   Fakülte- Bölüm-Program Yüksek   lisans ve Doktora Tez   Konusu İletişim   Adresleri    Formatörlük Eğitimi Aldığı Hizmet içi Eğitim Faaliyetleri Yaşar Gürefe Erkek 23.11.1983   18.09.1988 Evet Hayır Ankara Üniversitesi Eğitimde Psikolojik Hizmetler Hayır Tel       : 236 3131114 (23) e-posta :   tlgmezun@ hotmail.com     Adı Soyadı Cinsiyeti Göreve Başlama Tarihi Bu Okuldaki Gör. Baş. Tarihi Kadrolu Görevlendirme Mezun   olduğu Üniversite   Fakülte- Bölüm-Program Yüksek   lisans ve Doktora Tez   Konusu İletişim   Adresleri    Formatörlük Eğitimi Aldığı Hizmet içi Eğitim   Faaliyetleri Yakup Dinçbayram Erkek    19.10.1998      14.09.2002 Evet Hayır K.T.Ü. Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Hayır Tel       : 236 3131114 (23) e-posta :   \n Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.         3-Rehberlik ve Psikolojik Danışma Servisine İlişkin Bilgiler Bağımsız bir odası var mı? Hizmetler için uygun mu? Donanımı Yeterli mi? Bilgisayar var mı? Yazıcı var mı? Internet var mı? Telefon var mı? Evet Hayır Evet Hayır Evet Hayır Evet Hayır Evet Hayır Evet Hayır Dahili Harici X   X   X   X   X   X   X     4-Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Okul Yürütme Komisyon Toplantıları: Toplantı Tarihi Alınan Kararlar   Birinci   Yarıyıl Toplantısı 29/09/2011 1. Okulumuza yeni   kayıt olan öğrenciler için gerekli tanıtım ve oryantasyon çalışması yapılmalı   ve yönetmelikler açıklanmalıdır, bu çalışmaların sonunda tutanak hazırlanarak   bu tutanak Sınıf Rehberlik dosyasına eklenmelidir. 2. Maddi durumu iyi   olmayan öğrencilere yardım yapılmaya devam edilmelidir. 3. İhtiyaç duyan   öğrencilerin Rehberlik servisine yönlendirilmeleri ve bu öğrencilere ders   çalışma programı hazırlanması yararlı olacaktır.   İkinci   Yarıyıl Toplantısı 28/02/2012 1. Devamsızlık yapan   öğrencilerle ve aileleri ile görüşülerek gerekli önlemlerin alınması. 2. Öğrencilerimizin   Kız Erkek arkadaşlıkları nedeniyle derslerini ihmal etmemeleri konusunda   açıklayıcı bilgiler verilmesi yararlı olacaktır. 3. Devamsızlıktan kalan öğrencilerin   isimleri tespit edildikten sonra, bu öğrencilerle ve bu öğrencilerin velileri   ile Rehberlik Servisi tarafından görüşülüp öğrenci yönlendirilmesi ve bu   görüşmenin yazılı olarak kayıt altına alınması kararlaştırıldı. 4. 2.   Dönem kılık kıyafet kontrolü konusuna önem verilmesi ve kontrollerin daha   dikkatli yapılması gerektiği kararlaştırıldı. Gerektiğinde sınıflar   dolaşılarak bu kontrollerin yapılabileceği kararlaştırıldı. Yıl   Sonu Toplantısı 07/06/2012 1. Sene başından itibaren öğrencilerin ders araç ve   gereçlerinin daha sıkı kontrol edilmesi başarı için yararlı olacaktır. 2. Önümüzdeki yıl sınıfların oluşturulmasında olumsuz   davranışlar gösteren öğrencilerin durumları göz önünde bulundurulmalı,   problem yaratan öğrencilerin sınıfları değiştirilmelidir. 3. Başarılı ve   davranışları örnek olacak düzeyde olan öğrencilerimizin ödüllendirilmesi   motivasyon açısından yararlı olacaktır.             5-İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Sınıf Rehberlik Programının Değerlendirilmesi   Programın uygulanmasında sorunlar yaşandı mı?                                             Evet ( )             Hayır(X)                       (Cevabınız evet ise aşağıdaki bilgileri doldurunuz. Sorunlar 1. 2. 3 Öneriler 1. 2. 3         6-Rehberlik ve psikolojik danışma hizmeti verilen öğrenci veya bireylere ilişkin hizmetler:       Öğrenci   Görüşmeleri Veli   Görüşmeleri Aile-Veli   Ziyaretleri Bireysel Rehberlik Hizmetleri Grupla Rehberlik Hizmetleri Bireysel   Psikolojik Danışma Bireysel   Eğitsel Rehberlik Bireysel   Mesleki Rehberlik Grupla Psikolojik Danışma Grupla Eğitsel Rehberlik Grupla Mesleki rehberlik Grup   Sayısı Öğrenci   Sayısı Grup   Sayısı Öğrenci   Sayısı Grup   Sayısı Öğrenci   Sayısı 1-5. Sınıf Öğrenci Sayısı                         6-8. Sınıf Öğrenci Sayısı                         Ortaöğretim Öğrenci Sayısı   102 8 75 185 210    14 77    42 850    42 850                                             7-Sorun Alanlarının Değerlendirilmesi: Öğrenci Görüşmelerinin Sorun Alanlarına Göre Dağılımı K E Sağlık Sorunları 10 8 Okulla ilgili sorunlar 15 22 Aile ile ilgili sorunlar 25 15 Kişisel sorunlar 32 18 Arkadaşlık İlişkilerine   Dayalı Sorunlar 55 68 Sosyo-Ekonomik Sorunlar 5 3 Kılık kıyafet 9 13 Cep Telefonu 39 45 Devamsızlık 13 34 Disiplin Görüşmeleri                                                                                                 14 22                                                                                Toplam : 465 Öğrenci.                                217 Kız                248 Erkek                     8-Mesleki Rehberlik ve Yöneltme Hizmetleri: Öğrenci Sayısı K E T İlköğretim 8.sınıf sonunda   Yönlendirilen Üst Öğretim Kurumları Genel Liselere       Mesleki ve teknik eğitime       Güzel sanatlar eğitimine       Mesleki Eğitim Merkezlerine       Diğer (…)       Ortaöğretim 9. Sınıf sonunda   yapılan yönlendirme (dikey geçişler) Genel Liselere       Mesleki Teknik Liselere       Mesleki Eğitim Merkezi (Çıraklık Eğitim   Merkezi)       Diğer (…) açıköğretim Lisesi       Ortaöğretim 9. Sınıf Sonunda   Alanlara Yönlendirme (Genel Liseler) Fen Bilimleri       Sosyal Bilimler       Türkçe-Matematik       Yabancı Dil       Diğer (…)       Ortaöğretim 10. Sınıf sonunda   Alanlar Arası Yönlendirme (Yatay geçişler) Fen Bilimleri-Sosyal Bilimler       Fen Bilimleri-Türkçe Matematik       Türkçe Matematik- Fen Bilimleri       Türkçe Matematik - Sosyal Bilimler       Sosyal Bilimler- Türkçe-Matematik       Sosyal Bilimler- Fen Bilimleri       Mesleki Teknik Eğitimde   Modüller Arası Geçişler (Yatay geçişler) Devam Edilen Modül Adı- Geçiş yapılan   Modül Adı *                                       9-Mesleki Rehberlik ve Yöneltme Hizmetleri Kapsamında: Ziyaret   Edilen Üst Okullar Okul ve İşyeri Sayısı Öğrenci Sayısı Genel Lise     Anadolu-Fen Lisesi     Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi     Sosyal Bilimler Lisesi     Meslek Liseleri (Endüstri Meslek Lisesi, Sağlık Meslek Lisesi, Kız   Meslek Lisesi, Ticaret Meslek Lisesi   ve İletişim Meslek vb.)     Meslek Danışma Merkezi     Ziyaret edilen iş yerleri sayısı     Fakülte ve Yüksekokullar            2            170 Diğer           10- Sınavlar ve Sınav Kaygısına Yönelik Çalışmalar (OKS – ÖSS- ALS vb.) Yapılan Bilgilendirme Çalışmalarının Konusu Yapılan Bilgilendirme Sayıları Öğrenci Sayısı Öğretmen Sayısı Aile   Mahalli Basın     Sınavlar hakkında bilgi verilen 700 34 450       Üst Öğretim Programları hakkında bilgi verilen 700 34 450       Sınav kaygısı ve baş etme yolları konusunda bilgi   verilen 700 34 450                     11-Rehberlik Ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Amacıyla Kullanılan Ölçme Araçları: Uygulanan Ölçme Araçları Şube Say. Uygulama sayısı Kız Erkek Toplam Otobiyografi 8 143 95 238 Sosyometri         Başarısızlık Nedenleri Anketi         Problem Tarama Listesi (O Takımı)         Problem Tarama Listesi (L Takımı)         Kuder İlgi Alanları Envanteri         Kimdir Bu-Tekniği 16 262 173                        435 Snellen Göz Tarama Testi         Kime Göre Ben Neyim Tek.         Boş Zamanları Değ. Anketi         Devamsızlık Nedenleri Anketi         Beier Cümle Tamamlama testi         Sınav Kaygısı Ölçeği         Çalışma Davranışı Değerlendirme Ölçeği         Aile Envanteri         Akademik Benlik Kavramı Ölçeği         Kendini Değerlendirme Envanteri 8 143 95 238 Mesleki olgunluk Ölçeği         Kişilik Envanteri         TKT 7–11         TYT 6–8         TYT 9–11 10 103 182 285 Diğer (…) Mesleki Eğilim Belirleme Anketi                                               12- Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Servisi Tarafından Yapılan Etkinlikler: Etkinlikler (Seminer, Konferans, Panel, Toplantı vb.) Konusu Etkinlik   Sayısı Katılımcı   Grup ve Sayıları Öğrenci Öğretmen Veli Diğer Toplam 1.ÖSS Bilgilendirme Meslekler, alan seçimi ve Sınav kaygısı   semineri.   2.Velilere seminer (Ergenlik dönemi ve özellikleri) 3.Sınıflardaki kaynaşmayı sağlamak için çeşitli etkinlikler (kahvaltı   gibi) düzenlendi. 4. Mezun öğrencilerle birlikte sınıflarda meslekler hakkında ortak   seminer düzenlendi, bilgiler verildi, Öğrencilerin soruları cevaplandırıldı. 5. Veli Toplantıları 2 850 34 450 - 1334         13-Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Servisi Tarafından Gerçekleştirilen: Sıra No Araştırmalar –   Projeler Yayınlar 1 Öğrenci Toplu Dosyası   bilgileri   2 Öğrencilerin yetenek ilgi   ve değerlerinin ölçme araçları ile belirlenmesi.   3             14- İşbirliği Yapılan Kurum ve Kuruluşlar Kurum Konusu 1. Dershaneler 1.Anket Sonuçlarının optik formda değerlendirilmesi. 2. Üniversiteler 2.Meslek ve Bölümlerin tanıtılması. 3.Türk Silahlı Kuvvetleri 3.Asker yemin töreni. 4. Turgutlu Emniyet Müdürlüğü 4. Okul ve çevresinin güvenliği.         15-İhtiyaç Duyulan Hizmet içi Eğitim Faaliyetleri:   Konusu (Rehberlik   ve Psikolojik Danışma ve Özel Eğitim Hizmetleri ile İlgili ) Kimlere Yönelik 1.Sınıf Rehberlik faaliyetlerinin   sınıf öğretmenlerine tanıtılması Sınıf Rehber Öğretmenleri 2. Sınıf geçme ve disiplin ile ilgili   yönetmeliklerin sınıf öğretmenlerine verilmesi. Sınıf Rehber Öğretmenleri           16-Psikososyal Müdahale Hizmetleri Program Türü Ulaşılan Okul Ulaşılan Personel Sayısı Ulaşılan Öğrenci Sayısı Ulaşılan Veli Sayısı Eğitime Katılan Psikolojik Dan. Sayısı İlköğrt. Ortaöğr. Öğretmen Yönetici Psikoeğitim               Psikolojik Bilgilendirme ve Anlamlandırma (de   brifing)               Grupla Psikolojik Danışma               Hayata Sahip Çıkma               Aile Eğitimi               Şiddeti Önleme          15        4        850      450                  2 Madde Bağımlılığı               Temel Önleme                                             17-Kaynaştırma Eğitimi:   YETERSİZLİK   ALANLARI Zihinsel Engelliler DEHB Üstün Yetenekli Görme Engelli Özgül Öğrenme Güçlüğü İşitme Engelli Ortopedik Engelli Konuşma Engelli Spastik Engelli Otistik Sınıf-Cinsiyet K E K E K E K E K E K E K E K E K E K E Okul Öncesi                                         Kaynaştırma   Eğitimindeki öğrencilerin Sınıflara dağılımı     1.sın                                         2.sın                                         3.sın                                         4.sın                                         5.sın                                         6.sın                                         7.sın                                         8.sın                                         9.sın                                         10.sn                                         11.sn                                         12.sn                                                   18-Özel Eğitim Sınıfları:          TOPLAM YETERSİZLİK   ALANLARI Üstün Özel   Yetenekliler Sınıfı Bağımlı Oçem Sınıfı Toplam   Sınıf Sayısı   … Zihinsel   Engelliler Görme   Engelli İşitme Engelli Ortopedik Engelli Otistik   Öğretmen   Sayısı   … Sınıf-Cinsiyet K E K E E K E K E K E K E K E K Okul Öncesi                                 Özel Eğitim   Sınıfındaki öğrencilerin sınıflara göre dağılımı     1.sın                                 2.sın                                 3.sın                                 4.sın                                 5.sın                                 6.sın                                 7.sın                                 8.sın                                 Toplam                                                                                             19-Okul Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yürütme Komisyonu tarafından Rehberlik Hizmetlerinin değerlendirilmesi:     Okulda   Yürütülen Rehberlik Ve   Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Değerlendirilmesi Okulumuzda yürütülen Rehberlik ve psikolojik Danışma   Hizmetleri Plan ve programa uygun olarak yürütülmüştür. Herhangi bir   problemle karşılaşılmamıştır. Sorunlar 1. 2. 3 Öneriler 1. 2. 3     Yakup DİNÇBAYRAM Rehber Öğretmen       Yaşar GÜREFE Rehber   Öğretmen     Kamil SEZGİ Müdür Yardımcısı       20-Okul Yöneticisi Tarafından Hizmetlerin Değerlendirilmesi:   Okulda Yürütülen   Rehberlik Ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin   Değerlendirilmesi 1.Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri hazırlanan plana uygun   olarak eğitim-öğretim yılı süresince verimli bir şekilde yürütülmüştür.   Hizmetlerin   geliştirilmesi için önerileriniz.                                                                                                                                                                                     11/06/2012                                                                                                                                                                      UYGUNDUR                                                                                                                                                                       Muharrem ZORLU                                                                                                                                                                    Okul Müdürü                                                                                                         
YGS puan türü ile öğrenci alan LİSANS (4 Yıllık) bölümler YGS-1 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN 4 YILLIK (LİSANS) BÖLÜMLER BÖLÜM PUAN TÜRÜ AKTÜERYA (Yüksekokul) YGS-1 BİLGİSAYAR TEKNOLOJİSİ ve BİLİŞİM SİSTEMLERİ (Y.O.) YGS-1 BİLGİSAYAR ve ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRT. YGS-1 BİLİŞİM SİSTEMLERİ ve TEKNOLOJİLERİ (Yüksekokul) YGS-1 DENİZ ULAŞTIRMA İŞLETME MÜHENDİSLİĞİ (Yüksekokul) YGS-1 GÜVERTE (Yüksekokul) YGS-1 HAVACILIK ELEKTRİK ve ELEKTRONİĞİ (Yüksekokul) YGS-1 UÇAK ELEKTRİK - ELEKTRONİK (Yüksekokul) YGS-1 UÇAK GÖVDE - MOTOR (Yüksekokul) YGS-1 UÇAK GÖVDE - MOTOR BAKIM (Yüksekokul) YGS-1     YGS-2 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN 4 YILLIK (LİSANS) BÖLÜMLER BÖLÜM PUAN TÜRÜ ACİL YARDIM ve AFET YÖNETİMİ (Yüksekokul) YGS-2 BALIKÇILIK TEKNOLOJİSİ (Yüksekokul) YGS-2 BESLENME ve DİYETETİK (Yüksekokul) YGS-2 EBELİK (Yüksekokul) YGS-2 FİZYOTERAPİ ve REHABİLİTASYON (Yüksekokul) YGS-2 GIDA TEKNOLOJİSİ (Yüksekokul) YGS-2 HEMŞİRELİK (Yüksekokul) YGS-2 KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ YGS-2 TÜTÜN EKSPERLİĞİ (Yüksekokul) YGS-2     YGS-3 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN 4 YILLIK (LİSANS) BÖLÜMLER BÖLÜM PUAN TÜRÜ REKREASYON YÖNETİMİ (M.T.O.K.) YGS-3     YGS-4 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN 4 YILLIK (LİSANS) BÖLÜMLER BÖLÜM PUAN TÜRÜ DÜNYA DİNLERİ YGS-4 GASTRONOMİ (Yüksekokul) YGS-4 GASTRONOMİ ve MUTFAK SANATLARI (MTOK) YGS-4 GÖRME ENGELLİLER ÖĞRETMENLİĞİ YGS-4 HALKLA İLİŞKİLER ve REKLAMCILIK (Yüksekokul) YGS-4 İLAHİYAT YGS-4 İLKÖĞRETİM DİN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BİL.ÖĞRT. YGS-4 İSLAM ve DİN BİLİMLERİ YGS-4 İSLAMİ İLİMLER YGS-4 İŞİTME ENGELLİLER ÖĞRETMENLİĞİ YGS-4 ÖZEL ÖĞRETİM ÖĞRETMENLİĞİ YGS-4 YAYGIN DİN ÖĞRETİMİ ve UYGULAMALARI YGS-4 ZİHİN ENGELLİLER ÖĞRETMENLİĞİ YGS-4     YGS-5 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN 4 YILLIK (LİSANS) BÖLÜMLER BÖLÜM PUAN TÜRÜ ÇOCUK GELİŞİMİ (Yüksekokul) YGS-5 EL SANATLARI TASARIMI ve ÜRETİMİ (M.T.O.K.) YGS-5 GRAFİK TASARIMI (M.T.O.K.) YGS-5 MODA TASARIMI (Fakülte) YGS-5 MODA TASARIMI (Yüksekokul) YGS-5 MODA TASARIMI (M.T.O.K.) YGS-5 OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ YGS-5 REKREASYON YGS-5 SEYAHAT İŞLETMECİLİĞİ ve TURİZM REHBERLİĞİ (Y.O.) YGS-5 SOSYAL HİZMET (Yüksekokul) YGS-5 SPOR YÖNETİCİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-5 SPOR YÖNETİMİ (Yüksekokul) YGS-5 TAKI TASARIMI (Yüksekokul) YGS-5     YGS-6 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN 4 YILLIK (LİSANS) BÖLÜMLER BÖLÜM PUAN TÜRÜ BANKACILIK (Yüksekokul) YGS-6 BANKACILIK ve FİNANS (Yüksekokul) YGS-6 BANKACILIK ve FİNANSMAN   (Yüksekokul) YGS-6 BANKACILIK ve SİGORTACILIK (Yüksekokul) YGS-6 DENİZCİLİK İŞLETMELERİ YÖNETİMİ (Yüksekokul) YGS-6 GAYRİMENKUL ve VARLIK DEĞERLEME (Yüksekokul) YGS-6 GÜMRÜK İŞLETME (Yüksekokul) YGS-6 İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (Yüksekokul) YGS-6 İŞLETME BİLGİ YÖNETİMİ (Yüksekokul) YGS-6 KONAKLAMA İŞLETMECİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 KONAKLAMA ve TURİZM İŞLETMECİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 MUHASEBE (Yüksekokul) YGS-6 MUHASEBE BİLGİ SİSTEMLERİ (Yüksekokul) YGS-6 MUHASEBE ve FİNANSAL YÖNETİM (Yüksekokul) YGS-6 OTEL YÖNETİCİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 PAZARLAMA (Yüksekokul) YGS-6 SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 SAĞLIK YÖNETİMİ (Yüksekokul) YGS-6 SERMAYE PİYASASI (Yüksekokul) YGS-6 SERMAYE PİYASASI DENETİM ve DERECELENDİRME (Y.O.) YGS-6 SEYAHAT İŞLETMECİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 SİGORTACILIK (Yüksekokul) YGS-6 SİGORTACILIK ve RİSK YÖNETİMİ (Yüksekokul) YGS-6 SİVİL HAVA ULAŞTIRMA İŞLETMECİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 TEKSTİL TASARIMI ve ÜRETİMİ (M.T.O.K.) YGS-6 TURİZM İŞLETMECİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 TURİZM İŞLETMECİLİĞİ (M.T.O.K.) YGS-6 TURİZM İŞLETMECİLİĞİ ve OTELCİLİK (Yüksekokul) YGS-6 TURİZM ve OTEL İŞLETMECİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 TURİZM ve OTELCİLİK (Yüksekokul) YGS-6 ULAŞTIRMA ve LOJİSTİK (Yüksekokul) YGS-6 ULUSLARARASI FİNANS (Yüksekokul) YGS-6 ULUSLARARASI LOJİSTİK ve TAŞIMACILIK (Yüksekokul) YGS-6 ULUSLARARASI TİCARET (Yüksekokul) YGS-6 ULUSLARARASI TİCARET ve İŞLETMECİLİK (Yüksekokul) YGS-6 ULUSLARARASI TİCARET ve LOJİSTİK (Yüksekokul) YGS-6 ÜSTÜN ZEKALILAR ÖĞRETMENLİĞİ YGS-6 YİYECEK - İÇECEK İŞLETMECİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ (Yüksekokul) YGS-6
9. sınıf rehberlik çalışma planı TURGUTLU LİSESİ (ANADOLU) MÜDÜRLÜĞÜ 2012 - 2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIFLAR REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ ÇALIŞMA PLANI Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   E   Y   L   Ü   L     1. Öğrencilerle   tanışma, Öğrencilerimize Atatürk İlke ve İnkılapları doğrultusunda Milli   Eğitimin temel amaçlarının açıklanması, Okulun fiziki yapısının, idari   kadrosunun, öğretmenlerin ve personelin işleyişini açıklama. 2. Sınıf   öğrenci temsilcisinin seçilmesi. Disiplin kavramının, Disiplin yönetmeliğinin açıklanması.   Disiplinsiz davranışlar karşılığında uygulanacak cezaların açıklanması, okulda,sınıfta   uyulması gereken kurallar hakkında öğrencilerin bilgilendirilmesi.       1. Okul ve çevresindeki eğitsel ve sosyal   imkânlardan yararlanır.       2. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri ( Disiplin, sınıf geçme,   alan seçimi, sevk alma, izin kullanma ve sağlık raporu konuları) hakkında bilgi edinir.   1. Anlatım,   bilgi verme.     2. Anlatım,   bilgi verme.     1. Okul   idaresi, Sınıf Rehber Öğretmeni, RPDH Servisi. 2. Sınıf   Rehber  Öğretmeni.   Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar E    K     İ     M 1. Sınıf geçme   ve Sınav yönetmeliği, Anadolu Liseleri yönetmeliği, Disiplin yönetmeliğinin   açıklanması. Ders seçimi ve seçmeli dersler, devam devamsızlık, rapor alma,   izin kullanma, ortalama ile geçme, sorumlu ders geçme ve sorumluluk sınavları   hakkında öğrencilerin bilgilendirilmesi. 2. I.Dönem Okul   Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yürütme Kurulunun oluşturulması ve   toplantı yapılması. 3. Öğrenci   tanıma formlarının doldurulması, Rehberlik dosyalarındaki bilgilerin ve   kayıtların güncellenmesi. 4. Otobiyografi   tekniğinin uygulanması. 1. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri ( Disiplin, sınıf geçme, ders   seçimi ve seçmeli dersler, sevk alma, izin ve rapor alma konuları) hakkında bilgi edinir.   2. Rehberlik   çalışmalarında işbirliğinin sağlanması. 3. Öğrencilere   ait bilgilerin kayıt altına alınması düzenlenmesi. 4. Öğrencinin   geçmiş yaşantıları ve kişilik özellikleri hakkında bilgi sahibi olmak. 1. Anlatım,   Bilgi verme.       2. Toplantı. 3. Yazılı   çalışma. 4. Yazılı   çalışma.     1. Sınıf Rehber Öğretmeni.             2. Sınıf Rehber   Öğretmeni.   3. Sınıf Rehber   Öğretmeni.   4. Sınıf Rehber   Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar K   A   S   I   M     1-2. Otobiyografi tekniğinin değerlendirilmesi ve sınıfta gerekli   açıklamaların yapılması.   3.Başarı etkinliğinin uygulanması.     4. Kimdir bu? anketinin uygulanması.         1-2. Öğrencinin geçmiş yaşantıları ve kişilik özellikleri   hakkında bilgi sahibi olmak. 3. Başarı ve başarısızlığa neden olan etmenleri belirler.     4. Sınıf içerisindeki grup dinamiklerini belirlemek. 1-2. Yazılı çalışma. 3. Anlatım, Bilgi verme. 4. Anket çalışması.     1-2. Sınıf Rehber   Öğretmeni.     3. Sınıf Rehber Öğretmeni.   4. Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar   A   R   A   L   I   K     1-2. Kimdir bu? anketinin değerlendirilmesi.   Gerekli görülen öğrencilerle görüşülmesi.   3. Problem tarama anketinin uygulanması.     4. İletişim engelleri etkinliğinin uygulanması.   1-2. Sınıf içerisindeki grup dinamiklerini belirlemek olumsuz   tutumlara karşı önlem almak.   3. Öğrencilerin problem alanlarının belirlenmesi.   4. Öğrencilerimiz kurdukları iletişimleri, iletişim engelleri   açısından değerlendirir.   1-2. Anket değerlendirmesi.   3. Anket uygulaması.   4. Anlatım, Bilgi verme.     1-2. Sınıf Rehber Öğretmeni.     3. Sınıf Rehber Öğretmeni.   4. Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar     O   C   A   K     1. Problem Tarama anketinin değerlendirilmesi. Gerekli görülen   öğrencilerle görüşülmesi.   2. Sağlıklı hayat ve alışkanlıklarım etkinliğinin uygulanması.   3. Fiziksel ve duygusal değişimler etkinliğinin uygulanması.   4. Bana uygun meslek etkinliğinin uygulanması. 1. Öğrencilerin belirlenen problem alanlarına göre çözüm   önerilerinin sunulması.   2. Sağlıklı hayat için   gerekli olan alışkanlıkları edinir.   3. Ergenlik   dönemindeki fiziksel ve duygusal değişimlerle baş etme yollarını kullanır.   4. Öğrenciler ilgileri, yetenekleri, değerleri ve kişilik   özellikleri ile seçeceği alan/meslek arasında ilişki kurar.   1. Anket değerlendirmesi.   2. Anlatım, Bilgi verme.   3. Anlatım, Bilgi verme.   4. Anlatım, Bilgi verme.     1. Sınıf Rehber Öğretmeni.     2. Sınıf Rehber Öğretmeni.   3. Sınıf Rehber Öğretmeni.   4. Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar   Ş   U   B   A   T     1. YGS-LYS sınav sistemi ve öğrencilerin seçebileceği meslekler   konularında bilgi verilmesi.   2. Öğrencilerin devamsızlık durumlarının çıkartılarak gerekli   görülen öğrencilerle görüşülmesi. Derslerde   başarısızlığı bulunan öğrencilerin tespit edilerek görüşülmesi.   3. Verimli ders çalışma   teknikleri nelerdir etkinliğinin uygulanması.     1. Öğrencileri YGS-LYS sınav sistemi ve   meslekler hakkında bilgilendirme.   2. Başarısız öğrencilerin Ders başarı durumlarının yükseltilmesi, Devamsızlığı fazla olan öğrencilerin   devamsızlık yapmalarını önlemek.   3. Öğrencilere verimli ders çalışma tekniklerini kazandırmak.   1.Anlatım, Bilgi verme.   2.Görüşme, Bilgi verme, Yönlendirme, Anlatım.       3.Görüşme, Bilgi verme,   Anlatım.   1. Sınıf Rehber Öğretmeni.   2. Sınıf Rehber Öğretmeni.         3.Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar       M   A   R   T       1. Verimli ders   çalışma teknikleri nelerdir etkinliğinin uygulanması.     2-3. Kendine   değerlendirme envanterinin uygulanması     4. Zararlı   alışkanlıklar hakkında önleyici bilgilerin verilmesi.   1. Öğrencilere verimli ders  çalışma tekniklerini kazandırmak.   2-3. Öğrencilerin İlgi, yetenek, değer ve kişilik özelliklerini   belirlemek.   4. Zararlı   alışkanlıkları tanır. Sağlıklı hayat için gerekli olan davranış ve alışkanlıkları   edinir.   1. Anlatım, Bilgi verme.     2-3. Anket   uygulaması. 4. Anlatım,   bilgi verme.     1. Sınıf Rehber   Öğretmeni.       2-3. Sınıf   Rehber Öğretmeni.   4. Sınıf Rehber   Öğretmeni. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   N   İ   S   A   N     1. Ders çalışma   ve verimlilik etkinliğinin uygulanması.     2-3. Kendine   değerlendirme envanterinin değerlendirilmesi.     4. Kendimi   tanıyorum etkinliği. 1. Ders çalışma   alışkanlıklarını verimlilik açısından değerlendirir.   2-3. İlgileri,   yetenekleri, değerleri ve kişilik özellikleri ile seçeceği alan/meslek   arasında ilişki kurar. 4. Kendini   tanımanın meslek seçimindeki önemini fark eder.   1. Anlatım,   Bilgi verme. 2-3. Anlatım,   Bilgi verme. 4.   Anlatım,   Bilgi verme.   1. Sınıf Rehber   Öğretmeni.       2-3. Sınıf   Rehber Öğretmeni.     4. Sınıf Rehber   Öğretmeni. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(Amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar M   A   Y   I   S       1-2. Kişilerarası   iletişim-1 etkinliğinin uygulanması.   3. YGS-LYS   sistemi, puanlar, meslekler, tercihler konularında öğrencilerin   bilgilendirilmesi. 4. Sınıf ve   ders geçme yönetmeliğinin açıklanması. Devam devamsızlık, rapor, izin,   sorumlu ders geçme ve sorumluluk sınavları hakkında öğrencilerin   bilgilendirilmesi.   5. Yıl sonu okul Rehberlik ve Psikolojik   Danışma Hizmetleri Yürütme Komisyonunun toplanması ve yapılan çalışmaların   değerlendirilmesi.     1-2. Kişiler   arası iletişimi, unsurları ve türleri açısından analiz eder. 3. Öğrencileri YGS-LYS   sistemi ve meslekler hakkında bilgilendirme.   4. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri hakkında bilgi edinir.   5. Yapılan RPDH etkinliklerinin değerlendirilmesi. 1-2. Anlatım,   Bilgi verme. 3. Anlatım,   Bilgi verme. 4. Anlatım,   Bilgi verme. 5. Toplantı, Veri toplama, Rapor hazırlama.   1-2. Sınıf   Rehber Öğretmeni. 3. Sınıf Rehber   Öğretmeni.   4.Sınıf Rehber   Öğretmeni. 5. Okul idaresi Sınıf Rehber Öğretmeni. RPDH Servisi. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   H   A   Z   İ   R   A   N   1-2. 2012- 2013   Eğitim Öğretim yılı, Rehberlik Hizmetleri yıl sonu değerlendirme raporunun   hazırlanması ve bir örneğinin RAM’a gönderilmesi   1-2.   Rehberlik çalışmalarının değerlendirilmesi.     1-2. Rapor   hazırlanması.       1-2.   R.P.D.H Servisi,                Okul İdaresi. . ÖNEMLİ NOT: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın 02.08.2006 tarih ve 329 sayılı kararı ile "İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Sınıf Rehberlik Programı" çerçevesine göre hazırlanmıştır. Etkinlikler M.E.B. Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Serdar ERKAN’ın REHBERLİK ETKİNLİKLERİ kitabından alınmıştır.                                                                                                                                                                                               
Hayatımdaki en iyi öğretmen   HAYATIMDAKİ EN İYİ ÖĞRETMEN     Bu, çok yıllar önce bir ilkokul öğretmenin başından geçen bir hikayedir. Adı Bayan Thompson'du. Ve 5.sınıf öğrencilerinin önünde ayakta durduğu ilk gün onlara bir yalan söyledi. Çoğu öğretmen gibi, onlara baktı ve hepsini aynı derecede sevdiğini söyledi.Bu mümkün değildi, çünkü orada ilk sırada, sırasına adeta çökmüş gibi oturan küçük bir öğrenci vardı. Adı Teddy Stoddard.Bir önceki yıl, Bayan Thompson, Teddy'yi gözlemiş, onun diğer çocuklarla oynayamadığını; giysilerinin kirli ve kendinin de hep banyo yapması gereken bir halde olduğunu görmüştü. Ve, Teddy mutsuz da olabilirdi.Çalıştığı okulda Byan Thompson, her öğrencinin geçmişteki kayıtlarını incelemekle de görevlendirilmişti. Ve Teddy'nin bilgilerini en sona bırakmıştı.Onun dosyasını incelediğinde şaşırdı. Çünkü birinci sınıf öğretmeni: "Teddy zeki bir çocuk ve her an gülmeye hazır. Ödevlerini düzenli olarak yapıyor ve çok iyi huylu... ve arkadaşları onunla olmaktan mutlu..." diye yazmıştı.İkinci sınıf öğretmeni: "Mükemmel bir öğrenci, arkadaşları tarafından sevilen, fakat evde annesinin amansız hastalığı onu üzüyor ve sanırım evdeki yaşamı çok zor.." diyordu.Üçüncü sınıf öğretmeni: "Annesinin ölümü onun için çok zor oldu. Babası ona yeterince ilgi gösteremiyor ve eğer bir şeyler yapılmazsa evdeki olumsuz yaşam onu etkileyecek." diye yazmıştı.Dördüncü sınıf öğretmenine gelince: "Teddy içine kapanık ve okula hiç ilgi göstermiyor, hiç arkadaşı yok ve bazen sınıfta uyuyor." demişti.Şimdi Bayan Thompson sorunu çözmüştü ve kendinden utanıyordu. Ve öğrenciler ona güzel kağıtlara sarılmış süslü kurdelelerle paketlenmiş Noel hediyeleri getirdiğinde kendini daha da kötü hissetti. Çünkü Teddy'nin armağanı kaba kahverengi bir kese kağıdına beceriksizce sarılmıştı.Bunu diğer öğrencilerin önünde açmak ona çok acı verdi. Bazıları paketten çıkan bazı taşları düşmüş ve sahte taşlardan yapılmış bileziği ve üçte biri dolu parfüm şişesini görünce gülmeye başladılar, fakat öğretmen, bileziğin ne kadar zarif olduğunu söyleyerek ve parfümden de birkaç damlayı bileğine damlatarak onların bu gülmelerini bastırdı.O gün okuldan sonra Teddy öğretmenin yanına gelerek "Bayan Thompson, bugün hep annem gibi koktunuz" dedi.Çocuklar gittikten sonra öğretmen yaklaşık bir saat kadar ağladı. O günden sonra da çocuklara okuma, yazma, matematik öğretmekten vazgeçerek onları eğitmeye başladı.Teddy'ye özel bir ilgi gösterdi. Onunla çalışırken zekasının tekrar canlandığını hissetti. Ona cesaret verdikçe çocuk gelişiyordu. Yılın sonuna dek, Teddy sınıfın en çalışkan öğrencilerinden biri olmuştu. Öğretmenin, hepinizi aynı derecede seviyorum yalanına karşın Teddy onun en sevdiği öğrenci olmuştu.Bir yıl sonra, kapısının altında bir not buldu. Teddy'dendi. Tüm yaşantısındaki en iyi öğretmenin kendisi olduğunu yazıyordu.Ondan yeni bir not alana kadar 6 yıl geçti.O notta liseyi bitirdiğini ve sınıfındaki üçüncü en iyi öğrenci olduğunu ve Bayan Thompson'un hala en hayatında gördüğü en iyi öğretmen olduğunu yazıyordu.Dört yıl sonra, bir mektup daha aldı Teddy'den. O arada zamanın onun için zor olduğunu çünkü üniversitede okuduğunu ve çok iyi dereceyle mezun olmak için çok çaba sarf etmesi gerektiğini yazıyordu. Ve Bayan Thompson hala onun hayatında tanıdığı en iyi öğretmendi.Daha sonra dört yıl daha geçti ve bir mektup daha geldi. Ve çok iyi bir dereceyle üniversiteden mezun olduğunu ama daha ileriye gitmek istediğini yazıyordu. Ve hala Bayan Thompson onun tanıdığı ve en çok sevdiği öğretmendi. Bu kez mektubun altındaki imza biraz daha uzundu. Theodore F.Stoddard Tıp Doktoru.Bu hikaye burada bitmedi. Sonra ilkbaharda bir mektup daha aldı Bayan Thompson. Teddy hayatının kızıyla tanıştığını ve evleneceğini yazmıştı. Ve babasının birkaç yıl önce öldüğünü ve Bayan Thompson'un düğünde damadın anne ve babası için ayrılan yere oturup oturamayacağını soruyordu, tabii ki oturabilirdi.Ve tahmin edin ne oldu? O törene giderken birkaç taşı düşmüş olan o bileziği taktı ve tabii ki Noel'de Teddy'nin ona verdiği ve annesi gibi koktuğunu söylediği parfümü de sürmeyi ihmal etmedi. Birbirlerini sevgiyle kucaklarlarken, Teddy onun kulağına "Bana inandığınız için çok teşekkürler Bayan Thompson, Beni önemli hissetmemi sağladığınız için ve beni böyle değiştirdiğiniz için.." diye fısıldadı.Bayan Thompson gözünde yaşlarla ona karşılık verdi: "Ben sana teşekkür ederim Teddy" dedi. "Sen yanılıyorsun. Ben sana değil, sen bana öğrettin. Seninle karşılaşıncaya kadar ben öğretmenliği bilmiyormuşum.!"
Obsesif kompülsif takıntılar Bu hastalıkta, hastalara değil hastalarla yaşayan kişilere çok iş düşüyor... Obsesyon (takıntı), kişinin zihninden uzaklaştıramadığı kontrolü dışında tekrarlayan ısrarcı düşünce ve uyaranlardır. Kişide sorumluluk ve anksiyete (kaygı) oluşturan bu düşünceler başkalarına anlamsız geldiği gibi hastalara da anlamsız gelir ama kurtulamazlar. Sahip oldukları bu takıntılı düşünceler bazen gerçeğe oldukça yakın olmakla birlikte bazen de gerçekle alakası bulunmamaktadır. Böyle bir durumda obsesyon tanısı alabilmesi için en önemli nokta kişinin düşüncesinin anlamsız olduğunu ve gerçekleşmeyeceğini fark etmesidir.En sık görülen obsesyonlar; çevreden kan, tükürük, mikrop gibi kir bulaşması veya kişinin çevreye kir bulaştırması gibi 'kirlilik' ana temalı düşünceler, kendi başına veya yakınlarının başına bir kötülük gelebileceği gibi 'kayıp' temalı düşünceler, kendine veya başkalarına 'zarar verebileceği' konulu düşünceler, önlenemez bir şekilde tekrarlayan, kontrol edilemeyen 'cinsellik' temalı düşünceler ve ahlaki değerlerle çok ilgilenerek 'dinsel' temalı düşünceler, istenmeyen bir davranışta bulunacağına dair sık sık tekrarlayan düşünceler baş sıralarda yer almaktadır. Bu düşünceler kesin ifadeler taşımazlar, genellikle "ya yaparsam, ya olduysa, oldu mu..." gibi tereddüt içeren düşüncelerdir.Hasta popülasyonun geneline bakıldığında obsesyonlar çoğunlukla kompulsiyonlarla (tekrarlayan davranışlar) beraber yer alır. Ancak sadece obsesyon veya kompulsiyon yakınmaları olan hastalar da olabilir. Kompulsiyon, ise hastaları takıntılı düşüncelerinden kurtulmak için bazı davranışlarda bulunmalarına denir. Obsesif düşünceleri önlemek ve anksiyeteyi azaltmak için çoğunlukla kompulsive davranışlar sergilenebileceği gibi aksi durumlar da söz konusudur.En sık görülen kompulsiyonlara bakacak olursak, saatlerce el yıkama, banyo yapma veya tekrar tekrar ev temizleme gibi temizlik odaklı davranışlar, takıntılı düşünce ile oluşan sıkıntıyı gidermek için tekrarlayan davranışta bulunma veya akıldan başka düşünceleri geçirme gibi tekrarlama temalı davranışlar sıkça görülür. Hatta yakınlarının başına kötü bir şey geleceğini düşünen kişi bunu engellemek için yapmakta olduğu davranışı ikinci veya daha sık kez yaparak bu düşünceden sıyrılabilir. Bunların yanı sıra, evine bir şey olacak veya hırsız girecek korkusu ile tekrar tekrar kapının kilidini veya camın kapalı olup olmadığını kontrol etme, işe yaramayan bir çok eşyayı; gazeteleri, boş kavanozları veya konserve kutularını biriktirme, sokakta kaldırım taşlarını sayma veya araba plakalarını okuma, günlük işleri yaparken belli sayılarda tekrar etme, bir işi mükemmel olana kadar aynı sayıda ve sırada yapma, çevredeki her şeyi belli bir sıraya dizme aşırı düzenli ve tertipli olma davranışları dikkat çekmektedir.Tedavide amaç öncelikle var olan hastalığı tedavi etmek sonra da hastalığın tekrarlamasını önlemektir. Bu amaçla Bilişsel – Davranışçı Tedavi uygulamak etkin tedavi tekniklerinin başında gelmektedir. Tedavinin başlangıcında bilişsel ve davranışçı tedaviyi oturtmak ve tedavi dozunu ayarlamak amacı ile haftada en az bir kez psikoloğa gitmek gerekir. Hastalık yatıştıkça kontroller seyrekleşir, kontrol altına alındıktan sonra da kontrole gitmekte fayda vardır. Bu hastaların kendi hastalıkları konusunda genelde iç görüleri yoktur. Bu nedenle bu hastalarla yaşayan kişilere çok iş düşmektedir. Bu hastalığın aslında tedavi edilebilir olduğunu anlatmak ve doktora gelme konusunda hastaları ikna etmek genelde yakınlarına düşmektedir. Hastalığın tedavisi yorucudur ve hastayı oldukça gerginleştirir, bu dönemlerde hastanın yanında olmak ve destek vermek çok önemlidir. Belirtileri tartışarak düzeltmek mümkün değildir. Hastalar zaten bu düşünce ve davranışın saçma olduğunun farkındadır, onlarla bunu tartışarak üzerlerine gitmek hastanın sıkıntısını artırmaktan başka işe yaramaz. Bunun yerine onları anladığınızı ve yanlarında olduğunuzu belirterek destek olmak tedavinin seyri açısından oldukça olumludur. Davranış tedavisinde amaç takıntılı düşünceleri ortadan kaldırmak değil hastanın bu düşüncelerle barışık yaşamasını sağlamaktır. Örneğin çöp bidonunun yanından geçerken eline kir bulaştığını düşünerek defalarca elini yıkayan bir hastaya "hayır kir bulaşmadı" demek yerine "eline kir bulaşıp bulaşmadığına karar vermek için çaba harcamamalısın, kir bulaştığını kabul etsen bile elini tekrar tekrar yıkamamak için direnmelisin" düşüncesi aşılanır ve hastanın bunu başarması istenir. Bu nedenle hasta yakınlarının bu düşünceye uymayan yaklaşımları tedaviyi zora sokmaktan başka işe yaramaz. Bu tür yaklaşımlar OKB beliritlerinin artmasına sebep olabilir. Aile içi sorunlar bu hastalığın sebebi olmaz ancak çoğu zaman hastalığın belirtileri aile içinde sorunlara neden olur. Bu hastalık pek çok hastalıktan daha fazla hasta yakınlarını rahatsız eder. Örneğin yıkanma obsesyonu olan bir hasta gün boyu banyoyu işgal ettiği için, hasta yakınları banyoyu kullanamaz hale gelebilir, veya dışarıdan kir bulaşacak diye obsesyonları olan bazı hastalar sadece kendileri değil ailenin diğer fertlerini de bazı davranışlar yapmaya zorlayabilirler (örneğin dışarıdan gelir gelmez soyunup banyo yapmak gibi). Bu nedenle tedaviye gelindiğinde çoğu zaman hasta yakınları da hastalar gibi yorgun ve tükenmiştir. Yakınları OKB tedavisi gören kişilerin zaman zaman tedaviyi yapan doktoru ziyaret ederek tedavinin seyri konusunda bilgilendirmesi ve ne yapacakları konusunda bilgi alması oldukça faydalıdır. Elif Boran Saygın / Psikolog
YGS ve LYS sınavları tanıtımı     YGS ve LYS sınavları ile Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi ÖSS iki aşamalı, çok oturumlu bir sınavdır. Bunlar : YGS (Yükseköğretime Geçiş Sınavı) ve LYS (Lisans Yerleştirme Sınavı) YGS ile LYS ağırlıklı puanların her biri, kendi içinde 100-500 arasında puanlara dönüştürülecek. Birinci Aşama: YGS(Yükseköğretime Geçiş Sınavı) YGS sınavına tüm adaylar katılmak zorundadır. YGS’ da testlerin niteliği, ortak müfredata dayalı testler (Lise-1 konuları) olacaktır. YGS’ de Türkçe Temel Matematik (Geometri dahil) Sosyal Bilimler Fen Bilimleri, testlerinin her birinden 40’ar olmak üzere toplam 160 soru yöneltilecek. Adaylara toplam 160 dakika süre verilecektir. Tek sınav halinde yapılacaktır. Tek soru kitapçığı ve tek cevap kağıdı kullanılacaktır.   YGS’ de Puan Hesaplaması ve Puan Türleri YGS-1 ve YGS-2       SAY-1 YGS-3 ve YGS-4       SÖZ-1 YGS-5 ve YGS-6        EA-1 Bu puan türlerinin her birinden testlerin yüzde olarak ağırlıkları farklı olacak.   YGS-1 Puan türünde (SAY-1) : Türkçe’nin ağırlığı %20 Temel Matematik’in ağırlığı %40 Sosyal Bilimler ’in ağırlığı %10 Fen Bilimler ’in ağırlığı %30   YGS-2 Puan türünde (SAY-1) : Türkçe’nin ağırlığı %20 Temel Matematik’in ağırlığı %30 Sosyal Bilimler ’in ağırlığı %10 Fen Bilimler ’in ağırlığı %40   YGS-3 Puan türünde (SÖZ-1) : Türkçe’ nin ağırlığı % 40 Temel Matematik’ in ağırlığı % 20 Sosyal Bilimler’ in ağırlığı % 30 Fen Bilimler’ in ağırlığı % 10   YGS-4 Puan türünde (SÖZ-1) : Türkçe’ nin ağırlığı % 30 Temel Matematik’ in ağırlığı % 20 Sosyal Bilimler’ in ağırlığı % 40 Fen Bilimler’ in ağırlığı % 10   YGS-5 Puan türünde (EA-1) : Türkçe’ nin ağırlığı % 37 Temel Matematik’ in ağırlığı % 33 Sosyal Bilimler’ in ağırlığı % 20 Fen Bilimler’ in ağırlığı % 10   YGS-6 Puan türünde (EA-1) : Türkçe’ nin ağırlığı % 33 Temel Matematik’ in ağırlığı % 37 Sosyal Bilimler’ in ağırlığı % 10 Fen Bilimler’ in ağırlığı % 20   İkinci Aşama: LYS (Lisans Yerleştirme Sınavı) YGS sınavında belirlenen taban puanı (180 puanı) geçen herkes isterse LYS’ye girebilecek.   Yani meslek liselilerde tıp, hukuk, psikoloji, tarih, coğrafya gibi bölümleri seçmek isterlerse LYS’ye girebilecekler. Meslek liseliler eğer LYS’ de girmişse ve LYS puanı daha yüksekse, Meslek liseli bu daha yüksek puan olan LYS puanını kullanabilecek. Bundan dolayı sadece YGS’nin yanı sıra LYS puanları da önlisans (2 yıllık) programlara girerken geçerli olabilecek.   LYS’de Lise-2, Lise-3, Lise-4 sınıflarında işlenen konulardan soru gelecek. Sınavın ikinci aşaması olan LYS ‘de soru sayıları ve süreleri testlere göre değişecek. LYS sırasıyla Matematik, Yabancı Dil, Sosyal Bilimler, Edebiyat-Coğrafya ve Fen Bilimleri olmak üzere 5 oturumda yapılacaktır.   LYS-1 (Matematik-Geometri):   50 Matematik + 30 Geometri ( 8 tane Analitik Geometri) 50 Matematik sorusuna 75 dk. 30 Geometri sorusuna 45 dk. süre verilecek. Toplam süre: 120 dk.   Her ders için ayrı soru kitapçığı ve ayrı süre kullanılacaktır. Cevap kağıdı iki test için ortak olacaktır.   LYS-2 ( Fen Bilimleri):   30 Fizik + 30 Kimya + 30 Biyoloji   30 Fizik sorusuna 45 dk. 30 Kimya sorusuna 45 dk. 30 Biyoloji sorusuna 45 dk. Toplam süre: 135 dk.   Her ders için ayrı soru kitapçığı ve ayrı süre kullanılacaktır. Cevap kağıdı üç test için ortak olacaktır.   LYS-5 (Yabancı Dil) : Soru sayısı : 80 Süresi: 120 dk. Yabancı Dil testi için tek soru kitapçığı ve tek cevap kağıdı kullanılacak.   PUAN TÜRLERİ LYS 1 ve 2 testleri sonucu oluşan MF grubundaki puan türleri: MF Puan türü grubu : MF-1, MF-2, MF-3, MF-4 olmak üzere dört ayrı puan türü vardır. MF-1 Puan türü: Matematik ağırlıklı temel bilim programları için; Aktüerya, Matematik, İstatistik vb. MF-2 Puan türü: Fen ağırlıklı temel bilim programları için; Fizik, Kimya, Biyoloji,Kimya Mühendisliği vb. MF-3 Puan türü: Sağlık bilimleri programları için; Tıp, Eczacılık, Diş Hekimliği vb. MF-4 Puan türü: Mühendislik ve Teknik programlar için; İnşaat, Makine, Bilgisayar Mühendisliği vb.     LYS 1 ve 3 testleri sonucu oluşan TM grubundaki puan türleri:   TM puan türü grubu : TM-1, TM-2, TM-3 olmak üzere üç ayrı puan türü vardır. TM-1 Puan türü az da olsa Matematik ağırlıklıdır; İktisat, İşletme, Ekonometri vb. TM-2 Puan türünde Türkçe-Edebiyat ve Matematik, eşit ağırlıklıdır; Hukuk, İç Mimarlık, Sınıf Öğretmenliği, Kamu Yönetimi vb. TM-3 Puan türünde az da olsa Türkçe-Edebiyat ağırlıklıdır; Psikoloji, Felsefe, Sosyoloji, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık vb.     LYS 3 ve 4 testleri sonucu oluşan TS grubundaki puan türleri: TS Puan türü grubu: TS-1 ve TS-2 olmak üzere iki ayrı puan türü vardır. TS-1 puan türü sosyal programlar için; Halkla İlişkiler, Gazetecilik, Sosyal Bilgiler, Coğrafya Öğretmenliği. TS-2 puan türü; Sanat Tarihi, Türkçe-Edebiyat, Tarih programları için öngörülmüştür.     LYS 5 sonucu oluşan DİL grubundaki puan türleri:   DİL-1 ve DİL-2 olmak üzere iki ayrı puan türü vardır. DİL-1 puan türü; İngilizce, Almanca, Fransızca Yabancı Dil Programları için. DİL-2 puan türü; Çin, Yunan, Japon Dili vb. diğer dil programları için öngörülmüştür.     Yerleştirme Puanların Hesaplaması Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) ve AOBP Değer Aralıkları mevcut hesaplama yöntemine göre hesaplanacak; ancak değer aralığı 50-100 yerine 100-500 olacaktır.   Yerleştirme puanları hesaplanırken, Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanı (AOBP) Tüm Tercihlerde 0,12 katsayısı ile çarpılarak sınav puanlarına (YGS ve LYS puanları) eklenecektir.    LYS, YGS ve AOBP puanları en büyük değeri 500 olduğu için, yerleştirme puanının en büyük değeri 500 +( 0,12 x 500 ) = 560 olacaktır.   Meslek Lisesi ve Öğretmen Lisesi çıkışlı adaylar kendi alanlarındaki lisans programlarına yerleştirilirken yerleştirme puanlarına eklenecek ek puan (0,05 * AOBP) olarak hesaplanacaktır. Ek puanın en büyük değeri 500 x 0,05 = 25 olacaktır. Kendi alanlarındaki lisans programlarına yerleştirilirken verilecek ek puan ile hesaplama yapıldığında ise, alınabilecek en yüksek puanın 600 olacaktır.   TABAN PUANLAR Sınavsız geçiş dışındaki önlisans ve açıköğretim programlarını tercih edebilmek için en az 140 YGS puanı gerekir. YGS puan türlerinden en az birinden 180 puan alan adaylar, LYS sınavlarından istediklerine girme hakkı kazanırlar. Lisans programlarını tercih edebilmek için ilgili puan türünde en az 180 puan almak gerekir.   YGS LYS KATSAYILAR Alan içi tercihte ve alan dışı tercihte OÖBP 0,12 ile çarpılacak.   Öğretmen Lisesi ve Meslek Lisesi mezunları kendi alanlarından seçim yaptıklarında OÖBP 0,05 katsayısı ile çarpılarak ayrıca puanlarına eklenecektir.         TURGUTLU LİSESİ REHBERLİK SERVİSİ  
YGS 3 - YGS 4 puan türü ile öğrenci alan Önlisans (2 yıllık) bölümler YGS 3 ve YGS 4 PUAN TÜRÜ İLE ÖĞRENCİ ALAN PROGRAMLAR (ÖNLİSANS) - (SÖZEL) ADALET(YGS–3)   ADALET   (AÇIK ÖĞRETİM) AŞÇILIK(YGS–4)   BASIN VE   YAYINCILIK(YGS–3) BÜRO   HİZMETLERİ VE YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI(YGS–4) BÜRO   YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK(YGS–4) BÜRO   YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK (AÇIKÖĞRETİM) FOTOĞRAFÇILIK   VE KAMERAMANLIK(YGS–4) FOTOĞRAFÇILIK   VE KAMERAMANLIK (AÇIKÖĞRETİM) GELENEKSEL   EL SANATLARI(YGS–4) GÖRSEL   İLETİŞİM(YGS–4) GRAFİK VE   REKLAMCILIK(YGS–4) HALICILIK   VE KİLİMCİLİK(YGS–4) HALKLA   İLİŞKİLER VE TANITIM(YGS–4) HALKLA   İLİŞKİLER VE TANITIM(AÇIKÖĞRETİM) İLAHİYAT(AÇIKÖĞRETİM)   MARKA   İLETİŞİMİ (YGS–4) MARKA   İLETİŞİMİ (AÇIKÖĞRETİM) MEDYA VE   İLETİŞİM (AÇIKÖĞRETİM) MİMARİ   DEKORATİF SANATLAR (YGS–4) RADYO VE   TELEVİZYON PROGRAMCILIĞI(YGS–4) RADYO VE   TELEVİZYON PROGRAMCILIĞI (AÇIKÖĞRETİM) SAÇ BAKIMI   GÜZELLİK HİZMETLERİ(YGS–4) SOSYAL   BİLİMLER (AÇIKÖĞRETİM) TIBBİ   DOKÜMANTASYON VE SEKRETERLİK(YGS–3) TURİZM   ANİMASYONU(YGS–4) UYGULAMALI   İNGİLİZCE - TÜRKÇE ÇEVİRMENLİK /UYGULAMALI İSPANYOLCA - TÜRKÇE ÇEVİRMENLİK   /UYGULAMALI RUSÇA - TÜRKÇE ÇEVİRMENLİK(YGS–3): YEREL   YÖNETİMLER (YGS-4) YEREL   YÖNETİMLER (AÇIKÖĞRETİM)
Otobiyografi OTOBİYOGRAFİ                     KİMLİK BİLGİLERİ Adınız   SOYADINIZ :               Sınıfınız   ve Numaranız :               Doğum   Yeriniz :               Doğum   Tarihiniz :       SAĞ ÖZ Baba Adı   SOYADI :       (Evet) (Hayır) (Evet) (Hayır) Anne Adı   SOYADI :       (Evet) (Hayır) (Evet) (Hayır) TC Kimlik   No :                                   OKUL ÖNCESİ YAŞAM                     1)   İlköğretim okulunuz ve yaşadığınız yerler :                                                             2)   Ailenizin ve aile bireylerinizin belirgin özellikleri : Babam :                 Annem :                 Diğer :                                                         3)   Ailenizin mutlu olduğu ve mutsuz olduğu zamanlar ve bunların nedenleri:                                                                                                     4) En iyi arkadaşınız   kimdi, hatırladığınız özellikleri nelerdir?                                                                                                     5) Çok   mutlu olduğunuz ve sıkça hatırladığınız olay hangisi?                                                                                                     6) Sizi   üzen ve çok etkileyen bir olay var mı?                                                                                                     7) Gezip   gördüğünüz yerlere ilişki izlenimleriniz nelerdir?                                                             OKUL BAŞLADIKTAN   SONRAKİ YAŞAM                             1) Okulun   ilk başlangıcında ve sonrasındaki duygularınız nelerdir?                                                                                                     2) En çok   sevdiğiniz dersler :                                                                                                     3)   Sevdiğiniz ve severek yaptığınız işler, uğraşılar :                                                                                                     4) Okul   yaşamında en çok hoşunuza giden olay nedir ?                                                                                                     5) Size   göre iyi bir öğretmen hangi özellikleri taşımalı ?                                                                                                     6) Okulda   öğretilmesini istediğiniz konular var mı?                                                                                                     7) Okula başladıktan   sonra ev yaşamınızda ve ailenizle ilişkilerinizde değişmeler oldu mu?                                                                                                     GELECEĞE İLİŞKİN DÜŞÜNCELERİNİZ                             1) Okulu   bitirdikten sonra ne yapmayı düşünüyorsunuz?                                                                                                     2) İş ve   meslek seçimi ile size uygun olan meslekler konularındaki düşünceleriniz   nelerdir?                                                                                                     3)   Geleceğe dönük olarak düşüncelerinizi etkileyen, etkisinde kaldığınız olaylar   nelerdir?                                                                                                                                              
Çocuklarla sohbet etmenin önemi ÇOCUKLARLA SOHBET ETMENİN ÖNEMİ Akatlar’da yürüyordum; kadın beni tanıdı ve selamlaştıktan sonra, sorusunu sordu: “Oğlum dersleri tamamen bıraktı; ne söylesem hiç fayda etmiyor. Ya arkadaşlarıyla buluşuyor, ya telefonda mesajlaşıyor ya da bilgisayarın başında oyun oynuyor. Ne yapacağımı şaşırdım, Hocam ne yapalım?” “Sohbet ediyor musunuz?” “Valla, konuşuyorum, ama hiçbir faydası yok.” “Kaç yaşında?” “On yedi yaşında.” “Mesela ne diyorsunuz?” “Sınavların yaklaştığını söylüyorum; derslerine çalışması gerektiğini söylüyorum; böyle giderse sınıfta kalacağını, arkadaşlarından geri kalacağını, ilerde çok pişman olacağını, ama o zamanda duyulan pişmanlığın işe yaramayacağını anlatıyorum.” “Siz konuşup, nasihat ediyorsunuz.” “Evet.” “Ama, onunla sohbet etmiyorsunuz.” “Valla bilmem; biz bildiğimiz kadarıyla elimizden gelenin en iyisini yapıyoruz, konuşuyoruz, anlatıyoruz.” “Doğru, bildiğiniz kadarıyla elinizden gelenin en iyisini yapıyorsunuz. Ama konuşmak, nasihat etmek, sohbet etmek değildir. Siz sohbet etmesini bilmiyorsunuz.” Kadın haklı olarak “neden bahsediyorsunuz,” diyen bir yüz ifadesiyle bana baktı. İçim burkuldu. Anne acı çekiyordu ve çocuğuna yardım etmek istiyordu, ama kendini çaresiz hissediyordu. *** Öğrencileri ve anababaları birlikte çağırdım. Danışmalığını yaptığım okulun küçük tiyatro salonunda buluştuk, öğrencilerle birlikte anababalar da oturdu. Ufacık sahneye çıktım, bir sandalye attım oturdum, yanı başıma bir boş sandalye koydum. “Buradaki öğrencilerden kim benimle sohbet etmek istiyor?” diye sordum. Kalkan ellerden birini gelişigüzel seçtim. Selim adıyla anacağım bir öğrenci yanımdaki sandalyeye geldi oturdu. “Adın ne?” “Selim.” “Kaç yaşındasın?” “On iki.” “Bugün ayın kaçı?” “24 Aralık 2008.” (Gerçek tarihtir; bu uygulamayı o gün yaptım.) “Selim, gözünü kapa, beni iyi dinle. Gözünü açtığın zaman aradan yirmi yıl geçmiş olacak. 24 Aralık 2028 tarihinde gözünü açmış olacaksın. Tamam mı?” Anladığını belirtmek için başını salladı. “Lütfen gözünü aç.” Selim, gözünü açtı. “Bugünün tarihini söyler misin?” “24 Aralık 2028.” “Kaç yaşındasın?” “Otuz iki.” “Ne iş yapıyorsun?” “İç mimarlık.” Göz ucuyla anneye babaya bakıyorum; yüzlerinde hayret belirten hafif bir tebessümü var. Belli ki, onlar da Selim’in söylediklerini benimle birlikte ilk defa duyuyorlar. “Nerede çalışıyorsun?” “New York, Manhattan’da.” Anne, babanın yüzünde saklayamadıkları büyük bir şaşkınlık ifadesi. “Evli misin?” “Hayır.” “Arkadaşlarından evlenenler oldu mu?” “Kızların hepsi evlendi.” Gülüşmeler.. “Çalıştığın yere beni götürür müsün?” “Ofisim, Manhattan’da 86 katlı bir binanın 42. Katında.” Gülüşmeler devam ederken hayalen o binaya yürüdük, asansöre bindik, 42. Katta indik. “Burası ‘home office,’” dedi. İçeri girdikten sonra açıkladı: “Dubleks daire: aşağıda salon ve mutfak var. Yukarda yatak odası ve ofis odam.” “Selim, salonda neler var?” “Salonda masa var, koltuklar var, sandalyeler var; komodin var, sehpalar var.” “Duvarlarda ne var?” “Resimler var, fotoğraflar. Ailemin fotoğrafı da var.” “Ailenin fotoğrafına bakınca neler görüyorsun? Beraber bakabilir miyiz?” “Annem ar, babam var. Ailece çektirdiğimiz bir fotoğraf. Abim var, ablam var, ben varım.” “En küçük sen misin?” “Evet.” “Selim, bu fotoğrafa baktığında, içinde ‘keşke!” duygusu beliriyor mu? İçindeki herhangi bir ‘keşke’nin sesini duyuyor musun?” Hiç beklemeden “Evet,” dedi. “Haydi, anlat bize,” dedim. “Ben, babamla birlikte futbol maçına gitmeyi çok istedim. Bir de hafta sonları onunla top oynamak, kırlara gitmek istedim. Güreşmek istedim. Ama babam çok yoğundu; çalışmak zorundaydı, olmadı, zaman bulamadı. Ne yapalım, böyle oldu.” Baba’ya baktım; gözlerinin yaşını tutmaya çalışıyor, ağlamamak için dudaklarını ısırıyordu. Selim’e teşekkür ettim. Ve sordum: “Selim, bu konuşmamızda, sana büyüklük tasladığımı, sana nasihat etmeye çalıştığımı hissettin mi?” “Hayır!” “Olanla ilgili olarak mı konuştuk, olması gereken üzerine mi?” “Olanla ilgili olarak konuştuk.” “Selim, seninle yeniden böyle sohbet etmek istesem, benimle konuşmak ister misin? Konuşmamızdan zevk aldın mı?” “Yeniden konuşmak isterim; sohbetimizden zevk aldım.” *** Sohbet özel türden bir konuşma, kendine özgü özellikleri olan bir söyleşidir. Sohbet içinde olan iki insan o an için güç, onur ve değer yönünden eşittir ve olanı paylaşırlar; olması gereken üzerinde konuşmazlar. Korku kültürünün olduğu yerde sohbete izin verilmez. Türkiye’nin aydınlık geleceğinde anababaların çocuklarıyla sohbet içinde olmasını diliyorum.                                                                            Doğan Cüceloğlu (26.06.2011)
12. sınıf rehberlik çalışma planı TURGUTLU LİSESİ (ANADOLU) MÜDÜRLÜĞÜ 2012 - 2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 12. SINIFLAR REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ ÇALIŞMA PLANI Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   E   Y   L   Ü   L     1. Öğrencilerle   tanışma, Öğrencilerimize Atatürk İlke ve İnkılapları doğrultusunda Milli   Eğitimin temel amaçlarının açıklanması, Okulun fiziki yapısının, idari   kadrosunun, öğretmenlerin ve personelin işleyişini açıklama. 2. Sınıf   öğrenci temsilcisinin seçilmesi. Disiplin kavramının, Disiplin yönetmeliğinin açıklanması.   Disiplinsiz davranışlar karşılığında uygulanacak cezaların açıklanması, okulda,sınıfta   uyulması gereken kurallar hakkında öğrencilerin bilgilendirilmesi.       1. Okul ve çevresindeki eğitsel ve sosyal   imkânlardan yararlanır.       2. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri ( Disiplin, sınıf geçme,   alan seçimi, sevk alma, izin kullanma ve sağlık raporu konuları) hakkında bilgi edinir.   1. Anlatım,   bilgi verme.     2. Anlatım,   bilgi verme.     1. Okul   idaresi, Sınıf Rehber Öğretmeni, RPDH Servisi. 2.   Sınıf Rehber  Öğretmeni.   Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar E    K     İ     M 1. Sınıf geçme   ve Sınav yönetmeliği, Liseler yönetmeliği, Disiplin yönetmeliğinin   açıklanması. Alan seçimi, devam devamsızlık, rapor alma, izin kullanma,   ortalama ile geçme, sorumlu ders geçme ve sorumluluk sınavları hakkında   öğrencilerin bilgilendirilmesi. 2. I.Dönem Okul   Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yürütme Kurulunun oluşturulması ve   toplantı yapılması. 3. Rehberlik   dosyalarındaki bilgilerin ve kayıtların güncellenmesi.     4. Mesleki   hedeflerim etkinliğinin uygulanması.     1. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri ( Disiplin, sınıf geçme,   alan seçimi, sevk alma, izin ve rapor alma konuları) hakkında bilgi edinir.   2. Rehberlik   çalışmalarında işbirliğinin sağlanması. 3. Öğrencilere   ait bilgilerin kayıt altına alınması düzenlenmesi. 4. Kısa ve uzun   dönemde mesleki hedeflerini belirler. 1. Anlatım,   Bilgi verme.     2. Toplantı.   3. Yazılı   çalışma.   4. Anlatım,   Bilgi verme.     1. Sınıf Rehber Öğretmeni.             2. Sınıf Rehber   Öğretmeni.   3. Sınıf Rehber   Öğretmeni. 4. Sınıf Rehber   Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar K   A   S   I   M       1. Gerçekçi seçimler etkinliğinin uygulanması.     2. Üretkenlik önemli mi? Etkinliğinin uygulanması.   3-4. YGS ve LYS sistemi ve öğrencilerin seçebileceği meslekler   konularında bilgi verilmesi.           1. Yükseköğretim programlarını seçerken   kendisini gerçekçi değerlendirmenin önemini fark eder.   2. Üretkenliğin toplum açısından önemini fark eder. 3-4. Öğrencileri YGS ve LYS sistemi ve meslekler hakkında   bilgilendirme.     1. Anlatım, Bilgi verme.   2. Anlatım, Bilgi verme. 3-4. Anlatım, Bilgi verme.         1. Sınıf Rehber Öğretmeni.     2. Sınıf Rehber Öğretmeni. 3-4. Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar   A   R   A   L   I   K     1. Üretkenlik önemli mi? Etkinliğinin uygulanması.   2. Özgeçmişim etkinliğinin uygulanması.     3-4. Önemi artan ve azalan meslekler etkinliğinin uygulanması.         1. Üretkenliğin toplum açısından önemini fark eder.   2. Çeşitli amaçlar için öz geçmiş yazar.   3-4. Önemi artan ve azalan meslekler hakkında bilgi toplar.   1. Anlatım, Bilgi verme.   2. Anlatım, Bilgi verme.   3-4. Anlatım, Bilgi verme.       1. Sınıf Rehber Öğretmeni.   2. Sınıf Rehber Öğretmeni.   3-4. Sınıf Rehber Öğretmeni.   Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar     O   C   A   K     1. Mesleki hedeflerim etkinliğinin uygulanması.   2. Öğrencilerimize günümüzde önemi artan ve azalan mesleklerin   tanıtılması, meslek tercihlerinde rehberlik yapılması.           3-4. Öğrencilerimize YGS başvuruları hakkında bilgi verilmesi.   1. Kısa ve uzun dönemde mesleki hedeflerini belirler.   2. Öğrencilerimizin meslekler hakkında bilgi sahibi olmalarını   sağlamak ve Öğrencilerimizin yetenek, ilgi ve değerleri yanında   beklentilerine uygun meslek seçmelerinde Rehberlik yapılarak gerçekçi   kararlar almalarını sağlamak.   3-4. Öğrencilerimizi YGS hakkında bilgilendirmek ve YGS başvuru formlarının doldurulması.   1. Anlatım, Bilgi verme.   2. Anlatım, bilgi verme.             3-4. Anlatım, bilgi verme ve form doldurma.     1. Sınıf Rehber Öğretmeni.   2. Sınıf Rehber Öğretmeni.               3-4. Sınıf Rehber Öğretmeni, RPDH Servisi.   Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar   Ş   U   B   A   T       1-2. Öğrencilerin devamsızlık durumlarının çıkartılarak gerekli   görülen öğrencilerle görüşülmesi. Derslerde   başarısızlığı bulunan öğrencilerin tespit edilerek görüşülmesi.   3. Verimli ders çalışma teknikleri nelerdir etkinliğinin   uygulanması.     1-2. Başarısız öğrencilerin Ders başarı durumlarının yükseltilmesi, Devamsızlığı fazla olan öğrencilerin   devamsızlık yapmalarını önlemek.   3. Öğrencilere verimli ders çalışma tekniklerini kazandırmak.   1-2.Görüşme, Bilgi verme,   Yönlendirme, Anlatım.       3.Görüşme, Bilgi verme,   Anlatım.   1-2. Sınıf Rehber Öğretmeni, RPDH Servisi.       3.Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar       M   A   R   T       1. Öğrencilerimize,   sınav kaygısından korunma konusunda gerekli bilgilerin verilmesi.   2-3. Meslek   yaşamı ve etik etkinliğinin uygulanması.     4. Zararlı   alışkanlıklar hakkında önleyici bilgilerin verilmesi.   1. Öğrencilerimizin sınav kaygısından korunmalarını sağlamak.   2-3. İş ve Meslek Yaşamında Etik değerlerin önemini fark eder.   4. Zararlı alışkanlıkları tanır. Sağlıklı hayat için gerekli davranış   ve alışkanlıkları edinir.   1. Anlatım, Bilgi verme.     2-3. Anlatım,   bilgi verme.   4. Anlatım, bilgi   verme.     1. Sınıf Rehber   Öğretmeni.       2-3. Sınıf   Rehber Öğretmeni.   4. Sınıf Rehber   Öğretmeni. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   N   İ   S   A   N     1-2. Eşimi   seçerken etkinliğinin uygulanması.     3. Kişilik   özelliklerim ve iş hayatım etkinliğinin uygulanması.     4. Öğrencilerimize   LYS başvuruları hakkında bilgi verilmesi.   1-2. Eş   seçiminin önemini ve eş seçiminde dikkate alınacak unsurları açıklar.   3. Kendi   kişilik özelliklerini iş bulma, sürdürme ve geliştirme açısından   değerlendirir.   4. Öğrencilerimizi LYS hakkında bilgilendirmek   ve LYS başvuru formlarının doldurulması.     1-2. Anlatım,   Bilgi verme.   3. Anlatım,   Bilgi verme.     4. Anlatım, bilgi   verme ve form doldurma.   1-2. Sınıf   Rehber Öğretmeni.     3. Sınıf Rehber   Öğretmeni.       4. Sınıf Rehber   Öğretmeni, RPDH Servisi. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(Amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar M   A   Y   I   S       1. Öğrencilerin   devamsızlık durumlarının çıkartılarak gerekli görülen öğrencilerle   görüşülmesi.       2. Nasıl bir   vatandaşım etkinliğinin uygulanması. 3. YGS-LYS   sistemi, puanlar, alanlar, meslekler, tercihler konularında öğrencilerin   bilgilendirilmesi. 4. Sınıf ve   ders geçme yönetmeliğinin açıklanması. Devam devamsızlık, rapor, izin,   sorumlu ders geçme ve sorumluluk sınavları hakkında öğrencilerin   bilgilendirilmesi.   5. Yıl sonu Okul   Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yürütme Komisyonunun toplanması ve   yapılan çalışmaların değerlendirilmesi.       1. Başarısız öğrencilerin Ders başarı durumlarının   yükseltilmesi, Devamsızlığı fazla olan öğrencilerin devamsızlık yapmalarını   önlemek.   2. İyi bir   vatandaşın özelliklerini sergiler.   3. Öğrencileri YGS-LYS   sistemi ve meslekler hakkında bilgilendirme.   4. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri hakkında bilgi edinir.   5. Yapılan RPDH etkinliklerinin   değerlendirilmesi. 1. Görüşme, Bilgi verme, Yönlendirme.         2. Anlatım,   bilgi verme.   3. Anlatım,   Bilgi verme. 4. Anlatım,   Bilgi verme. 5.Toplantı, Veri toplama,                 Rapor hazırlama.   1. Sınıf Rehber   Öğretmeni             2. Sınıf Rehber   Öğretmeni.     3. Sınıf Rehber   Öğretmeni.   4.Sınıf Rehber   Öğretmeni. 5. Okul idaresi Sınıf Rehber Öğretmeni. RPDH Servisi. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   H   A   Z   İ   R   A   N   1-2. 2012 - 2013   Eğitim Öğretim yılı, Rehberlik Hizmetleri yıl sonu değerlendirme raporunun   hazırlanması ve bir örneğinin Rehberlik Araştırma Merkezine gönderilmesi.   1-2. Rehberlik   çalışmalarının değerlendirilmesi.   1-2. Rapor   hazırlanması.       1-2. RPDH Servisi, Okul İdaresi. . ÖNEMLİ NOT: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın 02.08.2006 tarih ve 329 sayılı kararı ile "İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Sınıf Rehberlik Programı" çerçevesine göre hazırlanmıştır. Etkinlikler M.E.B. Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Serdar ERKAN’ın REHBERLİK ETKİNLİKLERİ kitabından alınmıştır.                                                                                                                                                                                 
Kıyaslanan çocuk Kıyaslanan Çocuk Öğretmen olsaydım nelerin farkında olmak isterdim? Sık sık bu soru aklımdan geçer. Her şeyden önce, her bir çocuğun muhteşem bir potansiyel olduğunu aklımdan çıkarmazdım. Bu potansiyele nasıl yaklaşılmalı? Bu potansiyeli kalıplamaya değil, bu potansiyeli geliştirmeye çabalardım. Potansiyel olduğunun farkında olmanın yetmediğini bilir, bu potansiyeli kalıplamadan geliştirmek sorumluluğunu da almak isterdim. (‘Kalıplamak’ nedir, ‘geliştirmek’ nedir, konularını başka yazılarımda, özellikle Keşkesiz Bir Yaşam İçin İletişim kitabımda ele alıp irdelediğim için burada ayrıntılarına girmiyorum.) Ayrıca her bir çocuğun birbirinden farklı olduğunu da unutmazdım. Yani her bir çocuk muhteşem bir potansiyel, ama bir çocuğun potansiyeli diğer bir çocuğun potansiyelinden farklı olabilir. İnsan beyni kendimizi ve dünyayı anlamlandırmak için birçok işlevi sürdürür. Dış dünyayı duygu organlarıyla duyumsarız, çocuklar arasında duyu organlarının duyarlılığı ve işlevleri bakımından farklar olabilir, biri çok iyi görürken öbürü çok iyi işitebilir. Duyu organlarından gelen duyumları bir araya getirir, daha önceki birikimleri de devreye sokarak anlamlandırırız. Bu süreçler yer alırken dikkatin yoğunluğu ve süresi önemlidir. Algılanan ve anlamlandırılan deneyimlerin depolanması gerekir. Depolanma sürecinde, yani belleğe kayıt sürecinde, aksaklıklar önemli öğrenme zorlukları yaratır. Belleğe depolanan bilgilerin sistemli bir şekilde kaydedilmesi gerekir ki, istendiği zaman geri çağırabilelim ve hatırlayalım. Sadece kayıt zamanında değil, geri çağırma zamanında da aksaklıklar oluşur. Bilinen bilgilerle yeni öğrenilen bilgilerin ilişkilendirilmesi ve yeni sentezlerin oluşması gerekir. Bütün bu beyinsel işlevlerde çocuklar doğal olarak farklılıklar gösterirler. Çocukların beyinlerinin işleyişinden kaynaklanan farklılıklar vardır ve bu doğaldır. Bu farklılıklar yokmuş ya da doğal değilmiş gibi çocuklar değerlendirilip etiketlendiğinde, öğrenme güçlüğü, dikkat eksikliği bozukluğu, bellek bozukluğu gibi sonuçlar ortaya çıkar. Çocuk bu etiketler altında tanımlanıp takibe alındığında ne olur? Kalıplamayı hedefleyen ve kıyaslayarak derecelendiren eğitim süreci içinde ortalama kalıptan farklı çocuklar ezilir ve bu etiketler altında hem toplumun hem de kendi gözünde yanlış kimlikler kazanır. Umudu kırılır ve başarı için hiçbir çaba harcamaz hale gelir. Çocukları kıyaslama sistemi içinde değerlendiren bir eğitim sistemi içindeyiz. Dünyanın birçok ülkesinde böyle. Tarihsel, ekonomik, kültürel ve sosyolojik nedenlerden dolayı sistem böyle gelişmiş. Eğitim sitemini oluşturanların ‘ortalama beyin’ için oluşturdukları eğitim sistemi farklı olanları ‘başarısız’ olarak tanımlayacak şekilde yapılandırılmış. Farklı çocuklara farklı eğitim olanakları yaratmak yerine, onları ‘ortalama beyin’ beklentisi çerçevesinde yetersiz, bozuk, ‘kötü’ olarak etiketliyor. Farklı beyni, farklı yetenekleri olan çocuğun annesi ve babası çocuğa baskı yapıyor, ‘sen de diğerleri gibi yapabilirsin; tembellik yapma, çok çalış,’ diyor. Çocuk başaramayınca onu tembellikle, ilgisizlikle, sorumsuzlukla suçluyor. Sonuçta kendini sevmeyen, kendini yetersiz, eksik ve değersiz gören insanlar yetişiyor. Eğitimin amacı bu değil, ama böyle hisseden çok sayıda çocuk var. Bu çocukları nasıl geri kazanabiliriz, sorusu önemli bir soru. Ama bence daha önemli soru: Çocukları bu hale düşürmemenin bir yolu var mı, sorusu. Her bir çocuk kendi yetenekleri çerçevesinde keşfedilip eğitilirse büyük bir şevk ve enerjiyle eğitime katılırlar. Bunun çok örnekleri var. Boyner Yayınları’ndan çıkan bir kitap okuyorum: Her Çocuk Başarabilir. Yazarı Dr. Mel Levine. Bu kitapta Dr. Levine birçok çocuğun klasik kıyaslayıcı eğitim sistemindeki başarısızlıktan özel yetenekleri keşfedilerek başarılı olmaya nasıl geçtiğini anlatıyor. Bu kişiler eğitimlerinden sonra büyük bir güçle yaşama üretici bireyler olarak atılıyorlar. Ama bireyselliği böylesine hesaba alan ve onu diğerleriyle kıyaslamadan eğitip geliştiren bir eğitim sistemini nasıl oluşturacağız? Böylesine bireyselleşmiş bir eğitim sistemini geliştirip sürdürebilmek çağımızın en önemli konularından biri; ABD gibi bireyin tekliğine değer veren toplumlar da bile başarılabilmesi zor görünüyor. Bireyi önemsemeyen, eğitimi kitlesel özellikler oluşturmak için bir araç olarak gören toplumlarda, birey odaklı eğitim bir hayal olarak bile henüz konuşulamıyor. İş adamlarımız dünya piyasalarında varlık göstermeye başladı; bu yüz yıl önce akla hayale gelmeyecek bir durumdu. Bilim insanlarımız ve düşünürlerimizin eğitim sistemini yeniden düzenleyebileceğine ben inanıyorum. Ne zaman, bilmiyorum. Ama ‘doğru olanın farkına varan’ ve ‘doğruyu bilen’ insanlarımızın ‘doğru olanı yapmak’ konusunda güçlü ve iradeli olacağına inanıyorum. Doğan Cüceloğlu (14/10/2012)
5. sınıf rehberlik etkinlikleri 5. SINIF KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI   HAFTA KAZANIMLAR 1–29 Eğitsel   başarı ile ilişkili etmenleri açıklar. 2–108 Kişisel-sosyal   ve eğitsel sorunlarla karşılaştığında nereden ve nasıl yardım alacağını fark   eder. 3–26 Etkili   bir grup üyesinin ve liderinin özelliklerini açıklar. 4–27 Kendi   öğrenme stiline uygun çalışma yöntemlerini kullanır. 5–11 Yaşadığı   çevredeki eğitsel ve sosyal imkânlardan yararlanmanın önemini fark eder. 6–110 Kendini   arkadaşının yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlar. 7–109 Uygun   reddetme davranışına ilişkin örnekler verir. 8–107 Akran   baskısıyla nasıl baş edeceğini açıklar. 9–71 Duygularının davranışlarını nasıl   etkilediğini fark eder. 10–111 Başkalarıyla   kurduğu iletişimi değerlendirir. 11–112 Barış içinde yaşamak için gereken   olumlu tutum/davranışları fark eder. 12–148 Kitle   iletişim araçlarının toplum üzerindeki etkisini fark eder. 13–181 Çalışmanın insanlar ve toplum için   önemini açıklar. 14–147 Toplum   için gönüllü çalışmanın önemini ve gerekliliğini açıklar. 15–28 Bir üst sınıfın nasıl olacağına   ilişkin hayallerini ve beklentilerini açıklar. 15                   5. SINIF ETKİNLİK ÖRNEKLERİ 5. SINIF – 1.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BAŞARI YOLU Sınıf:   5.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Eğitsel başarı ile   ilişkili etmenleri açıklar. (Kazanım Numarası -29-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–26 Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğdörder kişilik gruplara ayrılırlar. 2.eğitsel başarıyı etkileyen etmenleri yazmaları istenir. 3.Gruplarıbelirlediği etmenler tahtaya yazılarak bir liste oluşturulur. 4.Öğbu gruplama işinden sonra Form-26’da verilen listeyi öğrencilere okur tahtada   eksik olan etmenler eklenir. 5.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sizin   belirlediğiniz etmenler ile Form–26 daki etmenler arasında fark var mıdır?   Neler? Eğitsel   başarıda bu etmenler neden önemlidir? Bu   etmenler arasında yapmadıklarınız ya da eksik yaptıklarınız var mı? Neler?   Niçin? Siz   kendinizi başarılı buluyor musunuz? Neden? Eğitsel   başarınızı artırmak için başka neler yapabilirsiniz? 6.Eğbaşarı ile ilişkili etmenlerin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:           FORM–26   Zamanı   düzenli kullanma Planlı   ve disiplinli çalışma Düzenli   olma Çalışma   ortamının düzenlenmesi İstekli   olma ve çaba harcama Derse   aktif olarak katılma Ders   öncesi hazırlık Sağlıklı   beslenme Yeteri   kadar uyuma Not   tutma Özet   çıkararak çalışma Ezberlemeden   anlayarak çalışma Etkili   ve anlayarak okuma Tekrar   etme Amacını   belirleme Gerçekçi   hedefler koyma Zihnin   dağılmasına yol açan sebepleri bilmek (Hayal kurmak, endişelere kapılmak,   yatarak çalışma, müzik dinleyerek ders çalışma, televizyon izleyerek ders   çalışma) Hayır   demeyi öğrenmek Etkin   dinleme Stres                   5. SINIF – 2.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: YARDIM ALABİLİRİM Sınıf:   5.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   ilişkiler Kazanım:   Kişisel-sosyal ve   eğitsel sorunlarla karşılaştığında nereden ve nasıl yardım alacağını fark   eder. (Kazanım Numarası -108-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–27,Form–28 Hazırlayanlar: Serdar ERKAN Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.ÖğForm–27 deki bilgileri tahtaya yazar. 2.Form-öğrencilere dağıtılır ve formdaki sorunlarla karşılaşan bir kişinin nereden   yardım alabileceğini, sorunun karşısındaki ilgili bölüme yazmaları istenir. 3.Gönüllü   öğrenciler yazdıklarını sınıfla paylaşır. 4.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Bir   sorun yaşadığınızda neler hissedersiniz? Yardım alma ihtiyacı duyar mısınız?   Neden? Form–28   de belirtilen sorunlara benzer yaşadıklarınız oldu mu? Neler? Nereden yardım   aldınız? Günlük   hayatınızda karşılaştığınız ya da karşılaşabileceğiniz sorunlar ile ilgili   olarak kimlerden, nerelerden ve nasıl yardım alırsınız? 5. Kişisel-sosyal ve eğitsel   sorunlarla karşılaştığında nereden ve nasıl yardım alacağı vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:       FORM–27 Nereden yardım alabiliriz? Aile Öğretmen/   Okul İdaresi Rehberlik   Servisi Rehberlik   Araştırma Merkezi Diyetisyen Sosyal   Yardımlaşma Dernekleri Çocuk   Psikiyatrisi, Çocuk Psikologu Arkadaş Doktor Belediye Sağlık   Ocağı Polis Muhtar Komşu İnternet Eklemek istedikleriniz varsa aşağıya   ekleyin.                       FORM–28 Günlük hayatta   karşılaşılabilecek bazı sorunlar Nereden yardım   alabiliriz? Halsizlik   hissediyorum ve çabuk yoruluyorum.   Bazı   arkadaşlarımın kötü hareket ve sözleri beni üzüyor.   Hiçbir   derste yeteri kadar başarılı değilim.   Gözlük   kullanmak zorunda olduğum için sıkılıyorum.   Okulumuz   iyi ısınmıyor.   Başarılı   olmak için nasıl daha iyi ders çalışmam gerektiğini bilmiyorum.   Öğretmenimle/   öğretmenlerimle rahatça konuşamıyorum.   Evimiz   okula çok uzak.   Evde   ders çalışmama yardım eden kimse yok.   Kardeşimle   / kardeşlerimle iyi geçinemiyorum.   Laboratuar,   spor salonu, kitaplığımız yok.   Babamın   kötü alışkanlıkları beni üzüyor.   Ailemin   maddi durumu iyi değil.   İlköğretimi   bitirince çalışmak zorundayım.   Gelecekte   ne olmak istediğimi bilmiyorum.   Sağlıklı   bir bedene sahip olmadığımı düşünüyorum.   Öğrencilerin   verilen sorunların dışında yaşanan başka sorunları var ise sorunlarını ve   nereden yardım alabileceklerini aşağıya yazabilirler.             5. SINIF – 3.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ATİLLA VE ARKADAŞLARI Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Etkili bir grup   üyesinin ve liderinin özelliklerini açıklar. (Kazanım Numarası -26-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–28,   Form–29, Form–30 Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.ÖğForm-28’i okur. 2.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi başlar. Bu   hikâyedeki grup lideri kim? Bu   hikâyedeki grup üyeleri kimler? Bu   hikâyedeki grup liderinin özellikleri neler, neler yaptı? Bu   hikâyede etkili grup üyesinin özelliklerine uymayan var mı? Bu   proje nasıl sonuçlandı? 3.ÖğForm-29 ve Form-30 okur. 4.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. İyi   bir grup liderinin özellikleri ile Atilla’nın özellikleri benziyor mu? Etkili   bir grup üyesinin özellikleri neler olmalı? Sizinde   grup lideri ya da grup üyesi olduğunuz bir çalışmanız, yaşantınız oldu mu?   Neler yaşadınız? Neler hissettiniz? 5.bir grup üyesi ve liderinin önemi ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   Değerlendirme:           FORM–28 ATİLLA   VE ARKADAŞLARININ BAŞARISI Atilla, öğretmeninin   verdiği proje üzerinde uzun süre düşündükten sonra, mahallelerinde bulunan   yaşlı ve kimsesiz kişileri tespit edip, onlara yardım edebilecekleri bir   çalışma başlatmaya karar verdi. Arkadaşları ile bu düşüncesini paylaştı ve   onlarında onayını aldı. Atilla, derste projesini   anlattı. Herkes çok beğendi ve büyük bir istekle projeyi başlattılar.   Yaşlıları belirleyebilmeleri için mahallenin muhtarı, belediye ve kaymakam   ile görüşmeye karar verdiler. Atilla iş bölümü yaparlarsa işlerin daha kolay   yürüyebileceğini söyledi, iş bölümü yapmaya karar verdiler. Ayşe ve Mehmet   muhtarlığa, Esin ve Dilşat belediyeye Atilla ve Hasan kaymakamlığa gitme   konusunda anlaştılar ve randevularını aldılar. Esin ve Dilşat   belediyenin önünde buluşup belediye başkanı ile görüşeceklerdi. Esin Dilşat’ı   uzun süre beklemesine rağmen Dilşat gelmedi. Esin biraz geç kalarak Belediye   Başkanı ile görüşmeye kendisi gitti. Belediye Başkanı ile görüşmesi geç   başladığı için görüşme de geç bitti ve bu yüzden de diğer arkadaşları ile   buluşmaya geç kaldı. Esin arkadaşlarının   yanına gittiğinde, Ayşe ve Mehmet muhtarlıktan dönmüş, okulda bekliyorlardı.   Dilşat’ta onların yanındaydı. Dilşat sabah uyanamamış ve geç kalınca doğrudan   okula gelmiş, Atilla ve Mehmet’te çoktan dönmüşlerdi. Atilla gelir gelmez yeni   bir organizasyon yapmış, diğer arkadaşlarını da çalışmaya nasıl dâhil   edeceğini planlamıştı. Birlikte oturup neler yaptıklarını paylaştılar. Ancak   Esin, Dilşat’a kızgındı ve bu grup içinde huzursuzluğa sebep olmuştu. Atilla   arkadaşlarıyla konuşarak herkesin hata yapabileceğini, ama bundan sonra   herkes üzerine düşen sorumluluklar konusunda daha duyarlı olursa birlikte çok   güzel işler başarabileceklerini söyleyip, arkadaşlarını sakinleştirmişti. Bir ay sonra Atilla ve   arkadaşları yaşlıları tespit etmiş ve onlara maddi manevi yapabilecekleri   yardımları belirleyerek güzel bir iş çıkarmışlardı. Yaptıkları bu örnek   çalışma ile de hem okullarından hem de çevrelerinden büyük destek ve övgü   alarak mutlu olmuşlardı.     FORM–29 ETKİLİ   BİR GRUP LİDERİNİN ÖZELLİKLERİ    Elinin        altındaki kaynakları iyi tanıyan ve bunları doğru işlerde kullanabilen,        hayatta yeni ufuklar açabilen kişidir.    İşin        yanlış gidişatını tespit eder, doğrusuna yönlendirir.    Gerektiğinde        değişim yapar.    Amaca        ulaşmak için alternatif çözüm yolları üretir.    İşlerin        sonraki aşamalarını yaşamadan fark eder.    Liderlik        doğru şeylere yoğunlaşmak ve doğru şeylerin önderliğini yapmaktır.    İnsanları        anlama, onları dinleme, onların sorun ve beklentileri ile ilgilenme,        bunlara cevap verecek kapasitede bulunur.    Bir        grup insanı belirli amaç etrafında toplar ve bu amaçları gerçekleştirmek        için onları harekete geçirme bilgi ve yeteneklerini kullanır (Helik-5,        2003) FORM 30 ETKİLİ   BİR GRUP ÜYESİNİN ÖZELLİKLERİ    Sorumluluk        sahibidir.    Çözüm        üretir.    Grup        içinde uyumlu davranışlar sergiler.    Görevleri        zamanında yerine getirir.    İletişime        açıktır.    Kendini        ifade edebilir.    Biz        duygusuna sahiptir, kendisini zincirin bir parçası olarak görür.    İşbirliğine        açıktır.    Yaptığı        işe inancı vardır.    Başladığı        işi sonuçlandırır.    Sabırlıdır.    Diğer        grup üyelerinin düşüncelerine saygılıdır.    Hoş        görülüdür.    Paylaşımcıdır.    Yardımseverdir,        diğer grup üyelerine gerektiğinde yardım eder.    Yapıcıdır.    Yaratıcıdır. 5. SINIF –4.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BÖYLE   ÇALIŞIYORUM ÇÜNKÜ BÖYLE ÖĞRENİYORUM… Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Kendi öğrenme stiline   uygun çalışma yöntemlerini kullanır. (Kazanım Numarası -27-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–31 Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrencilere 4. sınıfın 4. etkinliğhatırlatılarak, hangi öğrenme stilinin onlara uygun olduğu sorulur.        Eğer öğrenciler öğrenme stilleri hakkında bilgi sahibi değillerse,   öğretmen 4. sınıfın 4. etkinliğindeki Form 31’i okuyarak öğrencilere öğrenme   stilleri hakkında bilgi verir. 2.Tahta 4’e bölünür, öğrenmeyazılır. 3.Gönüllü öğrenciler kendi öğstillerine uygun, nasıl çalıştıklarını sınıfla paylaşır. 4.Öğrencilerin cevaplarıöğrenme stillerinin altına yazılır. 5.Öğretmen Form-31’i okur. 6.Aşağıdakilere benzer sorularlaetkileşimi devam eder. Form–31 deki öğrenme stillerine   uygun çalışma yöntemleri ile sizin çalışma yöntemleriniz arasında   benzerlikler veya farklılıklar var mı? Neler? Kendi öğrenme stilinize uygun   çalışırsanız ne olur? Kendi öğrenme stilinize uygun   çalışmazsanız ne olur? 7.Öğstiline uygun çalışma yöntemlerini kullanmanın önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır. Değerlendirme: FORM–31 ÖĞR. STİLİ ALGILAMA   YOLU EN İYİ   ÖĞRENME/EĞLENME EN İYİ   OKUMAYI ÖĞRENME GÖRSEL Gördüğünü   hatırlar. Metin ve   çizimleri takip eder. İnsanları,   eşyaları, resimleri gözlem yoluyla tanır/kavrar. Bilgisayar   grafiklerini, görsel yap-bozları, haritaları, posterleri, grafikleri,   şemaları, karikatürleri, ilan panolarını inceleyerek ve çizerek. Sessiz   okuma. Resimli   romanlar. Yazılı   posterler. İŞİTSEL İşittiklerini   hatırlar. Sözel   ifadeleri takip eder. Dinleyerek   ve konuşarak öğrenir.   Konuşarak, Mülakat   yaparak, Panele   katılarak, Soru   sorarak ve cevap vererek, Sözlü rapor   vererek. Seslendirme, Yüksek   sesle okuma, Masal ve   kitap kasetlerini dinleme, Olay ve   öyküler hakkında sohbet etme. KİNESTETİK Yaşadıklarını   hatırlar, Oynayabildiklerini   ve prova yapabildiklerini takip eder, Fiziksel   etkinlikler içerisinde öğrenir. Yer   oyunları oynayarak, Eşyaları   yapıp bozarak, Model inşa   ederek, Deney   kurarak, Rol   oynayarak, Şeklini   alarak, Hoplayarak, Koşarak. Pandomim, Oyunlarda rol   alma, Kondisyon   bisikleti çevirirken dinleme, Talimat   okuyarak inşa etme ya da bir eylem gerçekleştirme. DOKUNSAL Dokunduklarını   hatırlarlar, Dokunduklarını   ve yazdıklarını takip eder, Dokunarak   şeklini ve yerini değiştirerek öğrenir. Karalayarak, Eskiz   yaparak, Model inşa   ederek, Kabartma   harita ve yazıları inceleyerek, Deney   kurarak, İz sürerek, Yazarak. Yazma/izleme, Oyun   kurallarını okuyup, oynama, Talimat   okuyup, inşa etme ya da bir eylem gerçekleştirme. (Boydak, 2006). 5. SINIF – 5.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: NELER YAPABİLİRİM? Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Okula ve Çevreye Uyum Kazanım:   Yaşadığı çevredeki   eğitsel ve sosyal imkânlardan yararlanmanın önemini fark eder.(Kazanım   Numarası-11-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: Öğrencilerden   1 hafta önce yaşadıkları çevredeki eğitsel ve sosyal imkânlar hakkında bilgi   toplamaları istenir. 1.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi başlar. Yaşadığınız   çevredeki eğitsel imkânlar nelerdir? Yaşadığınız   çevredeki sosyal imkânlar nelerdir? Yaşadığınız   çevredeki eğitsel ve sosyal imkânlardan yararlanıyor musunuz? Eğitsel   ve sosyal imkânlardan yararlanma kişinin gelişimini nasıl etkiler? Bu   imkânlardan hangileri ilginizi çekti? Hangilerini yapmak istersiniz? 2.Yaşadığı   çevredeki eğitsel ve sosyal imkânlardan yararlanmanın önemietkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:               5. SINIF – 6.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: SENİ ANLAYABİLİRİM Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Kendini arkadaşının   yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlar. (Kazanım Numarası -110-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Gazete,   dergi Hazırlayanlar: Serdar   ERKAN Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğgazete veya dergilerden topladığı farklı duyguları temsil edebilecek çocuk resimlerini   sınıfa getirir. 2.Öğbu resimleri sırayla sınıfa gösterir ve öğrenciler resimdeki çocuğun   duygusunu ve düşüncesini tahmin ederler. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Siz   olsaydınız bu durumda neler düşünür, neler hissederdiniz? Zaman   zaman çevrenizde ki insanlar tarafından anlaşılmadığınızı düşündüğünüz oluyor   mu? Bu duruma bir örnek verin. Anlaşılmadığınızı   düşündüğünüzde neler hissediyorsunuz? Anlaşıldığınızı   düşündüğünüzde neler hissediyorsunuz? Karşınızdaki   kişinin duygu ve düşüncelerini anlarsanız ne olur? 4.arkadaşlarının yerine koyarak onların duygu ve düşüncelerini anlamanın önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:           5. SINIF – 7.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: HAYIR, DERSEM KIRILMA Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   ilişkiler Kazanım:   Uygun reddetme   davranışına ilişkin örnekler verir. (Kazanım   Numarası 109) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–32 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.ÖğForm–32’i okur. 2.Öğrencilerden,   aşağıdaki durumlar karşısında uygun reddetme davranışına ilişkin övermeleri istenir. Eğer bir arkadaşınız size derse geç   girelim derse ……………………… Eğer bir arkadaşınız size sigara   içmeyi teklif ederse …………………… Eğer bir arkadaşınız sizden kopya   çekmek isterse ……………………… Eğer bir arkadaşınız sizden, başka   birinden zorla bir şey almanızı isterse ………………………………………………………………………… Eğer bir arkadaşınız, annenize haber   vermeden sinemaya gitmeyi teklif ederse ………………………………………………………………………… Eğer bir arkadaşınız size ellerinizi   bırakarak, bisiklet sürmeyi teklif ederse ………………………………………………………………………… Eğer bir arkadaşınız, boyu kısa olan   biriyle alay etmenizi isterse …………………………………………………………………………. Eğer bir arkadaşınız size kantinden   simit çalmayı teklif ederse …………………………………………………………………………. Öğretmen gerekli   görürse bu durumları çoğaltabilir. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Daha önce reddetme davranışı   göstermenizi gerektiren durumlar ile karşılaştınız mı? Bu durumlar neler?   Bunlara nasıl tepki gösterdiniz? Bu durumlara reddetme davranışında   bulunmazsanız neler olur? Gerektiğinde uygun reddetme   davranışında bulunmak size ne kazandırır? Nedenlerini söyleyerek reddetme   davranışında bulunmak neden önemlidir? 4.Gerektiğuygun reddetme davranışında bulunmanın önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır. Değerlendirme:                                                 FORM–32 UYGUN   REDDETME DAVRANIŞI ÖRNEKLERİ Aşağıda uygun reddetme   davranışı örnekleri verilmiştir. Biri size yapmanızı istemediğiniz bir şey   teklif ederse, gerekçe söyleyerek ona “hayır” demeniz en uygun reddetme   davranışıdır. ü    Eğer gerekliyse defalarca, “Hayır”, “Hayır, teşekkür ederim”   diyebilirsin. ü    Ne olduğunu söyle ve bunu yapmam de. “Bu, kopya çekmektir, yapmam” “Bu,   çalmaktır, bunu yapmam.” “Bu,   kurallara uymamaktır, bunu yapmam.” “Bu,   zararlı maddedir, bunu kullanmam.” Gerektiğinde aşağıda   verilen uygun reddetme davranışı örneklerini de kullanabilirsiniz. ü    Lafı değiştir. “Projeni   bitirdin mi?” “Bu,   harika bir oyun.” ü    Soru sor. “Neden   bunu yapmamı istiyorsunuz?” “Senin   sorunun ne?” “Benden   ne yapmamı istiyorsun?” ü    Sebep söyle. “Başım   derde girsin istemiyorum.” “Eğer   yaparsam kendimi kötü hissederim.” “Ben,   senden farklı biriyim.” ü    Espri ya da kinaye kullan. “Şaka   yapıyor olmalısın, alkol vücuduma zarar verir.” ü    Başka bir şey yapmayı öner. “Hadi   bisiklete binelim.” “Hadi   oyun oynayalım.” ü    Eğer onun arkadaşlığını istiyorsan,   kapıyı açık bırak. “Daha   güvenli bir şey yapmak istersen, bana haber ver.” “Bilgisayar   oyunu oynamak istersen, ben evde olacağım.” http://www.kellybear.com/TeacherArticles/TeacherTip21.html 5. SINIF – 8.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ÜSTÜME GELME Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Akran baskısıyla nasıl   baş edeceğini açıklar. (Kazanım Numarası 107) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–33 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Akran baskısı ile baş   etmede yoğun sorun yaşayan öğrenci için okul rehber öğretmeni, okul rehber   öğretmeni yoksa RAM ile işbirliği yapılarak öğrenci için destek hizmetleri   sağlanmalıdır. Süreç: 1.Öğyapmayı istemedikleri; fakat arkadaşlarının onları zorladıkları durumlara   örnek vermeleri istenir. ( Kopya vermek, birine kötü bir söz söylemek vb.) 2.Öğbu davranışları neden yapmak istemedikleri liste halinde tahtaya yazılır.   (cezalandırılabilir, üzülebilir, kızabilir vb.) 3.baskısı karşısında kullanılabilecek sözlerin neler olabileceği tartışılır. 4.Öğcevapları tahtaya yazılır. 5.Öğakran baskısı karşısında kullanabilecekleri bazı sözler şunlar olabilir. Form–33   öğretmene bilgi amacıyla verilmiştir.    Teşekkürler,        hayır.    Zorlama,        kararım kesindir.    Kesinlikle    Böyle        bir şeyi asla yapamam.    Israr        etme, zaman kaybı olur senin için.    İstemiyorum,        beni rahatsız etme.    Sen        bunu istiyor olabilirsin ama ben istemiyorum. vb. 6.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Akran   baskısı karşısında “ben bunu yapmak istemiyorum” tarzındaki kararlı ve net   ifadeler kullanmak durumu nasıl etkiler? Akran   baskısı ile baş edemediğiniz durumlarda neler yapabilirsiniz? 7.baskısıyla nasıl baş edileceği ve baş etmenin önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                   FORM–33 AKRAN   BASKISI Bir grubun üyesi olmak   ya da içinde yaşadığımız topluma ait hissetmek olağan dışı bir şey değildir.   Akran baskısı, yapmak istemeyeceğimiz şeyleri ya da yapmaktan hoşlandığımız   şeylere engellenmesi şeklinde gerçekleşebilir. Çünkü akranlarımız tarafından   kabul edilmek isteriz. Bu akran sizinle aynı yaşta ya da yetenekte olduğunu   düşüneceğiniz biri olabilir. Bu akranlar arkadaş ya da TV’deki bir kişi   olabilir. Akran baskısının olumlu   etkisi olabilir ve bizi iyi bir şekilde motive edebilir. Akran baskısı aynı   zamanda yanlış ya da doğru olduğuna ilişkin duygularınız ile uyuşmayan   biçimlerde sonuçlanabilir. Akran baskısı değişik   biçimlerde etkileyebilir. Moda   seçimi Alkol   uyuşturucu kullanımı Kimleri   arkadaşları olarak seçeceğine kara verme Akademik   başarı Arkadaş   baskısı okulda ya da toplumda olabilir. Doğrudan ya da dolaylı olarak   etkileyebilir. Bazen de kişisel olabilir. Doğrudan:   Örneğin bazıları sana ne yapacağını söyleyebilir. Böyle bir durumda eğer   tehdit edilmiş, incinmiş ya da baskıda hissediliyorsan güvendiğin birileri   ile görüşebilirsin. Dolaylı:   Akran baskısı her zaman açık şekilde olmaz. Arkadaşların birlikte yaptıkları   belirli etkinliklere ve alışkanlıklara sahip olmaları olağan dışı değildir.   Farklı bir grup arkadaş ile birlikteyken muhtemelen bu tarz şeyler yapmazsın.   Örneğin, sadece belli bir grup ile birlikteyken ders çalışırken diğer başka   bir grupta sigara içebilirsin. Kişisel:   Bazen baskı kişinin kendisinden gelir. Gruptan farklı hissetmek zor olabilir.   Bundan kaçınmak için, grubun geri kalanlarına benzer hissettiğimizden emin   olmak için bir şeyler yaparız. Bu genellikle yeni bir alan gitmek, yeni   arkadaşlar edinmek ve yeni bir çevreye uyum sağlamak anlamına gelir. Kendi   duygularımızdan emin olmadığımızda muhtemelen akan baskısının etkisini   hissederiz. Ne   yapabiliriz? Akran   baskısıyla başa çıkmak için yardım edebilecek bazı öneriler.             Genel   ilgileri değerlendirin: Benzer şeyleri yapmaktan hoşlanan insanlar ile   birlikte olmak yapmayı istemediğin şeyler için baskı hissetme durumlarından   kaçınmaya yardım edebilir.             “Hayır”   de: Hayır demek için güce sahip olmak zor olabilir. Bununla birlikte,   inandığın şeyi savunmak iyi hissettirebilir.             Diğer   insanları yargılamamayı dene: Eğer mümkünse diğer insanların seçimleri   üzerinde yorum yapmamayı dene. Onlarla aynı fikirde olmak zorunda olmadığını   hatırlamaya çalış. Seçimler ile mutlu olmayışının sebeplerine odaklanmak   yargılanmak için yardım edebilir (www.reachout.com.au). Rahatsız   olduğun bir şeyleri yapma konusunda hiç baskı hissettiniz mi? Sigara   ya da başka zararlı madde kullanma Kavga   etme ya da çalma Okulda   sınıftan kaçma Bununla   ilgili ne yapabilirim? Kendine   inan Ne   yapmak ya da yapmamak istediğine karar ver Durmak   için arkadaşlarına söyleyebileceğin sebepleri düşün Yakın   arkadaşlarından birisine söyle Güvendiğin   birileri ile nasıl hissettiğini konuş, bir arkadaş, aile üyesi vb. (www.heads-away-just-say.com/peer.htm). Büyürken,   bazı zorlayan kararlar ile yüz yüze kalabilirsiniz. Bazıları açık bir doğru ya   da yanlış cevaba sahip değildir. Örneğin futbol mu oynamalısın voleybol mu?   Diğer kararlar. Ciddi ahlaki soruları içerir, sigara denemek, ana babaya   yalan söylemek ya da okuldan kaçmak gibi…             Kendi   başına karar vermek yeterince zordur, fakat diğer insanlar işin içine girince   ve baskı yapınca daha da zorlaşır. Sizin yaşınızdaki insanlar, sınıf   arkadaşlarınız gibi, akran olarak isimlendirilir. Nasıl hareket edeceğinizi,   neler yapacağınızı etkilemek için baskı yaptıklarında, buna akran baskısı   denir. Herkesin hatta yetişkinlerin bile baş etmeye çalıştığı bir şeydir.             Akranlar   sadece onlarla zaman geçirirken, hatta siz anlamadan yaşamınızı etkiler.   Onlardan bir şeyler öğrenirsiniz, onlar sizden bir şeyler öğrenir. Aynı yaş   grubundaki diğer insanlardan öğrenen ve dinleyen sadece insan doğasıdır.             Akranlar   olumlu etkiye sahiptir. Genellikle başarılı bir sporcu olan bir arkadaşınıza   hayranlık duyabilirsiniz. Ona benzemeye çalışabilirsiniz. Arkadaşlarınızdan   yeni şeyler öğrenebilirsiniz.             Bazen   akranlar olumsuz etkilerde de bulunabilirler. Örneğin, okuldaki yeni bir   çocuk okuldan kaçmanız konusunda baskı yapabilir.             Nasıl   baş edilir?             Neyin   doğru ya da yanlış olduğu hakkındaki duygu ve düşüncelerinize dikkat etmek,   doğru şeyi yapmada yardım edebilir. İçsel direnç ve özgüven kararlı durmanızı   ve daha iyi bildiğiniz şeyleri yaparken göğüs germenizi sağlar.             “Hayır”   diğer bir başka arkadaşa daha sahip olmak yardım sağlar. Akran baskısı   dışında birçok güç sağlar ve karşı koymayı, göğüs germeyi kolaylaştırır.             Muhtemelen   “arkadaşlarınızı akıllıca seçmenizi” tavsiye edecek ana baba ya da   öğretmenlere sahipsiniz. Akran baskısı onların bunu söylemesi için büyük bir   nedendir. Eğer uyuşturucu kullanan, okuldan kaçan, sigara içen, ana babasına   yalan söyleyen arkadaşlar seçerseniz, muhtemelen diğer çocuklar yapsa bile   bunu yapmak istemezsiniz.             Eğer   yalnızken akran baskısı ile karşılaşırsanız, hala yapılabilecek şeyler   vardır. Baskı yapan arkadaşlardan uzaklaşabilirsiniz. Onlara “hayır”   diyebilirsiniz.             Eğer   akran baskısı devam ediyorsa, güvenebileceğiniz kişilerle konuşabilirsiniz.   Bir iki kez hata yaparsanız kendinizi suçlu hissetmeyin. Ana babanız, Öğretmeniniz ile konuşmak daha iyi   hissetmenize yardım edebilir ve sizi bir sonra ki akran baskısına karşı   hazırlar (http://kidshealth.org/kid/feeling/friend/peer_pressure.html).                         5. SINIF – 9.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: *DUYGULARIMIN   DAVRANIŞLARIMA ETKİSİ Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini Kabul Kazanım:   Duygularının   davranışlarını nasıl etkilediğini fark eder. (Kazanım Numarası 71) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–34,   Form-35 Kaynak:   *(Erkan,   2006) *Duyguların,   davranışlara olumlu ve olumsuz etkilerin her ikisi üzerinde de durulmalıdır. Süreç: 1.Öğrencilere duygu, düşünce ve davranış arasıilişki anlatılır. Form–35 öğretmene bilgi amacıyla   verilmiştir. 2.Öğrencilerden son 1 haftada sıklıkla yaşadıkları   duyguları ve onları yaratan olayları düşünmeleri istenir. 3.Form–34 dağıtılır, öğrencilerin doldurması   sağlanır. Gönüllü öğrencilerden yazdıklarını sınıfla   paylaşmaları istenir. Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi   devam eder. Çeşitli   duyguları yaşamanızda düşüncelerinizin etkisi nedir? Duygularınızın   davranışlarınıza etkisi nedir? Düşünceleri   değiştirerek duyguları ve davranışları değiştirmek mümkün müdür? Kendinizle   ilgili yeni bir şey öğrendiniz mi? 4. Duyguların   davranışları nasıl etkilediği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:           FORM–34     OLAY: DUYGU: DÜŞÜNCE: DAVRANIŞ:   1.         2.         3.                             FORM–35 ABC   MODELİ Pek çok kişi   düşüncelerin, duyguların ve davranışın birbirinden ayrı e bağımsız olduğunu   düşünür. Günlük işlerimizde sık sık, “heyecanlanmak istemiyorum, ama elimde   değil” veya “sinirlenmek istemiyorum, ama elimde değil” şeklinde sözler   duyarız. Böyle bir ifade düşünce ve duyguların birbirinden bağımsız olarak   ortaya çıktığını ve doğrudan birbirlerine bağlı olmadıklarını varsaymaktadır.   Ancak gerçek, bu varsayımın tam tersidir. İnsanın hayatında engel   olunamayacak üzüntü, öfke ve hayal kırıklıkları çok ender meydana gelir. Düşünceler, duygular ve   davranış arasındaki ilişkiyi Dr. A. Ellis’ in geliştirdiği A-B-C modeli   üzerinde şöyle açıklayabiliriz: Bu model üzerinde A   noktası duygu ve davranışa yol açtığı varsayılan olaydır. Örneğin anneniz,   babanız veya öğretmeniniz bir ödevinizi (çalışmanız gereken bir dersi)   zamanında tamamlamadığınız için size çıkışmış olabilir. Bu olaydan sonra da   siz sinirlenmiş ve üzülmüş olabilirsiniz. C noktası sizin bu olaydan sonraki   duygunuzu ve davranışınızı göstermektedir. Örneğin böyle bir eleştiri   karşısında savunucu olabilir ve “bu öğretmen beni ne sanıyor?” veya “sınıfta   ödevi zamanında yapmayan bir tek ben miyim?” gibi tepki verebilirsiniz.   Birçok insan yanlış bir inanç olarak A noktasındaki olayın, doğrudan C   noktasındaki duygu ve düşünceye yol açtığına inanır. A   Olay (Öğretmenin eleştirisi) C   Duygu ve davranış (Üzgün, kızgın, savunucu) Eleştirilerinden ötürü   öğretmeniniz sizi üzmüştür değil mi? Oysa A ve C noktası arasında gerçekte   çok önemli bir şey daha bulunur. A ve C noktaları arasında bizim yorum ve   yaklaşım biçimimiz vardır. Düşünce ve davranışı esas etkileyen bu yorum ve yaklaşım   biçimidir. A   Olay (Öğretmenin eleştirisi) B   Yorum ve yaklaşım biçimi ( “bütünüyle unutmuştum, sınıfta kalacağım” veya   “neden herkese değil de sadece bana kızıyor…” ) C   Duygu ve davranış (üzgün, kızgın, savunucu, “ne yapsam boş” duygusu.) Eğer olayı “neden   öğretmen sadece beni görüyor” veya “bana taktı” diye yorumlarsanız öğretmene   karşı öfke ve kızgınlık duyarsınız. Bunun arkasından da öğretmeni kızdıracak   ve size karşı olumsuz davranmasına yol açacak bir söz veya tutumunuz   gelebilir. Eğer olayı “ o kadar   kişinin içinde beni buldu, bende hiç şans yok zaten her zaman böyle oluyor”   diye yorumlarsanız “ ne yapsam boş, ben bu şanla hiçbir yere varamam nasıl   olsa başarısız olacağım” derseniz bu durum çalışma temponuzu düşürür. Bu basit şemadan da   görüleceği gibi süreci başlatan öğretmeniniz olsa bile duygunuza yol açan   sizin kendi düşünce biçiminizdir. Bir başka yaklaşım   biçimi de şöyle olabilirdi. A   Olay (Öğretmenin eleştirisi) B   Yorum ve yaklaşım biçimi ( “ödevimi zamanında bitirmeliydim ama bitiremedim”   veya “bunun gibi olaylar birikirse öğretmenle aram bozulur” veya “hafta   sonunu TV karşısında geçirirken böyle olacağını tahmin etmemiştim.” ) C   Duygu ve davranış (üzgün, sıkıntılı, ancak “ problemin nerden kaynaklandığını   biliyorum, ben daha iyisini yapabilirim” yaklaşımının korunması.) Eğer olayı, “ödevi neden   zamanında bitiremedim, böyle giderse öğretmenle aram bozulur” diye yorumlarsanız, gecikme sebepleri   üzerinde düşünür, bunları ortadan kaldırarak, çalışmaya ayırdığınız süreyi   arttırabilirsiniz. Bunun sonunda da benzeri bir olay tekrarlanmaz, öğretmenle   ilişkiniz gelişir. Eğer olayı, “böyle   gecikmeler sınava hazırlanmamı güçleştirir” diye yorumlarsanız, bu   gecikmelere sebep olan engeller üzerinde düşünür, çalışma veriminizi düşüren   sebepleri bulursunuz. Bunun sonunda da sınavlara daha kolay hazırlanırsınız   ve eğitim başarınız yükselir. Bir öğrencinin hayatında   her gün defalarca meydana gelen bu basit örneklerden de anlaşılacağı gibi   herhangi bir olay çok çeşitli ve farklı davranışlara yol açabilir. Sizi   gerilime sokan, sınav kaygınızı yükselten olayın kendisinin stres verici   özelliği değil, olayı değerlendiriş biçiminizdir (Batlaş,2006).               5. SINIF – 10.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KURDUĞUM İLETİŞİMLER Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Başkalarıyla kurduğu   iletişimi değerlendirir. (Kazanım Numarası 111) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen öğrencilere gün içiletişime girdikleri kişilerin kimler olduğunu sorar ve gönüllü öğrencilerden   bu iletişime örnek olarak canlandırma yapmasını ister. (Örneğin, sabah uyandığında annesi   ile nasıl konuştuğu, okula geldiğinde arkadaşlarına nasıl hitap ettiği,   arkadaşlarının sorduğu bir soruyu nasıl cevaplandırdığı vb.) 2.Aşağıdakilere benzer sorularlaetkileşimi başlar. İletişim kurarken nelere dikkat   ediyorsunuz? İletişim kurmakta zorlandığınız   kişiler var mı? Neden? İletişimde zorlandığınız kişilerle   nasıl daha iyi iletişim kurabilirsiniz? En iyi kimlerle iletişim   kuruyorsunuz? Neden? İletişim kurarken kendinizde   değiştirmek istediğiniz özellikler var mı? Neler? ( Örneğin, heyecanlanmak,   içe kapalı olmak, öfkelenmek vb.) Bu özelliklerinizle nasıl baş   edebilirsiniz? İnsanlarla iyi iletişim kurmak size   ne kazandırır? 3.Başkalarıyla kurduğu iletişdeğerlendirmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. NOT:7. sınıfın 9. kazanımının   etkinliğinde İletişim Engelleri ile ilgili bilgi verilmiştir. Öğretmen   gerekli gördüğü takdirde bu bilgiden faydalanabilir. Değerlendirme: 5. SINIF – 11.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BARIŞ İÇİNDE DÜNYA Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Barış içinde yaşamak   için gereken olumlu tutum/davranışları fark eder. (Kazanım Numarası 112) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğöğrencilere, aşağıda belirtilen barış içinde yaşamayı sağlayacak olumlu   davranışlarla ilgili kavramları sıralar ve tahtaya yazar.            SEVGİ             DEMOKRASİ                   SAYGI             SORUMLULUK                   İYİLİK             PAYLAŞMAK                   EŞİTLİK             YARDIMLAŞMAK                   HAK             İŞBİRLİĞİ                   ADALET             HOŞGÖRÜ                   KENETLENMEK             SABIR                   DESTEK             DUYARLILIK                   KABUL             ÖZGÜRLÜK                   ANLAYIŞ             KİBAR DAVRANMAK        2.Öğbu kavramlardan en az 5 tanesinin içinde geçtiği birer öykü yazmaları   istenir. 3.Gönüllü   öğrencilerden yazdıkları öyküleri sınıfla paylaşmaları istenir. 4.Aşağıki sorularla grup etkileşimi devam eder. Öyküyü   yazarken neler hissettiniz? Paylaşılan   öyküler de anlatılan olaylara benzer yaşantılarınız oldu mu? Barış   içinde yaşamayı sağlayabilecek başka olumlu davranışlar var mı? Sizce   bu davranışlar olmasa nasıl bir hayat olurdu? Barış   içinde bir dünya da yaşamak için neler yapılabilir? 5.Barış   içinde yaşamak için olumlu davranışların önemi vurgulanaraksonlandırılır. Değerlendirme:   5. SINIF – 12.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KİTLE İLETİŞİM   ARAÇLARI VE TOPLUM Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Aile ve Toplum Kazanım:   Kitle iletişim   araçlarının toplum üzerindeki etkisini fark eder. (Kazanım Numarası 148) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.   Kitle iletişim araçları öğrencilere sorulur ve tahtaya yazılır. ü  Televizyon ü  Radyo ü  İnternet ü  Gazete ü  Dergi ü  Telefon ü  Belgegeçer (Faks) 2. Gönüllü öğrenciler kitle iletişim   araçlarından nasıl yararlandıklarını sınıfla paylaşır. 3.   Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Kitle iletişim araçlarından   yeterince yararlanıyor musunuz? Nasıl? Kitle iletişim araçlarının size   etkisi nedir? Kitle iletişim araçlarının toplum   üzerindeki etkisi nedir? 4.   Kitle iletişim araçlarının toplum üzerindeki etkisinin önemi vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:     5. SINIF – 13.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: EMEK OLMADAN YEMEK   OLMAZ Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki   Gelişim Kazanım:   Çalışmanın insanlar ve   toplum için önemini açıklar. (Kazanım   Numarası 181) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Atasözleri   Yazılı Kâğıtlar Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğ4 gruba ayrılır. 2.gruba, çalışmanın önemini ifade eden atasözleri yazılı kâğıtlar çektirilir.   Öğretmen aşağıdaki atasözleri yerine çalışmanın insanlar ve toplum içini   önemini anlatan başka atasözleri kullanabilir.            İşleyen demir ışıldar.                   Çalışkanlık baht getirir, tembellik taht götürür.                   Çalışkanı mal basar, tembeli uyku basar.                   Ağustosta beynin, kışın tenceren kaynasın.                   Emek Olmadan Yemek Olmaz        3.gruptan çektikleri atasözü ile ilgili bir öykü yazmaları istenir. 4.Yazıbu öyküler sınıfta okunur. 5.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Çalışmak   neden önemlidir? Çalışmanın   kişiye katkısı nedir? Çalışmanın   topluma katkısı nedir? Çalışmayan   insanların kendine verdiği zarar nedir? Çalışmayan   insanların topluma verdiği zarar nedir? Çevrenizde   çalışmaları ile kendine ve topluma faydalı insanlar var mı? Kimler? Neler   yapmışlar? Nasıl davranmışlar? 6.Çalışmanıinsanlar ve toplum için vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:     5. SINIF – 14.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: DUYARLIYIM Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Aile ve Toplum Kazanım:   Toplum için gönüllü   çalışmanın önemini ve gerekliliğini açıklar. (Kazanım Numarası 147) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Kaynak:   Okul Temelli Sosyal   Duygusal Eğitim Programı, 2005’ “Duyarlıyım” Etkinliğinden Uyarlanmıştır. Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: Sınıf   3 gruba ayrılır. Her gruba bir hafta öncesinden bir sosyal sorumluluk ve   gönüllü çalışma görevini araştırmaları ve bu görevleri listelemeleri istenir. (Doğal   hayatı koruma, sokak çocukları, eğitim gönüllüleri vb.) 1.Öğaşağıdaki açıklama yapılır: “Toplumsal duyarlılık veya bilinç,   yaşadığımız dünyayla ve yaşadığımız olaylarla ilişki kurmak ve bu konuda   sorumluluk almaktır. Bir kişinin sosyal sorumluluk içeren davranışlarda   bulunması için başkalarının ihtiyacını, hedeflerini anlaması ve buna uygun   davranışlar üretmesi gerekmektedir. Bu davranışlar maddi ve manevi olarak çok   çeşitli şekillerde olabilir.” (Temel Yaşam Becerileri. MEF Okulları. 2.hazırladıkları toplumsal sorumluluk listelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Toplumsal   duyarlılık neden gereklidir? Gönüllülük   neden önemlidir? Toplumsal   duyarlılığın kazanılması ( Ailede, okulda, sosyal çevrede vb.) için neler   yapılabilir? Gönüllülüğün   kazanılması ( Ailede, okulda, sosyal çevrede vb.) için neler yapılabilir? Toplumlarda   gönüllü çalışmayı arttırmak için neler yapılabilir? Toplumlarda   gönüllü sayısını arttırmak neden önemlidir? Topluma ne kazandırır? 4.için gönüllü çalışmanın önemini ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                     5. SINIF – 15.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ÜST SINIF İLE İLGİLİ   HAYALLERİM Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Bir üst sınıfın nasıl   olacağına ilişkin hayallerini ve beklentilerini açıklar. (Kazanım Numarası   28) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğiçinde bulundukları sınıfa ilişkin yaşadıkları herhangi bir günü yazılı   olarak anlatmaları istenir. 2.Gönüllü   öğrenciler yazdıklarını sınıfla paylaşır. 3.Öğ6. sınıfta yaşayacaklarını hayal ettikleri bir günü yazılı olarak anlatmaları   istenir. 4.Gönüllü   öğrenciler yazdıklarını sınıfla paylaşır. 5.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Beşinci   sınıfta yaşadıklarınız ile altıncı sınıfta yaşayacaklarınız arasında bir fark   var mı? Neler? Altıncı   sınıftan neler bekliyorsunuz? Hayalleriniz neler? 6.üst sınıfın nasıl olacağına ilişkin hayaller ve beklentiler vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:        
Mutlu bir hayat için   Bu iki kelimeyi hayatınızdan silin Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü de olan Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, gündelik hayatta sık kullanılan "keşke" ile "acaba" gibi kelimelerin yanı sıra, "Ben mükemmel olmalıyım" şeklindeki düşüncenin, ruh sağlığını olumsuz etkileyen kavramlar olduğunu bildirdi. Tarhan, bazı kavramların farkına varmadan kişinin ruh sağlığını olumsuz etkilediğini belirterek, bu kelimelerin kişinin motivasyonunu kırdığını, hayatla ilgili özgüvenini zedelediğini, kaygılarını arttırdığını, saygısını da azalttığını bildirdi. "Bunlardan biri de gündelik hayatta en çok kullanılan 'keşke' kelimesidir" diyen Tarhan, şöyle devam etti: "Kişi, geçmişte yaşadıklarıyla ilgili değiştiremeyeceği veya kontrol edemeyeceği konularda 'keşke' şeklinde düşünürse bugünkü psikolojik enerjisi tükenebilir. Entelektüel enerjisi azalır. Bugünkü olaylara ve durumlara karşı dayanma gücü olumsuz etkilenir. Aynı şekilde gelecekle ilgili gücünün yetmediğive kontrol edemediği meselelerde 'acaba böyle mi olsa, acaba şunu mu yapsam?' şekilinde aşırı kemirgen ve takıntılı düşünceler, kişinin entelektüel enerjisini zayıflatır. Bir bakıma arabanın aküsündeki enerjiyi boşaltmış olur. Bunun üzerine o günkü isteksiz, durgunsuzluk, kararsızlık, neşesizlik ve karamsarlık gibi durumlar ortaya çıkar. O yüzden terapilerimizde insanın zihnindeki bu düşünceleri, zihinsel enerjileri ve kapasitelerini, bunu derinlikli kullanıp kullanamadığını araştırırız." "BEN MÜKEMMEL OLMALIYIM" HEDEFİ Modern dünyanın getirdiği zorluklarla ortaya çıkan "Ben mükemmel olmalıyım" yönündeki düşünce tarzının da zararlı olduğuna dikkati çeken Prof. Dr. Tarhan, "Bu düşünce de aynı şekilde kişinin kendine güvenini zayıflatıyor. Yaptığı her işte sıfır hatalı olmayı istemek gibi bir psikolojiye bireyi yönlendiriyor. Bunların sebepleri de bazı psikolojik testlerle araştırılıyor. Testlerin sonuçlarına göre kişinin olumsuz düşüncelerini atmasına çalışılıyor" değerlendirmesinde bulundu. "KEŞKE" VE "ACABALARI" ÇOK KULLANANLAR BİLGİSAYAR EKRANINA "BUGÜN" YAZSIN Tarhan, eski çağlarda yaşayan bazı filozofların mermer levhaların üzerine "bugün" kelimesini yazdıklarını ifade ederek, şöyle devam etti: "Çünkü o filozoflar, 'acaba ve keşke' kelimeleri akıllarına geldiği zaman mermerin üstüne o kelimeyi yazarak, onu her gördüğünde hemen bugüne dönüyor. Örneğin 'keşke' ve 'acabaları' çok kullanan bir kişi, hayatında bazı takıntıları varsa bilgisayarının ekranına bugün şeklinde notlar yazsın. Böylece şimdiki zamana dönebilir. Kişi bugüne dönerek, zaman yönetiminde yapılabileceklerine önem verirse zaten psikolojisini düzeltmiş olur. Yani geçmişi unutamazsa bile 'geçmişi bugüne taşımamış' olur. Onun için bugün odaklı düşünmek önemlidir. Bunu yaparken bireylerin gelecekle ilgili planlarının olması başka bir şeydir. Bu 'acaba' ile 'keşke' demekle aynı şey değildir. Gelecekle ilgili planınız olsun ama bugün öncelikli yaşarsanız daha mutlu olabilirsiniz" Prof. Dr. Tarhan, bir insanın gelecekle ilgili hayal kurma sürecinin bir saati geçmemesi gerektiğini kaydederek, "Bir kişi geçmiş ve gelecekle ilgili bir saatten fazla hayal kurarsa kendine zarar veriyor demektir" dedi.
12. sınıf rehberlik etkinlikleri 12. SINIF KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI HAF NO KAZANIMLAR 1 235 Staj   yapabileceği yerleri belirler. 2 162 İyi   bir vatandaşın özelliklerini sergiler. 3 83 Hobilerin   insan hayatındaki önemini belirtir. 4 143 İnsanları   olduğu gibi kabul eder. 5 238 Yükseköğrenim   programlarını ve koşullarını değerlendirir. 6 237 Ortaöğretim   sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kursları değerlendirir. 7 161 Toplumsal   sorunların farkına varır ve çözüm üretir. 8 160 Aile   yaşamında değişen kadın erkek rollerini fark eder. 9 84 Kültürel   birikimin kişiliğine ve kariyerine katkılarını belirtir. 10 236 Yükseköğretim   programını seçerken “eğitsel ve mesleki planlama dosyası”ndan yararlanır. 11 239 Yükseköğretim   programlarını seçerken kendisini gerçekçi değerlendirmenin önemini fark eder. 12 240 Yükseköğretim   programları ile ilgili tercihlerini kişisel, sosyal, akademik ve mesleki   açıdan kendisine uygunluğuna göre değerlendirir. 13 230 Hayat   boyu öğrenme ile meslek hayatı arasındaki ilişkiyi açıklar. 14 62 *Sınava ilişkin   duygularını sınav performansına etkileri açısından değerlendirir. 15 63 *Sınav kaygısı ile   başa çıkma yollarını kullanır. 16 229 Yöneleceği   iş ya da mesleğin iş piyasası, çalışma alanı ve koşullarıyla ilgili bilgi   toplar. 17 227 Kendi   kişilik özelliklerini iş bulma, sürdürme ve geliştirme açısından   değerlendirir. 18 225 Kişisel   çabası ile edinebileceği bilgi, beceri ve birikimlerin başarılı bir iş yaşamı   için gereğini açıklar. 19 159 Eş   seçiminin önemini ve eş seçiminde dikkate alınacak unsurları açıklar. 20 231 Çeşitli   amaçlar için öz geçmiş yazar. 21 144 İnsanların   özel hayatına saygı gösterir. 22 222 Yerel   çevrede bulunan işleri değerlendirir. 23 232 İş   görüşme tekniklerini açıklar. 24 228 İş   ve meslek yaşamında etik değerlerin önemini fark eder. 25 226 Kısa   ve uzun dönemde mesleki hedeflerini belirler. 26 223 Ortaöğretim   sonrasında kendisine uygun olacak iş imkânlarını belirler. 27 61 Yükseköğretim   kurumlarına giriş sınavı öncesi, fiziksel açıdan sınav başarısını etkileyen   etmenleri açıklar. 28 234 Mesleki   deneyimin iş bulmada ve iş başarısındaki önemini açıklar. 29 233 İşverenlerin   ve çalışanların hak ve sorumluluklarına ilişkin bilgi toplar. 30 224 Üretkenliğin   toplum açısından önemini fark eder. *Koyu renkle belirtilen kazanımlar okul rehber öğretmeninin gerçekleştireceği kazanımlardır.   12.SINIF ÖRNEK ETKİNLİKLERİ   12.SINIF- 1.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: STAJIMI YAPIYORUM Sınıf: 12.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve   Mesleki Gelişim Kazanım: Staj   yapabileceği yerleri belirler. (Kazanım   Numarası 235 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf   Ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Kâğıt-kalem Hazırlayan: Şükran KILIÇ   *Bu   kazanımın uygun olmadığı lise türlerinde o hafta okulun veya öğrencinin   ihtiyacına göre alternatif bir etkinlik gerçekleştirilebilir veya kazanıma   yönelik olarak öğrencilerinizin ihtiyacına göre başka bir etkinlik   oluşturulup uygulanabilir. Okulun kaynaklarına göre üniversite ya da meslek   tanıtımına yönelik etkinlikler yapılabilir. Süreç: 1.Öğ11. “Staj Yerleri ve Bilgileri” adlı 30. etkinlikle ilgili hatırlatma   yapılır. Staj ile ilgili yerleri belirlerken bir yıl boyunca topladıkları   bilgilerin önemli olduğu belirtilir. 2.Öğstaj Öğrencilere geçen seneden topladıkları bilgileri de dikkate alarak staj   yerlerini belirlemede nelerin önemli olduğu sorulur ve cevaplarını bir kâğıda   listelemeleri istenir. 3.Öğcevaplarını ve listelerinde yer alanları sınıfla paylaşmaları istenir. 4.yapabileceği yerleri belirleyip ve sonuç aşamasına gelen öğrencilerden staj   yapacağı yeri (leri) ve belirlemede neleri dikkate aldığını sınıfla   paylaşması istenir. 5.Öğstaj yapabileceği yerleri belirlemede hala güçlük çekiyorlarsa veya tereddüt   ediyorlarsa okullarındaki ilgili müdür yardımcısından veya öğretmenlerinden   yardım istemeleri vurgulanır. 6.Öğetkinlikte ile ilgili neler kazandıkları sorulur ve düşüncelerini sınıfla   paylaşmaları istenir. 7.Öğstaj yapabilecek yeri belirlemenin önemli olduğu çünkü bu staj yerlerinin   öğrencinin yakın gelecekte çalışabileceği iş yeri de olabileceği vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır.     Değerlendirme:                                                 12.SINIF- 2.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: NASIL   BİR VATANDAŞIM? Sınıf: 12.   sınıf Yeterlik Alanı: Aile   ve Toplum Kazanım: İyi   bir vatandaşın özelliklerini sergiler. (Kazanım   Numarası 162) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayan: Şükran   KILIÇ, K.Ayla SIRIKLI Süreç:      Sınıf        beşer kişilik gruplara ayrılır.    Öğrencilere        “9. sınıfa iyi bir vatandaşın        özelliklerinin anlatılacağı bir ders konulduğunu ve bu dersi sizin        vermenizin istendiğini varsayın” denir ve aşağıdakine benzer sorular        sorulur: Nasıl   bir ders hazırlardınız? Ne   tür konulara yer verirdiniz? İyi   vatandaşı nasıl tanımlardınız?    Her        gruptan soruları tartışıp ulaştıkları sonuçları yazmaları istenir.    Yazma        işlemi bittikten sonra her gruptan bir öğrencinin çıkardıkları sonuçlara        ilişkin metni sınıfta okuması istenir.    Paylaşımların        ardından öğrencilere “Siz nasıl bir vatandaşsınız? Saydığınız bu        özelliklerin ne kadarına sahipsiniz?” soruları sorularak isteyenlerin        cevaplarını sınıfla paylaşmaları sağlanır.    İyi vatandaşlık kavramının önemi vurgulanarak etkinlik        sonlandırılır.   Değerlendirme:           12.SINIF- 3.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: HOBİLERİMİZ   VE BİZ Sınıf: 12.sınıf Yeterlik Alanı: Kendini   Kabul Kazanım: Hobilerin   insan hayatındaki önemini belirtir.(Kazanım   Numarası 83) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Kâğıt, kalem Form–62 ( Bazı Hobi Alanları ) Hazırlayan: K.Ayla   SIRIKLI Süreç: 1.Öğ“Sizce hobi nedir ?” sorusu   sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. 2.Öğcevaplarından hareketle hobinin ortak bir tanımı yapılır. 3.Öğne tür hobileri olduğu sorulur. 4.Bildikleri,   duydukları farklı hobi alanları sıralamaları istenir. 5.Öğsayısı kadar çoğaltılmış Form–62 (Bazı Hobi Alanları) verilir. İncelemeleri   ve düşüncelerini paylaşmaları istenir. Varsa eksikler eklenir. 6.Öğaşağıdakine benzer sorular sorularak grup etkileşimi başlatılır: Hobiler   edinmek ve geliştirmek neden önemlidir? Hobiler   edinmenin yararları nedir? Yaşamını   iş ve günlük rutin yaşam koşturmaları dışında hoşa giden, mutluluk veren   hiçbir şeyle uğraşmadan geçiren bir insanın yaşamı nasıl olur? Farklı   hobiler edinme yolları neler olabilir? Hobilerle   meslekler arasında nasıl bir ilişki vardır? 7.yaşam boyu uğraşmanın insanın mutluluğuna ve daha anlamlı bir hayat sürmesini   nasıl etkileyeceği tartışılır. Varsa yaşanmış örnekler verilir. 8.insan hayatındaki önemini bilmenin ve hobiler edinmenin önemi belirtilerek   etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme: FORM–62 BAZI HOBİ ALANLARI -Tarih, -Arkeoloji, - Sinema, -Tiyatro, -Müzik, -Dans, -Spor, -Fotoğrafçılık, -Tamirat işleri ile ilgilenmek, -Bitki yetiştirmek - Ahşap işleri, -Bahçe düzenlemek -Maket uçak, araba, vs. yapmak, -Evcil hayvan yetiştirmek, -Avlanmak, -Dağcılık ve kampçılık, -Amatör antrenörlük yapmak, -Zeka oyunları oynamak, -Koleksiyon yapmak, -Bilgisayarla uğraşmak, -Bilimsel dergiler okumak, -Bulmaca çözmek, -Hikaye, şiir yazmak, -Dikiş dikmek, -Seyahat etmek -Dil öğrenmek -Enstrüman çalmak -Konserlere gitmek, -Resim yapmak, -Hikaye, şiir yazmak, -Dikiş dikmek, -Seyahat etmek, -Dil öğrenmek, -Enstrüman çalmak, -Sergilere gitmek, -Konserlere gitmek,      -Bilgisayar oyunu oynamak,     -Koleksiyon yapmak,      -Müze gezmek,           12. SINIF- 4.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: KOŞULSUZ   KABUL Sınıf: 12.   sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler   Arası İlişkiler Kazanım: İnsanları   olduğu gibi kabul eder. (Kazanım Numarası   143) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–63 (Öykü: Üç Çadır ) Kaynak: Erkan   (2006) Süreç: 1.ÖğForm–63 (Öykü: Üç Çadır ) verilir ve birlikte okunur. 2.Aşağıbenzer sorular sorularak grup tartışması başlatılır: Siz   herhangi bir özelliğinizden dolayı “Kara Çadır” a oturtuldunuz mu? (Olumsuz   davranışa maruz kaldınız mı?) Cevabınız evet ise neler hissettiniz? Başkalarının   aynı biçimde kara çadıra oturtulduğuna tanık oldunuz mu? Onlar sizce neler   hissetmiştir? Siz   başkalarını farklı bir özelliğinden dolayı farklı çadırlara gönderdiniz mi?   Nasıl? Acaba   o kişi neler hissetmiş olabilir? Şimdi   o durumu değiştirmek mümkün olsaydı neler yapardınız? 3. Grup tartışmasından sonra   öğrencilere neler hissettikleri sorulur ve düşüncelerini paylaşmaları   istenir. 4. İnsanlar arasındaki farklılıkların onları küçümseme, aşağılama nedeni olmaması gerektiği belirtilir. Tüm farklılıklarına rağmen insanları olduğu gibi kabul etmenin kişilerarası iletişimimizi kolaylaştırması, daha sağlam ilişkiler kurmamızı sağlaması ve hoşgörü duygusunu geliştirmesi gibi yararları vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:         FORM–63 ÖYKÜ ÜÇ ÇADIR Oğuz Beylerinden Bayındır Han her sene kendisine bağlı beyleri konuk eder, onları ağırlardı. Bir yere ak çadır, bir yere kırmızı çadır, bir yere de kara çadır kurdururdu. Kimin oğlu varsa beyaz çadıra, kimin kızı varsa kırmızı çadıra, kimin çocuğu yoksa da kara çadırda ağırlardı. Oğuz Beylerinden Dirse Han isminde biri vardı. O yıl düzenlenecek şenliğe gelmişti. Bu beyin ne kızı ne oğlu vardı. Bayındır han’ın adamları Dirse Han’ı kara çadıra koyduklarında Dirse Han: “Bayındır Han benim ne eksiğimi gördü, bir ihanetimi mi gördü? Diğer insanları sadece çocukları var diye neden benden üstün tutuyor?” dedi. Bu uygulama Dirse Han’ın çok ağırına gitmişti. Kendi kabilesine döndüğünde and içti ve dedi ki: “Benim topraklarımda yaşayan hiç kimse bir eksikliğinden dolayı ayıplanmayacak, her kim ayıplarsa beni karşısında bulur” Dirse Han’ın topraklarında kimse kimseyi ayıplamadı ve herkes huzur içinde yaşadı.   *(Bu hikâye Dede Korkut hikâyelerinden “Boğaç Han” isimli hikâyeden uyarlanmıştır).                                 12.SINIF- 5.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: YÜKSEKÖĞRENİM   PROGRAMLARI -3 Sınıf: 12.   sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel   ve Mesleki Gelişim Kazanım: Yükseköğrenim   programlarını ve koşullarını değerlendirir. (Kazanım Numarası 238 )               Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: ÖSYM ve Üniversite Kaynakları Hazırlayan: K.   Ayla SIRIKLI Süreç: 1.Öğrencilere 11. sınıf (YükseköğProgramları–1) adlı 14. etkinlikte ve11.sınıf (Yükseköğrenim Programları–2)   adlı 19. etkinlikte, yükseköğretim programları ve koşulları ile ilgili bilgi   topladıkları yükseköğrenim programları ve koşulları hakkında bilgi toplamanın   ve bilgi toplamaya devam etmelerinin önemi vurgulanmıştı. 2.Öğrencilere bu güne kadar butopladıkları bilgileri paylaşmaları istenir. 3.Öncelikle Yükseköğrenim programlarıilgili hangi kaynaklardan bilgi topladıkları sorulur ve verdikleri cevaplar   tahtaya yazılır. 4.Öğrencilerin değinmediğivarsa eklemeler yapılır. Bu konuda çok sayıda kaynak olduğu ama içlerinde   hatalı olanların çok fazla olduğundan özellikle ÖSYM ve Üniversitelerin   kaynaklarındaki bilgilerin sürekli güncellendiğinden onları kullanmalarının   daha doğru olacağı konusu tekrar hatırlatılır. 5.Öğrencilere seçmeyi düşündüyükseköğrenim programı ile ilgili değerlendirmeleri gereken koşulların neler   olabileceği sorulur ve verilen cevaplar tahtaya yazılır. 6.Seçmeyi düşündükleri yükseköğprogramı ile ilgili belirttikleri koşullar içinde yoksa aşağıdaki koşullardan   eklemeler yapılır: Programın puan türü, Programın yüzdelik dilimi/puanı, Programın öğrenim süresi, Programın gerektirdiği bir özel   yetenek, Programın gerektirdiği Hazırlık ve yabancı   dil, Programın bulunduğu üniversiteler, Programın bulunduğu üniversitelerin   dâhil olduğu uluslar arası değişim programları, Programın bulunduğu üniversitenin   kültürel ve sanatsal ve sportif etkinlikleri, Programın bulunduğu üniversitelerin   yurt koşulları, Programın bulunduğu üniversitelerin   burs koşulları, Programı bitirdikten sonraki çalışma   koşulları, Programı bitirdikten sonraki İş   bulma ve staj olanakları, Programı bitirdikten sonraki   ekonomik koşulları, Programı bitirdikten sonraki gelecek   görünümü, vb. 7.Öğrencilere butopladıkları bilgileri yükseköğrenim programlarını seçerken nasıl   yararlanacakları sorulur ve paylaşımları alınır. 8.Öğrencilerin verdikleri cevaplaraolarak en doğru seçimin kendi koşulları ile yukarıda belirtilen tüm   koşulların örtüştüğü programlar olduğu belirtilir. 9.Yükseköğrenim programlarınıkoşullarını değerlendirmenin doğru seçim yapmadaki önemi vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır. *(Öğrencilerden bir   sonraki hafta yapılacak etkinlik için daha önceki yıllarda ortaöğretim   sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kurslarla ilgili yaptıkları araştırma ve topladıkları bilgilerle ilgili materyali   yanlarında getirmeleri istenir). Değerlendirme:     12.SINIF- 6.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: İŞ   VE MESLEK KURSLARINI DEĞERLENDİRİYORUM   Sınıf: 12.   sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel   ve Mesleki Gelişim Kazanım: Ortaöğretim   sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kursları değerlendirir. (Kazanım Numarası 237 )               Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayan:         Şükran KILIÇ   Süreç: 1.Öğrencilere daha önceki yı(10. Sınıf 30. Etkinlik “İş ve Meslek Kurslarını Araştırıyorum ve 11. Sınıf   15. Etkinlik “Kurum ve kurslarla ilgili bilgim var mı?” ortaöğretim   sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kurslarla ilgili araştırma   yapıp bilgi topladıkları hatırlatılarak etkinlik başlatılır. 2.Öğrencilerdenortaöğretim sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan   kurum ve kursların neler olduklarını sıralamaları istenir. 3.Öğrencilerden daha ötopladıkları kurum ve kurslarla ilgili bilgileri de göz önünde bulundurarak   kendilerine uygun işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kursları hazırladıkları   listeden değerlendirmeleri istenir. 4.Öğrencilerden oluşturdukları   listeden kendileri için değerlendirdikleri kurum ve kursların neler olduğsınıfla paylaşmaları istenir. 5.Ortaöğretim sonrasında işemesleğe hazırlayan kurum ve kurslarla ilgili sorun yaşayan öğrencilere kurum   ve kurslar hakkında araştırma, bilgi toplama ve değerlendirme sürecini   sağlıklı bir şekilde yürütebilmeleri için değerlendirmede yardıma ihtiyaç   duyan öğrencilere okul rehber öğretmeninden veya işe ve mesleğe hazırlayan   kurum ve kurslarla ilgilenen öğretmenlerinden destek alabilecekleri   hatırlatılır. 6.Öğrencilerden etkinlikledüşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 7.Öğrencilere kendilerini işemesleğe hazırlayan kurum ve kursları değerlendirmenin önemi vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden   bir sonraki etkinlik için çeşitli gazete ve dergilerden toplumsal sorunlara   ilişkin haberleri keserek derse gelirken getirmeleri istenir. Siz de   etkinlikte kullanmak üzere aynı şekilde çeşitli gazete ve dergilerden   toplumsal sorunlara ilişkin haberleri keserek derste kullanabilirsiniz).   Değerlendirme:                                         12.SINIF- 7.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: GAZETELER Sınıf: 12.   sınıf Yeterlik Alanı: Aile   ve Toplum Kazanım: Toplumsal   sorunların farkına varır ve çözüm üretir.   (Kazanım Numarası 161) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Çeşitli gazetelerden kesilmiş   toplumsal sorunlarla ilgili haberler. Kaynak: MEB,   c.(2002)’den uyarlanmıştır.   Süreç: 1.Öğrencilere “Sizce günümüzde yaşanan başlıca toplumsal olaylar nelerdir?” soru yöneltilir. Gelenyorum yapılmadan dinlenir. 2.Öğrencilerin toplumsalilişkin çeşitli gazete ve dergilerden keserek getirdikleri haberler kendi   getirdiklerinizle beraber masaya yayılır ve sınıfça incelenir. 3.Her öğrenciden kendisine ilginç   gelen haberi belirlemesi istenir. Aynı haberi seçenlerden 6–7 kişilikgrup oluşturulur. 4.Gruplardan kendi haber konularıilgili aşağıdakine benzer sorular sorularak yeni düşünceler üretmeleri için 5   dakika süre verilir: 5.Gruplardan seçtikleri haberletoplumsal sorunu ve ürettikleri çözümleri anlatmaları istenir. 6.İçinde bulunduğu toplumun sorularıduyarlı olmanın gelişen insanın bir özelliği olduğu, gelişen insanın temel   ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra dünyada olan biten olayları   bilen-anlayan-sorgulayan, çözüm üreten yani düşünen insan olduğu vurgulanarak   etkinlik sorgulanır.   Değerlendirme:                                                               12.SINIF- 8.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: DEĞİŞEN   AİLE Sınıf: 12.   sınıf Yeterlik Alanı: Aile   ve Toplum Kazanım: Aile yaşamında değişen kadın erkek rollerini fark eder.   (Kazanım Numarası 160 ) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Tahta ve yazı kalemi Hazırlayan: K.   Ayla SIRIKLI   Süreç: 1.Öğrencilerden geçmiştekigünümüzdeki aile yapılarını gözden geçirmelerini, özellikle kadın erkek   rollerinde ne tür değişiklikler olduğunu ve bu değişikliklere neden olan   gelişmeleri saptamaları istenir. 2.Öğrenciler iki kişilikayrılır ve A’lar ve B’ler olarak farklı yönergeler verilir: A’lar   geleneksel aile yapısını ve özelliklerini temsil etmektedir. B’ler   ise günümüz aile yapısını ve özelliklerini temsil etmektedir. 3.Aile yaşamında değişen kadınrolleri ile ilgili kendi karar verecekleri bir konuda karşılıklı konuşmaları   istenir. Doğaçlamalar için 5 dakika süre verilir, gönüllü öğrencilerin   hazırladıkları canlandırmaları sınıfa sunmaları istenir. 4.Canlandırmalardan sonra öğneler hissettikleri sorulur ve düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 5.Öğrencilerden geçmişten günümüze aile yaşamında, kadın erkek rollerinde ndeğiştiğini belirlemeleri, sınıfla paylaşmaları istenir. 6. Kadın-erkek rolleri ile ilgilideğişiklikler tahtaya yazılır ve bu değişikliklerin nedenleri, sonuçları ile   ilgili grup etkileşimi başlatılır. 7.Aile yaşamında değişen kadın erkek rollerini fark etmeninyaşamı buna göre düzenlemenin önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden bir sonraki   hafta için çevrelerindeki kültürel birikim sahibi, genel   kültürü yüksek bir kişi ile “Kültürel birikimin Kişiliğine ve Kariyerine   Katkıları” konulu bir röportajları yapmaları ve yazarak sınıfa getirmeleri   istenir).   Değerlendirme:                                                     12.SINIF- 9.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: KÜLTÜREL   BİRİKİM Sınıf: 12.   sınıf Yeterlik Alanı: Kendini   Kabul Kazanım: Kültürel   birikimin kişiliğine ve kariyerine katkılarını belirtir. (Kazanım Numarası 84 )                 Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Yazı tahtası ve kalemi Hazırlayan: Serdar   ERKAN, K.Ayla SIRIKLI Süreç: 1.Öğrencilere aşağıdaki soruve cevaplamaları istenir: Bir kişiye kültürel birikim sahibi,   genel kültürü yüksek diyebilmemiz için hangi özelliklere sahip olmasını   bekleriz? 2.Saptanan özellikler tahtaya yazılıve eksik kalan noktalarda hatırlatmalar yapılarak eklenir. 4.Öğrencilere aşağıdakileresorular sorulur ve öğrencilerin cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir ve   grup etkileşimi başlatılır:    Öğrencilerden bir hafta önce çevrelerindeki kültürel birikim sahibi, genel        kültürü yüksek bir kişi ile yapmaları istenen “Kültürel Birikimin        Kişiliğine ve Kariyerine Katkıları” konulu röportajları okumaları        istenir. Röportaj yapmayanların da çevrelerinden ya da ünlü kişilerden        örnek vermeleri istenir. Farklı alanlarda, farklı konularda   geniş bilgi birikimine sahip olmak kişiliğimizi nasıl etkiler? Sadece kendi mesleğinde değil farklı   alanlarda, farklı konularda geniş bilgi birikimine sahip olmak eğitsel ve   mesleki kariyerimizi, başarımızı nasıl etkiler? Kültürel birikim sahibi, genel   kültürü yüksek bir birey olmak için neler yapabiliriz? 5.cevaplar tahtaya yazılır ve eksik   kalan noktalarda hatırlatmalar yapılarak eklenir. 6.Kültürel birikimin kişiliğinekariyerine katkılarını fark etmenin önemi ve   bir ağaç olmadıklarını her zaman hatırlamaları vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   *(Öğrencilerden   bir sonraki hafta yapılacak etkinlik için Eğitsel ve Mesleki Planlama   Dosyalarını getirmeleri hatırlatılır. Eğitsel ve Mesleki Planlama dosyasını   tutmayan öğrencilerin 9.sınıftan 12. sınıfa kadar derslerle ve ders dışı   aktivitelerle ile ilgili belgeleri getirmeleri istenir).   Değerlendirme:                                         12.SINIF- 10.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: DOSYAMA   BAKIYORUM Sınıf: 12.   sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel   ve Mesleki Gelişim Kazanım: Yükseköğretim   programını seçerken “Eğitsel Ve Mesleki Planlama” dosyasından yararlanır. (Kazanım Numarası 236   ) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayan:         Şükran KILIÇ   *Yükseköğrenim   programı seçmeyecek öğrenciler veya bu kazanımın uygun olmadığı okul   türlerinde “Eğitsel ve Mesleki Planlama” dosyasından yararlanma ile ilgili   öğrencinin ve okulun ihtiyacına göre alternatif bir etkinlik kullanılabilir. Süreç: 1.Öğ“Eğitsel ve Mesleki Planlama” dosyasının sadece dosyanın tutulduğu yıl değil   tüm hayatı boyunca önemli olduğu söylenerek etkinlik etkileşimi başlatılır. 2.9. sınıfta “Kişisel Dosyam” adlı 13. hafta etkinliği ilehatırlatma yapılır. 3. Hatırlatma yapıldıktan sonra öğaşağıdaki durum okunur: Durum: “Cenk, Yüksek Öğretim programı   olarak Endüstriyel Tasarım Bölümünü seçmeye karar veriyor. Bu kararını   değerlendirmek için yararlandığı pek çok kaynağın yanı sıra Eğitsel ve   Mesleki Planlama Dosyasından da yararlanmak istiyor. İlk olarak 9. sınıftan   12. sınıfa kadar olan karnelerinden bölümle ilgili ağırlıklı derslerden   (matematik, fizik, kimya) aldığı notları inceliyor. Bölümle ilgili edindiği   bilgilerden Endüstriyel tasarımda sadece akademik notların yeterli   olmayacağı, yaratıcılığın da ön planda olduğunu hatırlıyor ve dosyasından   daha önceki yıllar ders dışında yaptığı çizim ve resimlerin olup olmadığına   bakıyor.“ 4.Öğkendilerine okunan durumdan yola çıkarak seçmeyi düşündükleri veya karar verdikleri yüksek öğretim   programını/programlarını göz önünde bulundurarak yanlarında getirdikleri eğitsel   ve mesleki planlama dosyasında bulunan belgelerini değerlendirmeleri istenir. 5.Dosyası   olmayan öğrencilere kendilerine ait belgeleri eğitsel ve meslekidosyasının içinde yer alabilecekleri dikkate alarak düzenlemeleri söylenir. 6.Öğdosyanın sadece yüksek öğrenim programlarını seçmede değil yükseköğrenim   programı sonrasında iş başvurusunda ve iş yaşamında da önemli olduğu   vurgulanır. 7.Öğetkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 8.Yükseköğretim programını seçerken “Eğitsel Ve Mesleki Planlama”   dosyasından yararlanmanın önemietkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                             12.SINIF- 11.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: GERÇEKÇİ   SEÇİMLER–2 Sınıf: 12.   sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel   ve Mesleki Gelişim Kazanım: Yükseköğretim programlarını seçerken kendisini gerçekçi   değerlendirmenin önemini fark eder. (Kazanım Numarası   239) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayan: K.   Ayla SIRIKLI-Kuzgun,   (2000)’den yararlanılmıştır. Süreç:   1.9. sınıflar için hazırlanan “Seçimimizi Neler Etkiler?” adlı 10. etkinlikte, alan seçimine etki eden   faktörler üzerinde durulmuştu, 9. sınıflar için hazırlanan “Kendimi   Tanıyorum” adlı 11. etkinlikte kişinin kendini tanımasının alan seçimindeki   önemi vurgulanmıştı. 9. sınıflar için hazırlanan “Gerçekçi Seçimler–1” adlı   11. etkinlikte, Alan seçiminde kendini ve içinde bulunduğu koşulları gerçekçi   bir biçimde değerlendirme konusu üzerinde durulmuştu. 10. sınıflar için   hazırlanan “Özelliğim Hangi Mesleğe Uygun?” adlı 4. etkinlikte İlgi duyduğu   mesleklerin gerektirdiği kişisel özellikler ile ilgili bilgi toplamasının   önemi üzerinde durulmuştu. Ayrıca 10. sınıflar için hazırlanan “Hangi   Mesleğe-Hangi Eğitim?” adlı 5.   etkinlikte de İlgi duyduğu mesleklerin gerektirdiği eğitim hakkında bilgi   toplamanın önemi vurgulanmıştı. Etkinliğe geçilmeden önce bu etkinliklerle   ilgili hatırlatmalar yapılır. 2.Öğrencilere seçmeyi düşündüyükseköğretim programı/meslekle ilgili aşağıdakine benzer soruları   kendilerine sormaları istenir ve cevapları alınır: Seçeceğim alanlarla ilgili yeterince   bilgiye sahip miyim? Akademik başarıma uyuyor mu? Puan   türüme uyuyor mu? Olası   puanıma / yüzdelik dilimime uyuyor mu? İlgilerime   uyuyor mu? Kişisel   alışkanlıklarıma uyuyor mu? Kişilik   Özelliklerim bu mesleğe uygun mu? Fiziksel   özelliklerim seçeceğim mesleğe uygun mu? Yeteneklerim   seçeceğim mesleğe uygun mu? Değerlerime   seçeceğim mesleğe uygun mu? Mesleğin   gerektirdiği özellikler bana uygun mu? Mesleğin   gerektirdiği zorunluluklara sahip miyim? (Örn. dil) Ailemin   ekonomik koşulları bu bölümde okumama ve bu mesleği yapmama uygun mu? Ailemin   sosyal koşulları bu bölümde okumama ve bu mesleği yapmama uygun mu? Bu   mesleği seviyor muyum, yaparken mutlu olur muyum, yararlı olur muyum? 3. Öğrencilerin cevapları alındıktan sonra öğaşağıdaki örnek durumlar okunur ve örneklerdeki öğrencilerin neleri göz ardı   ettiğini tartışmaları istenir: Durum   1: “Zeynep   son sınıf öğrencisidir ve yükseköğrenim tercihini yaparken ilgilerini,   yeteneklerini, değerlerini, akademik başarısını, kişisel özelliklerini,   ailesinin koşullarını, mesleğin koşullarını göz ardı ediyor. Amacı sadece bir   yere yerleşmek ve puanları geldikten sonra hiç düşünmeden daha önce aklının   ucundan bile geçirmediği, hatta ne olduğunu bilmediği puanının tutabileceği   yerleri yazıyor. Tek amacı açıkta kalmamak ve çevreden kazanamadı denilmemesi   oluyor. Sonuçlar açıklandığında daha önce hiç araştırmadan öylesine yazdığı   bir bölüme yerleşiyor. Ailesine, çevresine, arkadaşlarına kendisini   ispatlamış olmanın gururuyla kayıt yaptırıyor ve başlıyor. Okurken çok   istekli ve ilgili olmadığı için başarılı da olamıyorlar.        Okula devam ederken ne bu meslekte   daha başarılı olmak için gerekli kurs, seminer, staj, yarı zamanlı ve gönüllü   çalışmalar yapıyor. Hocalarla, mezunlarla ve çalışanlarla iletişim kurmuyor   ve mezun olunca ne yapacağını düşünüyor ne de bu meslekle ilgili dünyadaki   gelişmeleri izliyor. Yıllarca ilgisiz bir şekilde okula gidip geliyor,   okuldan atılmayacak kadar derme çatma çalışıp çok düşük bir ortalama ile iki   yıl da uzatarak mezun oluyor. Ne özel   sektörde ne de devlet sektöründe iş bulabiliyorlar. Çünkü iş bulmak için   gereken önemli kriterlere sahip değil. Ama kendi durumunu hala gerçekçi   olarak değerlendiremediği için ailesi ile beraber sürekli “Bu ülkede iş   bulmak çok zor, bu ne biçim sistem, bu gençlere yazık oluyor “ diyerek bütün   suçu ve sorumluluğu kendi üzerinden atıyor. İş bulsa bile yaptığı iş   kendisine uygun olmadığı, severek yapmadığı için işinde başarılı, mutlu ve   yararlı olamıyor. Acaba yeniden sınava mı girsem diye düşünüyor.” Durum 2: “Ayça 3 yıldır ÖSS sınavına girmekte   puanı düşük geldiği için bir türlü istediği bölüme girememektedir. Aslında   Ayça bu bölümü isteyip istemediğini bile bilmemektedir. Sadece   arkadaşlarından ailesinden, öğretmenlerinden ve dershaneden iyi olduğunu,   hemen iş bulunacağını, çok rahat bir iş olduğunu ve çok para kazanılacağını   duymuştur. 5 yıldır dershaneye gitmektedir ailesi dar gelirli olduğundan   Ayça’nın dershane parasını ödemekte zorlanmaktadır. Ama kazanır umuduyla her   yıl yine göndermektedir. Her yıl aldığı puanla yazdığı bölümlerin   puanlarından 50–60 puan düşüktür. Ama Ayça her yıl bu yıl çalışamadım seneye   kesin olacak der ve var olan durumunu değerlendirip buna uygun olan,   girebileceği yerleri araştırmaz.” Durum 3: “Ali hayatında çizim yapmamıştır. 3   yıldır üniversiteyi kazanamamaktadır. Babasını ikna eder ve özel bir   üniversitenin iç mimarlık bölümüne girer. 2 yıl hazırlık okur güç bela   kurslarla yaz okullarıyla geçer. Bölüme başlar ne çizim yeteneği ne bu konuda   bir altyapısı vardır ne de ilgisini çekmektedir. Sadece bir yere girmiş olmak   için yazmıştır. İki yıl boyunca bütün ödevlerini başkalarına yaptırır tüm   derslerden kalır ve okuldan atılır.” 4.Daha sonra kendi çevrelerindentür örnekler varsa sınıfla paylaşmaları istenir. 5.Yukarıverilen durumlar öğrenciler ve ailelerinin mutsuz olmalarına ve boşa zaman,   emek ve para harcamalarına yol açmaktadır. Örneklerdeki öğrencileri bu   yanlışa kendilerini gerçekçi bir biçimde değerlendirememeleri ve meslek   seçimi ile ilgili kararlarını alırken doğruluğunu araştırmadan birtakım önyargı   ve klişelerle hareket etmelerinin neden olduğu belirtilir. 6.Öğbu önyargılardan örnekler vermeleri istenir. 7.Önyargıörnekler verilir ve öğrencilerin bu konudaki düşüncelerini paylaşmaları   istenir. (10. sınıf 26. etkinliği olan ÖNYARGILARIMIZ etkinliğinde bu konu   geniş olarak işlenmiştir oradan yararlanılabilir). 8. Yükseköğretim programlarını seçerken kendisini gerçekçdeğerlendirmenin önemi vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:                                                     12.SINIF- 12.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: TERCİHLERİM   BANA UYGUN MU? Sınıf: 12.   sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel   ve Mesleki Gelişim Kazanım: Yükseköğretim   programları ile ilgili tercihlerini kişisel, sosyal, akademik ve mesleki   açıdan kendisine uygunluğuna göre değerlendirir. (Kazanım Numarası 240 )               Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayan:         Şükran KILIÇ   *Bu kazanımın uygun olmadığı lise   türlerinde o hafta alternatif olarak okulun veya öğrencinin ihtiyacına göre   alternatif bir etkinlik gerçekleştirilebilir veya kazanıma yönelik olarak   öğrencinin ihtiyacına göre başka bir etkinlik oluşturulup uygulanabilir. Süreç: 1.Öğyükseköğretim programları ile ilgili tercihlerinin kendisine uygunluğunu   kişisel, sosyal, akademik ve mesleki açıdan değerlendirmenin önemli olduğu   vurgulanarak grup etkileşimi başlatılır. 2.Öğaşağıdaki durum okunur: Durum: “Alkım,   insanlarla iletişim kurmada zorlanmayan,   arkadaşlık ilişkileri güçlü, anlayışlı, sabırlı ve derslerinde   başarılı bir öğrencidir. Alkım, Yükseköğretim programında tıp ağırlıklı tercihler   yapmak istemektedir ve tıp eğitiminin araştırdığı kadarıyla zor ve uzun bir   akademik eğitim gerektirdiğini bilmektedir. Eğitimi süresince eskisi kadar   sosyal ve kültürel aktivitelere zaman ayıramayacağını ancak mezun olduğunda   hastalarıyla iyi iletişim kurabileceğini ve iyi bir doktor olacağını   düşünmektedir. Alkım, araştırmayı sevdiği ve yenilikleri de takip etmeyi   sevdiği için gelecekte mesleğiyle ilgili yeni çalışmaları ve gelişmeleri   takip etmeyi planlamaktadır.” 3.Öğyüksek öğrenim programları ile ilgili kendi tercihlerini durumda okunan   örneğe göre tartışmaları istenir. 4. Öğrencilerden paylaşımlar alındıktantercih edeceği programların akademik içerikleriyle ilgili araştırma   yapmaları, soru sormalarının önemli olduğu, bunların yanı sıra tercih edeceği   programların kişisel, sosyal ve mesleki açıdan uygunluğunu   değerlendirmelerinin önemi vurgulanır. 5.Öğetkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 6.Yükseköğprogramları ile ilgili tercihlerini kişisel, sosyal, akademik ve mesleki   açıdan kendisine uygunluğuna göre yapmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:             12. SINIF- 13. ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: HAYAT BOYU ÖĞRENME VE MESLEK HAYATI Sınıf: 12.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki   Gelişim Kazanım: Hayat boyu öğrenme ile meslek hayatı   arasındaki ilişkiyi açıklar. (Kazanım   Numarası 230) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran KILIÇ-www.megep.meb.gov.tr’den   yararlanılmıştır.   Süreç: 1.Öğhayat boyu öğrenmeden ne anladıkları sorulur ve cevaplar alındıktan sonra   hayat boyu öğrenmenin tanımına ve içeriğine ilişkin bilgi verilir: “Hayat   boyu öğrenme, kişisel, vatandaşlığa,   sosyal ve/veya istihdama ilişkin bir perspektif içerisinde bilgiler,   beceriler ve yeterlilikleri geliştirme amacına yönelik olarak hayat boyunca   gerçekleştirilen tüm öğrenme faaliyetleridir. Hayat boyu öğrenmenin tanımı   sırf ekonomik bir bakış ya da sadece yetişkinler için öğrenimle sınırlı   değildir. Okul öncesinden emeklilik   sonrasına kadar, hem örgün eğitim yoluyla yaygın eğitim yoluyla öğrenmeyi   kapsamaktadır”. www.megep.meb.gov.tr 2.Öğtanımdan yola çıkarak hayat boyu öğrenme ile gelecekteki meslek hayatları   arasında bir ilişki olup olmadığı sorulur ve sınıfta tartışma yapılır. 3. Öğrencilerin cevapları alındıktanmeslek hayatında gerekli olacak beceri ve yeterliliklerin sadece okul   ortamında kazanılıp kazanılmayacağı sorulur ve cevaplar alınır. 4.Öğcevaplar alındıktan sonra beceri ve yeterliliklerin sadece okul ortamında   kazanılmayacağı, mesleğe yönelik olarak açılan kurslar ve sertifika   programlarında da kazanılabileceği belirtilir. Bunun yanı sıra öğrencilere ne   kadar çok sertifika programlarına, kurslara ve eğitimlere katılırlarsa   gelecekte meslek hayatında o kadar yeterli olabilecekleri vurgulanır. 5.Öğhayat boyu öğrenme ve meslek hayatı ile ilgili ülkemizde son yıllarda önemli   gelişmeler olduğu söylenir. Mesleki beceri ve yeterlilikleri geleceğe yönelik   olarak tekrar tanımlamak ve düzenlemek amacıyla Mesleki Yeterlilikler   Kurumunun kurulduğu, bu kurumla beraber TOBB, TİSK, İŞKUR, TÜRK-İŞ gibi iş   piyasası kuruluşlarının çalışmalarını izlemelerinin önemi belirtilir ve   etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                             12.SINIF- 14.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: SINAVA İLİŞKİN DUYGULAR Sınıf: 12.   sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel   Başarı Kazanım: Sınava ilişkin duygularını sınav performansına etkileri   açısından değerlendirir (Kazanım Numarası 62)               Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–64   (Sınava İlişkin Duygular) Hazırlayan: K.   Ayla SIRIKLI   *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık   okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine   öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz   önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğrencilere Form–64 (Sınava İlişDuygular) verilir ve öğrenciler 5’er kişilik gruplara ayrılır ve formdaki 5   öğrencinin durumlarını canlandırmaları istenir. 5 dakika süre verilir. 2.Öğrencilerin hazırladıkları   doğaçlamaları sınıfa sunmaları istenir ve düşüncelerini sınıfla paylaşmaları   istenir. 3. Bu kez de aynı öğrencilerin sınav sonuçları   belli olduktan sonra yaptıkları konuşmaları konuşmalarını canlandırmaları   istenir. 5 dakika süre verilir. 4. Öğrencilerin hazırladıkları doğaçlamaları   sınıfa sunmaları istenir ve düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 5.Öğrencilere aşağıdakinesorular sorulur ve grup etkileşimi başlatılır: Ali’nin sınava ilişkin duyguları   neydi? Ali sınav öncesi neler yaptı? Ali’nin sınav sonucu nasıl olabilir? Ceyda’nın sınava ilişkin duyguları   neydi? Ceyda sınav öncesi neler yaptı? Ceyda’nın sınav sonucu nasıl   olabilir? Burak’ın sınava ilişkin duyguları   neydi? Burak sınav öncesi neler yaptı? Burak’ın sınav sonucu nasıl   olabilir? Filiz’in sınava ilişkin duyguları   neydi? Filiz sınav öncesi neler yaptı? Filiz’in sınav sonucu nasıl   olabilir? Bülent’in sınava ilişkin duyguları   neydi? Bülent sınav öncesi neler yaptı? Bülent’in sınav sonucu nasıl   olabilir? 6.Öğrencilerin sınavlardan öyaşantılarını düşünmeleri ve sınava ilişkin duygularının sınav   performanslarını nasıl etkilediğini değerlendirmeleri istenir. İsteyen   öğrencilerin düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 7.Sınava ilişduygularını sınav performansı nasıl etkilediğini bilmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                     FORM–64 SINAVA İLİŞKİN DUYGULAR Durum: Ali, Ceyda, Burak, Filiz ve Bülent aynı sınıfta okuyan 5 öğrencidir. Bir hafta sonra çok önemli bir sınavları vardır. Ders arasında bu konuda konuşurlar ve sınava ilişkin duygularını birbirleriyle paylaşırlar:   1. Ali- Sınav yaklaştıkça kaygısı da artmaktadır. Gece gündüz aralıksız ders çalışır. Uykusuna beslenmesine dikkat etmez aile bireyleriyle ve arkadaşları ile vakit geçirmez. O kadar çok çalışır ki artık her şeyi birbirine karıştırmaya başlar. Sürekli anne babasının, öğretmenlerinin, arkadaşlarının düşük not aldığında ne diyeceğini düşünür. Sürekli “Sınavda kötü not alırsam mahvolurum” der ve bu sınavdan düşük not alırsa dünyanın sonu gelecekmiş gibi davranır.   2. Ceyda- Bu dersten ilk sınavda yüksek not almıştır ve sınava hiç çalışması gerekmediğini düşünür. Hiç çalışmaz bol bol gezer eğlenir. Nasıl olsa yüksek bir notum var o not beni kurtarır diye düşünür. Arkadaşları ve ailesinin çalışması yönündeki uyarıları karşısında da “Ben bu konuları çok iyi biliyorum ihtiyacım yok, en yüksek notu ben alacağım görün” der.   3. Burak- İlk sınavı düşüktür ve yine düşük not alacağından çok korkmaktadır. Ailesinin, öğretmenin ve arkadaşlarının gözünde küçük düşeceğini düşünür. Kendi kendine “Panik olmamalıyım sakin ve mantıklı olmalıyım” der. Öncelikle bir önceki sınavda neden düşük not aldığını düşünür ve nerelerde hata yaptığını, hangi konularda eksik bilgileri olduğunu belirler. Anlamadığı bir konu ile ilgili önce bu konuda başarılı olan bir arkadaşından, daha sonra da ders öğretmeninden bilgi alır. Sınav gününe kadar bir planlama yapar. Tüm konuları tekrarlar, eksik konuların üzerinde daha da dikkatle durur bol bol soru çözer. Bir yandan da hayatındaki diğer etkinliklere devam eder. Arkadaşları ile gezmeye, antrenmanlarına ve ailesine vakit ayırır. Bu hafta içinde sınava kadar bu şekilde düzenli çalışır.   4. Filiz- Bu dersten sınıftaki en yüksek notu almıştır. Ailesi ve öğretmenleri ona güvenmekte ve başarıları ile övünmektedir. Yine de sınav aklına gelince heyecanlanmaktadır. Son bir iki haftadır ders tekrarı yapmadığını fark eder. Konuları günlere böler ve sınavdan önce her gün yarım saat tekrar yapar. Bir yandan da hayatındaki diğer etkinliklere devam eder. Arkadaşları ile sinemaya gider, okuldaki kulüp etkinliklerini sürdürür ve ailesine vakit ayırır.   5. Bülent- Tüm sınavlarından düşük notlar almıştır. Ama bunları düzeltmek için herhangi bir çaba göstermiyor. Dersleri, dinlemiyor, dersle ilgili kitap defter vb. malzemeleri getirmiyor, verilen ödevleri yapmıyor ve anlamadığı konuları kavramak için herhangi bir çaba göstermiyor. Sınavlar yaklaşırken de aynı tavrı sergiliyor ve hiç umursamıyor, hiç korkmuyor. Çalışmasını söyleyen arkadaşlarına ya da ailesine ise “Benim kafam almıyor, ne yapayım” diyor.                                                 12.SINIF- 15.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: SINAV   KAYGISIYLA BAŞAÇIKMA Sınıf: 12.   sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel   Başarı Kazanım: Sınav kaygısı ile başa çıkma yollarını kullanır.   (Kazanım Numarası 63 ) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–65 (Sınav Kaygısı İle Başa   Çıkma Yolları) Hazırlayan: Şükran KILIÇ- Koçkar (2006)’dan   ve www.pdrm.anadolu.edu.tr’den yararlanılmıştır.   *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık   okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine   öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz   önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. *Yoğun   sınav kaygısı yaşayan öğrencilerin velileri ile görüşmek yararlı olacaktır.   Çünkü sınav kaygısının oluşumunda ve yoğunlaşmasında ailelerin tutumlarının   da etkili olabileceği bilinmektedir. Süreç: 1.Öğrencilere aşağıdakine benzeraçıklama yapılarak etkinlik başlatılır. “Sınav kaygısını her öğrenci   yaşamayabilir. Ancak sınav kaygısını yaşayan hangi sınıf düzeyinde olursa   olsun öğrencilerin başa çıkma yollarını kullanmaları daha sağlıklı sonuçlar   almalarına yardımcı olabilir” 2.Öğ“Kaygı ve sınav kaygısı nedir?” sorusu yöneltilir. Öğrencilerin cevaplarını paylaşmaları sağlandıktan   sonra aşağıdakine benzer açıklama yapılır: “Nedeni belirsiz korkuya kaygı denir.   Kaygıda korkudan farklı olarak fiziksel açıdan tehdit eden bir uyaran söz   konusu değildir. Kaygı sırasında verdiğimiz duygusal tepki, tehditle doğru   orantılı değildir. Sınav kaygısı ise, sınav öncesinde öğrenilen bilginin,   sınav sırasında etkili bir biçimde kullanılmasına engel olan ve başarının   düşmesine yol açan yoğun kaygıdır”. 3.Öğsınav kaygısının fiziksel ve duygusal belirtilerinin neler olabileceği   sorulur ve öğrencilerden gelen cevaplara ek olarak aşağıda verilenler   öğrencilerle paylaşılır. Sınav Kaygısının   Fiziksel Belirtileri: Kalp   çarpıntısı, Hızlı   nefes alıp - verme, Nefes   darlığı, Terleme   ve/veya titreme, Mide   şikâyetleri, Karın   ağrısı, Bağırsak   hareketlerinde değişme (ishal-kabızlık), Organize   olamama, Baş   ağrısı, Baş   dönmesi, Huzursuz   uyku, kâbus görme, aşırı uyku veya uykusuzluk, Konsantrasyon   bozuklukları, Yorgunluk   belirtileri, Yeme   alışkanlıklarında değişme. Sınav   Kaygısının Duygusal Belirtileri: Gerçeklik   hissinin kaybolması, Kontrolün   kaybedileceği hissi, Endişe,   Huzursuzluk,   Güvensizlik,   Çaresizlik,   Öfke-Kızgınlık,   Korku,   Ümitsizlik,   Hayal   kırıklığı, Mutsuzluk,   Tedirginlik.   4.Öğsınav kaygısının sebeplerinin ve   sınav kaygısı ile başa çıkma yollarının neler olabileceği sorulur.   Öğrencilerden cevaplar alındıktan sonra Form–65 (Sınav Kaygısı ile başa çıkma   yolları) öğrencilere verilir ve   birlikte okunur. 5.Öğsınavla başa çıkma yollarını gerçekleştirmek için çaba harcadıkları halde sınav kaygısı ile   başa çıkamadıklarında bir uzman desteğini almalarının daha sağlıklı olacağı   hatırlatılarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden bir sonraki hafta   yapılacak etkinlik için yöneleceği iş ya da mesleğin iş piyasası, çalışma   alanı ve koşullarıyla ilgili araştırma yaparak bilgi toplamaları istenir. Siz   de etkinlikle ilgili bilgi toplayıp sınıfa getirebilir ve bu etkinlikle   ilgili olarak meslek elemanlarını okula veya sınıfa davet edilebilirsiniz).   Değerlendirme:                             FORM–65 SINAV KAYGISI İLE BAŞA ÇIKMA YOLLARI SINAV KAYGISININ SEBEPLERİ: Kaygı temelde kişiye rahatsızlık veren olayın kendisinden değil, kişinin o olaya yüklediği anlamdan kaynaklanır. Sınav   →   düşünce →   duygusal ve davranışsal tepkiler Kişi, olaylara fiziksel bir risk ya da tehdit anlamı yüklüyorsa, kendini korkutuyor; kişiliğine bir risk ya da tehdit anlamı yüklüyorsa, kendini kaygılandırıyor demektir. Kaygı, akıl yürütme ve soyut düşünme yönündeki zihinsel faaliyeti bozar. Yüksek sınav kaygısı, öğrenci başarısızlığına neden olan en önemli etkenlerden biridir. Sınav kaygısına neden olan kalıplaşmış düşüncelerimizdir. Daha küçük yaşlarda, sınav kaygısının nedeni anne babanın olaya yaklaşım biçimi iken lise ve üniversite döneminde ise kişinin olayları algılayış biçimi devreye girebilir. Düşünmeyi biz başlatır ve biz sonlandırırız. Bazı olaylara belirli düşünce ve inanış kalıplarıyla yaklaşmayı öğrenmişizdir. Aşırı genelleme → Herhangi bir özellik ya da herhangi bir durumun, bütünü temsil ettiği inancıdır. “beceriksizin tekiyim”, “zavallı ben”, “asla bu dersten geçemeyeceğim”, “herkes başarılı sadece ben başaramıyorum” gibi. Etiketleme → Yapılan işe değil, kişiliğe etiket yüklenmektedir. “Ahmet genelde başarılı bir öğrencidir. Sadece son sınavda kötü bir not almıştır, o halde başarısızdır” gibi. Kutuplaşmış düşünce → Kendinize ve diğer insanlara verdiğiniz değerler ya bir uçtadır ya da öbür uçtadır. “Yaptığım ödev mükemmel olmayacaksa hiç olmasın daha iyi”, “Ya sınavlarda başarılı olursun ya da değersiz ve önemsiz biri” gibi. -Me’li, -Ma’lı ifadeler→ Her şey bizim için anayasa maddelerine bağlanmıştır, yere, zamana ve duruma göre değişmezler. “Mükemmel olmalıyım”, “Başarılı olmalıyım”, “En yüksek notları ben almalıyım” gibi. Facialaştırma → Emniyet içinde olmak mutluluğun garantisi gibi algılanır. Bu eğilim içinde olan insanlar daha yoğun kararsızlık yaşarlar. “Sınavda kötü not alırsam mahvolurum”, “Sınıfta görüşümü söylersem rezil olurum” gibi. Çevrenin ipoteğine girme → Kişi çevre için yaşamalıdır. En büyük ödülü ve cezayı çevreden alır. Kendi isteklerimiz önemli değildir. “Annem babam ne der.”, “Arkadaşlarım ne düşünür.” gibi. SINAV KAYGISIYLA BAŞA ÇIKMA ÖNERİLERİ: Düşünce      ve buna bağlı olarak duygu ve davranış biçimimizi objektif gerçeklere      dayandırmamız gerekir. Kendi kalıplaşmış düşüncelerimizin farkına varıp,      bu düşüncelerin alternatiflerini geliştirme sınav kaygısıyla başa çıkmanın      önemli bir bölümüdür. Değerlendirmelerimiz      ve yaklaşım biçimimiz problemi çözmemize dolayısıyla bize yardımcı      olmalıdır. Duygusal ve davranışsal tepkilerimiz eğer problemi çözmemize      yardımcı olmuyorsa yaklaşım ve yorumlayış biçimimiz gerçekçi değildir.      Sağlıklı bir yaklaşım biçiminin çatışma ve gerginlik yaratmayan türden      olması gerekir. Yapanı      değil, yapılanı değerlendirmek gerekir. Yani kendi kişiliğimizin değil, o      dersteki bilgi birikimimizin değerlendirildiğini gözden kaçırmamak      gerekir. Gereklilikler,      -me’li, -ma’lılar, kanunlar yerine tercihlerimiz olmalıdır. Aksaklık ya da      hatalar arzu edilmez, ancak bu eksiklik ve hatalar elimizi kolumuzu      bağlayıp kilitlenmeyi değil, olumlu      bir şekilde yaklaşarak, akılcı bir şekilde öğrenmemizi sağlayan      araçlardır. Çevrenin      bizimle ilgili değerlendirme ve eleştirileri elbette ki bizim için      önemlidir. Ancak yaptıklarımızdan hareketle kişiliğimizle ilgili      değerlendirme ve yargılara varıyorlarsa bu onların sorunudur. Sadece      sınav kaygısına neden olan akılcı olmayan düşünce yapımızı değiştirmek      çözüm değildir. Etkili ders çalışma tekniklerini öğrenerek uygulamak gerekir. Zamanı      etkili kullanma yöntemlerini uygulayarak, kişisel gelişimimize ortam      yaratmak önemlidir. Kapasitemize      uygun gerçekçi hedefler koymak önemlidir. “                                 Koçkar (2006), www.pdrm.anadolu.edu.tr 12. SINIF–16. ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: İŞ PİYASASI VE ÇALIŞMA ALANLARI Sınıf: 12.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki   Gelişim Kazanım: Yöneleceği iş ya da mesleğin iş   piyasası, çalışma alanı ve koşullarıyla ilgili bilgi toplar (Kazanım Numarası 229) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Tahta-kalem Hazırlayan: Şükran KILIÇ   Süreç: 1.Öğiş piyasası ve çalışma alanları ile ilgili araştırarak topladıkları   bilgilerin neler olduğu ve bu bilgileri nerelerden topladıkları sorularak   etkinlik başlatılır. 2.Öğsınıfa getirdikleri dokümanları sınıfa sunmaları istenir. Öğrencilerin getirdikleri   materyallere ek olarak aşağıda belirtilen iş piyasası, çalışma alanları ve   koşulları ile ilgili bilgi kaynakları öğrencilere okunur: İŞKUR   (Meslek Danışma Hizmetleri, Mesleki Bilgi Formu Açıklamaları, mesleki Bilgi   dosyaları ve CD’leri), Meslek   Edindirme -Bilgilendirme ve Danışma masaları, Meslek   Odaları ve Birlikleri, TOBB,   TİSK, TÜRK-İŞ vb. iş piyasası   kuruluşları, Ticaret   ve sanayi Odaları, Meslek   Elemanları, Çalışma   ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Üniversitelerin   ilgili Bölümleri ve Kariyer danışma merkezleri İş   Piyasası ve Ekonomi ile ilgili dergiler, Gazetelerin   insan kaynakları ve ekonomi sayfaları, Yerel   ve ulusal bazdaki diğer kamu ve özel kurum ve kuruluşlar.        (Bu bilgi kaynaklarının sayısı   artırılabilir) 3.Öğyönelecekleri iş ya da meslekle ilgili iş piyasası, çalışma alanlarını ve   koşullarını nelerin etkilediği sorulur ve cevaplar alınır. 4.Öğverdikleri cevaplara ek olarak aşağıdaki bilgiler öğrencilere okunur: oolacak belirli gelişmeler hakkında varsayımlar;                -Güçlü küreselleşme,                -İş piyasası politikasında   devlet ve özel sektörün işbirliği,                -Teknolojik, siyasi, hukuki,   sosyal, kültürel, eğitim, ekonomik ve vb.                    alanlardaki değişmeler ve   gelişmeler,   oBulunduğçevrenin ve yörenin coğrafi, ekonomik koşulları, omeslekler ve bu mesleklerle ilgili yeterlilikler,   5.Öğiş piyasası, çalışma alanı ve koşullarıyla ilgili aşağıdakilere benzer   hatırlatmalar yapılır. oYöiş ya da meslekle ilgili iş piyasası, çalışma koşulları ve alanları ile   ilgili gelecekte yaratıcılık ve girişimciliklerini kullanmaları, oYaratıcılıve girişimcilikleri sayesinde bireysel veya takım olarak kendi iş yerlerini   açabilecekleri, (Örnek   olarak ülkemizde iş hayatına KOBİ- küçük ve orta boy işletmeler şeklinde işe   başlayan ama büyüyen şirketler/firmalar verilebilir). oÖğayrıca iş piyasası ve çalışma alanı ve koşulları ile ilgili sadece yurt   içinde değil yurt dışından da bilgi toplayabilecekleri, oÖğyöneleceği iş ya da mesleğin iş piyasası, çalışma alanı ve koşullarıyla ilgili   bilgi topla toplama sürecinin devam etmesi gerekliliği hatırlatılır. 6.   Öğrencilere araştırıp geldikleri bilgiler ile etkinlikte kendilerine sunulan   bilgileri bir araya getirip küçük bir broşür, gazete veya afiş haline   getirebilecekleri, sınıf veya okul panosuna asabilecekleri belirtilerek   etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:               12. SINIF 17. ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KİŞİLİK ÖZELLİKLERİM VE İŞ HAYATIM Sınıf: 12. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Kendi kişilik özelliklerini iş   bulma, sürdürme ve geliştirme açısından değerlendirir. (Kazanım Numarası 227)   Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran KILIÇ-Erkan (2006)’dan   yararlanılmıştır.   Süreç:    Öğrencilere        kendi kişilik özelliklerini iş bulma, sürdürme ve geliştirme açısından        değerlendirmenin önemli olduğunu belirtilerek etkinlik başlatılır.    Öğrencilere        9. sınıf “Bana uygun Alan/Meslek” adlı 17. etkinlikle ilgili hatırlatma        yapılır ve Form–19 (Kişilik Tipleri) öğrencilere verilir.    Öğrencilerden        hangi kişilik özelliğinin kendileri için uygun olduğunu formu okuyarak belirlemeleri   istenir.    Öğrencilerden        kendileri için belirledikleri kişilik özelliklerinin gelecekte seçmeyi        düşündükleri meslekler için iş aramada,         işe girmede ve işle ilgili kendilerini geliştirmede ne derece        uygun olduğunu “Bana çok uygun, Bana biraz uygun, Bana hiç uygun değil”        gibi ifadelerle değerlendirmeleri istenir.    Öğrencilere        aşağıdaki durum okunur ve öğrencilerden Hüseyin Beyin sahip olduğu        kişilik özelliklerinin işini sürdürme ve geliştirme açısından        değerlendirmeleri istenir. Durum: Üniversitenin   kütüphanesinde kütüphane memuru olarak çalışan Hüseyin Bey dışadönük ve   sosyal bir insandır. İnsanlarla konuşmayı ve mizahı çok sevmektedir. Üstelik   Hüseyin Bey’in konuşurken sesi de oldukça yüksek çıkmaktadır. Kütüphane’de   çalışan ve araştırma yapan öğrenciler ve akademik personeller Hüseyin Bey’i   çok sevmekte ancak Hüseyin Bey’in kişilik özelliklerinin kütüphane’de   çalışmak için çok uygun olmadığını düşünmektedirler.    Öğrencilere        iş bulma, sürdürme ve geliştirme de kişilik özelliklerinden başka        nelerin önemli olduğu sorulur.    Öğrencilerden        cevaplar alındıktan sonra örnek olarak girilen işi sürdürmede önemli        olan bazı noktalardan bahsedilir:       İşe         geç kalmama,     İşe         uygun kıyafetler giyme,     İşinizi         ciddiye alma,     Soru         sormaktan çekinmeme,     Sorduğunuz         sorunun cevabını iyi dinleme,     Görevinizin         bilincinde olma,     İstekli         ve uyumlu olma,     Profesyonelce         davranma,      Öğrencilere        çevrelerinde tanıdıkları kişilerin kişilik özelliklerinin işe   işe bulma, sürdürme ve   geliştirme açısından değerlendirebilecekleri, iş dünyasından tanınmış   kişilerin kişilik özelliklerinin işlerini sürdürmede ve geliştirmede nasıl   etkili olduğunun incelenmesinin de kendilerini geliştirmeleri açısından   faydalı olabileceği vurgulanır.    Sınıfa        etkinlikle ilgili doküman, yazı, öykü ve hikâye getirildiyse        öğrencilerle beraber incelenip tartışılabilir. 10. Öğrencilere etkinlikle ilgili neler   kazandıkları sorulur ve öğrencilerden düşüncelerini sınıfla paylaşmaları   istenir. 11. Öğrencilere gelecekteki iş yaşamında   iş bulma, sürdürme ve geliştirme için sadece kişilik özelliklerini değil,   işin niteliği ile ilgili de başka etkenleri göz önünde bulundurmalarının   önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme         12.SINIF- 18.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: KİŞİSEL   ÇABA- BAŞARILI İŞ YAŞAMI Sınıf: 12.   sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel   ve Mesleki Gelişim Kazanım: Kişisel   çabası ile edinebileceği bilgi, beceri ve birikimlerin başarılı bir iş yaşamı   için gereğini açıklar.(Kazanım Numarası   225 )               Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–66 (Bir Başarı Öyküsü-Prof. Dr.   Oktay SİNANOĞLU) Hazırlayan: K.   Ayla SIRIKLI-- www.kimkimdir.gen.tr’den   yararlanılmıştır. Süreç: 1.Öğrencilere aşağıdakiokunur: Durum   1: “Hasan üniversite 2. sınıf   öğrencisidir. Bölümü ile ilgili meslek odasına /derneğine giderek hem kayıt   olmuş hem de çalışıp çalışamayacağını sorara ve ofis elemanı olarak işe   alınır. Okul dışındaki serbest zamanlarını odada/ dernekte çalışarak   değerlendirir. Böylece hem kısıtlı bütçesine bir ek sağlar, hem de odanın   sağladığı olanaklardan yararlanır. Birçok kişinin mezun olduktan sonra   eksikliğini hissederek gitmeye çalıştığı kursları daha öğrenciyken bitirerek   bilgi, beceri ve birikimlerini geliştirir. Bir yandan da gelecekteki mesleği   ile ilgili ülkede ve dünyadaki son gelişmeleri de izleme şansına sahip olur.   Bu konudaki yayınları izler. Ayrıca mezun olmadan alanındaki iş   olanaklarını görmekte, alanda çalışanlarla ve işverenlerle tanışıp, aynı   zamanda kendini tanıtma şansını da yakalamaktadır En önemli katkı bu mezun   olacağı alanla ilgili bilgi ve deneyimlerini artıracak işe girerken   rakiplerinden bir adım önde olacak ve işini sürdürürken de daha başarılı ve   verimli olacaktır.” Durum   2: “Ceylan ise aynı bölümde 3. sınıfta   okumaktadır. Okul dışında okuduğu bölümle hiçbir araştırma, hiçbir çalışma   yapmamaktadır. Sadece okula gidip gelmektedir. Çoğu dersini birkaç kez tekrar   ederek geçmektedir. Çevresinde gelecek için bir şeyler yapması konusunda   uyaranlara ise “Daha çok var, bir mezun olayım da o zaman giderim, o zaman   yaparım” şeklinde kaçamak cevaplar vermektedir. Okulu bu şekilde bitirir.” 2.Öğrencilere yukarıdadurumlarla ilgili aşağıdakilere benzer sorular sorulur ve cevaplarını sınıfla   paylaşmaları istenir ve grup etkileşimi başlatılır: Hasan okul dışında kendini mesleğe   hazırlamak için neler yapmıştır? Bunların Hasan’a ne gibi katkıları   olmuştur? Sizce Hasan’ın nasıl bir iş yaşamı   olacaktır? Ceylan’ın nasıl bir okul hayatı   vardır? Ceylan okulunu bitirdiğinde iş   bulabilir mi? Ceylan iş bulsa bile başarılı   olabilir mi? 3.Çevrelerinde Hasan gibi yaşantılarıbaşarılı kişiler varsa onların öykülerini; televizyon, gazete ve dergilerden   okudukları bilim adamı, sanatçı, işadamı vb. ünlü kişilerin başarı öykülerini   sınıfla paylaşmaları istenir. 4.Etkinliğin sonunda öğrencilere Form–66 (Bir Başarı Öyküsü-Dr. Oktay SİNANOĞLU)okunur ve düşüncelerini sınıfla   paylaşmaları istenir.   (Bunun yerine siz çevrenizden, televizyon, gazete ve dergilerden ya da bilim   adamı, sanatçı, işadamı vb. ünlü kişilerin başarı öykülerini sınıfa   anlatabilirsiniz. Varsa çevrenizden böyle bir kişiyi sınıfa davet   edebilirsiniz). 5.Öğrencilere başarılı bir iş yaşamı   için sadece okulda verilen bilgi beceri ve birikimlerle yetinmeyip; kişçaba harcayarak araştırma yapmaları, farklı kaynaklara ulaşmaları ve   kendilerini geliştirmelerinin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:       FORM–66 BİR BAŞARI ÖYKÜSÜ PROF. DR. OKTAY SİNANOĞLU 1935'te doğan Sinanoğlu, 1953’te Atatürk tarafından 1928 yılında kurulmuş TED Yenişehir Lisesini burslu olarak okudu ve birincilikle bitirdi. Okulun bursuyla kimya mühendisliği okumak üzere ABD'ye gitti. 1956’da ABD Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley Kimya Mühendisliği'ni birincilikle bitirdi. 1957’de Massachusetts Institute of Technology ' yi ( MIT ) 8 ayda birincilikle bitirerek Yüksek kimya Mühendisi oldu. 1960’ta Yale Üniversitesinde "asistant professor" (yardımcı doçent ) olarak çalışmaya başladı. 26 yaşında iken atom ve moleküllerin çok elektronlu kuramı ile "associate professor" (doçent) ve 50 yıldır çözülemeyen bir matematik kuramını bilim dünyasına kazandırdı ve "full professor" ( profesör ) ünvanını aldı. Bu ünvan ile modern üniversite tarihinin ve Yale Üniversitesi tarihinin en genç profesörü oldu. 1964’te ODTÜ'ye danışman profesör oldu. Yale Üniversitesinde ikinci bir kürsüye daha profesör olarak atandı. Dünyada yeni kurulmaya başlayan Moleküler Biyoloji dalının ilk birkaç profesöründen biri oldu. (Watson ve Crick sarmal modelindeki dna sarmalının çözelti içinde o halde nasıl durduğunu keşfeden adam - solvofobik kuvvet ) Amerikan Ulusal bilimler akademisine Üye olarak seçildi. Buraya seçilen ilk ve tek Türk oldu. İki defa Nobel' e aday gösterildi. Defalarca Nobel Akademisinin isteği üzerine Nobel'e adaylar gösterdi. Dünyanın sayısız yerinde sayısız buluşları ve teoremleri ile ilgili sayısız konferans verdi. 26 yaşından beri devam ettiği Yale Üniversitesinde Moleküler biyoloji ve kimya olmak üzere iki kürsüde profesör ve son 7 senedir görev yaptığı Yıldız Teknik Üniversitesinde ise Kimya dalında olmak üzere bir kürsüde Profesör olarak görevini sürdürüyor. www.kimkimdir.gen.tr   12.SINIF- 19.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: EŞİMİ   SEÇERKEN Sınıf: 12.   sınıf Yeterlik Alanı: Aile   ve toplum Kazanım: Eş   seçiminin önemini ve eş seçiminde dikkate alınacak unsurları açıklar.(Kazanım Numarası 159) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–67 (Özellikler Tablosu) Kaynak: MEB,   c. (2002)’den uyarlanmıştır.   Süreç: 1.Ööğrenci sayısı kadar çoğaltılmış olan Form–67 (Özellikler Tablosu)   öğrencilere verilir ve evlenecekleri insanda aradıkları özellikleri   kendilerine verilen tabloya yazmaları ve tabloda verilen ifadelere göre   işaretlemeleri istenir. 2.Öğne kadar “mutlaka” ve ne kadar “asla” cevaplarının olduğunu belirleyip   sınıfla paylaşmaları istenir. 3.Öğbeklentilerinin hangilerinden vazgeçebileceklerini ve “asla” cevaplarını ne   kadar yumuşatabileceklerini tartışmaları istenir. 4.Etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları   sorulur ve düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 5.Eş   seçiminin ve eş seçiminde dikkate alınacak unsurları fark etmenin övurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:               FORM–67 ÖZELLİKLER TABLOSU Aradığınız   özellikler Mutlaka   olmalı Olursa   iyi olur/şart değil                                                                                                                                                                 12.SINIF- 20.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: ÖZ   GEÇMİŞİM Sınıf: 12   sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel   ve Mesleki Gelişim Kazanım: Çeşitli   amaçlar için öz geçmiş yazar. (Kazanım   Numarası 231) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–68 Öz geçmiş nedir? Form–69 Öz geçmiş Örnekleri Form–70 Öz geçmiş Formu Hazırlayan: K.   Ayla SIRIKLI, Erkan (2005) ve MEB, c.(2002)‘den yararlanılmıştır.   Süreç: 1.Öğhiçbir bilgi vermeden iş başvurusunda kullanmak üzere kendi öz geçmişlerini   yazmaları istenir. 2.Öğözgeçmişle ilgili aşağıdakine benzer sorular sorulur ve bu konulardaki   düşünceleri alınır: Öz   geçmiş nedir? Öz   geçmişimizde ne tür bilgiler olmalı? Hangi   amaçla hazırlanır? Etkili bir   öz geçmiş nasıl olmalıdır? Neden   farklı türde özgeçmişler yazılır? Vb. 3. Form–68 (Öz geçmiş Nedir?) öğverilerek bir önceki aşamadaki soruların cevaplarındaki eksiklikler   tamamlanır. Form–69 (Özgeçmiş Örnekleri) öğrencilere verilir ve gruplar   halinde incelemeleri istenir. 4.İnternetten   bu konuda daha geniş bilgi alabilecekleri belirtilir. 5.öğrenciye Form–70 (Özgeçmiş Formu) verilir ve etkinliğin başında yazdıkları   öz geçmişlerini, edindikleri yeni bilgilerle bu formata göre yeniden   düzenlemeleri istenir. 6.Gönüllü   öğrencilerin yazdıkları öz geçmişlerini sınıfla paylaşmaları istenir. 7.Öğhazırladıkları öz geçmiş örneğini “Eğitsel ve Mesleki Planlama” dosyalarına istenir.   Öz geçmiş yazmanın ve öz geçmişlerini bilgi, beceri ve ilgileri ile ilgili   gelişmeleri ekleyerek zaman zaman güncellemelerinin önemi ve gereği vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır. 8.Etkiliğsonunda öğrencilere eve gittiklerinde 10 yıl sonrası ile ilgili hayal   kurmaları ve iş başvurusu için sahip oldukları bilgi, beceri deneyim ve   eğitim durumlarını belirten bir öz geçmiş yazmaları söylenir. İsteyen öğrencilerin   yazdıkları hayali öz geçmişlerini bir sonraki hafta sınıf arkadaşları ile   paylaşabilecekleri belirtilir.   Değerlendirme:                                                   FORM–68 ÖZ GEÇMİŞ NEDİR? Öz geçmiş oluşturma, iş arayışınız içersindeki en kritik süreçtir. İlk izlenimi verecek olan bir öz geçmiş eğer etkili bir biçimde hazırlanmaz ve sunulmaz ise diğer öz geçmişler arasından seçilip istediğiniz hedefe ulaşmanızda sizi yarı yolda bırakabilir. Öz geçmişin ana amacı sizin görüşmeye çağrılmanızı sağlamaktır. Belli bir iş türü için işverene ne sunmanız gerektiğini söyler. Öz geçmişiniz, sizi yaklaşık 30 saniyede aktaran reklâmınızdır. Ana amacı ise sizin yerinize konuşmak ve görüşmeye çağrılmanızı sağlamaktır. Bir Öz geçmişte Neler Olmalı? Öz geçmişimizde kimlik bilgileri, profesyonel hedef, deneyim, askerlik durumu, eğitim, diğer bilgiler, referanslarla ilgili bilgiler yer almalıdır. Etkili Bir Öz geçmiş Nasıl Olmalı? Öz geçmişiniz öncelikle; Sizin      bilgi, beceri ve yeterliklerinizi öne çıkarmalı. Başvuruda bulunduğunuz şirket için neler yapabileceğinizi      ortaya koymalı. Karşınızdaki işverenin neyi bilmek      istediğine cevap vermeli. Diğer      öz geçmişler arasında dikkati çekerek o görevi etkin bir biçimde nasıl      doldurabileceğinizi göstermeli, her şeyden önemlisi bunları ifade ederken      yanlış veya eksik bilgi vermekten, kendinizi olduğunuzdan farklı      göstermemelidir. Öz geçmişinizde güçlü ve etkili      yönlerinizi ortaya çıkarmanız gerekmektedir. Başarılar bölümü öne      çıkarılmalı ve somut olgularla desteklenmelidir. En iyi neyi yapabildiğinizle      başvurduğunuz pozisyonun birbiriyle alakalı olmasına dikkat      edilmelidir. Kronolojik      olmalı. Etkili bir öz geçmiş için bazı püf noktalar şunlardır: Öz      geçmişinizin düzenli olmasına özen gösterin. İlk bakışta tarih sıraları,      isim, başlıklar vb. hepsi muntazam bir şekilde A4 kâğıt üzerine ve      mümkünse bilgisayarda yazılmalıdır. El yazısı ile yazılan öz geçmişler çok      fazla dikkate alınmaz. Sizi      diğer insanlardan ayıran kişisel becerilerinize, edindiğiniz deneyimlere      ve özelliklerinize yer verin. Geçmişinizden      çok geleceğe yönelik yapabileceklerinize odaklanın. Başvurduğunuz      pozisyonun yapmak zorunda olduklarınızdan çok yapmaktan keyif alacağınıza      inandığınız bir iş olduğundan emin olun. Bu işin size uygunluğunu ifade      edin. Başvurduğunuz      pozisyon için gerekli olan bilgi ve becerileri önceden araştırıp sizin      bilgi ve becerileriniz arasında yer alıp almadığını öncelikle görün. Daha      sonra bu becerilerinizi öz geçmişinizde kısaca ön plana çıkarın. Sizi      iyi bir aday olarak nitelendirmeleri için onların adına siz en iyi      olduğunuz yanlarınızı ortaya koyun. Ortaya      koyduğunuz becerilerinizi geçmiş tecrübelerinizde nasıl kullandığınızı      belirtin. Kariyer      hedeflerinizi veya amacınızı kısaca öz geçmişinizin başına yazabilirsiniz.      (Ancak bu hedefi belirlerken başvuruda bulunduğunuz pozisyonla      ilişkilendirin ya da eğer başka alanlarda da değerlendirilmesini de      istiyorsanız başvuracağınız pozisyonla yakın ya da benzer bir alan      değilse, genel bir başvuru amaçlıysa öz geçmişinizin başına hedef      eklemekten kaçının, çünkü yanlış veya istemediğiniz bir yer için      çağrılabilirsiniz). Sıra      dışı ya da tehlikeli hobilerinizi sıralamaktan kaçının. Dini      inançlarınızı ve siyasi görüşünüzü belirtmeyin. Eğer      referans belirtecekseniz referansta belirttiğiniz kişilerin konudan      haberdar olmalarını mutlaka sağlayın. Referans      olarak çok ünlü bir kişinin adını yazmayın onu sevmeyenler de olabilir. Farklı      amaçlar için farklı öz geçmişler yazın.                   FORM–69 ÖZ GEÇMİŞ ÖRNEKLERİ   ÖZ GEÇMİŞ AMAÇ Bugüne kadar kazanmış olduğum iş deneyimimi daha üst düzeye çıkarabileceğime emin olduğum kuruluşunuzda görev almak. KİŞİSEL BİLGİLER T.C. Kimlik Nu:               123456789123 İsim:                                      Umut Ural Altay Telefon:                               (212) 376 56 / Cep Tel : (533) 675 31 E-mail Adresi:                     \n Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir. Doğum Tarihi:                    19.05.1980 Doğum yeri:                                  Ankara Adres:                                  Çağlayan Sok. Nu: 25 Şişli/İSTANBUL Medeni Hâli:                     Bekâr Askerlik Durumu:            2007’ye kadar tecil edilmiştir. Sürücü Belgesi:                Var   EĞİTİM 2004 – 2006 Lisansüstü Bilgi Üniversitesi, Reklâmcılık Bölümü 1998 – 2003 Lisans İstanbul Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Halkla İlişkiler Bölümü 1991 – 1998 Atatürk Lisesi   İŞ DENEYİMİ 2003 – Reklâm Atölyesi, İstanbul, Metin Yazarlığı Haziran – Ekim 2003 HSBC Bankası, Pazarlama Bölümü, İstanbul, Stajyer Bankanın reklâm ve halkla ilişkiler kampanyalarının yapılmasına yardımcı olmak. Haziran – Eylül 2001 A&B Tanıtım, İstanbul, Stajyer Basında çıkan sektörel haberleri takip etmek, müşteri ilişkilerine yardımcı olmak. ALINAN EĞİTİMLER 2003 – 2004 Reklâmcılık ve Tanıtım Sertifika programı, Michigan Üniversitesi Mayıs - Ağustos 2001 Metin Yazarlığı Programı, Bilgi Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi Mart – Haziran 2002   BURS VE ÖDÜLLER Kristal Elma Türkiye Reklâm Ödülleri Yarışması Üçüncüsü Mayıs 2003 Kentleşme Projesi Türkiye Üçüncülüğü Agora Halkla İlişkiler Yarışması, İstanbul   BİLDİĞİ YABANCI DİLLER İngilizce   BİLGİSAYAR MS Ofis Programları (Word, Excel ve PowerPoint)   ÜYELİKLER Türkiye Reklamcılar Derneği TEMA vakfı Greenpeace   GÖNÜLLÜ ÇALIŞMALAR Greenpeace TEMA   HOBİLER Tenis oynamak. REFERANSLAR Koray Tanaltay, HSBC Bankası İnsan Kaynakları Sorumlusu (212) 581 45 e-posta: \n Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.   A. Cem Erdoğan, Reklâm Atölyesi Reklam Bölüm Yardımcısı (212) 351 86 . e-posta: \n Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.       ÖZ GEÇMİŞ AMAÇ Bugüne kadar kazanmış olduğum iş deneyimimi daha üst düzeye çıkarabileceğime emin olduğum okulunuzda görev almak. KİŞİSEL BİLGİLER T.C. Kimlik Nu:       123456789123 İsim:                          Ayşe Doğan Telefon:                    Tel : (312) 475 29 ..       Cep Tel : (537) 475 62 .. E-mail Adresi:         \n Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir. Doğum Tarihi:        02.10.1976    Doğum yeri:                       Ankara Adres:                      Orhan Veli Sok. Nu: 25, Balgat /Ankara         Medeni Hali:           Bekâr Sürücü Belgesi:     Var   EĞİTİM Yüksek Lisans: Ankara Üniversitesi, Yaratıcı Drama 1998–2000 Lisans: Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Anaokulu Öğretmenliği, 1998 Lise: Aliye Yahşi Kız Meslek Lisesi, 1994   İŞ DENEYİMİ 2000, devam 2000, Anaokulu Öğretmeni ve Drama Lideri, Özel Akyan Anaokulu 1998 – 2000, Anaokulu Öğretmeni, Özel Gökkuşağı Anaokulu 1994 –1998, Yardımcı Öğretmen, Özel Gökkuşağı Anaokulu 1993 – 1994, Stajyer, Özel Sevgi Anaokulu   ALINAN EĞİTİMLER Aralık – Nisan 1999, Çoklu Zekâ Uygulamaları, Başkent Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi Şubat – Mart 2000, Çocuklarda Sosyal Beceri eğitimi, Ankara Üniversitesi   BİLDİĞİ YABANCI DİLLER İngilizce   BİLGİSAYAR MS Ofis Programları (Word, Excel ve PowerPoint)   ÜYELİKLER Çağdaş Drama Derneği   BİLDİĞİ YABANCI DİLLER İngilizce   HOBİLER Latin dansları Tiyatro REFERANSLAR Sibel Erdoğan, Özel Yağmur Anaokulu (312) 412 80 .. \n Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.   Gülfem Çakır, Özel Gökkuşağı Anaokulu (312) 256 28 .. \n Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.                                       ÖZ GEÇMİŞ AMAÇ İş deneyimimi daha üst düzeye çıkarabileceğime emin olduğum hastanenizin diş polikliniğinde görev almak. KİŞİSEL BİLGİLER T.C. Kimlik Nu:       123.456.789.123 İsim:                          Ecem Canay Genç Telefon:                    (442) 255 82 / cep tel : (542) 679 34 .. E-mail Adresi:         \n Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.        Doğum Tarihi:        04.08.1977    Doğum yeri:                      Nevşehir Adres:                       475. Sok. Nu: 34, Nevşehir Medeni Hali:           Bekâr Sürücü Belgesi:     Var   EĞİTİM Lisans 1995 – 2000, Ankara Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi Lise, 1995, Nevşehir Anadolu Lisesi İŞ DENEYİMİ 2004 - Devam 2000, Diş Hekimi, Özel Sağlık Hastanesi Diş Polikliniği, Erzurum   ALINAN EĞİTİMLER 2004, Ulusal 3. Ortodonti Kongresi 2000, Ulusal Ağız ve Diş Sağlığı Kongresi   BİLDİĞİ YABANCI DİLLER İngilizce   BİLGİSAYAR MS Ofis Programları (Word, Excel ve PowerPoint)   ÜYELİKLER Diş Hekimleri Odası   GÖNÜLLÜ ÇALIŞMALAR 2000-2003 Okullarda diş taraması ve tedavisi   HOBİLER Kayak yapmak Ata binmek REFERANSLAR Ahmet Turan Özel Sağlık Hastanesi Başhekimi (212) 281 70 .. e-posta: \n Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.   Prof. Dr. Neriman Akyol Ankara Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi (312) 423 78… e-posta: \n Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.                                         FORM–70 ÖZ GEÇMİŞ FORMU   ÖZ GEÇMİŞ AMAÇ KİŞİSEL BİLGİLER T.C. Kimlik Nu: İsim:               Telefon: E-mail Adresi:                      Doğum Tarihi:        Doğum yeri:            Adres:                        Medeni Hâli: Sürücü Belgesi:                EĞİTİM               İŞ DENEYİMİ               ALINAN EĞİTİMLER     VERİLEN EĞİTİMLER       BURS VE ÖDÜLLER       BİLDİĞİ YABANCI DİLLER       BİLGİSAYAR       ÜYELİKLER       YAYINLAR       GÖNÜLLÜ ÇALIŞMALAR         HOBİLER   REFERANSLAR                       12.SINIF- 21.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: ÖZEL   HAYAT Sınıf: 12.   sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler   Arası İlişkiler Kazanım: İnsanların   özel hayatına saygı gösterir. (Kazanım   Numarası 144) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Kâğıt ve kalem Hazırlayan: Serdar   ERKAN, K.Ayla SIRIKLI   Süreç:    Öğrencilerden        insanların özel hayatına saygısızlık olarak adlandırılacak davranışlarda        örnekler vermeleri istenir.    Öğrencilerin        verdiği örnek davranışlar tahtaya yazılarak özel hayata saygısızlık        olarak nitelendirilebilecek davranışların bir listesi yapılır.        (Öğrencilerin verdiği cevaplara siz de eklemeler yapabilirsiniz).    Öğrenciler        5’erli gruplara ayrılarak tahtada yazılı olan insanların özel hayatına        saygısızlıkla ilgili davranışlara örnek oluşturacak birer senaryo        yazmaları istenir. 5 dakika süre verilir ve yazıkları senaryo ile ilgili        canlandırma yapmaları ve sınıfa sunmaları istenir.    Tüm        grupların canlandırmaları bittikten sonra öğrencilerin neler        hissettikleri sorulur ve düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir.        Kendi hayatlarından ya da çevrelerinden bu konuda örnek yaşantıları        olanların isterlerse sınıfa anlatabilecekleri belirtilir.    Öğrencilere        İnsanların özel hayatına saygı ile ilgili aşağıdakine benzer sorular        yönlendirilerek grup etkileşimi başlatılır: Neyi   özel hayat olarak algılıyorsunuz? Kendi   sınırlarımızı nasıl çizeriz? Başkalarının   sınırlarını nasıl görürüz ve saygılı oluruz? Özel   hayatımızı korumak bize ne kazandırır? Çevrenizdeki   insanların başkalarının özel hayatlarına saygısızlık olarak nitelendirilecek   davranışlarına tanık oluyor musunuz? Çevrenizdeki   insanlar diğer insanlara bu şekilde davransa tepkiniz ne olurdu? Özel   hayatınıza saygısızlık olarak niteleyebileceğiniz bir davranışla   karşılaştınız mı? Ne   hissettiniz ve nasıl bir tepki verdiniz? Daha   önce böyle bir davranışla karşılaşmadınızsa, karşılaşırsanız nasıl bir tepki   verirdiniz? Sizin   başkalarının özel hayatına saygısızlık olarak nitelenecek davranışlarınız   olmuş mudur? Kendinizi   bu konuda objektif olarak değerlendirebilir misiniz? Kendi   başınıza gelse rahatsız olacağınız bir davranışı başka insanlara   sergilediğiniz oluyor mu?    İnsanların        özel hayatına ve sınırlarına saygı göstermenin toplumsal yaşamda ve        insan ilişkilerindeki önemli vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden bir sonraki etkinlik   için yerel çevrede bulunan işleri araştırmaları, işyerlerini ziyaret etmeleri   ve topladıkları bilgileri sınıfa getirmeleri istenir).   Değerlendirme:               12. SINIF 22. ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: YEREL ÇEVREDE İŞ VAR MI? Sınıf: 12. Sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Yerel   çevrede bulunan işleri değerlendirir. (Kazanım   numarası 222) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran KILIÇ   *Bu   kazanım ve etkinlik daha çok küçük şehirlerde ve ilçelerdeki öğrenci ve   okullar için daha uygundur. Büyük şehirlerdeki öğrenciler ve okullar için   alternatif kazanımlar ve etkinlikle üretilebilir. Süreç:    Öğrencilere iş imkânlarının yakın yerel        çevrede de bulunabileceği belirtirek ve etkinlik başlatılır.    Öğrencilerden bir önceki haftadan yerel        çevrede bulunan iş yerleriyle ilgili ziyaret edip topladıkları bilgileri        sınıfla paylaşmaları istenir ve öğrencilere aşağıda verilenlere benzer        sorular sorulur. Yerel çevrenizde bulunan işler nelerdir? Yerel çevrenizde bulunan işlerin sizce gelişme   imkânı var mı? Yerel çevrenizde   bulunan işyerlerindeki çalışanların özellikleri neler? Yerel çevrenizde bulunan iş yerlerinin   karşılaştıkları güçlükler neler? Yerel çevrenizde bulunan iş yerlerin yaşadıkları   kolaylıklar neler? Yaşadığınız yerin özelliklerinin yerel çevrede   bulunan işlere olan katkısı neler?      Öğrencilerin yukarıda belirtilen sorularla        ilgili cevapları alındıktan sonra öğrencilere        cevaplarını beraberce düzenleyip broşür,         afiş haline getirebilecekleri belirtilir.    Öğrencilere iş dünyasında pek çok        büyük şirketin işlerine yerel çevrelerinde başlayıp geliştikleri, ya da        yerel çevrede markalaşan işyerlerinin olduğu hatırlatılır, ülkede bu        durumda olan işyerleri ile ilgili örnekler tartışılabilir.    Öğrencilere kendilerinin de yerel        çevredeki işlere katkıda bulunabilecek düşüncelerini, projelerini        sunabilecekleri söylenir. (Örneğin, sokaklarda bolca bulunan turunç        ağaçlarının sadece yiyecek amaçlı olarak kullanılmaması, yerel çevredeki        iş yerlerine daha farklı katkıda bulunması).    Öğrencilere etkinlikle ilgili        düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir.    Öğrencilere yerel çevredeki        işlerle ilgili değerlendirmelerini bu etkinlikle sınırlı tutmamaları        belirtilerek etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                           12. SINIF 23. ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: NASIL GÖRÜŞECEĞİM? Sınıf: 12. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: İş görüşme tekniklerini açıklar. (Kazanım Numarası 232) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–71 (İş Görüşmesi ve Soruları) Form–72 (Dış Görünüş Kontrol   Listesi)   Hazırlayan:   Şükran KILIÇ-MEB,c. (2002) ve Erkan   (2006)’dan yararlanılmıştır.   Süreç: 1.Etkinliğbaşlamadan önce öğrencilerle beraber sınıfın uygun olan bölümünü sıralardan   ve sandalyelerden yararlanarak bir büro odasıymış gibi kurulur. 2.Öğiş görüşmesiyle ilgili bir canlandırma yapılır ve canlandırmaya ilişkin   açıklama ve rol dağılımı aşağıdakine benzer bir şekilde yapılır: “Şirket,   sürücü alacaktır, sürücü ile şirketin üst düzey yöneticileri, şirket müdürü”,   personel müdürü, insan kaynakları müdürü, aday ile iş görüşmesi yapacaktır.” 3.İtane sürücü ve üç yönetici sınıftan canlandırılmak üzere seçilir ve şirket   yöneticisi rolündeki öğrencilere, gelen sürücü adayı rolündeki öğrencilere   Form–71 (İş Görüşmesi ve Soruları) verilir ve yönetici rolündeki   öğrencilerin, sürücü adayı rolündeki öğrencilere soruları yöneltmeleri ve   puan vermeleri istenir. En çok puanı alan adayın işe alınacağı söylenir. 4.Sınıdiğer öğrencilerden de bu süreci izleyerek etkinliğe katılmalarını, sorular   kendilerine sorulsaydı ne cevap verebileceklerini düşünüp kendilerine puan   vermeleri istenir. 5.Öğiş görüşmelerine gitmeden önce kıyafet seçimi ve temizliğinin de önemli   olduğu vurgulanır ve öğrencilere Form–72   (Dış Görünüş Kontrol Listesi) verilir. 6.Öğrolleri ile ilgili neler hissettikleri, diğer öğrencilerin izlerken neler   hissettikleri, roldeki sürücü adayların davranışları, cevapları konusunda   öğrencilerin düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 7.Öğiş görüşmesinin iş arama sürecinin önemli bir bölümü olduğu ve bu süreçte hem   dış görünüşlerinin hem de bireysel özelliklerinin, eğitimlerinin işe   uygunluğu açısından önemli olduğu söylenerek etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                         FORM–71 İŞ GÖRÜŞMESİ VE SORULARI   İŞVERENLERİN SIK SIK SORABİLECEĞİ SORULAR:   Çalışmak için niçin burayı tercih ettiniz?   Bu işi neden tercih ettiniz?   Bu iş için hangi özelliklerinizin uygun olduğunu düşünüyorsunuz?   Ne kadar ücret alacağınızı düşünüyorsunuz?   Bu işyerine ne gibi katkılarınız olabilir?   Daha önceli iş tecrübeleriniz nelerdir?   Daha önceki iş yerlerinden (iş yerinden) ayrılma sebebiniz neydi?   Neden başka birinin yerine sizi işe alalım?   İŞ GÖRÜŞMESİ SIRASINDA VE SONRASINDA SIK SIK SORULABİLECEK SORULAR:   Bu İş yerinde başarılı olmak için gereken en önemli özellikler nelerdir?   BU iş yerinin çalışanlarına sunduğu imkânlardan bana bir fikir verebilir misiniz?   Sizin iş yerinizde çalışmanın zorlayıcı tarafları nelerdir?                                         FORM–72   DIŞ GÖRÜNÜŞ KONTROL LİSTESİ:   İş görüşmesine girmeden önce      şunlar yapmalıyım   Saçlarıma bakım yaptırmalıyım,      kestirmeliyim,   Ayakkabılarımı boyamalıyım,   Kıyafetlerimi kontrol etmeliyim,      ütülemeliyim,   Beden bakımımı yaptırmalıyım      (tırnak, sakal kesimi)   Güzel kokmalıyım.   Başka……   GİYECEKLERİM VE YANIMDA GÖTÜRECEKLERİM:   Takım      elbise, Etek,      Pantolon,      Kravat,      Çorap,      Ayakkabı,      Fular,      Manto Evrak      çantası, Özgeçmiş      kopyaları, Not      kâğıdı, Çalışma      örnekleri vb..                         12. SINIF.24 ETKİNLİK Etkinliğin Adı: MESLEK   YAŞAMI VE ETİK Sınıf: 12.   sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel   ve Mesleki Gelişim Kazanım: İş   ve Meslek Yaşamında Etik değerlerin önemini fark eder. (Kazanım Numarası 228) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran   KILIÇ- Ören (2003), Kaynak Dergisi (2003)’den ve www.pdr.org.tr/etik_kurallar_kitapcıgından   yararlanılmıştır. Süreç:    Öğrencilere        “Etik Değerlerden” ne anladıkları sorulur ve cevaplar alınır.    Öğrencilerden        cevaplar alındıktan sonra öğrencilere aşağıdakine benzer bir açıklama        yapılır: “Etik değerler, kanunların ötesinde toplumsal norm ve beklentilere   uyumlu davranmak için gerekli yaklaşımları ifade eder. Tüm dünyada Etik kurallara uygun iş yapan   şirketlerin risk yönetimi, yönetim kalitesi, ürün ve hizmet kalitesi,   finansal yapı açısından başarılı oldukları   görülmektedir”.    İş        dünyasındaki etik değerlerin neler olabileceği öğrencilere sorulur ve        cevaplar alındıktan sonra geçmişten bugüne kalite ve müşteri anlayışını        temel almış Ahilik teşkilatının altın kurallarından öğrencilere örnekler        verilir: Hizmette   ayrım yapmamak Hizmetindekileri   korumak ve gözetmek Başkasının   malına hıyanet etmemek Ahdinde   sözünde vefalı olmak İşinde   ve hayatında doğru ve güvenilir olmak    Öğrencilere etik değerlerin toplumsal beklentilerin        farklı olduğu ülkelerde farklı olarak algılandığı ancak, bu konuda        yapılan çalışmaların küresel boyutta da bazı etik değerlerin olduğu        söylenir ve etik değerler tahtaya yazılır: Kurumsal Sosyal   Sorumluluk: İş yaşamının daha iyi bir toplum   ve daha iyi bir çevre için gönüllü olarak katkıda bulunmasıdır. Çevreyi Koruma   Sorumluluğu: İş yaşamında tüm çalışanların hem kendi çalışmalarında, hem   de iş ortaklarının çalışmalarında çevreye zarar vermemeye azami dikkat göstermeleri olarak kabul   ediliyor. Ayıplı veya Yanıltıcı   Ürün, Hizmet veya Davranışlar:   Bilerek müşterilerine zarar verecek ve/veya onları yanıltacak   ürün veya hizmet sunarlarsa, etik kuralları çiğnemiş olurlar. 5.Öğiş dünyasında olduğu gibi mesleki etiğe ne zaman gereksinim duyulduğu ve   meslek hayatında kimlere karşı sorumluluk sahibi olunduğu sorulur ve   tartışılır. 6.Öğgelen cevaplara ek olarak aşağıdakiler öğrencilere okunur:   Mesleki etik ne   zaman? Yaptıklarımız   başkasını etkiliyorsa, sorumluluk ve hesap verme söz konusudur ve   etik ilkelere gereksinim vardır. Kime karşı   sorumluyuz? Kendimize, Yakınlarımıza, Meslektaşlarımıza, İşverenlere, Yönetenlere ve yönetilenlere, Müşteri/Kullanıcı/Tüketicilere, Mesleğe, Topluma, Kültüre, Çevreye    Öğrencilere        her mesleğin bir etik kuralı olduğu vurgulanır ve Psikolojik Danışma ve        Rehberlik Hizmetlerinin etik kurallara uygun davranmayı sağlamak için        edindiği Temel İlkeler ve Etik standartlar örnek olarak verilebilir: PDR elemanlarının   benimsemeleri gereken başlıca temel ilkeler:        Yeterlik     Dürüstlük,             Duyarlı         ve saygılı olma,     Bireysel         ve kültürel farklılıklara saygılı olma,     Sosyal         sorumluluk,     Mesleki         ve bilimsel sorumluluk,    PDR Etik Standartlar: Yetkinlik   sınırları, Uzmanlıkta   sürekli gelişme, Bireysel   farklılıklar, Başkalarına   saygı, Başkalarına   saygı, Gizli   bilgi, Profesyonel   kimlik, Ücret      Öğrenciler çevrelerindeki yakınlarından, ünlü iş        adamlarından etik değerlere önem verenlerden örnekler verebilir ve bu kişiler        sınıfta tartışılabilir.    Öğrencilere iş yaşamı ve mesleki etik değerin önemini        çevrelerinde çalışanların hayatlarında gözleyebilecekleri belirtilir ve        etkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 10. Öğrencilere iş dünyasında olduğu   gibi meslek yaşamında da etik değerler olabileceği ve bu değerlerin her   meslek için geçerli olduğu vurgulanır.   Değerlendirme:     12. SINIF- 25.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: MESLEKİ   HEDEFLERİM Sınıf: 12.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel   ve Mesleki Gelişim Kazanım: Kısa   ve uzun dönemde mesleki hedeflerini belirler. (Kazanım Numarası 226) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç - Hazırlayan: Şükran   KILIÇ   Süreç: 1.Öğhedef belirlemenin hayatın her aşamasında olduğu gibi mesleki hedeflerini   belirlemede de önemli olduğu belirtilerek etkinlik başlatılır. 2. Öğrencilerden seçmeyi düşündümesleklerle veya meslekle ilgili hedeflerini boş bir kâğıda sıralamaları   istenir. 3.Öğsıralamayı tamamladıktan sonra, öğrencilerden mesleki hedeflerin yanına kısa   ve uzun dönemde olanları işaretlemeleri ve buna göre tekrar bir sıralama   yapmaları istenir. 4.Öğsıraladıkları kısa ve uzun dönemdeki mesleki hedeflerini sınıfla paylaşmaları   istenir. 5.Öğçevrelerinde gelecekte seçmeyi düşündükleri mesleği yapan kişilerle de   konuşarak onların mesleki hedeflerini belirlemede nasıl bir yol izledikleri   ve bu yollardan kendilerinin de faydalanıp faydalanamayacaklarını   değerlendirmelerinin önemi vurgulanır. 6.Öğkısa ve uzun dönemdeki hedeflerini mesleki anlamda da oluşturmalarının   geleceğe yönelik sağlıklı adımlar atmada önemli olduğu vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   *(Öğrencilerden   bir sonraki hafta yapılacak etkinlik için gazetelerin iş ilanı sayfalarından   ve insan kaynakları eklerinden, elektronik iş arama sayfalarından kendileri   için uygun olacak iş imkânlarını incelemeleri ve iş ilanlarını sınıfa   getirmeleri istenir).   Değerlendirme:                                                           12. SINIF- 26.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: NE İŞ   OLSA YAPAR MIYIM? Sınıf: 12.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel   ve Mesleki Gelişim Kazanım: Ortaöğretim   sonrasında kendisine uygun olacak iş imkânlarını belirler. (Kazanım Numarası 223) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran   KILIÇ Süreç: 1.Öğbir önceki hafta inceledikleri ve sınıfa getirdikleri iş ilanlarının neler   olduğu sorularak etkinlik başlatılır. 2.Öğsınıfa getirdikleri iş ilanlarından ortaöğretim sonrasında üniversiteye devam   etmediği takdirde kendileri için uygun olacak iş imkânlarının bir listesini   yapmaları istenir. 3.Öğortaöğretim sonrasında kendilerini için uygun olan iş imkânlarının neler   olduğu sorulur ve hazırladıkları listedeki iş imkânlarını sınıfla   paylaşmaları istenir. 4.Öğsınıfa getirdikleri iş ilanlarının birbirleriyle değiştirmeleri ve   değiştirdikleri iş ilanlarından yaptıkları listeye ekleyebilecekleri iş   imkânlarının olup olmayacağını incelemeleri istenir. 5.Öğlistelerine ekledikleri yeni iş imkânlarının neler olduğu sorulur ve   etkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 6.Öğortaöğretim sonrası kendileri için uygun olacak iş imkânlarını belirlerken   kişilik özellikleri, ilgileri, yetenekleri, işin nitelikleri ve koşulları vb.   pek çok etkeni göz önünde bulundurmalarının önemli olduğu hatırlatılarak   etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:     12.SINIF- 27.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: SINAVA   GİRERKEN Sınıf: 12.   sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel   ve Mesleki Gelişim Kazanım: Yükseköğretim   kurumlarına giriş sınavı öncesi, fiziksel açıdan   sınav başarısını etkileyen etmenleri açıklar. (Kazanım Numarası 61) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–73 (ÖSS Öncesi Uzman Önerileri) Hazırlayan: K.   Ayla SIRIKLI-http://www.torpil.com’dan yararlanılmıştır. Süreç: 1.Öğrencilere 12. sınıf “Sınava İlişkin Duygular” adlı 14.ilgili hatırlatmalar yapılır. 2.Bu etkinlikte ise sınav başarısını   etkileyen fiziksel etkenler üzerinde duracağımız belirtilir ve öğbu etkenlerin neler olabileceğini söylemeleri istenir. 3.Öğrencilerin belirttiğitahtaya yazılır ve varsa eksikler de eklenerek aşağıdakine benzer bir liste   yapılır: Sınav Başarısını   Etkileyen Fiziksel Etkenler: Sınav   öncesi beslenme, Sınav   sırasında yiyecek içecek tüketme, Uyku, Sağlık,   İlaç kullanımı, Giyim, Sınav   ortamı, ışık, ısı, havalandırma, sıra, masa, sandalye, vb. Dinlenme,   sınav öncesi ve sınavda gevşeme egzersizleri, Diğer   fiziksel etmenler.( Tuvalet vb). 4.Öğrencilere aşağıdaki durum okunur: Durum: “Ali lise son sınıf öğrencisidir ve   sınav günü gelmiştir. Başarılı bir öğrenci olduğundan, kendini iyi   tanıdığından, ne istediğini bildiğinden, daha önce katıldığı deneme sınavları   sayesinde sınav deneyimi olduğundan ve yüksek puanlar aldığından dolayı   kendine ve bilgilerine güveni tamdır. Sınava ilişkin kaygı düzeyi çok yüksek   değildir. Ama çok kalabalık bir ailesi vardır ve hepsi Ali’nin üzerine çok   düşmektedir. Sınava ilişkin birçok yaygın önyargıya, geçersiz inanca   sahiptirler ve bunlar da onların hatalı davranmalarına yol açmaktadır. Sınav   öncesi hepsi farklı farklı önerilerle Ali’ye sunmakta ve ona destek   verdiklerini düşünmektedir. Ayrıca arkadaşları da çevreden duydukları bunlara   benzer birçok önerilerde bulunmaktadır. Oysa bu öneri ve dayatmalar Ali’yi   hem çok sinirlendirmekte hem de sınava ilişkin kaygı düzeyini artırmaktadır.” 5.Öğrencilerden yukarıdaki ööğrenciye gerek ailesinden, gerek arkadaşlarından, gerekse yakın çevresinden   gelebilecek önerilere örnek vermeleri istenir. Verilen her örnek tahtaya   yazılır ve neden yanlış olduğu ve ne gibi olumsuz sonuçlar doğurabileceği   üzerinde durulur. 6.Öğrencilerden aşağıdakinecevaplar gelecektir. Siz de unutulan noktalarda eklemeler yapabilirsiniz: Babaannesi   bir türbe olduğunu ve oraya adak adayanların sınavı kazandığını belirterek,   sınavdan bir gün önce mutlaka oraya gitmeleri gerektiğini söyler. Annesi   sınav öncesi çok yemek yedirmeye çalışır. Tatlıdan fazla hoşlanmadığını   bildiği halde zihnini açar diye tatlı yemesini önerir, hatta zorlar. Karşı   komşuları okunmuş pirinç getirerek sınavdan önce bunları yutmasını, böylece   çok başarılı olacağını söyler. Babası   erkenden yatması için ısrar eder. Hatta uyku ilacı önerir. Babası   ile sınav salonunu görmeye giderler. Öğrenci için sorun yoktur ama babası   sıranın dar olduğunu düşünerek sıranın üzerine tahta yaptırmayı önerir. Annesi   sıra sert diye minder götürmesini önerir. Teyzesi   bir sürü çikolata, şeker, meyve suları ve süt almıştır. Sınavda bunları   yemesini, böylece daha başarılı olacağını söyler. Doğal   ürünlere meraklı bir komşuları şifalı otlarla bir çay hazırlar ve sınavdan   önce içmesini önerir. Yakın   bir arkadaşı dikkat toplayan bazı ilaçlardan söz eder. Annesi   sınav sırasında güneş gelirse diye perde götürmesini önerir. vb. 7.Bu tür davranışların öğrencileringüvenli öğrencinin bile sınav kaygısını artırmaktan başka bir işe yaramadığı   belirtilir. Öğrencilere diğer konularda olduğu gibi bu konuda da toplumda   yaygın önyargılar, geçersiz inançlar ve hatalı davranışlara çok sık   rastlandığı belirtilir ve bu konuda varsa kendi yaşantılarından ya da   çevrelerinden duydukları örnekleri sınıfla paylaşmaları istenir. 8.Öğrencilere Form–73 (ÖÖncesi Uzman Önerileri) okunur. Bu tip bilgileri ayrıca okul rehber   öğretmeninden ve çeşitli kitle iletişim araçlarından ulaşabilecekleri   belirtilir. Öğrencilerin bu konuda verilen bilgileri aileleri ile   paylaşmaları özellikle önerilir. (Bu konuda okul Rehber Öğretmeni ile   işbirliği içerisinde öğrenci velilerine bilgi vermek de çok yararlı   olacaktır). 9.Yükseköğretim kurumlarına giriş   sınavı öncesi, fiziksel açıdan sınav başarısını   etkileyen etmenleri bilmenin önemi vurgulanaraksonlandırılır. Değerlendirme:               FORM–73 ÖSS ÖNCESİ UZMAN ÖNERİLERİ Öğrenme      ile ilgili hazırlıklarınızı en geç sınavdan iki (2) gün önce bırakınız. Bazı      öğrenciler sınavdan önceki gece, geniş bir tekrar amacıyla geç saatlere      kadar uyumazlar. Bu hem fiziksel hem de zihinsel yorgunluğa neden olur. Bu      yüzden uzmanlar sınavdan önceki gece ders çalışılmamasını, normal zamanda      yemeğin yenilip uykuya gidilmesini önerirler. Sınavdan      bir hafta öncesinden başlayarak ama özellikle sınavdan bir gün öncesinde,      beslenmenize ve uykunuza özel önem gösteriniz. Fazla çay, kahve gibi      uyarıcı maddelerden ve sakinleştirici ya da uyarıcı niteliği taşıyan      ilaçları kullanmaktan kaçınınız. Sınav sabahı mutlaka dengeli bir kahvaltı      yapınız. Çevrenizdeki      insanlarla sınavla ilgili konuşmalara pek fazla girmeyin. Her zaman sınavı      başarmak istediğinizi düşünün. Sınav başarısını sınavla ilgili olumsuz      düşünceler üreterek artırmanın mümkün olmadığını kendinize hatırlatın.      Yaşama ne siyah ne de pembe camlı gözlüklerle bakın. Yaşamdaki tüm      renklerin sadece çıplak gözle daha gerçekçi görülebileceğini unutmayın. Gireceğiniz      sınavla ilgili koşullar üretmemelisiniz. Sayısal bölümden şu kadar net      yapmalıyım; Fen Bilimleri testinden bu kadar net yapmalıyım; hata      yapmamalıyım vb. gibi koşullar oluşturmayınız. Çünkü oluşturulan her koşul      sizin için birer tehdit haline gelebilir. Koşul yerine ancak strateji      oluşturabilirsiniz. Bu strateji önce sözel ya da sayısal bölümden başlayacağım,      soruları seçerek yanıtlayacağım ve soru gruplarını şu sıralamayla      cevaplandıracağım ve elimden geleni yapacağım biçiminde olabilir. Sınavdan      önceki birkaç gün içinde sınava gireceğiniz salonu mutlaka görünüz. Sınavdan      bir gün önce açık havaya çıkın. Rahatsız olacağınız ortamlara girmeyin. Sınava      giderken yanınızda götürmeniz gereken belge ve malzemeleri, ertesi gün      giyeceklerinizi akşam yatmadan hazırlayınız. Sınava şeker götürmeli mi?   İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Diyabet Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kubilay Karşıdağ, 'sınav sırasında tüketilen şekerin zihni açtığı' yargısının doğru olmadığını bildirdi. Sınava şeker götüren öğrencileri uyaran Prof. Dr. Karşıdağ, şunları söyledi: Şeker aç karnına alınırsa kan şekeri sınavda düşebilir. Bu nedenle beyin fonksiyonları yavaşlayabilir. Kan şekerini normal düzeylerde tutmak amaçlanır. Sınavda saf şeker alınırsa kan şekeri birden çıkıp daha sonra tam tersi bir anda düşebilir. Ellerde titreme, terleme, bayılma, halsizlik hissi ortaya çıkabilir. Saf şeker yerine şekerli bisküviler almak daha doğru olur. Kilolu olan çocuklarda sınav sonuna doğru şeker düşmeleri ortaya çıkabilir. Özellikle bu çocuklar, yanına bisküvi gibi şekerli besin getirmeli. İyi kahvaltı başarıyı artırır     Prof. Dr. Kubilay Karşıdağ, sınav sabahı iyi bir kahvaltı yapmanın performansı artırabileceğini bildirdi. Karşıdağ'a göre sınav günü şu şekilde bir kahvaltı yapılabilir: '2–3 dilim ekmek, beyaz peynir, zeytin, salatalık, domates, bir bardak süt. Kahvaltıda krem çikolota tüketmeyin. Kan şekerinin birden düşmesine neden olabilir. Bir gece önce ağır yiyecekler yemeyin. Sebze yemeklerini tercih edin. Sınavda yanınıza çok renkli katkı maddeli şekerler almayın.      Gerçek sınav günü nasıl bir kahvaltı ve ek olarak neler yiyecekseniz (çikolata, şeker vb.) denemeler evvelinde de aynı şeyleri yiyerek midenizi alıştırın; unutmayın ÖKS tarihi, sınav günü aşırı ve değişik yemeler neticesinde sınav salonunu erken terk etmek zorunda kalan öğrencilerin hikâyeleriyle doludur.       Aç karnına şeker yemeyin, kan şekeriniz düşer. Beyin fonksiyonları yavaşlar. Her zamanki gibi uyuyun        Alışkın olduğunuz uyku periyodunun dışına çıkmak sorun yaratabilir. Bu gece ne daha az, ne de daha fazla uyuyun.Uzmanlar, üniversite adaylarının bugünü, kendilerini fiziksel ve psikolojik olarak sınava hazırlayarak geçirmelerini tavsiye ediyor. Beslenmeye dikkat etmek, çok soğuk içecekler içmemek, dinlenmeye önem vermek gibi sağlıkla ilgili uyarılar adayın sınava fiziksel olarak hazırlanması açısından önemli. Adaylar alışmış oldukları uyku düzenini korumalı. Uzmanlara göre üniversite adayı normalde erken yatmıyorsa sınav için erken yatması son derece yanlış. Bu durum, vücudun biyoritminin bozulmasına ve sınav günü baş ağrısı, yorgunluk gibi rahatsızlıkların hissedilmesine neden oluyor. Sınav öncesi mesaneyi boşaltın       Sınav öncesi bol içecek almayın. Tuvalet ihtiyacınızı mutlaka giderin.        Sınava giren öğrencilerin, kesintisiz sınav salonunda kalmak zorunda olmaları, psikolojik ve fizyolojik olarak tuvalet ihtiyacı doğuruyor. Uzmanlar bu durumun yiyecek ve içecek kontrolüyle giderilebileceğini belirtiyor. Kayseri SSK Hastanesi Üroloji Servisi Şefi Opr. Dr. Tevfik Haktanır, bu konuda şunları söyledi: 'Ürolojik problemi olmayan ÖSS adaylarının 'Sınavda tuvalet ihtiyacım olur mu?' endişesiyle kendisini zorlaması, baskı altında tutması sorun yaratabilir. Alınacak en iyi önlem, sınav öncesi sınırlı içecek alınması, alkol, kolalı, kafein içeren sıvılar, bol miktarda meyve suyu alınması, acılı yiyecekler yenmemesi ve sınav öncesi mesanenin boşaltılmasıdır. Sınav öncesi boşalmış mesanenin 4–5 saatten önce miksiyon hissi uyandırmadan ancak dolabileceğinin telkin edilmesi en yararlı yöntemdir.'           Stres ve heyecanın insan vücudunun enerji tüketimini artırdığı ifade edilen açıklamada, ÖSS sınavı için son hazırlıkları yapan öğrencilere yönelik şu uyarılar yer alıyor:      “Öğrenciler için en önemli öğün kahvaltıdır. Düzenli olarak kahvaltı yapma alışkanlığı kazanılmalı ve sınav sabahı mutlaka kahvaltı yapılmalıdır. Gece boyu açlıktan sonra, vücudumuz ve beynimiz güne başlamak için acil olarak enerjiye gereksinim duyduğundan, kahvaltı yapılmadığı takdirde dikkat daha çabuk dağılmakta, baş ağrısı ve yorgunluk oluşmaktadır. Yapılan araştırmalar, iyi kahvaltı yapan öğrencilerin daha başarılı olduklarını ortaya çıkarmıştır.      ÖSS sınavının yapılacağı Pazar günü, sabah kahvaltısında, öğrencilerimize yeterli enerji ve besin öğelerini sağlayacak; peynir ve yumurta, birkaç dilim ekmek, pekmez-tahin, zeytin, domates, yeşilbiber, salatalık, maydanoz veya meyve bulunmalıdır.      Sindirim rahatsızlıkları ve zehirlenmelere yol açabileceği için sınavdan önce ve sınav sabahı, dışarıda ve açıkta satılan yiyecekler tercih edilmemeli, sınavdan bir gün önce kuru baklagiller gibi gaz yapıcı besinler tüketilirken dikkatli olunmalıdır.      Halk arasında şeker ve şekerli besinlerin dikkati ve algılamayı artırdığına yönelik yanlış inanışlar bulunmaktadır. Oysa karbonhidrattan zengin bu besinler tam tersi gevşemeye neden olmaktadır. Bu nedenle sınav öncesi ve sınav esnasında; şeker, şekerleme gibi basit şekerlerin yerine, kuru üzüm, erik ya da A ve C vitaminlerinin zengin olduğu taze meyve ve sebze gibi besinler tercih edilmelidir.      Balık, et, yumurta, fındık, fıstık ve ceviz tüketilmelidir. Bu besinler protein içerikleri nedeniyle uyanık kalma ve enerjinin tamamen kullanılmasını sağlar, içerdiği yağ asitleri beyin hücrelerinin çalışmasında önemli rol oynar. Kafeine Dikkat…      Sınav esnasında susamaya neden olacak yağlı ve tuzlu besinlerden kaçınılmalı, sınavda su tüketiminin yanı sıra, sıkılmış meyve suyu tüketmenin, hem sıvı ihtiyacını karşılayacağı, hem de konsantrasyonu artıracağı unutulmamalıdır.      Kafein içeren yiyecekler adrenalinin serbest kalmasına böylece stres düzeyinin artmasına neden olabilmektedir. Sınav öncesinde ve sınav sabahı çay, kahve kolalı içecekler gibi kafein içeren besinlerin yerine süt, meyve suyu, ıhlamur, kuşburnu gibi bitki çayları tercih edilmelidir. Sınav öncesi dinlenme      Dinlenme anında, bedensel rahatlamamızı sağlayan fiziksel egzersizler yapmak çok yararlı olacaktır. (Derin nefes alıp verme, gevşeme egzersizleri, spor yapma vb.)      Unutmayın, deneme sınavları gerçek sınav için oluşacak alışkanlığın alt basamağıdır. Gerçek sınav öncesi ne tür hazırlıklarda bulunacak ve neleri kontrol edecekseniz aynı şeylere dikkat ediniz.   http://www.torpil.com                             12. SINIF–28.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: KAPIDAN OLMUYORSA BACADAN GİRİN Sınıf: 12.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Mesleki deneyimin iş bulmada ve iş   başarısındaki önemini açıklar. (Kazanım Numarası 234) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç: Form–74   (Kapıdan Olmuyorsa   Bacadan Girin/Röportajlar) Hazırlayan: ŞükranKILIÇ-www.kigem.com/content.asp’den   yararlanılmıştır. Süreç: 1.Öğiş bulma ve iş başarısında önemli olan temel etkenlerin neler olduğu sorularak   etkinlik başlatılır. 2.Öğcevaplar alındıktan sonra öğrencilere aşağıdakine benzer bir açıklama   yapılır: “İş   bulma ve iş başarısında mesleki deneyimin yani meslekteki deneme süresinin   (stajın) önemli olduğu, staj ve yarı   zamanlı iş deneyimi olan kişilerin, işe başvurmada ve iş başarısında diğer   adaylara oranla gerekli becerilerini geliştirme fırsatı bulurlar ve iş   dünyasını yakından tanıma olanağına sahip olurlar” 3.Öğrencilere Form–74 (Kapıdan OlmuyorsaGirin/Röportajlar) verilir ve röportajların üzerinde tartışılır. (Tartışmanın   ana noktası mesleki deneyimin iş bulmada ve başarısındaki öneminin neler   olduğunu, öğrenciye neler kazandıracağı üzerinde olmalıdır). 4.Öğrencilerden çevrelerindeki tanıdıklarından veyainsan kaynakları sayfalarından mesleki deneyimin iş hayatındaki etkisi ile   ilgili bilgi almaya devam edebilecekleri belirtilir ve öğrencilerden   etkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 5.Öğrencilere gelecekte hangi mesleği seçerlerse seçsinlerdeneyimin iş hayatında önemli olduğu vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden bir sonraki hafta   yapılacak etkinlik için işveren ve çalışanların hak ve sorumluluklarının   neler olduğuna dair çevrelerinden ve farklı kaynaklardan bilgi toplamaları   istenir).   Değerlendirme:                                                     FORM–74 KAPIDAN OLMUYORSA BACADAN GİRİN/RÖPORTAJLAR Intel’in Ortadoğu, Türkiye ve Afrika Bölge Direktörü Ayşegül İldeniz’in ağzından staj hikâyeleri: —İlk staj deneyiminizi ne zaman ve nerede yaptınız? 1989 yılında radyo programcısı olarak ilk stajımı yaptım. Stajım sayesinde iş yaşamı hakkında genel de olsa fikir edinebildim. Ayrıca dünyada ekonomi, politika ve teknoloji alanında yaşanan gelişmelerin tüm iş sektörünü nasıl değiştirebileceğini görmeme yardımcı oldu. —Sizce iş hayatında stajın önemi nedir?     Staj, iş hayatına atılmaya hazırlanan tüm gençlere iş hayatı hakkında bir fikir verebilir. Çalışmak istedikleri sektör hakkında bilgi sahibi olabilir ve profesyonel bir işe başlamadan önce seçim yapabilirler. —Stajın hayatınıza nasıl etkisi oldu? Staj deneyimi, iletişim becerilerimi artırdı. —Gençlere staj deneyiminizle ne öneririsiniz? Staj sırasında geleceklerini, hangi pozisyon ve departmanda çalışmak istediklerini düşünebilir ve karar verebilirler. Staj bu yüzden çok önemli bir fırsattır. Ayrıca staj sırasında çalışmaları, fikirleri, önerileri ve yaratıcılıklarıyla da bulundukları şirkette kadrolu pozisyona geçip şirkette kalma ihtimalleri artabilir. Smart-PRO’nun genel müdürü Önder Eker, öğrencilik yıllarındaki staj deneyimlerini paylaşıyor. Smart-PRO Genel Müdürü Önder Eker’in kariyerinde yaptığı stajlar oldukça önemli adımlar olmuş. —İlk staj deneyiminizi ne zaman ve nerede yaşadınız? 1991 yılında Vestel Manisa tesislerinde yaptım. 1. sınıfı bitirmiş bir mühendislik öğrencisi olarak iş hayatı hakkında en ufak bir fikrim bile yoktu. —Sizce iş hayatında stajın önemi nedir? Staj birçok öğrenci tarafından önemsenmiyor. İş hayatı ile ilgili kararları öğrenciyken vermek çok zor. Staj esnasında tanışılacak profesyoneller ile kurulacak ilişkiler, kariyer hayatına çok süratli bir başlangıç yapmak için çok önemlidir. —Hayatınıza etkisi ne oldu? İş hayatımdaki ilk başarım, staj yaptığım yerlerdeki çalışmalarım oldu. İkinci stajımı TÜBİTAK’ta yaptım. Bu sayede de Türkiye’nin en büyük ağ şirketinde işe girebildim. Oradaki deneyim sayesinde BT alanında Amerika’da lider şirketlerden biri olan Digital ile çalıştım. —Gençlere staj deneyimi ile ne önerirsiniz? Kendi alanlarında iyi kurumlara girmek için ne gerekiyorsa yapsınlar. Kapıdan giremiyorlarsa bacadan girsinler. Mezun olduğunda, iyi bir başlangıç yapabilmek için mümkün olan en iyi yerde, ciddi bir staj yapmak gerekir. Stajdan sonra tanıştıkları profesyonellerle ile ilişkilerini koparmasınlar. www.kigem.com                                                     12. SINIF- 29.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: İŞVEREN   VE ÇALIŞANLAR HAKKINDA NELER BİLİYORUM? Sınıf: 12.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: İşverenlerin   ve çalışanların hak ve sorumluluklarına ilişkin bilgi toplar. (Kazanım Numarası 233) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran   KILIÇ-www.infopankki.fi/tr-TR’den yararlanılmıştır.   Süreç:    Öğrencilere        işveren ve çalışan kavramlarından neler anladıkları sorulur.    Öğrencilerden        işveren ve çalışan kavramlarını geçen haftadan topladıkları bilgilerden        yararlanarak yapabilecekleri söylenir.    Öğrencilerden        cevaplar alındıktan sonra öğrencilere işveren ve çalışan kavramlarının        tanımları yapılır. İşveren:“Gerçek ve tüzel kişiler” dışında iş sözleşmesine göre işçi istihdam   eden ve tüzel kişiliği bulunmayan kurum ve kuruluşlarda (örneğin, a di   ortaklıklar) işveren sayılmaktadır. İşçi: İş sözleşmesine dayanarak çalışan   kişi olarak tanımlanmaktadır. 4.Öğtopladıkları bilgilerden işveren ve çalışanların hak ve sorumlulukları ile   ilgili nelere ulaştıkları sorulur ve cevaplar alınır. 5.Öğcevaplar alındıktan sonra işveren ve çalışanların hak ve sorumlulukları ile   ilgili öğrencilere aşağıdakine benzer bir açıklama yapılır: İşverenin   sorumlulukları: Çalışanların   sağlığını ve güvenliğini korumak için mesleki riskleri önleme, Sağlık   ve güvenlik önlemlerinin alınması, Sağlık   ve güvenlik ile ilgili ve işyeri ile ilgili gerekli eğitimi verme, İş   kazalarının ve meslek hastalıklarının kayıt ve bildirimi, Çalışanların   sigortalanması, İş   yerine ve işe ilişkin vergilerin ödenmesi, İşçilere   eşit davranma. İşverenin   hakları: İşverenin   yönetim hakkı (İşçinin işini ve yerini belirleme ve dağıtma hakları), İşveren   sendikalarına üyelik hakları İşçinin (çalışanın)   hakları: Yapılan iş sözleşmesine   ya da toplu iş sözleşmesine göre maaş alma, Yasaların ve   sözleşmelerin kendisine sağladığı korumaya, Örgütlenmeye, Sağlıklı ve güvenceli   bir iş ortamına hakkı bulunur. İşçinin   sorumlulukları: İşini özenle yapmakla, İş yönetiminin vereceği   talimata uymakla, İşverenle yarışmaya   yönelik herhangi bir işi reddetmekle, İşyeri ve meslek sırrını   saklamakla, İşverenin çıkarlarını   göz önünde bulundurmakla sorumludur. 6.Öğişçi ve işverenlerin hak ve sorumlulukları ile ilgili kanun, tasarı ve   yönetmeliklerde zaman zaman yeni düzenlemeler yapılabileceği ve bu nedenle bu   konudaki bilgilerini sürekli güncellemelerinin önemi belirtilir. 7.Öğişçi ve işverenlerle ilgili bilgi toplama sürecinin sadece bu etkinlikle   sınırlı olmadığı, bilgi toplama sürecinin kendileri için devam ettiği, bu   sürecin de gelecekteki iş hayatında kendilerini destekleyeceği hatırlatılarak   etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:                                                         12. SINIF- 30.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: ÜRETKENLİK   ÖNEMLİ Mİ? Sınıf: 12.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel   ve Mesleki Gelişim Kazanım: Üretkenliğin   toplum açısından önemini fark eder.   (Kazanım Numarası 224) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç - Hazırlayan: Şükran   KILIÇ- Taymaz. ve   Suiçmez. (2005)’den   yararlanılmıştır. Süreç:    Öğrencilere        “Üretkenlik” kelimesinden ne        anladıkları sorularak etkinlik başlatılır.    Öğrencilerin        “Üretkenlikten” ne anladıklarına dair cevaplar alındıktan sonra        öğrencilere aşağıdakine benzer bir açıklama yapılır:    “Her birey ve her meslekten insan üretken   olabilir. Bir ev hanımı, çiftçi, yazar, müzisyen, öğrenci, mimar, ekonomist,   öğretmen yani toplumun her kesimindeki birey üretken olabileceği gibi   üretkenliğin sadece bireysel bir yönü değil aynı zaman da toplumsal yönü de   vardır. Üretilen her şey birey için önemli olduğu kadar sosyal, ekonomik,   kültürel verimliliğe katkılarından dolayı toplum için de önemlidir”.    Öğrencilerden        hem yakın çevrelerinden hem de ülke genelinden toplum için üretken olan        insanlardan, kurum veya kuruluşlardan örnek vermeleri istenir ve        örnekler sınıfta tartışılır.    Öğrencilere        bu etkinlikten sonra da farklı ülkelerle ülkemizdeki son yıllardaki        üretkenlik oranlarını ve üretkenlikle ilgili alanları        araştırabilecekleri hatırlatılır ve aşağıdaki örnek verilir. Örneğin: “Ülkemizde   1940–1990 yıllarında tarım kesimine göre emek üretkenliği sanayi ve hizmet   sektörünün paylarının artış sonucu kişi başına GSYİH’ de önemli bir artış   gerçekleşmiştir. Örneğin bu artış Kore ile karşılaştırıldığında sonuç tatmin   edici değildir. 1960–2002 dönemlerinde Kore’de GSYH’sı 1960 yılında ABD’nin   sadece %10 düzeyinde iken, 2002’de bu rakam %54’e ulaşmıştır. 1960 yılında   Türkiye ve Brezilya’nın kişi başına GSHY’si ABD’nin %29’si düzeylerinde iken,   2002’de %23 ve %19 düzeyindedir. Ülkemizde üretkenlik açısından 1993 sonrası   “kayıp dönem” olarak nitelendirilebilir.1993’ten 2000’e kadar özellikle   yüksek ve düşük teknoloji de üretkenlik hemen hemen hiç artmamış,   orta-teknoloji sanayinde ise çok düşük bir oranda artmıştır. Ülkeler arası   üretkenlikteki farklılıklar istihdam, nüfus, kentleşme sonucu iş piyasasına   katılım oranlarından kaynaklanabilmektedir.”    Öğrencilere        Nisan Ayı’nın 17-27’sini kapsayan haftanın verimlilik haftası olduğu        hatırlatılır ve öğrencilerden etkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla        paylaşmaları istenir.    Öğrencilere        ülkemizin üretkenlik ve verimlik ile ilgili sayısal verilerini ve ülke        raporlarını gazetelerin ekonomi sayfalarından, ekonomi dergilerinden,        milli prodüktivite merkezinin, devlet istatistik enstitüsünün        sayfalarından ulaşabilecekleri hatırlatılır ve üretkenliğin toplumun her        anlamda kalkınması için önemli olduğu vurgulanarak etkinlik        sonlandırılır.   Değerlendirme:          
10. sınıf rehberlik etkinlikleri 10. SINIF KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI HAF NO KAZANIMLAR 1 52 Geleceğe   ilişkin amaçlarını açıklar. 2 138 Yaşıtlarının ya da kendinin   karşılaşabileceği kişisel-sosyal ve eğitsel sorunların farkında olur. 3 139 Eğitsel ve kişisel-sosyal sorunlarla   karşılaştığında yardım alabileceği birimlere başvurur. 4 206 İlgi   duyduğu mesleklerin gerektirdiği kişisel özellikler ile ilgili bilgi toplar. 5 205 İlgi   duyduğu mesleklerin gerektirdiği eğitim hakkında bilgi toplar. 6 167 Kendini   zararlı alışkanlıklardan korur. 7 80 Değerlerinin   hayatı üzerindeki etkilerini açıklar 8 203 Değerlerin   meslek seçimindeki rolünü açıklar. 9 81 Bireyin   kendini algılama biçiminin davranışlarını nasıl etkilediğini fark eder. 10 82 Başkalarının   kendisi ile ilgili görüşlerinin bireyin kendini algılama biçimini nasıl   etkilediğini fark eder. 11 51 Grup   çalışmalarında iş birliğinin önemini ve gerekliliğini açıklar. 12 50 Grup   çalışmalarına etkili biçimde katılır. 13 211 Yükseköğrenime   yönelik mesleki ve akademik program seçeneklerine ilişkin bilgi edinir. 14 137 Kişisel   değerlerine, inançlarına ve tutumlarına uygun olmayan isteklere iletişim   becerilerini kullanarak karşı koyar. 15 131 Karşı   cins ile sağlıklı arkadaşlık ilişkileri geliştirmenin önemini kavrar. 16 53 Verdiği   kararları etkili karar verme basamakları açısından değerlendirir. 17 54 Etkili   karar verme unsurlarını kararlarında kullanır. 18 136 *Etkili çatışma çözme   basamaklarını kullanır. 19 169 Akran   desteği ile yetişkin yardımı gerektiren durumları ayırt eder. 20 168 Acil   durumlarda nasıl davranacağını açıklar. 21 132 Başkalarının   başarılarını ve olumlu davranışlarını takdir eder. 22 133 Kişiler arası ilişkilerde esnek ve hoşgörülü olur. 23 134 *Fiziksel, sözel ve   duygusal şiddetle karşılaştığında nereden yardım alabileceğini belirtir. 24 135 *Fiziksel, sözel ve   duygusal tacizle karşılaştığında nereden yardım alabileceğini belirtir. 25 152 Kitle   iletişim araçlarının kişisel ve toplumsal değerler üzerindeki etkisini fark   eder. 26 207 Ön   yargıların meslek seçimine etkilerini değerlendirir. 27 204 Mesleki   doyum ile ilgi, yetenek, değer ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkiyi   fark eder. 28 209 Mesleki   bilgi kaynakları hakkında bilgi toplar. 29 210 Mesleki   bilgi kaynaklarından yararlanır. 30 208 Ortaöğretim   sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kursları araştırır. *Koyu renkle belirtilen kazanımlar okul rehber öğretmeninin gerçekleştireceği kazanımlardır. 10.SINIF ETKİNLİK ÖRNEKLERİ   10. SINIF – 1.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: GELECEĞİM Sınıf: 10   sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel   Başarı Kazanım: Geleceğe ilişkin amaçlarını açıklar.   (Kazanım Numarası 52) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–26 (Amaç Belirlemede Ölçütler) Kâğıt, kalem Hazırlayan: Şükran   KILIÇ, K.Ayla SIRIKLI- Erkan (2006)’dan yararlanılmıştır. Süreç: 1.Öğaşağıdaki durum okunur. Durum: “Ahmet   Bey 55 yaşında, evli ve 2 çocuk babasıdır. Ailesi ile birlikte İstanbul’da   yaşamaktadır. İstanbul Teknik Üniversitesi Makine mühendisliği bölümünden   mezun olduktan sonra yurtdışında yüksek lisans yapmıştır. Uzun süre yurt   içinde ve yurt dışında özel şirketlerde yüksek makine mühendisi olarak   çalıştıktan sonra 10 yıl önce kendi şirketini kurmuştur. İş dışında   fotoğrafçılıkla uğraşmakta ve ailesi ile birlikte sürekli seyahat ederek doğa   fotoğrafları çekmektedir. Fotoğrafları yerli ve yabancı dergilerde yer   almaktadır. Hatta geçen yıl uluslar arası bir yarışmada ödül almıştır.” 2.ÖğAhmet Bey’in 15 yaşındaki durumu ile ilgili aşağıdakine benzer sorular   sorulur ve cevaplamalarını sınıfla paylaşmaları istenir: Nerede,   kimlerle nasıl bir ortamda yaşamaktadır? Hangi   okula gitmektedir? Hangi   alanı seçmek istemektedir? Okuldaki   başarı durumu nedir? Ders   dışında nelerle ilgilenmektedir? Okulu   bitirdikten sonra neler yapmayı planlamaktadır? Gelecekteki   amaçları nelerdir? 3.   Öğrencilerden Ahmet Bey’in 30 yaşındaki durumu ile ilgili aşağıdakine benzer   sorular sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir:   Nerede,   kimlerle nasıl bir ortamda yaşamaktadır? Nasıl bir işte çalışmaktadır? İşinde   başarılı ve mutlu mudur? İş   dışında nelerle ilgilenmektedir? Gelecekteki   amaçları nelerdir? 4. Öğrencilerden   Ahmet Bey’in 45 yaşındaki durumu ile ilgili aşağıdaki sorular sorulur ve cevaplarını   sınıfla paylaşmaları istenir: Nerede,   kimlerle nasıl bir ortamda yaşamaktadır? Nasıl bir işte çalışmaktadır? İşinde   başarılı ve mutlu mudur? İş   dışında nelerle ilgilenmektedir? Bu   güne kadarki yaşamında amaçlarına ulaşabilmiş midir? Gelecekteki   amaçları nelerdir? 2.ÖğAhmet Bey’in yaşamını, geçirdiği aşamaları düşünerek, (yukarıdaki soruları da   dikkate alarak) kendi amaçlarını belirlemeleri ve kendilerinin 15, 30 ve 45   yaşlarındaki durumlarını da yazmaları istenir. 3.ÖğForm–26 (Amaç Belirlemede Ölçütler) verilir ve birlikte okunur. 4.ile ilgili yazdıkları amaçları bir de bu ölçütlere göre değerlendirmeleri ve   Bireysel Planlama Dosyalarına koymaları, zaman zaman okumaları ve yeni   eklemeler yapmaları istenir.    Geleceğe ilişkin amaçlarını        oluştururken kendilerine        güvenmeleri, kendilerini kısıtlamamaları ve ufuklarını geliştirmek için        devamlı çaba harcamalarının gereği ve önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:               FORM–26 AMAÇ BELİRLEMEDE ÖLÇÜTLER   1.Amaç anlaşılır olmalı. Kişi amacın ne olduğunu anlayabilmeli ve bu amaca ulaşabilmek için atılacak ilk adımları belirleyebilmeli. 2.Amaç inandırıcı olmalı. Kişi bu amaca ulaşabileceğine inanabilmeli. 3.Amaç ulaşılabilir olmalı. Kişi sahip olduğu yetenek ve güçlerle amaca ulaşabilmeli. Örneğin 10 yaşında bir çocuğun gelecek yıl 100 kg.lık bir ağırlığı kaldırmayı amaçlaması ulaşılacak bir amaç değildir. 4.Amaç kontrol edilebilir olmalı. Amaç kişinin kendi çabasıyla kontrol edebileceği biçimde ifade edilmeli. Örneğin ünlü bir film yıldızıyla mutlu bir evlilik yapmak, kontrol edilebilir bir amaç değildir. Çünkü evlilik sadece bir kişinin davranışlarına bağlı değil, iki kişinin anlaşması ile gerçekleşebilecektir. 5.Amaç zaman ve nicelik açısından ölçülebilir olmalı. Genel ifadeler amaca ulaşıp ulaşılamadığını değerlendirmede güçlük yaratacaktır. Örneğin temiz bir evim olsun istiyorum yerine Pazar gününe kadar çalışma masasını temizlemek istiyorum demek daha uygun olacaktır. 6.Amaç arzu edilir olmalı. Amaç kişinin ne yapması gerektiğini değil, gerçekten ne istediğini yansıtmalı. 7.Amaç alternatifsiz olarak ifade edilmeli. Araştırmalar amacın şunu ya da bunu yapabilirim, biçiminde ifade edildiğinde her ikisine de ulaşılamadığını göstermektedir. Bu, amaçlar oluşturmada esnekliğin olmaması anlamına gelmez. Eğer kişi amacını değiştirmek isterse yeni bir amaç oluşturulabilir, ancak bunun yine alternatifsiz olarak yapmalı ve tek bir amaç belirlemelidir.            Amaç yapıcı ve geliştirici olmalı, amaç kişiye çevresine ve topluma zarar verici nitelikte olmamalı. Örneğin; cumartesi günü 10 tane arabanın lastiklerini patlatmak yukarıdaki ölçütlerin birçoğunu karşılar, ancak yapıcı değil yıkıcı olduğundan uygun bir amaç olmayacaktır             10. SINIF – 2.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: GENÇLERİN   SORUNLARI Sınıf: 10.sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler   Arası İlişkiler Kazanım: Yaşıtlarının   ya da kendinin karşılaşabileceği kişisel-sosyal ve eğitsel sorunların   farkında olur. (Kazanım Numarası 138) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–27 (Kişisel-Sosyal ve Eğitsel   Sorunlar) Hazırlayan: K.Ayla   SIRIKLI   Süreç:    Öğrencilere        yaşıtlarının ya da kendinin karşılaşabileceği kişisel-sosyal ve eğitsel        sorunların neler olabileceği sorulur ve bir kâğıda en az 10 tane sorun        yazmaları istenir.    Öğrenciler        sırasıyla bu soruları okumaları istenir ve sınıfça Form–27 (Kişisel-Sosyal        ve Eğitsel Sorunlar)’dekine benzer ortak bir “Sorun Listesi”        hazırlamaları istenir.    Öğrencilerin        değinmediği önemli sorunlar varsa eklenir ve gönüllü bir öğrenciden bu        sorun listesini yazarak bir sonraki etkinlik için A3 boyutunda büyütüp        getirmesi istenir.    Öğrencilere        aşağıdakine benzer sorular sorulur ve grup etkileşimi başlatılır: Bu   sorunlardan en çok hangisini yaşıyorsunuz? Sizce   yaşıtlarınız bu sorunlardan en çok hangisini yaşıyor?    Öğrencilerden        bu sorunlarla ilgili bir örnek olay/çatışma düşünmeleri ve sınıfla        paylaşmaları istenir.    Yaşıtlarının        ya da kendinin karşılaşabileceği kişisel-sosyal ve eğitsel sorunların        farkında olmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilere bir   sonraki hafta yapılacak etkinlik için kişisel-sosyal ve   eğitsel sorunlarla karşılaştığında nereden ve nasıl yardım alacağımızla   ilgili bir çalışma yapacağımız duyurulur ve bu konuda araştırma yapmaları   istenir).   Değerlendirme:                                                                                     FORM–27 KİŞİSEL-SOSYAL VE EĞİTSEL SORUNLAR Bedenle İlgili Sorunlar Kısa uzun Zayıf şişman, Güzel çirkin, Bedensel özürler Sivilce vb. Sağlık Sorunları(Fiziksel Ve Psikolojik ) Hastalık Görme işitme vb. sorunlar, İçe kapanıklık Uyumsuzluk Güvensizlik Öfke yönetiminde eksiklik İletişim sorunları Bağımlılık Aile Sorunları İletişim sorunları Baskıcı aile Parçalanmış aile Anne baba ile çatışma Kardeşlerle çatışma Kayıplar Yoksulluk Arkadaş Sorunları İletişim sorunları arkadaşlarla çatışma yalnızlık dışlanma karşı cins ile ilgili sorunlar akran baskısı Eğitsel Sorunlar İletişim sorunları Akademik başarısızlık Altyapı eksikliği Çaba eksikliği Etkin çalışmayı bilmeme Az okuma Az çalışma Devamsızlık Öğretmenlerle çatışma Sınav kaygısı Hedefsizlik Gelecek Kaygısı ÖSS      İşsizlik     10.SINIF– 3.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: YARDIM,   AMA KİMDEN? Sınıf: 10.sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler   Arası İlişkiler Kazanım: Eğitsel   ve kişisel-sosyal sorunlarla karşılaştığında yardım alabileceği birimlere   başvurur. (Kazanım Numarası 139) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–28 (Eğitsel ve Kişisel-Sosyal   Sorunlarla Karşılaştığında Yardım Alabileceği Birimler) Hazırlayan: K.Ayla   SIRIKLI   Süreç: 1.Öğbir önceki etkinliğin sonunda söylenen kişisel-sosyal ve eğitsel sorunlarla   karşılaştıklarında nereden ve nasıl yardım alacakları konusundaki   araştırmalarını sunmaları istenir. 2.önceki etkinlikte hazırlanan ve gönüllü bir öğrencinin yazıp A3 boyutunda   büyüterek getirdiği “Sorun Listesi” tahtaya asılır. 3.Öaşağıdakine benzer bir soru sorulur ve yaptıkları araştırmalar sonucunda   topladıkları bilgilerle cevaplamaları istenir: Kişisel–sosyal   sorunlarla karşılaştığınızda nereden ve nasıl yardım alabilirsiniz? 4.cevaplar tahtaya yazılır. 5.aşağıdakine benzer bir soru sorulur ve yaptıkları araştırmalar sonucunda   topladıkları bilgilerle cevaplamaları istenir. Eğitsel   sorunlarla karşılaştığınızda nereden ve nasıl yardım alabilirsiniz? 6.cevaplar tahtaya yazılır. 7.Form–(Öğrencilerin eğitsel ve kişisel-sosyal sorunlarla karşılaştığında yardım   alabileceği birimler) tahtaya asılır. 8.sonra kişisel-sosyal ve eğitsel sorunları için bu tür yardım alan öğrenciler   varsa sınıfla paylaşmaları istenir. 9.kurum ya da kişiden yardım alacakları konusunda da çok dikkatli ve titiz   davranmaları gerektiği vurgulanır. 10Kişisel-sosyal ve eğitselkarşılaştığında nereden ve nasıl yardım alacağını bilmenin önemi vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                         FORM–28 ÖĞRENCİLERİN EĞİTSEL VE KİŞİSEL-SOSYAL SORUNLARLA KARŞILAŞTIĞINDA YARDIM ALABİLECEĞİ BİRİMLER   Okul rehberlik servisi Rehberlik araştırma merkezleri Okul öğretmenleri Okul yöneticileri Hastanelerinin ergen danışma merkezleri Sağlık ocakları bünyesindeki kurulan adolesan merkezleri Kriz Merkezleri Sosyal Hizmet Kurumları Meslek Odaları Üniversiteler Gönüllü Kuruluşlar Sivil toplum Örgütleri Medya Sanayi ve Ticaret Odaları                                                                  10. SINIF– 4.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: ÖZELLİĞİM   HANGİ MESLEĞE UYGUN? Sınıf: 10.sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel   ve Mesleki Gelişim Kazanım: İlgi   duyduğu mesleklerin gerektirdiği kişisel özellikleri ile ilgili bilgi toplar.(Kazanım Numarası 206) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–29   (Özelliğim Hangi Mesleğe Uygun?) Form–30 (Örnek Meslek Özellikleri   Listesi) Hazırlayan: K.Ayla   SIRIKLI-MEB, b. (2002)’den uyarlanmıştır.         Süreç: 1.ÖğForm–29 (Özelliğim Hangi Mesleğe Uygun?) verilir ve inceleyerek boş bir kâğıda kendi   özelliklerine uygun olan, yapmaktan hoşlanacakları etkinlikleri seçerek   yazmaları istenir. 2.aynı formdaki kendilerine uygun olmayan, yapmaktan hoşlanmadıkları   etkinlikleri yazmaları istenir. 3.sonra öğrencilerin alanlarına uygun olarak seçilmiş mesleklerle ilgili derlediğiniz   Form–30 (Örnek Meslek Özellikleri Listesi) verilir ve öğrencilerin   incelemeleri istenir. (Form–29 de 8 meslek için örnek meslek özellikleri   listesi verilmiştir. İŞ-KUR tarafından hazırlanan meslekleri tanıtan   kaynaklardan, Tanıtım ve Yönlendirme dersi için hazırlanmış eğitim   modüllerinden, ÖSYM, Üniversiteler, YÖK programları ve Meslekler rehberi vb.   meslek tanıtım kitaplarından, yararlanarak öğrencilerinizin alanlarına/bölümlerine   uygun olan farklı mesleklerle ilgili özellikleri de siz belirleyebilirsiniz). 4.meslek özellikleri ile kendi seçtikleri özellikleri karşılaştırmaları ve   ileride seçmeyi düşündükleri mesleklerle ilgili özelliklere sahip olup   olmadıklarını ve bu meslekle ilgili doğru alan ve okul türünde olup   olmadıklarını sorgulamaları istenir. 5.Seçuygun olmayan alan ve okulda bulunan öğrencilere ailesi ile birlikte okul   rehberlik servisine başvurmaları önerilir. 6.İduyduğu mesleklerin gerektirdiği kişisel özellikleri bilmenin ve buna uygun   alan ve okul seçmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden bir sonraki etkinlik   için İlgi duydukları mesleklerin gerektirdiği   eğitim hakkında araştırma yapmaları ve bilgi toplamaları istenir. Bu   bilgilere ulaşabilecekleri kaynaklardan örnekler verilir. (İŞ-KUR hazırlanan   meslekleri tanıtan kaynaklar, Tanıtım ve Yönlendirme dersi için hazırlanmış   eğitim modülleri, ÖSYM, Üniversiteler, YÖK programları ve Meslekler rehberi   vb. meslek tanıtım kitapları, meslek   odaları, meslek kişileri, üniversite öğrencileri vb).   Değerlendirme:                                               FORM–29 ÖZELLİĞİM HANGİ MESLEĞE UYGUN?   Aşağıdaki özellikleri dikkatlice inceleyerek sizin için uygun olan ve olmayan durumları belirleyiniz. Ayakta durmak Elleri kullanmak Kitap okumak Düşünmek Yeni fikirler üretmek Yönergeleri uygulamak Aynı hareketi sürekli tekrar      etmek Analiz, sentez, yorum yapmak Eleştirmek İnsanları ikna etmek Yazı yazmak Düzenli olmak Ağır koku altında kalabilmek Yüksek ses ortamında çalışabilmek Açık havada çalışmak Kapalı alanda çalışmak Kirli, yağlı ortamlarda bulunmak Şık giyinmek Belli bir kıyafet giyinmek Yardım etmek Çocuklarla uğraşmak Başkalarını dinlemek Elektronik araçlarla çalışmak Renklerle uğraşmak Müzik aletleri ile uğraşmak Resim yapmak Şekil, şema, çizim yapmak Yeni insanlarla tanışmak Hayvanlarla uğraşmak Sporla uğraşmak, bedeni kullanmak Hesap yapmak Yüksek yerde bulunmak Denizden hoşlanmak Seyahat etmek Taşınmak Konuşmak Gece çalışmak Düzensiz uyumak Alıp satmak İnsanları yönetmek Yaratıcılığını kullanmak Para ile uğraşmak Araştırma yapmak Deney yapmak Hasta ve özürlülerle çalışmak Yalnız çalışmak Hayal kurmak Tarihle ilgilenmek Makinelerle uğraşmak Toplumsal olaylarla ilgilenmek Siyasetle ilgilenmek Sesini kullanmak Mekân düzenlemek Olaylar arasında mantıksal      bağlantılar kurmak Kelimelerle oynamak Hoşgörülü olmak Tutarlı olmak Sabırlı olmak Sorumluluk almak Sayılarla uğraşmak Matematikle uğraşmak Fizik problemleri çözmek Dikkatini belli noktalara      toplamak Estetikle ilgilenmek El göz koordinasyonu gerektiren      bir işte çalışmak Şekil, şema, çizim yapma                                         FORM–30 ÖRNEK MESLEK ÖZELLİKLERİ LİSTESİ   EKONOMİST Sayılarla uğraşmak Toplumsal Olaylarla ilgilenmek Analiz, sentez, yorumlama yapmak Başkalarıyla birlikte çalışmak Yaratıcı düşünmek Hesap yapmak Okumak   PİLOT Makinelerle uğraşmak Soğukkanlı olmak, dikkati belli      noktada toplayabilmek El-göz koordinasyonu Yönergeyi uygulamak Yüksek yerde bulunmak Yüksek ses ortamı Başkalarıyla birlikte çalışmak   MAKİNE MÜHENDİSİ Yaratıcı düşünmek Sayılarla uğraşmak Şekil, şema, çizim yapmak Makinelerle uğraşmak Elleri kullanmak Kirli, yağlı ortamlarda bulunmak Matematikle ilgilenmek Fizik ilgilenmek   İNŞAAT MÜHENDİSİ Yaratıcı düşünmek Şekil, şema, çizim yapmak Sayılarla uğraşmak Matematikle ilgilenme Fizikle ilgilenmek Sorumlu, dikkatli davranmak Seyahat etmek Başkalarıyla birlikte çalışmak Açık havada çalışmak   PSİKOLOG Olaylar arasında mantıksal      bağlantılar kurmak Kelimelerle oynamak Fikirler üretmek Düşünmek Konuşmak Tutarlı olmak Sabırlı olmak Hoşgörülü olmak Sorumluluk almak Yaratıcılığı kullanmak Başkaları ile birlikte çalışmak Yardım etmek Dinlemek Toplumsal Olaylarla ilgilenmek Kapalı yerlerde çalışmak   DİŞ HEKİMLİĞİ Yaratıcı düşünmek Şekil, şema, çizim yapmak Elleri kullanmak Fizik, kimya, biyoloji ile      ilgilenmek Estetik ilgiye sahip olmak Ağır kokulu ortamlarda      çalışabilmek     ARKEOLOG Tarih ile ilgilenmek Açık havada çalışmak Başkalarıyla birlikte çalışmak Araştırma yapmak Analiz, sentez, yorumlama yapmak Okumak   SINIF ÖĞRETMENİ Uzun süre ayakta durabilmek Kitap okumak Yeni fikirler üretmek Yazı yazmak Düzenli olmak Çocuklarla ilgilenmekten      hoşlanmak Dinlemek Başkaları ile çalışmak Sesini kullanmak Hoşgörülü olmak                   10. SINIF– 5.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: MESLEĞİM VE BEN Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: İlgi duyduğu mesleklerin gerektirdiği   eğitim hakkında bilgi toplar. (Kazanım   Numarası 205) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–31 ( Örnek Meslekler) Kaynak:               Erkan (2006)   Süreç: 1.Öğilgi duydukları meslekleri belirtmelerini istedikten sonra Form–31 (Örnek   Meslekler) verilir ve birlikte okunur. 2.Öğkendi ilgi duydukları mesleklerin gerektirdiği eğitime ilişkin bir metin   oluşturmaları istenir. 3.Gönüllü   öğrencilerin cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. 4.Öğoluşturdukları metinlerin daha sağlıklı ve detaylı bir hale gelmesi için ne   tür bilgileri hangi kaynaklardan toplayabileceklerini sorulur. 5.Öğverdikleri cevaplardan sonra eksikler tamamlanır. 6.İduyduğu mesleklerin gerektirdiği eğitim hakkında bilgi toplamanın önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   (Öğrencilerden   bir sonraki hafta yapılacak etkinlik için gazetelerden ve dergilerden zararlı   alışkanlıklar ile ilgili resimler, yazılar getirmeleri istenir).   Değerlendirme:       FORM–31 ÖRNEK MESLEKLER Örnek–1 Elektrik mühendisi: Meslek eğitimi, mühendislik fakültelerinin elektrik, elektrik-elektronik mühendisliği bölümlerinde verilmektedir. İlgili bölüme, lise mezunlarının katılabileceği Öğrenci seçme sınavı (ÖSS) ile girilmektedir. Bölüm için yeterli “sayısal (SAY) puan gerekmektedir. Eğitim süresi 4 yıldır. Eğitimin ilk yılında Matematik, derslerine ağırlık verilir. Bu derslerin yanı sıra daha sonra yapılacak uygulamalarda kullanacağı bilgisayar programlaması, teknik çizim ve ekonomi konulu dersler okutulur. Ayrıca bu bölümlerde araştırma ve geliştirme faaliyetleri için ayrılmış, alanda uygulama yapabilecekleri laboratuar olanakları da bulunmaktadır. Eğitim süresince staj yapma ve bitirme ödevi hazırlama zorunluluğu vardır.   Örnek–2 Makine Mühendisi: Mesleğin eğitimi, mühendislik ve mühendislik-mimarlık fakültelerinin Makine, Fizik, Kimya, Geometri, Teknik Resim gibi temel dersler, sonraki yıllarda ise, Isı Transferi, Mekanik, Makine Elemanları, Makine Tasarımı, Nükleer Enerji, Mukavemet, Motorlar, İmalat Yöntemleri, Termodinamik ve Enerji Dönüştürüm Sistemleri konularında dersler okutulmaktadır. Bu derslerin yanı sıra daha sonra yapılacak uygulamalarda kullanacağı bilgisayar programlaması, Teknik Çizim ve ekonomi konulu dersler okutulmaktadır. Dersler uygulamalı ve kuramsal olarak sürdürülür. Ayrıca yaz aylarında staj zorunluluğu vardır.   *Yukarıdaki bilgiler İŞ-KUR Meslek Danışma merkezi’nin hazırlamış olduğu dokümanlardan yararlanılarak oluşturulmuştur. İŞ-KUR Meslek Danışma Merkezi’nin dokümanlarından ve İŞ-KUR’ un internet sayfasından yararlanarak farklı meslekler için bilgi hazırlayabilirsiniz.”             10. SINIF– 6. ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ZARARLI ALIŞKANLIKLAR Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Güvenli Hayat   Kazanım: Kendini zararlı alışkanlıklardan   korur. (Kazanım Numarası 167 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Serdar ERKAN, Şükran KILIÇ   Süreç: 1.Öğbazı alışkanlıkların insanların yaşamlarını her alanda olumsuz etkilediğini   ve bu yüzden zararlı alışkanlıklardan korunmanın önemli olduğu söylenerek   etkinlik başlatılır. 2.Öğsınıf mevcuduna göre gruplara ayrılır ve yanlarında getirdikleri gazete ve dergilerden   zararlı alışkanlıklarla ilgili resimleri kesmeleri söylenir. 3.Öğkestikleri resimlerden zararlı alışkanlıklar ile ilgili bir fotoroman   oluşturmaları istenir. 4.bir grup oluşturduğu fotoromanı sınıfla paylaşır. 5.Öğfotoromandaki karakterlerin zararlı alışkanlıklardan nasıl korunacağı sorulur   ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir: 6.Öğzararlı alışkanlıklardan korunma için kitap okuma, hikâye/şiir/öykü yazma,   müzik dinleme, halk oyunları ve dansa gitme, spor yapma, doğa yürüyüşleri   yapma, tiyatro/sinemaya gitme, resim yapmanın önemi vurgulanır. 7.Öğetkinlik sırasında zararlı olarak değerlendirmeyeceği bazı alışkanlıklar   olabilir (sürekli internet kafeye ve oyun salonlarına gitmek, olumsuz öğeler içeren bilgisayar oyunları). Bu noktada zamanın ne kadarının bu   alışkanlıklarla geçirildiği, ders çalışma alışkanlıklarının, aileyle,   arkadaşlarla olan iletişimi nasıl etkilediği, okulun aksayıp aksamadığı,   fiziksel olarak zararlı olup olmayacağı üzerinde durulur. 8.zararlı alışkanlıklardan korumanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                       10. SINIF– 7.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: DEĞERLERİM   VE HAYATIM   Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini Kabul Kazanım: Değerlerinin hayatı üzerindeki   etkilerini açıklar. (Kazanım Numarası   80 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–32 (Değerler Listesi) Kâğıt, kalem Yazı tahtası ve kalemi Hazırlayan: Serdar   ERKAN, K.Ayla SIRIKLI   Süreç:    Öğrencilere 9. sınıf “Değerlerimiz” adlı 7.        etkinlikle ilgili hatırlatma yapılır.    Öğrencilere birlikte bir “Değerler Listesi”        yapacakları söylenerek akıllarına gelen değerleri söylemeleri istenir.        Söylenen değerler tahtaya yazılır.    Öğrencilere Form–32 (Değerler Listesi) okunarak        eksik olanlar değerler de tahtaya yazılır ve değerler listesi        oluşturulur.    Öğrenciler 5 kişilik gruplara ayrılır ve aşağıdaki        yönerge verilir: “ A ve B aynı okulda 10. sınıfta   okuyan farklı değerlere sahip iki öğrencidir. Tahtadaki değerler listesinden   A öğrencisi için 4 değer, B öğrencisi için 4 değer seçiniz. A ve B   öğrencileri için seçtiğinizi değerlerin farklı olmasına özen gösteriniz.   Grupça A ve B kişilerinin değerlerini belirledikten sonra bu kişilerin hayatlarına   bu değerler doğrultusunda şekil vererek birer senaryo yazınız.”    Yazdıkları senaryoları sınıfa sunmaları istenir ve        her grubun sunumundan sonra grup etkileşimi yapılır.    İnsanların hayatlarındaki önemli kararları alırken        (okul, meslek, iş, eş, yaşanılan kent, yaşam biçimi vb). kendi        değerlerinin ne kadar etkili olduğu konusunda grup etkinliğine devam        edilir.    Öğrencilerden tahtadaki değerler listesindeki        değerlerden hangilerinin kendi hayatları üzerinde daha etkili olduğu,        yani hayata ilişkin seçimlerinde hangi değerlerinin daha baskın olduğunu        sorgulamaları ve hayatlarında etkili olan değerleri sıralamaları        istenir.    Daha sonra tıpkı A ve B öğrencisi için yaptıkları        gibi bu değerlerin hayatlarını nasıl şekillendireceğini, nasıl        etkileyeceğini belirlemeleri ve yazmaları istenir.    İstekli öğrencilerin yazdıklarını sınıfa        okuyabilecekleri belirtilir. 10. Değerlerinin hayatı üzerindeki   etkilerini fark etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                       FORM–32 DEĞERLER LİSTESİ Sağlık                                 Ekonomik güvence                   Aile               Kendine saygı                   Başarı                                       Fark edilme                                   Düzenli hayat                     Özgüven                                   Bilgi Özgürlük                           Ahlak                                         Saygınlık Sevgi                                 Macera                                Eşitlik Adalet                                               Şöhret                                                      Arkadaşlık Başarı                                               İç huzuru                                     Güç Kültür                                    Sadakat                                     Yaratıcılık Yardımseverlik                   Doyum                                       Zenginlik Dürüstlük                           Güç                                                 Fiziksel özellikler Bağımsızlık                           Çocuk sahibi olma                     Yarışma/ Rekabet Sorumluluk                          Takım çalışması                         Güvenlik Kazanç                                 Liderlik                                           Yaşam boyu öğrenme                                  Teknoloji kullanma                      Problem Çözme Yenilikçilik                                                                                      10. SINIF– 8.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: DEĞERLERİM VE MESLEĞİM Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Değerlerin meslek seçimindeki rolünü   açıklar. (Kazanım Numarası 203 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–33 (Mesleki Değerler Listesi) Hazırlayan:         ŞükranKILIÇ-Niles&Harris-Bowlsbey(2002)’den ve www.quintessialcareers. com’dan   yararlanılmıştır. Süreç: 1.Öğ10. sınıf “Değerlerim ve Hayatım” adlı 7. etkinlikle ilgili hatırlatma   yapılır. 2.ÖğForm–33 (Mesleki Değerler Listesi) verilir ve formdaki listeyi incelemeleri   istenir. 3.Öğyapacakları meslek seçiminde değerler listesinde yer alan değerlerden hangisinin   daha önemli rol oynayacağı sorulur ve öğrencilerden bir önem sırası yapması   istenir. (Formda değerlerin yanındaki   boşluklar, sıralama için   kullanılabilir, önem sırası 1’den 10’a veya 1 den 5’e kadar yapılabilir). 4.Öğseçmeyi düşündükleri mesleklerin hangilerinin sıraladıkları mesleki değerlere   uygun olacağını belirlemeleri istenir. 5.Gönüllü   öğrencilerden yaptıkları önem sıralamasını sınıfla paylaşması istenir. 6.Değmeslek seçimi üzerindeki etkilerinin önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır. Değerlendirme:         FORM–33 MESLEKİ DEĞERLER LİSTESİ …………………..Yenilikçilik (yeni şeyler üretme) …………………..Mesleki gelişime açık olma ………………… Yaşam Boyu Öğrenme ………………….Yaratıcılık/ ………………….Zihinsel güçlük ve üstesinden gelme ………………….Fiziksel zorluğu ve üstesinden gelme ………………….Psikolojik zorluğu ve üstesinden gelme ………………….Ahlaki değerler ………………….Teknolojinin kullanılması ………………….Meslekte yükselme ………………….Meslekte başarı ………………….İnsanlarla çalışma …………………. Takım çalışması …………………. Eşitlik ………………….Problem çözme ………………….Sorumluluk ………………….Kazanç (Maaş, ücret, prim) ………………….Özerklik/Bağımsız çalışma ………………….Liderlik ………………….Yapılan hatanın telafi edilmesi ………………….Duyarlık ………………….Yarışma/ Rekabet ………………….Başkalarına yardım etme …………………İş hayatı ile ev hayatı arasında denge kurma …………………Düzenli hayat …………………İstediği yerde yaşama ………………….Kendine zaman ayırma ………………….Arkadaşlık ………………….Toplumla olan sosyal ilişki …………………..Çalışma saatindeki esneklik ………………….Çalışma mekânının güvenliği …………………..Fiziksel koşulları …………………..Sosyal Güvence …………………..Güvenlik ………………….Macera ………………….Heyecan ………………….Saygınlık ………………….Tanınma ………………….Doyum ………………….Şöhret/Ün Niles&Harris-Bowlsbey(2002), www.quintessialcareers. com                                                   10. SINIF–9.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BEN KİMİM? NASIL DAVRANIRIM? Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini Kabul Kazanım: Bireyin kendini algılama biçiminin   davranışlarını nasıl etkilediğini fark eder. (Kazanım Numarası 81 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–34 (Özelliklerimiz) Hazırlayan: Serdar   ERKAN, K.Ayla SIRIKLI - Baran (2006)’   dan yararlanılmıştır.   Süreç:    Öğrencilere        kendilerini algılama biçimleri ile ilgili aşağıdakilere benzer sorular        sorularak grup etkileşimi başlatılır: Nasıl   bir insan olduğunuzun farkında mısınız? Kendinizde   var olduğuna inandığınız özellikler hayatınızı nasıl etkiliyor? Kendinizle   ilgili algılarınız, beğenileriniz, tercihleriniz, davranışlarınıza nasıl   yansıyor? Kendini   zeki algılayan veya zeki algılamayan bir kişinin davranışlarında ne tür   farklılıklar olur? Kendini   zeki algılayan veya zeki algılamayan bir kişinin davranışlarında ne tür   farklılıklar olur? Kendini   çalışkan veya tembel algılayan bir kişinin davranışlarında ne tür   farklılıklar olur? Kendini   güzel/yakışıklı veya çirkin algılayan bir kişinin davranışlarında ne tür   farklılıklar olur? Kendini   yetenekli veya yeteneksiz algılayan bir kişinin davranışlarında ne tür farklılıklar   olur?    Aşağıdaki        açıklama yapılır, örnek deney sonucu okunur ve grup etkileşimi        başlatılır: “İnsanın   yapabileceği bazı şeyleri yapamayacağına inanması, bir işi yapmaya teşebbüs   ederken cesaretinin kırılması, kişinin başarısız olmasına neden olur. Kendine   güvenini yitirdiği için de gelecekte de o işi başaramaz.” Bu   konuda yapılan deney sonucu: Zıplayan Pireler: “Pirelerle yapılan bir deneyde pirenin ne kadar zıpladığını   ölçerler ve 50 cm zıpladığını görürler. Pireyi yüksekliği 30 cm olan cam   kavanoza koyarlar. Kavanozun ağzını kapatırlar. Kavanozun altından ısıtırlar.   Pire ısındıkça zıplar ve zıpladıkça kapağa çarpar. Bir süre sonra pire kapağa   çarpmamak için 29 cm sıçrar, düşer. Ama kapağa çarpmaz. Pire bunu alışkanlık   haline getirdikten sonra kavanozun kapağını açarlar. Pire hala 29 cm   sıçrıyor. Hâlbuki eskiden 50 cm sıçrardı. Pire bu deneyle 29 cm' den fazla   sıçrayamayacağını öğrenir.” www.turkhukuksitesi.com      Bu        deney sonucundan hareketle insanların kendilerini nasıl algıladıklarının        davranışlarını da etkilediği belirtilir. Kendimizle ilgili algılarımızın        davranışlarımıza nasıl yansıdığı ve davranışlarımızı nasıl etkilediği        üzerinde durulur. Öğrencilerden varsa kendi hayatlarından ya da        çevrelerinden buna benzer örnekler vermeleri istenir.    Gördüğünüz        gibi insanların kendilerini nasıl algıladıkları davranışlarını da        etkilemektedir. Öğrencilere “Peki siz kendinizi nasıl algılıyorsunuz?”        sorusu sorulur ve Form–34 (Özelliklerimiz)’den birer adet verilir ve        yönergeye göre doldurmaları istenir.    Öğrenciler        formu doldurduktan sonra aşağıdakine benzer bir soru sorularak        öğrencilerin cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir: Formda   verilen özelliklerden sahip olduğunuzu düşündükleriniz davranışlarınızı nasıl   etkiler?    Etkinliğin        sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve düşüncelerini sınıfla        paylaşmaları istenir.    Bireyin        kendini algılama biçiminin davranışlarını nasıl etkilediğini fark etmenin        önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                           FORM–34 ÖZELLİKLERİMİZ İnsanlar birtakım özellikleri ile tanınırlar ve hatırlanırlar. Biz de kendimizi tanımlarken bazı özelliklerimizi sıralarız. Aşağıda sıralanan özelliklerden sahip olduğunuzu düşündüklerinize 1-(Evet), sahip olmadığınızı düşündüklerinize 2-(Hayır), kararsız kaldıklarınıza ise 3-(Kararsızım) yazarak belirtiniz. Bunlar dışında kendinizi tanımlayan özellikler varsa listenin altına ekleyiniz. Özellikler 1-(Evet) 2-(Hayır) 3-(Kararsızım) Kavgacı       Zeki       Uysal       Düzenli       Kibirli       Becerikli       Ciddi        Neşeli       Girişken       Güzel/   Yakışıklı       Güçlü       Hayalperest       Kıskanç       İlgisiz       Uyumsuz       Yetenekli       Başarılı       İyimser       Şanssız       Duyarlı       Dikkatli       Kararlı                  Sorumluluk   sahibi       10. SINIF– 10.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: NASILGÖRÜNÜYORUM? Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini Kabul Kazanım: Başkalarının kendisi ile ilgili   görüşlerinin bireyin kendini algılama biçimini nasıl etkilediğini fark eder. (Kazanım Numarası 82) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni – U düzeni Araç-gereç: Form–35 (Algılanan Özelliklerimiz) Hazırlayan: Esranur ALCI, Birsen PIRNAR, K.Ayla   SIRIKLI Baran   (2006)’ dan yararlanılmıştır.   Süreç:    Öğrencilere        10. sınıf “Ben Kimim?-Nasıl Davranırım?” 9 numaralı etkinlikle ilgili        hatırlatma yapılır.    Öğrencilere        aşağıdaki öykü okunur: Öykü: Kurbağalar “Bir gün kurbağaların yarışı varmış. Hedef, çok yüksek bir   kulenin tepesine çıkmakmış. Bir sürü kurbağa da arkadaşlarını seyretmek için   toplanmışlar. Ve yarış başlamış. Gerçekte seyirciler arasında hiçbiri   yarışmacıların kulenin tepesine çıkabileceğine inanmıyormuş. Sadece şu sesler   duyulabiliyormuş:  "Zavallılar! Hiçbir zaman başaramayacaklar!" Yarışmaya başlayan kurbağalar kulenin tepesine ulaşamayınca,   teker teker yarışı bırakmaya başlamışlar. İçlerinden sadece bir tanesi inatla   ve yılmadan kuleye tırmanmaya çalışıyormuş.  Seyirciler bağırıyorlarmış: "Zavallılar!   Hiçbir zaman başaramayacaklar!" Sonunda, kurbağaların bir tanesi hariç, hepsinin ümitleri   kırılmış ve bırakmışlar. Ama kalan son kurbağa büyük bir çabayla mücadele   ederek kulenin tepesine çıkmayı başarmış. Diğerleri hayret içinde bu işi   nasıl başardığını öğrenmek istemişler. Bir kurbağa ona yaklaşmış ve sormuş: “Bu işi nasıl başardın?” O anda farkına varmışlar ki kuleye çıkan kurbağa sağırmış!” www.turkhukuksitesi.com    Öykü okunduktan sonra aşağıdakilere        benzer sorular sorulur ve grup etkileşimi başlatılır: Kurbağaların   yarışı bırakmasında çevreden duydukları seslerin ne kadar etkisi olmuştur? Çevredeki   sesler cesaret verici masajlar içerse sonuç farklı olabilir miydi? Sizin   buna benzer yaşantılarınız oldu mu? Ne   hissettiniz? Kendinizle   ilgili algılarınız, beğenileriniz, tercihleriniz gerçekten size mi ait? Bazen   kendinizi başkalarının ölçütlerine göre değerlendirdiğiniz oluyor mu? Kendinizle   ilgili algılarınız, beğenileriniz, tercihleriniz, oluşurken kimlerin, nelerin   etkisinde kalmış olabilirsiniz? Başkalarının   bizimle ilgili algılamaları bazen kendimizi güçlü hissettirip, bizi   yüreklendirirken, bazen de bizim cesaretimizi kırabilir mi? Sizce   bunun nedeni ne olabilir? Başkaları   tarafından beğenilme, onaylanma ve kabul görme arzusu olabilir mi? Hiç   kendinizle ilgili, size ait olmayan aileniz ya da arkadaşlarımız tarafından   oluşturulan bir algılamanız olduğunu fark ettiniz mi? Örnek   verebilir misiniz?    Öğrencilere        Form–35 (Algılanan Özelliklerimiz) verilir ve okuyarak bu özelliklerden        sahip olduklarını düşündüklerini “Kendi Algılarım” sütununa (x) işareti        koymaları, arkadaşlarının bu özelliklerle ilgili kendisini nasıl        algıladığını düşünüyorlarsa, aynı formun “Arkadaşlarımın Algılamaları”        sütununa (x)işareti koymaları, ailelerinin bu özelliklerle ilgili        kendisini nasıl algıladığını düşünüyorlarsa, aynı formun “Ailemin        Algılamaları” sütununa (x) işareti koymaları istenir. Son olarak        öğretmenlerinin bu özelliklerle ilgili kendisini nasıl algıladığını        düşünüyorlarsa, aynı formun “Öğretmenlerimin Algılamaları” sütununa (x)        işareti koymaları istenir.    Daha        sonra bu üç sütunda ortak olanlara bakarak kendi algılamaları ile        başkalarının algılamalarının ne kadar örtüştüğünü incelemeleri istenir        ve aşağıdakine benzer sorular sorularak grup etkileşimi başlatılır:    Başkalarının        kendisi ile ilgili görüşlerinin bireyin kendini algılama biçimini nasıl        etkilediğini fark etmenin ve kendini bu bakış açısı ile değerlendirmenin        önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır:   Değerlendirme:                                           FORM–35 ALGILANAN ÖZELLİKLERİMİZ İnsanlar birtakım özellikleri ile tanınırlar ve hatırlanırlar. Biz de kendimizi tanımlarken bazı özelliklerimizi sıralarız. Aşağıda sıralanan özelliklerden sahip olduğunuzu düşündüklerinizin karşısına x işareti koyunuz. Aynı şekilde; ailenizin, arkadaşlarınızın ve öğretmenlerinizin sizi nasıl algıladığını düşünüyorsanız o özelliğin karşısına bir x işareti koyunuz. Bunlar dışında kendinizi tanımlayan özellikler varsa listenin altına yazınız. Algılanan Özellikler Kendi Algılarım Arkadaşlarımın Algılamaları Ailemin Algılamaları Öğretmenlerimin Algılamaları Kavgacı         Zeki         Uysal         Düzenli         Kibirli         Becerikli         Güzel   /Yakışıklı         Ciddi          Neşeli         Girişken         Sorumsuz         Hayalperest         Kıskanç         İlgisiz         Uyumsuz         Yetenekli         Başarılı         İyimser         Şanssız         Duyarlı         Dikkatli         Kararlı                    Sorumlu                  10. SINIF– 11.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BİZİM ATÖLYE Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Grup çalışmalarında iş birliğinin   önemini ve gerekliliğini açıklar.   (Kazanım Numarası 51 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Kâğıt, kalem, büyük resim kâğıdı,   çeşitli boyalar Kaynak: Çevik (2005)’den uyarlanmıştır.   Süreç: 1.Öğbir atölye çalışması yapacakları söylenir. Bunlar; öykü yazarlığı atölyesi ve   resim atölyesidir. Öğrencilere bu atölyelerdeki çalışmaların amacının grupla   iş birliği yaparak ortaya yeni ürünler çıkarmak olduğu söylenir ve atölyeler   hakkında bilgi verilir:      Öykü yazarlığı atölyesi: Bu atölyeyi seçenler,   yaratıcılıklarını öykü yazarak ortaya koyarlar. Grup üyeleri yazacakları   öykünün konusuna, kahramanlarına, öykünün nerede ve ne zaman geçtiğine   birlikte tartışarak karar verirler. Öykü, üyelerin hepsinin düşüncesinin   alınmasıyla oluşur.       Resim atölyesi: Bu   atölyede resimler bireysel olarak değil, grup olarak yapılır. Grup üyeleri   hep birlikte ne resmi yapacaklarına, hangi boya malzemelerini   kullanacaklarına karar verirler. Dikkat edilecek konu her üyenin resme   katkısının bulunmasıdır.   2.Atötanımları yapıldıktan sonra öğrenciler iki resim ve iki öykü yazarlığı   atölyesi olmak üzere 4 gruba ayrılır. Öğrencilerden hangi atölyede   çalışacaklarına karar vermeleri istenir. Herhangi bir atölyede öğrenci sayısı   açısından yoğunluk olmamasına özen gösterilir. 3.Atöbirinde yoğunluk olması durumunda, öğrenci sayısı az olan atölyelerin,   yoğunluk olan atölyedeki arkadaşlarını ikna etmesi için öğrencilere zaman   verilir. 4.resim ve bir de öykü yazarlığı atölyesi grubundan bir öğrenciye diğer   öğrencilerin duymayacağı bir şekilde kendi grubundaki iş birliğini   engellemeye çalışması, diğerlerinin düşüncelerini dikkate almaması, sadece   kendi isteklerini ve düşüncelerini dikkate alması söylenir. 5.atölye grubunun önceden hazırlanmış köşelerde yerlerini almaları sağlanır.   Gruplara çalışmalarını yapmak üzere 15–20 dakika süre verilir. 6.Bütüatölyeler çalışmalarını bitirdikten sonra her gruptan iki öğrenciye verilen   gizli yönerge açıklanır. Bunun amacının grup çalışmalarında iş birliğinin   öneminin fark edilmesi olduğu belirtilir. 7.Açıklamanıardından her atölyenin, ürününü diğer gruplara sunması istenir. 8.İolan atölye grubundan başlanarak tüm üyelerin aşağıdaki soruları   cevaplamaları ve sınıfla paylaşmaları istenir: Çalışma   sırasında ne yaşadınız, ne hissettiniz? Ürününe   karar verme ve ürünü oluşturma aşamasında nasıl bir gruptunuz? Bir   işi tek başına yapmakla bir grupla yapmak arasındaki farklılıklar nelerdir? 9. Grup çalışmalarında iş birliğinin   önemini ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrenciler bir   sonraki hafta yapılacak etkinlik için 5’erli gruplara   ayrılır ve kendi seçecekleri bir konuda aralarında işbirliği yaparak bir grup   çalışması yapmaları istenir. Bu herhangi bir konuda sunum hazırlamak olabilir,   okul gazetesi veya dergi çıkarmak olabilir, okul dışından bir kurumla   görüşerek ve ortaklaşa bir kampanya hazırlamak şeklinde olabilir. Öğretmen   burada öğrencilere bazı önerilerde bulunabilir ama hangi konuda ne tür bir   çalışma yapacaklarına öğrenciler karar vermelidir. Bu grup çalışması için bir   hafta süreleri olduğu ve haftaya rehberlik saatinde yaptıkları çalışmayı   sunacak şekilde hazır olmaları hatırlatılır).   Değerlendirme:                                                       10. SINIF– 12.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BİRLİKTE ÇALIŞALIM Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Grup çalışmalarına etkili biçimde   katılır.(Kazanım Numarası 50) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: K.Ayla SIRIKLI   Süreç: 1. Bir önceki etkinlik sonrası öğgruplara ayrılarak her gruba kendi karar verecekleri bir konuda yine kendi   karar verecekleri bir tür grup çalışması yapmaları ve bir hafta sonraki   rehberlik saatinde bu çalışmalarını sunmaları istenmişti. Gönüllü gruptan   başlanarak çalışmalarını sunmaları istenir. 2. Daha sonra aşağıdaki sorular sorularakgruptan süreç hakkında bilgi alınır: Hangi   konuda ne tür bir çalışma yapacağınıza nasıl karar verdiniz? Planladığınız   çalışmanın amacı ne? Planlama   aşamasında gruptaki tüm üyelerin katkısı oldu mu? Nasıl   bir işbirliği yaptınız? Çalışmalar   planlamalara uygun olarak sürdü mü? Çalışma   sonucunda başlangıçtaki hedefinize ulaştınız mı? Gruptan   herkesin katkısı oldu mu? Çalışmalar   sırasında nerelerde zorlandınız? Çalışmalar   sırasında neler hissettiniz? Planlama   aşamasındaki amacınıza ulaşabildiniz mi? 3.çalışmalarına etkili bir şekilde katılmanın önemi ile ilgili grup etkileşimi başlatılır. 4.Öğyaptığı grup çalışmalarından tüm okulda sunulmasının yararlı olacağı   düşünülen bir ya da birkaç çalışma okulun gerekli birimleri ile işbirliği   yapılarak tüm okulda da sunulabilir. 5.çalışmalarına etkili biçimde katılmanın önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   *(Öğrencilerden   bir sonraki hafta yapılacak etkinlik için Yükseköğretim   kurumlarına giriş sınavları ile ilgili araştırma yapmaları, bilgi toplamaları   ve derse getirmeleri istenir. Siz de yükseköğrenime yönelik mesleki ve   akademik programlarla ilgili sınıfa doküman getirebilirisiniz).   Değerlendirme:                                         10. SINIF 13. ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: MESLEKİ VE AKADEMİK PROGRAMLAR   NELER? Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Yükseköğrenime yönelik mesleki ve   akademik program seçeneklerine ilişkin bilgi edinir. (Kazanım Numarası 211) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran KILIÇ   Süreç:    Öğrencilere        yükseköğrenime yönelik mesleki ve akademik programlar hakkında bilgi        edinmelerinin yükseköğrenime yönelik sağlıklı bir tercih yapmada,        kendilerini gerçekçi değerlendirmelerinde önemli olduğu vurgulanarak        etkinlik başlatılır. (9. sınıftaki Alan seçimine ilişkin etkinliklerle        ilgili hatırlatmalar yapılır).    Öğrencilerle        sınıfa yüksek öğrenime mesleki ve akademik programlarla ilgili program        seçeneklerine ilişkin getirilen bilgiler paylaşılır.      Öğrencilere        yükseköğrenime yönelik mesleki ve akademik programlarına ilişkin        bilgileri ayrıca aşağıda belirtilenlerden de edinebilecekleri        vurgulanır:        ÖSYM’nin         en son Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi Kılavuzundan,     ÖSYM’nin         Meslekleri Tanıtım Kılavuzu     MEB’in         tanıtım ve Yönlendirme Dersi ile ilgili hazırlanmış materyal,     Üniversitelerin         mesleki ve akademik programları ile ilgili elektronik sayfaları.         Öğrenciler        sınıf mevcuduna göre gruplara ayrılır ve sınıfa getirilen materyal ve        diğer kaynaklar gruptaki öğrencilere verilir.    Gruplardaki        öğrenciler yükseköğrenime yönelik mesleki ve akademik program        seçenekleri ile ilgili dokümanları inceler ve edindikleri bilgileri        sınıfla paylaşır.    Öğrencilerin        sınıfta yükseköğrenime yönelik mesleki ve akademik programlarla ilgili        edindikleri bilgiler sınıf veya okul panosuna asılabilir.    Yüksek        öğrenime yönelik programlarla ilgili bilgi edinme sürecinin diğer        etkinliklerde de devam edeceği vurgulanır.    Yükseköğrenime        yönelik mesleki ve akademik program seçeneklerine ilişkin bilgi        edinmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                     10. SINIF– 14.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KARŞIYIM AMA NEYE? Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler arası İlişkiler Kazanım: Kişisel değerlerine, inançlarına ve   tutumlarına uygun olmayan isteklere iletişim becerilerini kullanarak karşı   koyar. (Kazanım Numarası 137 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–36 (Hayır Diyebilme ve   Becerileri) Hazırlayan: ŞükranKILIÇ -MEB,h.(2006)’dan ve MEB,d.(2003)’den   yararlanılmıştır.   Süreç: 1.Öğaşağıdakine benzer sorular sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları   istenir: Kişisel değerlerinize, inançlarınıza ve   tutumlarınıza uygun olmayan isteklerle karşılaştınız mı? Uygun   olmayan istekle karşılaştığınızda ne yaptınız, ne hissettiniz? Karşılaştıysanız   nasıl karşı koydunuz? Kişisel   değerlerinize, tutumlarınıza ve inançlarınıza uygun olmayan bir isteğe hayır   dediğinizde ne gibi kazançlar elde ettiniz? Hangi   iletişim becerilerini kullanarak karşı koydunuz? Karşı   koyamadığınız durumlar oldu mu? Neden   karşı koyamadınız? 2.Öğgünlük hayatlarında hayır diyemedikleri bir durumu sınıfla paylaşmaları   istenir. Karşı koyamamalarının nedenleri sorulur. 3.Öğverdikleri cevaplara ek olarak “hayır”   demeyi engelleyen noktalar belirtilir: Zor   olduğu için, Utanıp   çekindiğiniz için, Korktuğunuz   için, Nasıl   hayır diyebileceğinizi bilmediğiniz için, Uyumsuz   görünmemek için, Arkadaşlarınızı   kırmamak, üzmemek için, Sorun   çıkarmamak veya tartışmamak için, Önemsememek   veya geçiştirmek için, Yalnız   kalmamak için, 4.ÖğForm–36 (Hayır Diyebilme Beceriler) verilir ve birlikte okunur. 5.Öğetkinliğin başında paylaştıkları hayır diyemedikleri bir durumu “Hayır   Diyebilme Becerilerine” göre tekrar gözden geçirmeleri ve sınıfla   paylaşmaları istenir. 6.Öğetkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 7.Kişdeğerlerine, inançlarına ve tutumlarına uygun olmayan isteklere iletişim   becerilerini kullanarak karşı koymanın önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   Değerlendirme:                                 FORM–36 HAYIR, DİYEBİLME BECERİLERİ Doğrudan      hayır diyebilmek; karşı tarafı kırmadan, kibar bir şekilde kendi, düşünce,      istek, duygu ve kararlarımızı yansıtan, kendimizi olduğu gibi doğrudan ve      yalın bir şekilde ifade edebilmenin yoludur. Bu şekilde hayır diyebilme;      en güçlü, en etkili ve arzu edilen gerçekten çekinmeden hayır diyebilmenin      doğrudan yoludur. Burada yapılan teklif karşısında önce niyetimizin ne      olduğundan emin olmak, söz konusu teklifi kabul edip etmeyeceğimizi      belirlemek gerekir. Bir      sonraki adım olarak nedeninizi belirtmek etkili olur.   HAYIR, DİYEBİLME YOLLARI: Doğrudan hayır demek, geçiştirmek, nedenler bulmak, duymamalıktan gelmek, ortamdan uzaklaşmak, yürüyüp gitmek ve hayır tekrarı gibi yolları kullanarak hayır denilebilir. Doğrudan Hayır      “Hayır teşekkürler. Hayır olmaz. Şimdi internet kafeye gitmek istemiyorum” Konuyu Değiştirmek            “Hayır olmaz!” “Dünkü maçı kim kazandı?” gibi konuyu değiştirmek Nedenini açıklamak “Hayır” teşekkürler, bugün matematik yazılım var” gibi bizim için gerçek ve doğru olan nedenlerimizi belirtebiliriz. Duymazlıktan gelmek “Şarkı yarışmasını kim kazandı?” gibi duymazlıktan gelebiliriz. Ortamdan Uzaklaşmak “hayır deyip, ortamdan uzaklaşabiliriz.” Geçiştirmek “ Belki sonra gidebiliriz. Şimdi okula gitmem gerekiyor” gibi geçiştirebiliriz. Hayır Tekrarı “Hayır! Hayır!. Şimdi internet kafeye gitmek istemiyorum.” Gibi “hayır”ı tekrarlı bir şekilde söyleyebiliriz.   10. SINIF– 15.ETKİNLİK: Etkinliğin   Adı: ARKADAŞIM Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler arası İlişkiler Kazanım: Karşı cins ile sağlıklı arkadaşlık   ilişkileri geliştirmenin önemini kavrar.   (Kazanım Numarası 131) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran KILIÇ   Süreç: 1.Öğ“Sağlıklı arkadaşlıklar kurmanın   ergenlik döneminde gencin sosyal ve akademik gelişimini olumlu yönde   desteklediği” belirtilerek etkinlik başlatılır. 2.Öğaşağıdaki sorulara benzer sorular sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları   istenir: Sağlıklı   arkadaşlık ilişkileri nasıl kuruluyor? Sağlıklı   arkadaşlık ilişkilerinin başlamasında neler etkilidir? Arkadaşlık   ilişkisini kimlerle başlatıyorsunuz? Arkadaşlık   ilişkilerinde neleri paylaşıyorsunuz? Arkadaşlık   ilişkilerinin sağlıklı bir şekilde sürdürülebilmesi için sizin ve karşıdaki   kişinin sahip olması gereken özellikler nelerdir? Arkadaşlık   ilişkilerinizi kurarken ve arkadaşlarınızla paylaştıklarınızda arkadaşınızın   cinsiyetini önemsiyor musunuz? 3.Öğcevaplar alındıktan sonra “arkadaşlık ilişkileri kurarken ve sürdürürken   karşı cinsten birinin sadece “flört” veya “sevgili” olmasının yanı sıra, karşı cinsle arkadaş da olunabileceği ve   karşıcinsten olan bir arkadaşın arkadaşlığınıza kattığı, geliştirdiği ve zenginleştirdiği   olumlu yönlerin neler olduğudur “ vurgusu yapılır. 4.Etkinliğsonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve öğrencilerden düşüncelerini   sınıfla paylaşmaları istenir. 5.Karşı   cins ile sağlıklı arkadaşlık ilişkileri geliştirmenin önemietkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                       10. SINIF– 16.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KARARIM ETKİLİ Mİ? Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Verdiği kararları etkili karar verme   basamakları açısından değerlendirir.   (Kazanım Numarası 53 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–37 (Karar Verme Basamakları) Hazırlayan: ŞükranKILIÇ-Eldeliklioğlu(1999)’dan,   MEB, d (2003)’den ve Erkan(2005)’den yararlanılmıştır.   *Etkinlik işlenirken   etkili karar vermede sorun yaşayan öğrencileriniz için okul rehber öğretmeni,   okul rehber öğretmeni yoksa RAM ile işbirliği yapılarak öğrenciye destek   hizmeti sağlanmalıdır. *Etkinlik   işlenirken öğrencilerin alan seçimine ilişkin kararlarını da   değerlendirmeleri sağlanmalı, öğrencilere bu konu ile ilgili olarak okul   rehber öğretmeni yoksa RAM ile işbirliği yapılarak öğrenciye destek hizmeti   sağlanmalıdır. Süreç:   1.Öğ”Hayatımızda pek çok seçenekle karşı   karşıya kalıp farkında olarak veya olmayarak pek çok kez karar vermek zorunda   kalabilirsiniz. Verdiğiniz kararlar hayatınızın akışını olumlu veya olumsuz   yönde de etkiyebilir. Karar verirken “ya o, ya da bu” şeklinde düşünmek yerine   karar vermede sırasıyla yapılması gerekenleri uygulamanız daha uygun   olabilir” şeklinde bir açıklama yapılarak etkinlik başlatılır. 2.Öğaşağıdaki soruları sorarak bir tartışma başlatılır: Şimdiye   kadar verdiğinizi düşündüğünüz en önemli karar nedir? Şimdiye   kadar verdiğinizi düşündüğünüz en önemsiz karar nedir? Şimdiye   kadar verdiğinizi düşündüğünüz yanlış kararlar nelerdir? 3.Öğ“Günlük hayatınızda ne yiyeceğiniz,   nereden alışveriş yapacağınız, kaçta yatacağınız, televizyonda hangi programı   izleyeceğiniz, gibi konularda verdiğiniz kararların yanı sıra eğitsel   konularla ilgili kararlarınız da yer almaktadır” şeklinde açıklama   yapıldıktan sonra son günlerde eğitsel konularla ilgili verdikleri bir kararı   düşünmeleri istenir. 4.Öğkarar vermede verilecek kararı tanımlama, karardan beklenen sonucun   belirlenmesi, bilgi toplama, seçenekleri ve bu seçeneklerin her birinin   avantaj ve dezavantajlarını belirleme, bilgi toplama ve seçenekleri ve bu seçeneklerin her birinin avantaj ve   dezavantajlarını belirlemenin önemli olduğu vurgulanır. 5.Öğrencilere   Form–37 (Karar Verme Basamakları) verilir vegünlerde eğitsel konularla ilgili verdikleri kararları formdaki karar verme   basamaklarına göre değerlendirmeleri istenir. 6.Gönüllü öğrencilerden aldıkları ve karar verme basamaklarıgöre değerlendirdikleri kararlarını sınıfla paylaşmaları istenir. 7.Öğkarar verirken karar verme basamaklarının yanı sıra karar verme   stratejilerinin de önemli olduğu, basamakların stratejiler ile yakından   ilişkili olduğu vurgulanır ve karar verme stratejileri verilir. Karar verme Stratejileri: İç   tepisel karar verme: Seçenekler üzerinde yeterince düşünmeden, içten geldiği   gibi karar verme. Mantıklı   karar verme: Karar verirken, seçenekler hakkında bilgi toplama, seçenekleri   dikkatlice inceleme ve her birinin olumlu ve olumsuz yanları değerlendirilir. Bağımsız   karar verme: Kendi başına karar verme. Kararsız:   Verdiği kararları sık sık değiştirme isteği ve hiçbir karardan hoşnut olmama.   8.Öğbir sonraki etkinliğe kadar kararlarını verirken hangi                              stratejiyi veya stratejileri   kullandıklarını düşünmeleri istenir. 9.Öğetkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 10.   vermenin günlük hayatımızın bir parçası olduğu özellikle öğrencilerin eğitsel   hayatlarıyla ilgili verecekleri veya verdikleri kararların önemli olduğu   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                       FORM–37 KARAR VERME BASAMAKLARI   VERİLECEK      KARARI TANIMLAYIN     KARARDAN      BEKLEDİĞİNİZ SONUCU BELİRLEYİN     BİLGİ      TOPLAYIN     SEÇENEKLERİ      VE BU SEÇENEKLERİN HER BİRİNİN AVANTAJ VE DEZAVANTAJLARINI BELİRLEYİN     5.   KARARI VERİN                                       10.SINIF- 17. ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KARAR VERME UNSURLARI Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel başarı Kazanım: Etkili karar verme unsurlarını   kararlarında kullanır. (Kazanım   Numarası 54) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: U düzeni Araç-gereç: Form–38 (Karar Verme Unsurları) Hazırlayan: Şükran KILIÇ- MEB, e.(2004)’den   yararlanılmıştır. *Etkinlik   işlenirken etkili karar vermede sorun yaşayan öğrencileriniz için okul rehber   öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM ile işbirliği yapılarak öğrenciye   destek hizmeti sağlanmalıdır. Süreç:    Öğrencilere        karar verme basamaklarının bu etkinlikte de önemli olduğu vurgulanarak        10. sınıf “Kararım Etkili mi?” adlı 16. etkinlikle ilgili hatırlatma        yapılır ve etkinlikte karar verme stratejilerinin hangisini veya        hangilerini kararlarında kullandıkları sorulur.    Öğrencilerden        karar verirken hangi karar stratejilerini kullandıklarını sınıfla        paylaşmaları istenir.    Öğrencilerden        geçen haftadan bu yana aldıkları kararları boş bir kâğıda yazmaları        istenir ve ardından Form–38 (Karar Verme Unsurları) verilir.    Öğrencilere        aldıkları kararlarda formdaki karar verme unsurlarını kullanıp        kullanmadıkları sorulur ve kullandılarsa hangi basamakları kullandıkları        sorulur.    Öğrencilerden        etkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir.    Öğrencilere        karar verme unsurlarını hayatlarının her aşamasında kullanmalarının        gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır Değerlendirme: FORM–38 KARAR VERME UNSURLARI Karar verme sürecinin üç unsuru vardır. Bunlar; karar ortamı, eldeki bilgi miktarı ve karar akıntılarıdır. Bunlar aşağıda kısaca açıklanmıştır: A. Karar Ortamı Her karar, bir karar ortamında verilir. Bu ortam, karar verme anındaki bilgilerden, ilgili seçeneklerden, beklentilerden ve değerlerden oluşur. İdeal bir karar ortamı mümkün olan bütün bilgileri ve seçenekleri içermelidir. Fakat eldeki bilgiler ve seçenekler içinde bulunulan zamanla sınırlı olabilir. Bu zaman sınırlaması da, kararın belli bir zamana kadar verilmesi gereğini doğurur. Ayrıca para, güç gibi diğer imkânlar da karar vermeyi sınırlandıran etmenlerdendir. Bu sınırlayıcılar belirsizliği arttırır. Bu noktada, karar vermenin asıl amacı belirsizliği azaltmaktır. Belirsizliği ortadan kaldıracak bütün bilgilere sahip olmamız çoğu zaman mümkün olmaz. Bu yüzden birçok karar içinde belli bir miktar risk taşır. Bazen kararı geciktirmemiz iyi olabilir. Çünkü duruma ilişkin yeni bilgiler ve yeni alternatifler ortaya çıkabilir. Karar ortamı değişebilir ya da genişleyebilir. Bunlara ek olarak, karar veren kişilerin tercihleri değişebilir. Bu noktaları dikkate alarak, karar vermenin geciktirilmesi, alınan kararın içerdiği riski de azaltır. B. Bilgi Miktarı Birçok insan karar vermeye çalışırken gerektiğinden daha fazla bilgi toplamaya çalışır. Oysa gereğinden fazla bilgi toplandığında ortaya bazı problemler çıkar. Bunlardan birisi, daha fazla bilgi toplanması için daha çok zamana ihtiyaç duyulduğundan dolayı kararın gecikmesidir. Bu gecikme kararın ya da çözümün etkililiğini zayıflatır. Bir diğer problem, fazla bilgi yüklemesi yapılmasıdır. Bilgi fazla olduğunda karar verme zorlaşır, çünkü fazla bilgiye hâkim olmak ve bunları değerlendirmek zor olur. Ayrıca, kısa sürede hafızaya fazla bilgi yüklenmesi öğrenilenlerin hemen unutulmasına ve hatırlanmamasına sebep olur. Örneğin, yoğunlaştırılmış kısa süreli seminerlere katılan birçok kursiyer, akşam kurstan çıktıktan sonra kursun sabahki kısmında ne gördüğünü hatırlamakta zorlanır. Hatta bu bilgi yoğunluğundan dolayı sabah arabasını nereye park ettiğini de unutabilir. Fazla bilgi toplanmasının yol açtığı bir başka problem de, fazla bilginin karar verme sorumluluğu olan kişilerde yorgunluk yaratmasıdır. Çok fazla bilgi olunca, karar mercilerinin işi daha zor olacak ve onları yoracaktır. Bu da uygun olmayan kararların alınmasına neden olacaktır. C. Karar Akıntıları Birçok insanın yanıldığı nokta, bir kararın diğer bazı kararlardan bağımsız bir şekilde verildiğini düşünmesidir. Oysa bütün kararlar kendinden önceki diğer kararların ışığında verilir. Yani, kararlar akıntısının bir parçasıdır. Örneğin, parka spor yapmaya gitmeye karar verdiğinizde; bu, kendinden önceki birçok kararın sonucunda ortaya çıkmıştır. Parka yakın bir evde oturmaya karar vermişsinizdir, spor yapmaya karar vermişsinizdir vb.                                                 10.SINIF- 18. ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ÇATIŞMA ÇÖZME BASAMAKLARI Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler arası ilişkiler Kazanım: Etkili   çatışma çözme basamaklarını kullanır. (Kazanım   Numarası 136) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–39 (Etkili Çatışma Çözme   Basamakları Akış Yönü) Hazırlayan: Şükran KILIÇ–Türnüklü, (2006)’dan   yararlanılmıştır.   *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık   okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine   öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz   önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğ9. sınıf “Etkili Çatışma Çözme Basamakları” adlı 24. etkinlikle ilgili   hatırlatma yapılır. 2.Öğgünlük hayatlarında aileleriyle, arkadaşlarıyla ve çevrelerindeki diğer   insanlarla yaşadıkları çatışmaları belirlemeleri ve son zamanlarda   yaşadıkları bir çatışmaları düşünmeleri istenir. 3.Öğbelirledikleri çatışmaların yansıra son zaman yaşadıkları çatışmalarında   etkili çatışma çözme basamaklarını kullanıp kullanmadıkları sorulur ve cevaplarını   sınıfla paylaşmaları istenir. 4.ÖğForm–39 (Etkili Çatışma Çözme Basamakları Akış Yönü) verilir ve öğrencilere   çatışma yaşadıkları kişilerle çatışmalarını çözerken formda verilen Akış   Yönünün karşılıklı olarak gerçekleşip gerçekleşmediği sorulur ve cevaplarını   sınıfla paylaşmaları istenir. 5.Öğformdaki “Etkili Çatışma Çözme Basamakları Akış Yönü” basamaklarından hangisi   veya hangilerini çatışma çözme durumunda daha fazla kullandıkları sorulur. 6.Öğçatışma çözme basamaklarında 3. basamağın yani duyguların ifade edilmesi,   nedenlerinin belirtilmesi ve denetlenmesinin, çatışma çözümünün en güç ve en   önemli basamaklarından biri olduğu hatırlatılarak etkinlik sonlandırılır. 7.Çatışçözmenin hayatımızın her aşamasında önemli olduğu vurguladıktan sonra   öğrencilerden etkinlik ile ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları   istenerek etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                       FORM- 39 ETKİLİ ÇATIŞMA ÇÖZME BASAMAKLARI AKIŞYÖNÜ                             Türnüklü, (2006)               10. SINIF– 19.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: AKRAN DESTEĞİ Mİ YETİŞKİN YARDIMI   MI? Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Güvenli ve Sağlıklı Hayat Kazanım: Akran Desteği İle Yetişkin Yardımı   Gerektiren Durumları Ayırt Eder.   (Kazanım Numarası 169) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–40   (Cemil Ne Yapsın?) Hazırlayan: Şükran KILIÇ   Süreç: 1.Öğhayatlarında her konuda yaşıtlarından ya da arkadaşlarından destek   alabilecekleri söylenerek etkinliğe başlanır. 2.Öğyaşıtlarından ya da akranlarından hangi konularda destek alabilecekleri   sorulur ve cevaplar alındıktan sonra aşağıda verilenler de öğrencilerin   cevaplarına ek olarak belirtilir: Eğitsel   konularda (ders çalışma, plan yapma), Okula   uyum, Çatışma   çözme, Yalnızlık   ve diğer sorun yaşanan konularda. Sizce   Cemil kimden destek ve yardım istemeliydi? Cemil’in   problemini paylaştığı arkadaşı ona destek olmuş mudur? Cemil’in   problemini paylaştığı arkadaşı ona akran desteği vermiş midir?              Öğrencilere Form–40 (Cemil Ne        Yapsın?) verilir ve duruma ilişkin aşağıdakilere benzer sorular sorulur        ve cevapları tartışılır:    Öğrencilere        akran desteği ile yetişkin yardımı gerektiren başka ne gibi durumlar        olabileceği sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir.    Öğrencilerden        cevaplar alındıktan sonra bazı konularda akran desteğinin yeterli        olmayacağı, yetişkin yardımının gerekebileceği hatırlatılır ve        etkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir.    Akran        desteği ile yetişkin yardımı gerektiren durumları ayırt etmenin önemi        vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden bir   sonraki etkinlik için önceden küçük kâğıtlara yazılmış olan acil durumlardan   birer adet çekmeleri istenir. Sınıf kalabalık ise bazı acil durumlar birden   çok yazılır. Öğrencilerden çektikleri bu acil durumla karşılaşıldığında neler   yapılması gerektiğini araştırmaları ve yazılı sunu, görsel materyal, broşür   hazırlamaları olarak getirmeleri istenir. Bunlar dışında da acil durum olarak   gördükleri başka durumlar varsa bununla ilgili de araştırma yapmaları   istenir). Acil   Durumlar:            Göz, kulak ve buruna yabancı cisim     kaçması             Sıcak çarpması                   Hayvan ısırma ve sokmaları             Trafik kazası                   Kimyasal maddelerle temas             Zehirlenme                   Kırık-çıkık ve burkulma             Boğulma                   Solunum yolu tıkanması             Deprem                   Yaralanma ve kanama             Yangın                   Kan şekeri düşmesi             Yanık                   Elektrik çarpması             Sel                   Nöbet ve havale             Çığ vb.          Değerlendirme:                 FORM–40 CEMİL NE YAPSIN? Cemil’e cep telefonunu çok fazla kullandığı için faturası oldukça kabarık gelmiştir. Faturayı ailesinden saklar ve burada ödemeyi nasıl yapacağını düşünür. Birkaç gün geçtikten sonra arkadaşına konuyu açar ve arkadaşı da faturayı ailesine gösterirse çok kötü olabileceğini, babasının telefonu elinden alabileceğini söyler. Cemil de cep telefonun elinden alınacağı korkusundan dolayı ailesine söylemediğini ve bu yüzden arkadaşından yardım istediğini söyler. Cemil ve arkadaşı cep telefonu faturasını Cemil’in saatini ve annesinin hediye ettiği deri cüzdanı sınıftan birine satarak faturayı ödemeye karar verirler. Cemil paraya ihtiyacı olduğunu söyleyerek sınıftan birkaç kişiye cüzdanını ve saatini satmak istediğini söyler. Arkadaşları düşüneceklerini söylerler ve Beden Eğitimi dersi için spor salonuna giderler. Beden Eğitimi dersi bittikten sonra sınıftan biri cüzdanının kaybolduğu söyleyerek öğretmenin yanına gider. Öğretmeni eşyalarını tekrar kontrol etmesini söyler. Ancak Cemil’in paraya ihtiyacı olduğunu bildiği arkadaşları Cemil’den şüphelenir. Cemil bu olayı duyunca çok utanır ve üzülür. Ertesi gün arkadaşının cüzdanı spor salonunda bulunur. Ama Cemil hem bu olaydan dolayı hem de cep telefonun faturasını ödeyemediği için oldukça sıkıntı yaşamaktadır.                               10. SINIF– 20.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ACİL DURUMLAR Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Güvenli ve Sağlıklı Hayat   Kazanım: Acil durumlarda nasıl davranacağını   açıklar.(Kazanım Numarası 168) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran KILIÇ   *Etkinlik   işlenirken geçmişte acil bir durum yaşamış, etkileri hala devam eden ve sorun   yaşayan öğrencileriniz için okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni   yoksa RAM ile işbirliği yapılarak öğrenciye destek hizmeti sağlanmalıdır.   Süreç: Bir önceki hafta aşağıdaki   acil durumlar küçük kâğıtlara yazılarak her öğrenciden birer adet çekmeleri,   bu durumda neler yapılacağını araştırmaları ve yazılı olarak getirmeleri   istenmişti. Acil   Durumlar:            Göz, kulak ve buruna yabancı cisim     kaçması             Sıcak çarpması                   Hayvan ısırma ve sokmaları             Trafik kazası                   Kimyasal maddelerle temas             Zehirlenme                   Kırık-çıkık ve burkulma             Boğulma                   Solunum yolu tıkanması             Deprem                   Yaralanma ve kanama             Yangın                   Kan şekeri düşmesi             Yanık                   Elektrik çarpması             Sel                   Nöbet ve havale             Çığ vb.          Öğrenciden kendi çektiği acil   durumla karşılaşıldığında neler yapılması gerektiğine ilişkin yaptığı   araştırmayı sınıfa sunmaları istenir. Yukarıdakiler dışında da acil durum olarak   gördükleri başka durumlarla ilgili araştırma yapanlar varsa bunları da sunmaları   istenir. Öğrencilere acil durumlarda yapılması gerekenlerle   ilgili araştırma yaptıkları kaynaklar hakkında da bilgi vermeleri istenir.   Kaynakların güvenilir ve bilimsel temele dayanması gerektiği hatırlatılır. Bu   konuda halk arasında bilinçsizce yapılan, doğru kabul edilen ve yaygın olarak   yapılan yanlışlar üzerinde durulur. Sunumların ardından gönüllü öğrencilerden varsa bu   durumlarla ilgili yaşantılarını paylaşmaları istenir. Son olarak öğrencilerden bir acil durum panosu   oluşturmaları ve hazırladıkları bilgileri bu panoya yerleştirmeleri istenir. Acil durumlarda nasıl davranılacağını bilmenin önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                           10. SINIF– 21.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: TAKDİR ETMEK Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Başkalarının başarılarını ve olumlu   davranışlarını takdir eder. (Kazanım Numarası   132 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Yazı tahtası ve kalemi, Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI-MEB, c. (2002)’den uyarlanmıştır.   Süreç:    Öğrencilere        çevrelerindeki insanların herhangi bir başarıları, olumlu bir        davranışları karşısında beğenilerini karşılarındaki kişilere nasıl ifade        ettikleri sorulur ve istekli öğrencilerin görüşleri alınır.    Söyledikleri ifadeler tahtaya yazılır: Eline   sağlık Çok   güzel olmuş Harika   Nefis   Çok   hoşuma gitti Aferin Çok   beğendim vb. ”Açık   sözlülüğünü beğeniyorum.” ”Sınıfa   girince, neşeli olarak günaydın demen hoşuma gidiyor.” ”Çok   iyi not tutuyorsun.” ”seninle   konuşmak beni rahatlatıyor, çok iyi bir dinleyicisin” vb. Günlük   hayatınızda çevrelerindeki insanlar tarafından takdir gördüğünüzde neler   hissediyorsunuz? Siz   başkalarını takdir ederken ve neler hissediyorsunuz? Çevrenizdeki   insanları ne kadar sık takdir ediyorsunuz?    Öğrenciler        5 ‘erli gruplara ayrılır ve 2–3 dakika süre verilerek gruptaki        arkadaşlarının beğendiği, onayladığı davranışlarını düşünmeleri istenir.    Daha        sonra bunları takdir cümleleri ile arkadaşlarına tek tek ifade etmeleri        istenir. Gerekirse aşağıdakine benzer örnek takdir cümleleri        verilebilir:    Gruptaki        tüm öğrencilerin birbirlerine en az bir takdir cümlesi söylemesi beklenir.        Grupta istekli öğrenciler konuşmayı başlatabilir ama ilerleyen sürede        yumuşak ve destekleyici tavırla bir sessiz kalan öğrencilerin de sürece        katılmaları sağlanır. Olumsuz ve yargılayıcı ifadeler kullanmamaları        için gerekli uyarı ve hatırlatmalar yapılır.    Öğrencilere        aşağıdakilere benzer sorular sorularak grup etkileşimi başlatılır:    Bir gencin çevresindekiler        tarafından takdir edilmesinin olumlu benlik algısı geliştirmesi için ne        kadar önemli olduğu belirtilir. Aynı şekilde başkalarının olumlu        özelliklerini görebilmek ve takdir edebilmenin de sağlıklı insan        ilişkileri için ne kadar önemli olduğu vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:               10. SINIF– 22.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: HOŞGÖRÜ Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Kişiler arası   ilişkilerde esnek ve hoşgörülü olur. (Kazanım Numarası   133) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Renkli kalemler ve kartonlar Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI Süreç: 1.Öğbir hafta önce “Hoşgörü” ile ilgili bilgi toplamaları bu konuda güzel sözler,   öykü, şiir bulmaları ve birer   slogan hazırlamaları istenmişti. Ayrıca 2007’nin UNESCO tarafından “Mevlana   ve Hoşgörü” yılı ilan edildiği ve tüm dünyada bu konuda etkinlikler   yapılacağı hatırlatılmıştı. 2.Ööğrencilerin “Hoşgörü” konusunda topladıkları bilgileri, bu konuda söylenmiş   güzel sözleri, öyküleri ve şiirleri sınıfa sunmaları istenir. 3.sonra her öğrenicinin hoşgörü ile ilgili hazırladığı sloganını sınıfa okuması   istenir. Birbirinin aynı olan sloganlar elenerek öğrencilerin yeni sloganlar   üretmeleri ve yanlarında getirdikleri kartonlara yazmaları istenir. 4.Hoşgörü   konusunda söylenmiş güzel sözler, öyküler, şiirler, yazılar ve hazısloganlardan ders bitiminde sınıfa veya okuldaki uygun bir yere “Hoşgörü   Panosu” hazırlayabilecekleri söylenir. “Hoşgörü Panosu” hazırlarken diğer   sınıflarla işbirliği yapabilecekleri belirtilir. 5.Öğaşağıdakine benzer sorular sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları   istenir: Kişiler arası ilişkilerde esneklik   ve hoşgörüyü benimsemeyen, toplumlarda   insan ilişkileri nasıl olur? Böyle   bir toplumda insanlar mutlu olabilir mi? Hoşgörüden   uzak ve katı tutumlarla karşılaştığınızda kendinizi nasıl hissediyorsunuz? İnsan   ilişkilerinde esnek ve hoşgörülü olan toplumlarda insan ilişkileri nasıl   olur? İnsanlara   bakış ve yaklaşımlarınızda hoşgörülü ve esnek davranabiliyor musunuz? 6.Hoşgörü   ile ilgili aşağıdakine benzer sözler okunur ve öğrencilerin görüşleri alınır: “Mevlana’nın yedi öğüdü: Cömertlik ve yardım etmede akarsu gibi ol. Şefkat ve merhamette güneş gibi ol. Başkalarının kusurunu örtmede gece gibi ol. Hiddet ve asabiyette ölü gibi ol. Tevazu ve alçak gönüllülükte toprak gibi ol. Hoşgörülülükte engin deniz gibi ol. Ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol.”   “Gel,   gel yine her neysen, kimsen yine gel; Hıristiyan,   Mecusi, Putperest olsan yine de gel… Bin   kere tövbe etmiş ve tövbeni bin kere bozmuş olsan bile yine de gel. Mevlana “Hoşgörü insanlığın bir parçasıdır.   Hepimizin hataları ve eksikleri var; gelin karşılıklı olarak birbirimizin   hata ve eksiklerini bağışlayalım, çünkü hoşgörü doğanın ilk yasasıdır.” Voltaire 7.Öğkişilerarası ilişkilerde hoşgörülü esnek davranabilen, farklılıklara karşı   anlayışlı ve duyarlı, insani değerleri her şeyin üzerinde tutabilen kişilerin   oluşturduğu toplumlarda barış içinde huzurlu ve mutlu bir şekilde   yaşanılacağı belirtilir. Böyle toplumların dünya barışı için de hizmet   edeceği ve barış içinde yaşanılan bir dünyayı oluşturacağı vurgulanır.   Öğrencilerden bu konudaki düşüncelerini belirtmeleri istenir. 8.Hoşgörü   ve esneklik açısından kendi davranışlarını, insanlara bakışınıyaklaşımlarını gözden geçirmeleri istenir. Nasıl diğer insanlardan hoşgörü   bekliyorlarsa aynı şekilde hiçbir ayırım yapmadan tüm insanlara da aynı   hoşgörüyü göstermelerinin gereği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                 10. SINIF 23.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: ŞİDDET   VE YARDIM Sınıf: 10.   sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler   Arası İlişkiler Kazanım: Fiziksel,   sözel ve duygusal şiddetle karşılaştığında nereden yardım alabileceğini   bilir.(Kazanım Numarası 134) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran   KILIÇ- Türkiye Aile Planlaması Derneği Bilgi Bankası’ndan yararlanılmıştır.   *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık   okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine   öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz   önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğrencilere şiddetin ve şiddetin türlerininolabileceği sorularak etkinlik başlatılır. 2.Öğrencilerden alınan cevaplar tahtaya yazılıröğrencilerle şiddetin tanımı, türleri paylaşılır. Şiddet:   Başka bir kişiyi ya da grubu kasıtlı olarak tehdit etme, fiziksel güç   kullanmadır. Şiddet, yaralama, fiziksel zarar, kötü muamele, ölüm ile   sonuçlanabilir. Şiddetin boyutları fiziksel, sözel ve duygusal olarak ortaya   çıkmaktadır. Fiziksel şiddet:   Birini ya da bir gruba yumruk atma, itme, tokat, delici ve kesici aletle korkutma, silahla   yaralama gibi fiziksel güç kullanmadır. Sözel şiddet: Argo   ve küfürlü konuşma, lakap takma, tehdit, gözdağı vermeyi içerir. Duygusal şiddet: Pek   çok farklı şekilde ifade edilebilir, fakat özellikle duygusal şiddet   sistematik olarak başka birinin düşüncelerini ve davranışlarını kontrol   etmektir. Aynı zamanda aşağıda belirtilen davranış kategorilerine   zorlamaktır: Psikolojik olarak moral bozma, Psikolojik   yıkım, Alkol ve madde kullanımı. 3.Öğrencilere çevrelerinde fiziksel, sözelduygusal şiddet ile karşılan olup olmadığı sorulur ve verilen örnekler   sınıfta paylaşılır. 4.Öğrencilere şiddetle karşılaştıklarındave kimlerden yardım alabilecekleri sorulur ve tartışılır. Öğrenciler   çevrelerinde şiddetle karşılaşanların nerelerden yardım aldıklarını da örnek   olarak verilebilir. 5.Öğrencilerin verdikleri cevaplara ekşiddetle karşılaştıklarında; Ailelerinden, Öğretmenlerinden, Gençlik ve Toplum Merkezlerinden, Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinden Emniyet Müdürlüklerinin Çocuk Bürolarından yardım   alabilecekleri söylenir. 6.Öğrencilerle tacizle karşılaştıklarında yardıalabilecekleri yerlere başvurmanın ya da gizlemenin avantaj ve dezavantajları   tartışılır. 7.Öğrencilerden etkinlikle ilgili düşüsınıfla paylaşmaları istenir. 8.Öğrencilere şiddet denilince akla sadeceşiddetin gelmeyeceği, şiddetin sözel   ve duygusal türlerinin de olabileceği ve tüm bunların bireyin hayatının her   alanını olumsuz olarak etkileyebileceği belirtilerek etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:   10. SINIF 24.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: SINIRLARIMIZ Sınıf: 10.   sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler   Arası İlişkiler Kazanım: Fiziksel,   sözel ve duygusal tacizle karşılaştığında nereden yardım alabileceğini bilir.   (Kazanım Numarası 135) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran   KILIÇ- Tekin ve Aydın (2007), www. sexual harrassment and human   rights.htm’den yararlanılmıştır.   *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık   okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine   öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz   önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğrencilere “Sınır nedir?” sorusuetkinliğe başlanır. 2.Öğcevaplar alındıktan sonra öğrencilere “Sınırlar başkalarıyla   iletişimimizde koyduğumuz özel çerçevelerimiz, çizgilerimizdir. Bazen bu   çerçeve ve çizgilerimiz istemediğimiz halde başkaları tarafından ihlal   edilebilir. ” şeklinde bir açıklama yapılır. 3.Öğ“Tacizin kişisel çizgimizin ihlali olup olmadığı” sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir.   4.Öğbir kişinin fiziksel, sözel ve duygusal tacize maruz kalabileceği söylenir ve   bunlarla ilgili   aşağıdaki açıklama yapılır: “Fiziksel taciz:   Tokat atmak, vurmak, tekmelemek,   çimdiklemek, ısırmak, saç çekmek, itip kakmak, kesici ya da delici bir aletle   yaralamak ya da tehdit etmek, kişisel eşyalara zarar vermek, duvarları   yumruklamak, eşya fırlatmak, kişinin giysilerini parçalamak, yırtmak   sayılabilir. Eşyaya ya da evcil hayvanlara uygulanan şiddet de ciddiye   alınmalıdır çünkü bunlar da sembolik işaretlerdir. Bağımlı yeterince   gelişmemiş çocuklarla, ergenlik çağındakilerin tam olarak kavrayamadıkları,   bilerek rıza göstermedikleri veya rıza gösterip davranışın sonucunu tahmin   edemediği cinsel içerikli aktivitelere katılmalarını da zorlamak bir   tacizdir.   Sözel taciz: İstenmeyen aşırı ilgi,   cinsel içerikli sözler, fıkralar ve şakalar, tekrarlanan buluşma ve yemek   talepleri sözel taciz olarak görülebilir. Duygusal taciz: İlk iki kategori   kadar belirgin olmamasına karşın çok travmatiktir ve olumsuz etkileri uzun   süre devam edebilir. Kişinin duygusal şiddete maruz kaldığını inkâr etmek kolaydır   ancak bunun etkilerinden kurtulması uzun sürer. Görmezden gelme, reddetme   gibi duygusal taciz kişinin güvenini sistematik olarak yıkmayı hedefler.” 5.Öğtacizle karşılaşınca nerelerden yardım alınabileceği sorulur ve cevaplarını   sınıfla paylaşmaları istenir. 6.Öğrencilerden alınan cevaplara ek olarak aşağıbelirtilen yardım kaynakları öğrencilerle paylaşılır: Öğretmenler, Aile, Rehberlik araştırma merkezleri Toplum araştırma merkezleri, Emniyet Müdürlüklerinin Çocuk Büroları, Hastanelerin Kriz merkezleri 7.Öğşiddetle karşılaştıklarında yardım alabilecekleri yerlere başvurmanın ya da   gizlemenin avantaj ve dezavantajları tartışılır. 8.Öğetkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 9.Öğtacizin her türlüsünün bireyin kişisel sınırlarını zorlayan ve kişiyi   yaralayan bir süreç olduğu, böyle bir   durumla karşılaşıldığında yardım alınabilecek yerlere başvurulmasının   gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                         10. SINIF– 25.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KİTLE İLETİŞİM   ARAÇLARININ ETKİLERİ Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Aile ve Toplum Kazanım: Kitle iletişim araçlarının kişisel   ve toplumsal değerler üzerindeki etkisini fark eder. (Kazanım Numarası 152 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI   Süreç: 1.Öğbildikleri kitle iletişim araçlarının neler olduğu sorulur ve bunları   sıralamaları istenir. 2.Öğverdikleri cevaplar tahtaya yazılır ve varsa öğrencilerin belirtmediği kitle   iletişim araçları da eklenir. 3.Kendi benimsedikleri değerlerin ve toplumsal değerlerinolabileceği sorulur ve sıralamaları istenir. 4.Öğverdikleri cevaplar tahtaya yazılır ve varsa öğrencilerin belirtmediği   değerler de eklenir. 5.   Kitle İletişim Araçlarının kişisel ve toplumsal değerlerimize ne gibi etkileri olabileceğini   düşünmeleri, bu konudaki fikirlerini   ifade etmeleri, tartışmaya katılmaları ve örnekler vermeleri istenir. 6.Öğbelirtmediği önemli noktalar varsa eklenir. 7.sonra öğrencilerin kitle iletişim araçlarını kendi değerleri üzerindeki   etkilerini sorgulamaları ve isterlerse sınıfla paylaşmaları istenir. 8.iletişim araçlarının kişisel değerler üzerindeki etkileri ile ilgili   çevrelerinden örnekler vermeleri istenir. 9.iletişim araçlarının toplumsal değerler üzerindeki etkileri ile ilgili   çevrelerinden örnekler vermeleri istenir. 10. Kitle iletişim   araçlarının kişisel ve toplumsal değerler üzerindeki etkisini fark etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                             10. SINIF– 26.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ÖN YARGILARIMIZ Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Ön yargıların meslek seçimine   etkilerini değerlendirir. (Kazanım Numarası   207) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–41 (Meslek   Seçimine İlişkin Önyargılar) Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI-Kuzgun (2000)’den   yararlanılmıştır. Süreç: 1.Öğ9. Sınıf (Gerçekçi Seçimler–1) adlı 23.etkinlikle ilgili hatırlatma yapılır. 2.önceki etkinliklerde okul seçimi, alan seçimi ve meslek seçimi ile ilgili   kararları alırken öğrencileri ve ailelerin yanlış kararlar almalarına kendilerini   ve içinde bulundukları koşulları gerçekçi bir biçimde değerlendirmemelerinin   yol açtığı belirtilmişti. Bunun yanı sıra meslek seçimi ile ilgili   kararlarını alırken doğruluğunu araştırmadan birtakım önyargılarla ve   klişelerle hareket etmelerinin de yol açtığı ve bu durumun da ne yazık ki   öğrenciler ve ailelerinin mutsuz olmalarına ve boşa zaman, emek ve para   harcamalarına yol açtığı belirtilir. 3.Öğçevrelerinden duydukları ve zaman zaman etkilendikleri ailelerinin,   arkadaşlarının etkilendiği önyargı ve klişelerden örnekler vermeleri istenir   ve tahtaya yazılır. 4.Öğverdiği örneklere ek olarak aşağıdakine benzer örnekler de sıralanır: İnsan ancak   dört yıllık bir üniversite eğitimi görürse güvenceli ve saygın bir meslek   edinebilir, İnsan   girdiği meslekte hayatı boyunca çalışır,   İyi   meslek yüksek mevki ve çok kazanç sağlayan meslektir, Önce iyi   bir üniversiteye girmeli, hangi bölümü olduğu önemli değil, Küçük   üniversiteleri bitiren iş bulamaz, Ülkemizde   insanlar istedikleri mesleklere giremiyorlar, Üniversiteye   bir girsem gerisi kolay, Sayısal   alanda daha çok para var, Sayısal   alanda daha çok iş var, Sözel   alanda iyi meslek yok, Dershaneye   gitmeyen sınavı kazanamaz, İki yılık   bölümlerden mezun olanlar iş bulamaz para kazanamaz. Açık   öğretimden mezun olanlar iş bulamaz, para kazanamaz, Öğretmenlik   en rahat meslek, Torpilin   yoksa iş de yok, …bölümünü   yazarsan işin hazır, …bölümünü   yazarsan iş bulamazsın, …bölümünü   yazma para kazanamazsın, …bölümünde   okumak çok zor, …bölümünde   sadece zengin çocukları okuyabilir, …mesleğindeki   kişiler çok paragözdür, …mesleğindeki   kişilerin düzgün hayatları olmaz vb. 5.Öğönyargılarla ilgili aşağıdakine benzer sorular sorulur ve düşüncelerini   sınıfla paylaşmaları istenir: Hayatınızda   önyargı ve klişelere ne kadar yer veriyorsunuz? Kararlarınızı   etkileyen önyargılar oldu mu? Kimlerden   etkilendiniz? Çevrenizde   mesleğini seçerken bu tür önyargılarla hareket eden insanlar var mı? Mesleğini   seçerken önyargılarla hareket etmek nasıl sonuçlar doğurur? Önyargılardan   uzak durmak için ne yapılabilir? Vb. 6.ÖğForm–41 (Meslek Seçimine İlişkin Önyargılar) okunur ve düşüncelerini sınıfla   paylaşmaları istenir. 7.Öyargıların meslek seçimine etkileri vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                                         FORM–41 MESLEK SEÇİMİNE İLİŞKİN ÖNYARGILAR: Meslek Seçiminde Bilinmesi Gerekenler Çağdaş bir toplumda özgür bir bireyin önemli gelişim görevlerinden biri de mesleğini seçmesidir. Bir kimsenin herhangi bir konuda doğru bir seçme işlemi yapılabilmesi, ya da başka bir deyişle, sağlıklı karar verebilmesi için, her şeyden önce, neler istediğini ve bunları elde edebilmek için ne gibi olanaklara sahip olduğunu bilmesi gerekir. Bu işlemden sonra, daha iyisi bununla beraber yapacağı işlem, çeşitli seçenekleri inceleyip, her birinin isteklerine ve koşullarına ne derece uygun olduğunu değerlendirmektir. Çarşıya çıkmadan önce alacağı şeylerin listesini yapan ve bunlar için yeterli parası olup olmadığını yoklayan, çarşıdaki malların kalite ve fiyatlarını inceleyerek gereksinmelerine ve parasına uygun bulduklarını alan bir kimsenin davranışı buna örnek olarak gösterilebilir Bu işlemleri dikkatli ve özenli şekilde yapmayan kimselerin hayal kırıklığı ile karşılaşmaları kaçınılmazdır. Bazı gençlerin, meslek seçimi gibi önemli bir kararı oluştururken yukarıda belirtilen gelişim görevini gerektiği ölçüde yerine getiremedikleri ve bu yüzden mutsuz oldukları gözlenmektedir. Meslek seçimi kararının sağlıklı bir biçimde oluşturulmasını güçleştiren bazı etmenler vardır. Bunların bir bölümünü gençlerin çalışma dünyası ve insan nitelikleri hakkında edinmiş oldukları bir takım inançlar ve genellemeler oluşturmaktadır. YÜKSEKÖĞRENİM GÖRMEK İSTEYEN GENÇLERİN MESLEK SEÇİMİ İLE İLGİLİ DİLE GETİRDİĞİ BAZI ÖN YARGILAR: Ülkemizde insanlar istedikleri mesleklere giremiyorlar: Bu yargı hatalı bir genellemedir. Bir kısım gencin yoksulluk nedeni ile istediği mesleğe giremediği doğrudur. Ne var ki istenilen mesleğe girememenin sadece maddi yetersizlikten ileri gelmediği, varlıklı oldukları halde yanlış alanlara yönelen gençlerin de var olduğu gözlenmektedir. Bu kişilerin hatası, girmek istedikleri mesleklerin niteliklerine uygun olup olmadığını sorgulamamalarından kaynaklanmaktadır. Bu gençler az sayıda seçkin öğrenci alan ve başarılı olmak için üstün akademik yetenek yanında sürekli ve düzenli çalışma alışkanlığı da gerektiren eğitim programlarına özenmekte, giremeyince hayal kırıklığına uğramaktadır. Bazı üniversite adayları ve öğrencileri yukarıdaki yargıyı daha da ileri götürerek Türkiye’ de insanların istemedikleri mesleklere girdiklerini söylemektedirler. Üniversitelerde istemedikleri alana yerleştiklerini beyan edenlerden bir kısmı yeniden sınava girmekte, bir kısmı ise bir süre sonra bulundukları programın kendilerine uygun olduğunu fark ederek eğitimlerine devam etmektedirler. Bir kimse istemediği bir programa yerleştirilmişse bu ya kişinin Tercih Bildirim Formunu kodlarken hata yapmış olmasından, ya tercih edip listesine yazdığı alan hakkında başlangıçta yanlış bilgi sahibi olmasından ya da Tercih Bildirim Formunun son sıralarına, boş kalmasın diye, daha az istek duydukları programları da yazmış olmalarından ileri gelmektedir. Bazı üniversite adaylarının özensizlik, dikkatsizlik ya da kendilerini doğru değerlendirememelerinden kaynaklanan hatalarının tüm gençlere genellenmesi doğru bir davranış sayılamaz. İnsanın toplumda saygı görmesi için saygın bir mesleğin üyesi olması gerekir: Saygı görme, her insanın en doğal hakkıdır. Ancak bunu saygın bir mesleğin üyesi olarak sağlama beklentisi pek gerçekçi değildir. Ayrıca meslekleri saygın olan ve olmayanlar olarak ayırmak da doğru değildir. İnsan bir mesleğin başarılı bir üyesi olursa saygınlık kazanır. Bu da sahip olduğu yetenekleri gerektiren, ilgi duyduğu etkinlikleri ( meslek görevlerini ) içeren bir mesleğin üyesi olmakla gerçekleşebilir. Bir kimsenin, niteliklerine uymayan bir mesleğe girmesi, zayıf bir olasılıkla da olsa, mümkün olabilir ama o mesleğin başarılı, saygın bir üyesi olma olasılığı yoktur. Yaşam boyu sürdüreceğim mesleğimi seçme aşamasındayım: Üniversiteye başvurma dönemine girmiş gençlerin dile getirdikleri bu ifade pek çok kişi için doğru ve geçerli olabilir. Ancak çok hızlı bir değişimin yaşanmakta olduğu çağımızda insanların ömürlerini tek bir meslekle tamamlama olasılığının azalmakta olduğu gözlenmektedir. Bilim ve teknoloji geliştikçe meslek çeşitleri de hızla artmakta, bir yandan bazı meslekler çalışma yaşamından silinirken bir yandan da yeni meslekler ortaya çıkmaktadır. Bu gelişmeler karşısında, yirmi birinci yüz yılda bir insanın meslek yaşamı boyunca ortalama üç- beş meslek değiştireceği öngörülmektedir. Bundan, çok değil, yirmi beş otuz yıl önce üniversite adaylarına yaşamlarının en önemli kararını vermekte oldukları, meslek seçerken çok dikkatli olmaları gerektiği yolunda uyarılarda bulunulurdu. Gerçi üniversite programlarına öğrenci yerleştirme işlemlerinde, puanların ondalık basamaklarındaki ince farkların dahi dikkate alındığı ve bir kere bir programa yerleştikten sonra ikinci yıl program değiştirmenin zor olduğu bir sistemde hala dikkatli olmak gerekmektedir. Ancak bir kimsenin kendini tanıması oldukça zor olduğu gibi, insanda gelişim ve değişim süreci yaşam boyu devam etmektedir. Ayrıca insanların çoğu birden fazla yetenek türüne sahiptir ve birden çok alanla ilgili işleri yapmaktan hoşlanabilmektedir. Bu nedenle bir kişi, bir değil birden fazla meslekte mutlu ve başarılı olabilmektedir. Bu olgu özellikle üstün yetenekli kişiler için geçerlidir. Böyle kimseler hem fen hem toplum bilimlerinde, hem sanat hem de dil- edebiyat alanlarında başarılı olabilmektedirler. Leonardo da Vinci gibi dehaların yaşamları boyunca çok değişik alanlarda üstün kalitede ürün verdikleri bilinmektedir. Çağımızda olanaklar sadece üstün nitelikli kişilere değil ortalama insanlara da değişik yeteneklerini kullanma ve geliştirme ortamı sağlamaktadır. Halen üniversiteler ya programlarından bazılarını iki alanda diploma verecek şekilde oluşturmaya ya da değişik alanlardan seçimlik dersler açarak öğrencilerin çok yönlü yetişmelerini sağlamaya çalışmaktadırlar. Bu uygulamanın yakın gelecekte yaygınlaşacağı beklenebilir. Üniversiteye bir girsem gerisi kolay: Üniversiteye girişin zor olduğu toplumumuzda bir gencin sınavı ya da sınavları başarı ile atlayıp istediği bir alana girmesi önemli olmakla birlikte meslek gelişiminin son aşaması değildir. Yukarıda da belirtildiği gibi, bilim ve teknolojideki gelişmeler mesleklerin icra edilme biçimlerini değiştirmekte, bu süreç boyunca, bazı meslekler ortadan kalkmakta, bunların yerine daha gelişmiş teknoloji ile yürütülen yeni meslekler ortaya çıkmaktadır. Bu olgu bir kimsenin yaşamı boyunca zaman zaman mesleğinde ortaya çıkan yeni uygulamaları öğrenmek için hizmet - içi eğitimi görmesini gerektirmektedir. Ayrı şekilde, mesleği iş piyasasından kalkan kişilerin yeni bir meslek öğrenme sürecine girmeleri söz konusu olabilmektedir. Bu durumda bir gencin, üniversite diplomasını aldıktan sonra eğitim sorumluluğunun biteceğini düşünmesinin yanlış olacağı açıktır. Kişi değil mesleğinde ilerlemek, işini korumak için bile sürekli eğitim görmek durumunda olacaktır. Bu nedenle günümüzde, yaşamın belli bir döneminde bir kere verilen ve genellikle değişmeyen bir karar olarak meslek seçimi değil çalışma ömrünün sonuna kadar süren bir gelişimi ifade eden kariyer gelişimi kavramı üzerinde durulmaktadır. Gencin bu gerçeği göz önüne alarak yaşamını planlaması yararlı olur. İnsan ancak dört yıllık bir üniversite eğitimi görürse güvenceli ve saygın bir meslek edinebilir: Türkiye’de sosyal güvenlik sistemi yeterince gelişmediği için insanlar yükseköğretim gördükleri takdirde güvenceli bir meslek edineceklerini düşünüyorlar. Bazı gençler ise iki yıllık önlisans programlarını yüksek eğitim saymamakta, lisans eğitiminin kazanç ve iş bulma açısından daha avantajlı olduğunu düşünmektedirler. Oysa yalnız iki yıllık değil, dört yıllık yükseköğretim programlarını bitiren gençler de düzenli ve iyi bir gelir sağlayan bir iş bulmakta zorluk çekmektedirler. Devlet sektöründe çalışma alanları giderek daralmaktadır. Özel sektörde iyi bir üniversiteden alınmış diploma iş bulma önemli rol oynasa da işte tutunma ve ilerleme diplomadan çok yeterliliğin kanıtlanmasına bağlıdır. Kendini iyi yetiştirmiş bir tekniker sıradan bir mühendisten daha uzun süre işini koruyabilir ve ilerleyebilir. Önce iyi bir üniversiteye girmeli, hangi bölümü olduğu önemli değil: Yükseköğrenim görmek isteyen gençlerin bazılarının, önce üniversite daha sonra da program seçme gibi bir yol izlemekte oldukları gözlenmektedir. Öğretim kadrosu zengin bir üniversitede eğitimin daha iyi olacağı kuşkusuzdur. Ancak, meslek başarısında mezun olunan üniversitenin kalitesinden önce kişinin kalitesi etkili olmaktadır. Öğretim kadrosu yetersiz bir bölümün hevesli, çalışkan bir öğrencisi, alanı ile ilgili yayınları izleyerek kendini yetiştirebilir, yüksek lisans eğitimini iyi bir bölüm ya da fakültede sürdürebilir. Buna karşılık, iyi bir üniversiteye girme uğruna istemediği bir bölüme giren bir kişi eğitim ortamından hoşnut olsa bile, eğitimin özünden hoşnut olamayacağı için başarılı da olamayabilir. İyi üniversite derken genellikle yabancı dille ( İngilizce) öğretim yapan üniversiteler kastedilmektedir. Yabancı dille öğretim yapan üniversitelerin tercih edilme nedenlerinin biri de bu kurumlardan mezun olanların özel sektör tarafından tercih edildiği inancıdır. Geçmişte bu inancı destekleyici örnekler çoktu. Ancak son yıllarda gazetelerdeki iş ilanlarında bu yoldaki tercihler artık eski sıklıkta görülmemektedir. Çünkü Türkçe eğitim yapan bazı üniversiteler yabancı dil öğretimine de özel önem vermeye başlamışlardır. Öte yandan yabancı dili sadece üniversitenin bir yıllık hazırlık sınıfında öğrenme olanağı bulan öğrenciler, o dile yeterince hakim olamadıklarından, öğretimi izlemede zorluk çekmekte, bunun sonucu olarak, alan bilgisini de yeterince edinememektedirler. Bu durum özellikle sosyal bilim alanındaki programlar için geçerlidir. Öğretimi izleyebilecek kadar yabancı dili bir yılda öğrenme umudu olmayanların yabancı dille öğretim yapan programları tercih etmemeleri iyi olur.             Sadece belli bir meslek edinmek isteyenler üniversite eğitimi görmelidir: Üniversite mezunlarından çoğunun eğitim gördükleri alanlardan başka alanlarda çalıştıklarını gözleyen kimseler meslek eğitimine yatırılan zaman ve paranın boşa harcandığını düşünerek hayıflanmaktadırlar. Ekonomik sıkıntı içinde bulunan ülkeler için bu düşünce bir dereceye kadar doğru olabilir ama aslında üniversitelerin üç amacı vardır: Bunlar, Bilimsel      araştırma yapmak ve bilgi üretmek Meslek      elemanı yetiştirmek Kültür      kazandırmak Gençlerin büyük çoğunluğu ikinci amaç için üniversiteye yönelmekte, bir diploma, bir unvan alma ve bunlara uygun iyi bir iş edinme umudunu beslemektedirler. Mezunlara bir diploma ve ona uygun bir de unvan verilmektedir ama çalışma yaşamında doktorluk, mühendislik, hemşirelik, öğretmenlik gibi sınırları yasalarla belirlenmiş olanlar dışında kalan mesleklerin pek azı diploma ile yakından ilişkilidir. Üniversite mezunlarının çoğunun eğitim gördükleri alanla doğrudan ilgisi olmayan işlerde çalıştıkları sıklıkla gözlenen bir olgudur. Yükseköğretim lisans programlarının çoğu, aslında belli bir konuda eğitim vermekte ise de kazandırdığı bilgi ve beceri benzer başka alanlara da aktarılabilmektedir. Böylece, iş aramaya çıkan bir mezun, başlangıçta hiç düşünmediği iş alanlarında çalışma olanağı bulabilmekte, o işlerde çalışırken önemli bir uyum sorunu da yaşamamaktadır. Şu halde diyebiliriz ki üniversite eğitimi her zaman belli bir meslek kazandırmamakta, daha çok kültür kazandırarak gencin daha geniş bir alanda iş arama şansını artırmaktadır. Halen yaşadığımız ekonomik bunalımda iş bulma zorluğu her meslek için geçerlidir Ancak bu durumun sürekli olacağını düşünüp yanlış genellemeler yapmadan olaya baktığımızda, hızlı ve çarpıcı değişimlerin olduğu ve olacağı toplumlarda gençlerin bir çok alana uyarlanabilecek üst düzey beceriler kazanması için yapılan yatırımların hiç de boşa gitmediği düşünülebilir. Üniversiteler gençlerin iş bulma olanaklarını artırmak için programlara çeşitli seçimlik dersler konmakta, bazı üniversitelerde ana dal, yan dal adı altında programlar oluşturulmaktadır. Örneğin bir kimsenin ana dalı psikoloji, yan dalı sosyoloji olabilmektedir. Bazı üniversitelerde iki daldan diploma almak mümkündür. Yükseköğretimin lisans programlarından birini bitirdikten sonra benzer başka bir alanda lisansüstü eğitim görme olanağı vardır. Hatta kararlı bir iş bulmak için böyle bir eğitime gerek de vardır. Örneğin fizik mezunu bir genç bilgisayar, eğitim alanından mezun olan işletme alanında üst eğitim görebilmektedir. Bundan başka, pek çok kişi, belli bir alanda çalışırken kurumların açtığı hizmet-içi eğitim programlarını ya da üniversitelerde verilen sertifika programlarını tamamlayarak farklı alanlara geçmektedirler. Gelecekte hangi mesleğin geçerli olacağını şimdiden bilmek çok önemlidir: Meslek seçme durumunda olan gençlerden bazıları “Gelecekte hangi meslekler geçerli olacaktır?”sorusunu sormaktadır. Bu soruyu yanıtlayabilmek için bu gençlere “Kaç yıl sonraki geleceği öğrenmek istiyorsun?” diye sormak gerekiyor. Teknolojinin hızla gelişmekte olduğu bir dünyada, bir mesleğin belki beş ya da on yıl sonrasını tahmin edebiliriz. Ondan sonra bu çekici meslek teknolojinin gelişmesi ve buna bağlı olarak ekonomideki değişimler sonucunda hüviyet değiştirmiş olacak, belki de pek çok kişinin o alana girmesi sonucu bu günkü çekiciliğini yitirecektir. Ülkemizde bunun değişik örnekleri geçmişte yaşanmıştır ve yaşanmaya devam edecektir. Gençlerin hangi mesleği seçtiği değil, bu hızlı değişime ayak uydurabilmek için ne gibi bilgi ve becerilerle donanmış olduğu önemlidir. Böyle bir dünyaya hazırlanmak için gençlerin kendilerini şu alanlarda yetiştirmeleri gerekmektedir: Teknolojik      gelişme meslek görevlerini kolaylaştırmakta, el becerisi ve beden gücünün      yerini giderek artan oranda beyin gücü almaktadır. Bu nedenle gençlerin      matematik ve mantık alanlarında kendilerini iyi yetiştirmeleri, akıl      yürütme, yargılama yeteneklerini geliştirici etkinliklere ağırlık      vermeleri gerekmektedir. Ezberleme, geçer notla yetinme, günü kurtarma      gibi tutumları benimseyenlerin gelecekteki değişimlere ayak uydurma şansı      zayıf olacaktır. Gelecekte      birkaç meslek ve sık sık iş değiştirme yanında bir gün boyunca birden      fazla meslek icra etme durumunda olacak gençlerin elden geldiği kadar      spor, el sanatları, güzel konuşma ve yazma gibi değişik yeteneklerini      geliştirmeye de önem vermeleri gerekir. Böylece bir kimse gününün değişik      zaman dilimlerini değişik yetenekleri ile ilgili işleri yaparak      geçirebilir. Böylece hem gelirini artırabilir hem de ek bir iş yolu ile      değişik becerilerini değerlendirme olanağı bulabilir. Günümüzde      insanlar büyük iş yerlerinde, birçok kişi ile işbirliği yaparak      çalışmakta; kendi küçük iş yerinde birkaç çırağı ile çalışan insan sayısı      giderek azalmaktadır. O halde geleceğin genci başkaları ile iletişim      kurabilme ve işbirliği yapabilme becerilerine sahip olmalıdır. Değişik      insanlarla değişik koşullarda çalışabilme esnekliğine sahip olabilme,      belirsizliğe dayanabilme ve yaratıcılık da iş yaşamında başarıyı artırıcı      kişilik özellikleri olarak görünmektedir. Bir      yabancı dil, özellikle İngilizce bilmek kişinin iş bulma ve gelişme      şansını artıracaktır. Bu özellikle yükseköğretim görmüş gençler için çok      önemlidir. Prof. Dr. Yıldız KUZGUN               10.SINIF- 27.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: MESLEKİ   DOYUM Sınıf: 10.   Sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel   ve Mesleki Gelişim Kazanım: Mesleki   doyum ile ilgi, yetenek, değer ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkiyi   fark eder. (Kazanım Numarası 204)   Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Serdar   ERKAN, Şükran KILIÇ, K. Ayla SIRIKLI- (Kuzgun 2000)’den   yararlanılmıştır. Süreç: 1.Öğmeslek doyumu ile ilgili aşağıdakine benzer bir tanım verilir: “Meslek doyumu, meslekte başarı ve   kararlılık ile kişinin ilgi, yetenek, değer ve kişilik   özellikleri arasındaki tutarlılıktır. Kişinin beklentileri   ile mesleğin ve işin sağladığı olanakların uygun olması halinde iş veya   meslek doyumunun gerçekleştiği söylenebilir” (Kuzgun 2000) 2.Öğilgi, yetenek,   değer ve kişilik özelliklerinin mesleki doyumu nasıl etkileyebileceğine   ilişkin grup etkileşimi başlatılır. 3.Öğbir kişinin mesleğinde doyuma ulaşabilmesi için ilgi, yetenek, değer ve kişilik   özellikleri dışında daha başka nelerin etkili olabileceği sorulur ve   verdikleri cevaplar tahtaya yazılır. 4.Öğverdikleri cevaplara ek olarak aşağıdaki mesleki doyumu etkileyen diğer   etmenler de öğrencilere okunur ve üzerinde tartışmaları istenir: Meslek   faaliyetlerinin birey için ilgi çekici olması, Çalışma   ortamının fiziksel durumunun uygun olması, Çalışma   ortamında insan ilişkilerinin iyi olması, Sağlanan   kazanç düzeyi, Ödül   ve takdir, Sağlanan   güvence, İlerleme   olanağı, Verilen   yetki ve sorumluluk, Günlük   çalışma süresi, Yarışma   ve kendini gösterme olanağı, İş   bulabilme olanağıdır. Yıldız Kuzgun 5.Bu ve buna benzer diğer hususlarıbir işyerinde azlığı veya çokluğunun başlı başına doyuma veya doyumsuzluğa   yol açmayacağı, doyumun kişinin bu faktörlere verdiği öneme bağlı olduğu   vurgulanarak, onların yukarıdaki faktörlere ne ölçüde önem verdikleri   sorulur. 6.Cevaplar alındıktan sonra öğrencilere kendi çevrelerindekida toplumdaki ünlü kişilerden, mesleki doyumu yüksek ya da düşük olduğunu   tahmin ettikleri kişilerden örnekler vermeleri istenir. 7.Öğrencilere gelecekte yapacakları   meslekten alacakları doyumun ilgileri, yetenekleri, kişilik özellikleri ve değilişkili olduğunda daha yüksek seviye de olacağı belirtilir ve öğrencilerin   etkinlikle ilgili düşünceleri sınıfla paylaşıldıktan sonra etkinlik sonlandırılır.       Değerlendirme:             10. SINIF– 28.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: MESLEKİ BİLGİ KAYNAKLARI Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Mesleki bilgi kaynakları hakkında   bilgi toplar. (Kazanım Numarası 209 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Mesleklerle İlgili Çeşitli Kaynaklar   Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI   Süreç: 1.Öğbir önceki hafta istenen meslekler hakkında bilgi toplayabilecekleri   kaynakları ve bilgilerle ilgili araştırma sonuçlarını, ulaştıkları kaynakları   sınıfa sunmaları istenir. 2.Öğgetirdikleri kaynaklar sınıfça incelenir ve tahtaya yazılır. Bu kaynaklar dışında varsa bilgi   alabilecekleri diğer kişi, kurum, kuruluş ve birimler de tahtaya yazılır: İŞ-KUR   tarafından hazırlanan meslek tanıtım bilgileri, ÖSYM   Meslekler rehberi, Çeşitli   Üniversitelerin meslekleri tanıtan kitap, broşür ve cd’leri, Tanıtım   ve Yönlendirme dersi için hazırlanmış eğitim modülleri, Meslek   odaları, dernekler, Meslek   kişileri, Üniversitelerin   akademisyen ve öğrencileri, Okul   rehberlik servisi, Kitle   iletişim araçları, (Televizyon, internet, gazeteler, dergiler vb.) 3.Öğmesleklerle ilgili bilgi toplamak için kendi ulaştıkları kaynaklar dışındaki   tahtada yazılı olan kaynaklardan, kişi, kurum, kuruluş ve birimlerden   yararlanma koşulları ile ilgili bilgiler sınıfa sunulur, gerekli açıklamalar   yapılır. 4.bilgi kaynakları hakkında bilgi toplamanın kendileri için doğru mesleği   seçmelerindeki önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden bir   sonraki hafta yapılacak etkinlik için en az bir meslek elemanı   ile mesleğinin özellikleri ve o mesleği seçim öyküsü ile ilgili bir görüşme   yapmaları ve yazılı olarak sınıfa getirmeleri istenir. Ayrıca bir önceki   hafta topladıkları kaynakları da yine yanlarında getirmeleri istenir).   *(Gelecek hafta yapılacak etkinliğe   alternatif olarak daha önce okul yönetimi ve okul rehber öğretmeni ile   bağlantı kurarak eğer bulunduğunuz yerde varsa İŞ-KUR’un meslek danışma   merkezine bir gezi düzenleyebilirsiniz. Yine bulunduğunuz yerde varsa   üniversitelere, ya da herhangi bir meslek odasına öğrencilerinizle birlikte   bir bilgilendirme gezisi düzenleyebilirsiniz).   Değerlendirme:                                 10. SINIF– 29.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: MESLEKİ   BİLGİ KAYNAKLARINDAN YARARLANIYORUM Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Mesleki bilgi kaynaklarından   yararlanır. (Kazanım Numarası 210 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Mesleklerle İlgili Çeşitli kaynaklar Hazırlayan: K.Ayla SIRIKLI   *Bu hafta yapılacak etkinliğe   alternatif olarak daha önce okul yönetimi ve okul rehber öğretmeni ile   bağlantı kurarak eğer bulunduğunuz yerde varsa İŞ-KUR’un Meslek Danışma   Merkezine bir gezi düzenleyebilirsiniz. Yine bulunduğunuz yerde varsa   üniversitelere, ya da herhangi bir meslek odasına öğrencilerinizle birlikte   bir bilgilendirme gezisi düzenleyebilirsiniz.   Süreç: 1.önceki hafta etkinliğin sonunda bir sonraki etkinlikle ilgili olarak   öğrencilerden en az bir meslek kişisi ile mesleğinin özellikleri ve o mesleği   seçim öyküsü ile ilgili bir görüşme yapmaları ve yazılı olarak sınıfa   getirmeleri istenmişti. Öğrencilerden yaptıkları görüşmelerle ilgili sınıfa   bilgi vermeleri istenir. 2.Çeşmesleklerle ilgili bu öyküler dinlendikten sonra her öğrencinin kendi seçmeyi   düşündüğü meslekle ilgili sınıftaki kaynaklardan araştırma yapması ve bilgi   toplaması istenir. Mesleklerle ilgili bilgi toplarken aşağıdaki noktalara   dikkat etmeleri istenir: Bu   meslek hangi alanda? Nasıl   bir eğitimle bu meslek kazanılabilir? Hangi   üniversitelerde var? Puan   türü ne? Puanı   ne kadar? Kontenjanı   ne? Özel   koşulları var mı? Mesleğin   gerektirdiği özel bir yetenek var mı? Gelir   durumu nasıl? İş   bulma koşulları nasıl? Özel   sektörde mi? Devlet   sektöründe mi iş daha çok? Bağımsız   olarak sürdürülecek bir iş mi? vb. 3.Öğseçmeyi düşündükleri mesleklerle ilgili sınıftaki kaynaklardan yukarıda   belirtilen bilgileri içeren bir araştırma yaparak sınıfa sunmaları istenir. 4.bilgi kaynaklarından hem okul hayatı boyunca, hem meslek seçiminde, hem de   meslek yaşamında yararlanmasının, ne gibi yararları olacağı konusunda grup   etkileşimi başlatılır. 5.bilgi kaynaklarından yararlanmanın özellikle de meslek kişileri ile iletişim   halinde olarak, kaynağından bilgi almanın önemi tekrar vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   *(Öğrencilerden bir sonraki   hafta gerçekleştirilecek etkinlik için ortaöğretim sonrasında işe ve mesleğe   hazırlayan kurum ve kursların neler olduklarını araştırmaları istenir.   Öğrencilere araştırma yaparken yakın çevrelerinden, yerel ve ulusal   gazetelerden, elektronik sayfalardan yararlanabilecekleri hatırlatılır).   Değerlendirme:           10.SINIF- 30.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: İŞ VE MESLEK KURSLARINI ARAŞTIRIYORUM Sınıf: 10. Sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Ortaöğretim sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum   ve kursları araştırır. (Kazanım Numarası   208) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayan:         Şükran KILIÇ   *Ortaöğretim   sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kurslara gitmeyecek öğrenciler   için veya bu kazanımın uygun olmadığı okul türlerinde öğrencinin ve okulun   ihtiyacına göre alternatif bir etkinlik kullanılabilir. Süreç: 1.Öğyükseköğrenim gerektirmeyen meslekler olduğu ve ortaöğretim sonrasında   yükseköğrenime devam etmeyi düşünmeyenler için işe ve mesleğe hazırlayan   kurum ve kursların önemli olduğu belirtilerek etkinlik başlatılır. 2.Öğbir önceki hafta yakın çevrelerinden, yerel ve ulusal gazetelerden araştırdıkları   ortaöğretim sonrası işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kursların neler olduğu   sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. 3.Öğaraştırmalarına ek olarak hem resmi hem de özel kurum ve kuruluşlarda orta   öğretim sonrası mesleğe hazırlayan kurum ve kurslar olabileceği belirtilir ve aşağıda   belirtilenlere benzer iş ve mesleğe hazırlayan bazı kurum ve kuruluşlar   öğrencilerle paylaşılır: Milli   Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü İŞ-KUR Devlet   Üniversiteleri Özel   ve Vakıf Üniversiteleri Belediyeler/Yerel   yönetimler Özel   şirketler Sivil   Toplum Kuruluşları    Öğrencilere yaptıkları        araştırmaya ek olarak söyleyecekleri kurum ve kuruluşun olup olmayacağı        sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir.    Öğrencilere ortaöğretim sonrasında        işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kursları ile ilgili yaptıkları        araştırmayı daha sonraki yıllarda da kendileri için önemli olacağı ve bu        araştırmalardan yararlanabilecekleri vurgulanarak etkinlik        sonlandırılır.   Değerlendirme:                                  
Öğretmen kimdir   Ben sadece bir öğretmenim! Sadece elini değil, onun geleceğini tutuyorsun Yalnız aklına öğretmiyorsun, kalbine de dokunuyorsun Sadece gözlerinin yaşlarını silmiyorsun, içindeki ruhu da besliyorsun Onların ne olacağında senin payın çok büyük Onlarla bir dakika geçirmiyorsun, ömür boyu sürecek bir anı oluşturuyorsun Sen gittikten sonra onlarda yaşayacaksın Ne muhteşem bir gücün olduğunu aklın hiç bilemeyecek Bu dünyada etkin hiç bitmeden sürecek, sürecek, sürecek “Ben sadece bir öğretmenim” demek mümkün değil, Sen sözlerin anlatamayacağı kadar büyüksün Öğrencinin sana bakışından kim olduğunu, Öğrencinin sana gülümseyişinden ne ifade ettiğini anla Sadece elini değil, onun geleceğini tutuyorsun Yalnız aklına öğretmiyorsun, kalbine de dokunuyorsun Sadece gözlerinin yaşlarını silmiyorsun, içindeki ruhu da besliyorsun Onların ne olacağında senin payın çok büyük* Annette Breaux
6. sınıf rehberlik etkinlikleri 6. SINIF KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI   HAFTA KAZANIMLAR 1–117 Kendini   öğretmeninin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlar. 2–30 Amaç belirlemenin önemini açıklar. 3–31 Amaç belirlemedeki ölçütleri   açıklar. 4–32 Kısa, orta ve uzun vadeli amaçlar   oluşturur. 5–34 Serbest zaman etkinliklerinin   gelecekteki amaçlara ulaşmadaki önemini belirtir. 6–33 İlgi   ve yetenekleri doğrultusunda hobiler edinir. 7–35 Kendini   başarı ve başarısızlığa neden olan etmenler açısından değerlendirir. 8–36 Sınavda   başarıyı etkileyen düşünceleri fark eder. 9–114 Sorun   çözme sürecinde dikkat edilecek unsurları açıklar. 10–115 Öfkeyi uygun ve uygun   olmayan biçimlerde ortaya koymanın sonuçlarını açıklar. 11–116 Öfkelendiğinde gevşeme   ve nefes egzersizlerini kullanır. 12–113 Gerektiğinde   reddetme davranışı gösterir. 13–72 Hatalarının   sonuçlarını değerlendirerek düzeltme yollarını belirler. 14–149 Kitle iletişim araçlarından uygun   biçimde yararlanmanın önemini fark eder. 15–182 Okuldaki   derslerin mesleklerle olan ilişkisini açıklar. 15       * Koyu renkli kazanımlara ilişkin etkinlik okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM’dan gelecek rehber öğretmen tarafından gerçekleştirilecektir.       6. SINIF ETKİNLİK ÖRNEKLERİ 6. SINIF – 1.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: *ÖĞRETMEN OLALIM Sınıf:   6.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Kendini öğretmeninin   yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlar. (Kazanım Numarası -117-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–36 Kaynak:   *(Erkan,2005) Süreç: Sınıfa bir öğretmen   davet edilir. 1.Form–öğrencilere dağıtılır ve doldurmaları istenir. 2.Gönüllü   öğrencilerden cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. 3.Sınıdavet edilen öğretmenden formdaki soruları cevaplaması istenir. 4.Öğformda yer almayan merak ettikleri durumlar hakkında öğretmene sorular   sorabilecekleri belirtilir. 5.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Cevaplamakta   güçlük çektiğiniz sorular oldu mu? Sizin   tahminlerinizle öğretmeninizin cevapları arasında benzerlik var mı? Varsa   neler? Davranışlarınızın,   öğretmeninizde hangi duygular yaratabileceğini daha önce hiç düşünmüş   müydünüz? Öğretmeninizi   anladığınızı düşünüyor musunuz? Neden? 6.öğretmenlerinin yerine koyarak onların duygu ve düşüncelerini anlamanın önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:         FORM–36              Kendinizi bir öğretmen olarak   algılamaya çalışın ve bir öğretmen olarak aşağıda belirtilen durumlarla karşılaştığınızda   hangi duyguları yaşayacağınızı her bir ifadenin altındaki boşluğa yazınız.   1.Siz ders anlatıyorsunuz ve iki   öğrenci epeydir kendi aralarında konuşuyor. Duygu:……………………………………………………………………………… 2.Öğrencilerinizin büyük bir kısmı   üniversiteye giriş sınavlarını kazandı. Duygu:……………………………………………………………………………… 3.Sınav sırasında bazı   öğrencilerinizin kopya çekmeye çalıştığını gördünüz. Duygu:……………………………………………………………………………… 4.Öğrencilerinizin kendi aralarında,   sizinle ilgili olarak “öğrenciler arasında ayrım yapıyor” biçiminde dedikodu   yaptıklarını duydunuz. Duygu:……………………………………………………………………………… 5.Bir öğrencinizin derste anlamadığı   konuları, sizden çekindiği için soramadığını öğrendiniz. Duygu:……………………………………………………………………………… 6.Bir kaç öğrencinizin sizden etkilenerek   öğretmen olmaya karar verdiklerini öğrendiniz. Duygu:……………………………………………………………………………… 7.Bir öğrencinizin sigara ve içki   kullandığını öğrendiniz. Duygu:……………………………………………………………………………… 8.Bir öğrencinizin velisi size   çocuğuna para karşılığında özel ders vermenizi teklif etti. Duygu:……………………………………………………………………………… 9.Öğretmenler gününde   öğrencilerinizin sınıf adına, bahçelerinden topladıkları bir demet çiçeği   size verdiler. Duygu:……………………………………………………………………………… 10.Sinirli olduğunuz bir gün bir   öğrencinizi azarlamak zorunda kaldınız. Duygu:………………………………………………………………………………     6. SINIF – 2.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: AMAÇLARIM VAR Sınıf:   6.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Amaç belirlemenin   önemini açıklar.(Kazanım Numarası -30-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–37,   Form–35 Hazırlayanlar: Serdar   ERKAN Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen,   Form-37’i okur. 2.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Göktuğ’un   amaçları nelerdir? Göktuğ,   sizce bu amaçlara ulaşabilir mi? 3.Öğretmen,   Form-35’yi okur. 4.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Yusuf’un   amaçları nelerdir? Yusuf,   sizce bu amaçlara ulaşabilir mi? 5.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sizce   Yusuf mu Göktuğ mu daha başarılı olur? Neden? Sizin   davranışlarınız Yusuf’a mı Göktuğ’a mı yakın? Amaç   belirlemenin yaşamınıza etkileri neler olur? Sizin   geleceğe yönelik amaçlarınız var mı? Neler? Bu   amaçlarınızı gerçekleştirmek için neler yapıyorsunuz? 6.Amaç   belirlemenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. NOT:Öğrencilerden gelecekte nasıl   bir hayatları olmasını istediklerini, bu isteklerini gerçekleştirmek için   neler yapmaları gerektiğini içeren bir mektup yazmaları istenir. Bu   mektuplarının bir örneğini, eğitsel mesleki planlama dosyalarına koymaları   söylenir. Değerlendirme: FORM–37            Yıldırım İlköğretim Okulu’nda “23   Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” kutlaması için hazırlanan şenliğe,   yerel TV’den muhabir gelmiş, öğrencilerle röportaj yapmaktadır. Muhabir:   İsmin nedir? Göktuğ: Göktuğ… Muhabir: Kaçıncı sınıfa gidiyorsun? Göktuğ:6,sınıfa gidiyorum. Muhabir: Büyüyünce ne olmak istersin? Göktuğ: Bilmem. Olurum her halde bir   şeyler. Muhabir: Düşünmedin mi şu ana kadar. Göktuğ: Oyun oynamak çok daha güzel   düşünmedim. Vakti gelince düşünürüm. Ama doktor olmak isterim. Muhabir: Peki, ilköğretim bitince hangi   okula gideceksin? Göktuğ: Galiba liseye gideceğim, okul benim   için fark etmez. Muhabir: Güzel bir şenlik var okulunuzda…   Ne hissediyorsun? Göktuğ: Çok mutluyum ve heyecanlıyım. Biraz   sonrada yarışmalarımız başlayacak. Sizde izleyecek misiniz? Muhabir: Evet izlemek istiyorum. Hatta   çekim yapacak arkadaşlarımız. Akşam haberlerde izlersiniz artık. Sorularıma   cevap verdiğin için teşekkür ederim. Göktuğ: Önemli değil.                         FORM–35          Yıldırım İlköğretim Okulu’nda “23   Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” kutlaması için hazırlanan şenliğe,   yerel TV’den muhabir gelmiş, öğrencilerle röportaj yapmaktadır. Muhabir:   İsmin nedir? Yusuf:   Yusuf… Muhabir:   Kaçıncı sınıfa   gidiyorsun? Yusuf:   6.sınıfa gidiyorum. Muhabir: Büyüyünce ne olmak istersin? Yusuf: Doktor olmak istiyorum. Hani güzel   ve büyük işler yapan başarılı doktorlar var ya onlar gibi olmak istiyorum.   Evim, arabam güzel bir hayatım olsun istiyorum. Yardıma ihtiyacı olan   insanlara yardım etmek istiyorum. Muhabir: Peki, bu isteğine ulaşmak için ne   yapman gerekiyor, neler yapıyorsun? Yusuf:   Sorumluluklarımı   yerine getiriyorum ve derslerime çalışıyorum. Ayrıca ilköğretimi bitirince   fen lisesine gitmeyi planlıyorum. Fen lisesi sınavına hazırlanıyorum   kazanamazsam da liseye gideceğim. Üniversite sınavında başarılı olmak   istiyorum. Tıp fakültesini kazanmak için üniversite sınavında başarılı olmam   gerekiyor. Üniversiteyi başarılı bir şekilde bitirip, iş hayatına atılmak   istiyorum. Muhabir:   Seni biraz önce   projeler standının başında gördüm. Şenlikteki görevin nedir? Yusuf:   Bu şenlikte benim   ve diğer arkadaşlarımın projeleri sergileniyor. Stantta benim de bir projem   var. Gelen misafirlere ve diğer öğrencilere bu projeleri tanıtma görevini   öğretmen bana verdi. Muhabir: Ne hissediyorsun? Yusuf: Çok mutluyum ve heyecanlıyım. Biraz   sonrada yarışmalarımız başlayacak. Sizde izleyecek misiniz? Muhabir:   Evet izlemek   istiyorum. Hatta çekim yapacak arkadaşlarımız. Akşam haberlerde izlersiniz   artık. Sorularıma cevap verdiğin için teşekkür ederim Yusuf… Büyük bir doktor   olduğunda da benimle röportaj yapar mısın? Yusuf:   Yaparım… Ben teşekkür   ederim…     6. SINIF – 3.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: *AMACIMI BELİRLERKEN Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Amaç belirlemedeki   ölçütleri açıklar.(Kazanım Numarası 31 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–36,   Form–37 Kaynak:   *(Erkan,   2005) Süreç: 1.Form-öğrencilere dağıtılır ve birinci bölümü doldurmaları istenir. 2.ÖğForm-37’yi anlatır. 3.ÖğForm- 36’nın ikinci kısmını doldurmaları istenir. 4.Gönüllü   öğrencilerden Form-6’ya verdikleri cevapları sınıfla paylaşmaları istenir. 5.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Amaç   belirlemek neden önemlidir? Formun   birinci bölümünde amaçlarınızı belirlerken neye göre belirlediniz? Formun   ikinci bölümünde amaçlarınızı düzenlerken nelere dikkat ettiniz? Birinci   bölümle ikinci bölümde ki amaçlarınız arasında fark var mı? 6.Amaç   belirlemedeki ölçütleri bilmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:           FORM–36 Aşağıda kendinizle ilgili ulaşmak istediğiniz beş amacınızı yazınız.   1. 2. 3. 4. 5.   Şimdi bu amaçlarınızı aşağıda belirtilen ölçütlere göre değerlendiririn. Amacınız ölçüte uygunsa (+), değilse (-) işaretini koyun.     1.Amaç 2.Amaç 3.Amaç 4.Amaç 5.Amaç Anlaşılabilirlik           İnanılabilirlik           Ulaşılabilirlik           Kontrol   edilebilirlik           Ölçülebilirlik           İstenirlik           Alternatifsizlik           Yapıcılık-Geliştiricilik                         Şimdi amaçlarınıza yukarıdaki değerlendirmelerinize göre yeniden düzenleyin. 1. 2. 3. 4. 5.         FORM–37 AMAÇ   BELİRLEMEDE ÖLÇÜTLER 1.Amaç   anlaşılır olmalı. Kişi amacınolduğunu anlayabilmeli ve bu amaca ulaşabilmek için atılacak ilk adımları   belirleyebilmeli. 2.Amaç   inandırıcı olmalı. Kişi buulaşabileceğine inanabilmeli. 3.Amaç   ulaşılabilir olmalı. Kişiolduğu yetenek ve güçlerle amaca ulaşabilmeli. Örneğin 10 yaşında bir çocuğun   gelecek yıl 100 kg’lık bir ağırlığı bir ağırlığı kaldırmayı amaçlaması   ulaşılacak bir amaç değildir. 4.Amaç   kontrol edilebilir olmalı. Amaç kişkendi çabasıyla kontrol edebileceği biçimde ifade edilmeli. Örneğin ünlü bir   film yıldızıyla mutlu bir evlilik yapmak, kontrol edilebilir bir amaç   değildir. Çünkü evlilik sadece bir kişinin davranışlarına bağlı değil, iki   kişinin anlaşması ile gerçekleşebilecektir. 5.Amaç   zaman ve nicelik açısından ölçüolmalı. Genel ifadeler amaca ulaşıp ulaşılamadığını değerlendirmede   güçlük yaratacaktır. Örneğin temiz bir evim olsun istiyorum yerine Pazar   gününe kadar çalışma masasını temizlemek istiyorum demek daha uygun   olacaktır. 6.Amaç   arzu edilir olmalı. Amaç kişne yapması gerektiğini değil, gerçekten ne istediğini yansıtmalı. 7.Amaç   alternatifsiz olarakedilmeli. Araştırmalar amacın şunu ya da bunu yapabilirim, biçiminde ifade   edildiğinde her ikisine de ulaşılamadığını göstermektedir. Bu, amaçlar   oluşturmada esnekliğin olmaması anlamına gelmez. Eğer kişi amacını   değiştirmek isterse yeni bir amaç oluşturulabilir, ancak bunun yine   alternatifsiz olarak yapmalı ve tek bir amaç belirlemelidir.       Amaç yapıcı ve geliştirici olmalı, amaç   kişiye çevresine ve topluma zarar verici nitelikte olmamalı. Örneğin;   cumartesi günü 10 tane arabanın lastiklerini patlatmak yukarıdaki ölçütlerin   birçoğunu karşılar, ancak yapıcı değil yıkıcı olduğundan uygun bir amaç olmayacaktır.             6. SINIF – 4.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: AMAÇLARIM Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Kısa, orta ve uzun   vadeli amaçlar oluşturur.(Kazanım Numarası -32-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–38 Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Form-öğrencilere dağıtılır doldurmaları istenir. 2.Gönüllü   öğrenciler yazdıklarını sınıfla paylaşır. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi başlar. Kısa   vadeli amaçlarınızı neye göre belirlediniz? Orta   vadeli amaçlarınızı neye göre belirlediniz? Uzun   vadeli amaçlarınızı neye göre belirlediniz? Amaç   oluşturmak neden önemlidir? Amaçlarımıza   ulaşmak için neler yapmalıyız? Kısa,   orta, uzun vadeli amaçlarımızın olması hayatımıza ne kazandırır? 4.Kısa,   orta ve uzun vadeli amaçlar oluşturmanın önemi vurgulanaraksonlandırılır.   Değerlendirme:                 FORM–38   ÖRNEK: KISA VADELİ AMACIM: Matematik sınavında başarılı olmak. ORTA VADELİ AMACIM: Fen Lisesinde okumak. UZUN VADELİ AMACIM: Doktor olmak. ----------------------------------------------------------------------------------------------------- Sizlerde kısa, orta, uzun vadeli   amaçlarınızı sıralayınız.   KISA VADELİ AMACIM:             ORTA VADELİ AMACIM:             UZUN VADELİ AMACIM:               6. SINIF – 5.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BUGÜNDEN YARINA Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Serbest zaman   etkinliklerinin gelecekteki amaçlara ulaşmadaki önemini belirtir. (Kazanım   Numarası -34-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–39,Form–40 Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen,   öğrencilere serbest zamanın ne olduğu hakkında bilgi verir. Form–39   öğretmene bilgi amacıyla verilmiştir. 2.Form–öğrencilere dağıtılır ve doldurmaları istenir. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi başlar. Yapmak   istediğiniz başka serbest zaman etkinlikleri var mı? Hangi   etkinliği yaparken kendinizi daha mutlu hissediyorsunuz? Bu   etkinlik geleceğinizi nasıl etkileyebilir? Bu   etkinliğin gelecekteki amacınıza ulaşmadaki önemi nedir? Serbest   zamanı verimli kullanamamak geleceğinizi nasıl etkiler? Serbest   zamanı verimli kullanmak geleceğinizi nasıl etkiler? 4.   Serbest zaman etkinliklerinin gelecekteki amaçlara ulaşmadaki önemini   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:                 FORM–39 SERBEST   ZAMAN ETKİNLİK ÖRNEKLERİ Müzik aleti çalmak Resim yapmak Spor yapmak Kitap, dergi, gazete, vb okumak Maket yapmak Hayvan beslemek Bitki yetiştirmek Film izlemek Bilim ve teknik konularla uğraşmak Halk oyunları oynamak Dans etmek Şarkı söylemek Yemek yapmak Kayak yapmak El sanatları ile uğraşmak Dikiş dikmek Ebru, hat sanatı vb. sanatlarla   uğraşmak Tiyatro ile uğraşmak Satranç oynamak Hobi Öğretmen serbest zaman   etkinliklerinin sayısını artırabilir.   Serbest   zaman etkinlikleri psikolojik, sosyal, vb. birçok alanda gelişimi   destekler. Aynı zamanda gelecekteki hedeflere   ulaşmada da katkı sağlar.           FORM–40 SERBEST ZAMAN ETKİNLİKLERİ GELECEKTEKİ AMAÇLARIMIZA ETKİSİ   ÖRNEK: Resim yapmak   Çizim gerektiren mesleklere katkı   yapabilir.   ÖRNEK: Ev maketi yapmak   El ve göz koordinasyonu gerektiren   mesleklere katkı yapabilir. 1.         2.         3.         1.       2.       3.                         6. SINIF – 6.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BENİM HOBİM Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   İlgi ve yetenekleri   doğrultusunda hobiler edinir. (Kazanım   Numarası -33- ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form-41 Hazırlayanlar: Serdar   ERKAN Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: Bir   hafta önceden hobi listesi öğrencilere okunur. Öğrenciler istedikleri bir   hobiyi seçer. Seçtikleri hobinin hangi ilgi ve yetenek gerektirdiğini   araştırır. Form–41   öğretmene bilgi amaçlı verilmiştir. Öğretmen gerektiğinde hobi listesini   çoğaltabilir. 1.Gönüllü   öğrenciler araştırdıkları hobinin gerektirdiği ilgi ve yetenekleri sınıpaylaşır. 2.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Seçtiğiniz   hobiyi araştırırken neler yaşadınız? Araştırma   yaparken kendinizle ilgili fark ettiğiniz durumlar oldu mu? Neler? İlgileriniz   ve yetenekleriniz doğrultusunda yapmış olduğunuz hobileriniz var mı? Neler? İlgileriniz   ve yetenekleriniz doğrultusunda yapmayı istediğiniz hobileriniz neler? Hobilerin,   insan hayatındaki önemi nedir? Geleceğini nasıl etkiler? Neden? 3.İve yetenekleri doğrultusunda hobi edinmenin önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır. Değerlendirme:   FORM–41 HOBİ   LİSTESİ Deney Yapmak Günlük Tutmak( yazmak) Resim Yapmak Spor Yapmak Maket Yapmak Tiyatro Oyunlarında Rol Almak Enstrüman Çalmak Çiçek Yetiştirmek Koleksiyon Yapmak Şarkı Söylemek Şiir Yazmak El Sanatları ile Uğraşmak Seramik İşleri İle Uğraşmak Sinema ya da Tiyatroya Gitmek Satranç Oynamak Bulmaca Çözmek Yemek Pişirmek Bilgisayar Oyunu Doğadaki Hayvanları İzleme Balık Tutma Gökyüzünü İzleme Proje Geliştirme Origami (Kâğıt Katlama Sanatı) Tamir İşleri Dans Etmek Fotoğraf Çekmek             6. SINIF – 7.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BAŞARILIYIM ÇÜNKÜ…   BAŞARISIZIM ÇÜNKÜ… Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Kendini başarı ve   başarısızlığa neden olan etmenler açısından değerlendirir. (Kazanım Numarası   35 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–42 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.ÖğForm–42 dağıtılır ve doldurmaları istenir. 2.Gönüllü   öğrencilerden cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Kendinizle   ilgili fark ettiğiniz şeyler oldu mu? Başarısızlığa   neden olan etmenler nelerdir? (Cevaplar tahtaya yazılır.) Başarıya   neden olan etmenler nelerdir? (Cevaplar tahtaya yazılır.) Başarısız   olduğunuz durumlarda neler yapıyorsunuz? Başarısız   olduğunuz konularda nasıl başarılı olabiliriz? Neler yapabiliriz? Başarılı   olduğunuz zaman neler yaşıyorsunuz? Başarılı   olmak geleceğimizi nasıl etkiler? 4.Başarı   ve başarısızlığa neden olan etmenler açısından kendini değerlendirmenin öve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:         FORM–42 Kompozisyon yazmakta başarılıyım. Çünkü; çok kitap   okuyorum, yazma çalışmaları yapıyorum, boş zamanlarımda nasıl daha iyi   kompozisyon yazarım diye araştırma yapıyorum… Resim yapmada başarısızım. Çünkü; Renk uyumunu   yapamıyorum, perspektifi iyi ayarlayamıyorum, başarabileceğime inanmıyorum… Futbolda başarılıyım. Çünkü; Antrenmanlarımı   aksatmıyorum, beslenmeme dikkat ediyorum, sağlığıma dikkat ediyorum, kendime   güveniyorum… Yabancı dil dersinde başarısızım. Çünkü; Gerekli tekrarları   yapmıyorum, zamanı iyi kullanmıyorum çok TV izliyorum, istekli değilim ve   çaba sarf etmiyorum, başaramamaktan korkuyorum… Derslerimde başarılıyım. Çünkü; Planlı   çalışıyorum, Amacıma ulaşmak için çaba sarf ediyorum, not tutuyorum,   Öğretmenim ders anlatırken onu dinliyorum. Yazılı sınavlarda başarısızım. Çünkü; Heyecanlanıyorum,   dikkatim dağılıyor, hayal kuruyorum, sınavlarıma son gece çalışıyorum… ……………………………………………………………...başarılıyım. Çünkü; ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   …………………………………………………………… ……………………………………………………………...başarılıyım. Çünkü;   ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   …………………………………………………………… ……………………………………………………………...başarılıyım. Çünkü;   ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   …………………………………………………………… …………………………………………………………….. başarılıyım. Çünkü;   ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   …………………………………………………………… ……………………………………………………………...başarılıyım. Çünkü;   ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü; …………………………………………………………… …………………………………………………………….. başarılıyım. Çünkü; ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   …………………………………………………………… ……………………………………………………………...başarılıyım. Çünkü;   ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   …………………………………………………………… ……………………………………………………………...başarılıyım. Çünkü;   ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   …………………………………………………………… ……………………………………………………………...başarılıyım. Çünkü; ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   ……………………………………………………………. ……………………………………………………………...başarılıyım. Çünkü;   ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   ……………………………………………………………   6. SINIF –8.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: SLOGANIMIZ BAŞARI! Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Sınavda başarıyı   etkileyen düşünceleri fark eder. (Kazanım Numarası 36) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–43, Form–44,   Form–45 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrenciler beşerli gruplara ayrılır. 2.Her gruba Form–43 dağıtılır.gruptan sınavda başarıyı etkileyen olumlu ve olumsuz düşünceleri kendi   aralarında tartışıp, forma yazmaları istenir. 3.Her grup cevaplarını sınıpaylaşır. 4.Aşağıdakilere benzer sorularlaetkileşimi devam eder. Olumlu, olumsuz düşünceleri bulurken   zorlandınız mı? Başarılı olduğunuz bir sınavı   hatırlayınız, böyle bir sınavda hangi düşüncelere sahiptiniz? Başarısız olduğunuz bir sınavı   hatırlayınız, böyle bir sınavda hangi düşüncelere sahiptiniz? 5.Öğretmen sınavda başarıyıolumlu ve olumsuz düşünceler hakkında öğrencilere bilgi verir. (Form–44,   Form–45) 6.Her gruptan olumlu düşüyola çıkarak, sınav başarısını olumlu etkileyecek bir slogan bulmaları   istenir. 7.Her grubun sloganını paylaşmaları   istenir, bu sloganlar sınıf panosuna asılır. İstek doğrultusundasloganlar, okul panosunda da yer alabilir. 8.Sıbaşarıyı etkileyen düşünceleri fark etmenin önemi ve gerekliliği vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:   FORM–43 OLUMLU   DÜŞÜNCELER   OLUMSUZ   DÜŞÜNCELER                                                               SLOGANIMIZ                             FORM–44 OLUMLU DÜŞÜNCELER OLUMSUZ DÜŞÜNCELER Başarı,   mutlu olmam için tek şart değildir. Başarı,   mutlu olmam için tek şarttır. Yeterince   çalıştım, başarılı olabilirim. Zaten   hiçbir şeyi başaramıyorum, aptalın tekiyim. Yeterince   başarılı olamasam bile, diğer sınavda çalışarak, başarılı olabilirim. Başarısız   olursam sevilmem. Başarılı   olacağıma inanıyorum, çünkü umutluyum. Sınavda   zaman yetmeyecek, cevapları yetiştiremeyeceğim. Zayıf   alsam bile ailem beni yine de sever. Zayıf   alırsam ailemi hayal kırıklığına uğratmış olurum. Kendim   için başarılı olacağım. Ailem   benim için çok kadar masraf yaptı, başarılı olmam lazım. Zayıf   almak dünyanın sonu değil, çalışır düzeltirim. Sınavda   başarısız olursam rezil olurum. Ben   de herkes kadar akıllıyım. Sınıf   arkadaşlarım benden daha zeki. Sınavdan   korkmuyorum, başarabileceğime inanıyorum. Çok   korkuyorum, yine başarısız olacağım. FORM–45 Öğretmen   aşağıdaki açıklamayı öğrencilere okur: Olumsuz düşünceler; Olumlu düşünceler; Sınav başarımızı olumsuz yönde etkiler, Kaygımızı artırır, Heyecanımızı arttırır, Soruları yanlış okuyup cevap vermemize   neden olur, Zamanı planlı kullanmamıza engel olur, Dikkatimizi dağıtır, Moralimizi bozar, Motivasyonumuzu azaltır, Kendimize olan güvenimizi yok eder, Korku yaratır, Başarısızlığımızda etkendir.   Sınav başarımızı olumlu yönde etkiler, Kaygımızı azaltır, Heyecanımızı azaltır, Soruları doğru   okuyup cevap vermemize neden olur, Zamanı dikkatli kullanmamıza neden olur, Daha dikkatli oluruz, Moralimiz yerindedir, Motivasyonumuzu artırır, Kendimize olan güvenimiz artar, Korku duymayız, Başarımızda etkendir.   6. SINIF – 9.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: SEN DE KAZAN, BEN DE   KAZANAYIM Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Sorun çözme sürecinde   dikkat edilecek unsurları açıklar.   (Kazanım Numarası 114) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–46 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrenciler beşerli gruplara ayrılır. 2.Öğretmen, öğrencilere sınıyaşanan sorunları sorar ve ifade edilen sorunlar tahtaya yazılır. 3.Sorunların içerisinden öğbelirlediği bir sorun tespit edilir. 4.ÖğForm–46 deki bilgileri öğrencilere anlatır. 5.gruptan, sorun çözme sürecinde dikkat edilecek unsurları dikkate alarak,   seçilen soruna çözüm getirmeleri istenir. 6.Her grup yazdıklarını sınıpaylaşır. 7.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sorunu   çözerken neler yaşadınız? Neler hissettiniz? Sorunu   çözerken nasıl bir süreç izlediniz? Sorunu   çözerken nelere dikkat ettiniz? Neleri göz önünde bulundurdunuz? 8.çözme sürecinde dikkat edilecek unsurları açıklamanın önemi ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:       FORM–46 SORUN ÇÖZME SÜREÇLERİ Crawford ve Bodin’e göre   (1996), çatışmaları çözmek için başvurulabilecek üç tane sorun çözme süreci   vardır. Müzakere, arabuluculuk ve oybirliği ile karar alma. Müzakere: Aralarında anlaşmazlık olan   tarafların ya bizzat kendilerinin ya da temsilcilerinin başkalarından yardım   almaksızın birlikte çalışarak aralarındaki anlaşmazlığı çözmek amacıyla yüz   yüze geldikleri bir sorun çözme yöntemidir. Arabuluculuk:   Aralarında   anlaşmazlık olan tarafların ya bizzat kendilerinin ya da temsilcilerinin   “arabulucu” denen tarafsız birinin de yardımıyla aralarındaki anlaşmazlığı   çözmek amacıyla yüz yüze geldikleri bir sorun çözme sürecidir. Oy   Birliğiyle Karar Alma: Aralarına   anlaşmazlık olan bütün tarafların ya da temsilcilerinin, bütün tarafların   destekleyebileceği bir eylem planı oluşturarak anlaşmazlığı çözmek amacıyla   iş birliği yaptıkları bir grupla sorun çözme sürecidir. Bu sürece tarafsız   biri de katılabilir ve süreci hızlandırabilir ama bu zorunlu değildir. Yukarıda belirtilen   sorun çözme süreçleriyle çatışmaları çözmek için, dört temel ilkenin   anlaşılması gerekir. 1.Kişsorunları birbirinden ayırmak 2.Çıüzerinde odaklaşmak 3.kazanacağı seçenekler bulmak 4.Seçdeğerlendirmek. Sorunlar karşısında   insanlar birbirinden farklı tepkiler gösterebilir. Bazı kişiler, herhangi bir   sorun karşısında hemen “sert” bir   tepki gösterme eğilimindedir. Bu kişiler başkalarıyla anlaşmazlığa düştükleri   ya da aralarına bir çatışma çıktığı zaman güç kullanma yoluna başvururlar.   Karşı tarafı tehdit ederek, bağırıp çağırarak, vurarak, kırarak, döverek vb.   kendi çözüm önerilerini dayatırlar. Bazı kişiler de sorunlar   karşısında oldukça “yumuşak” bir   tepki gösterme eğilimindedir. Bu kişiler daha ciddi bir tatsızlığın ortaya   çıkmaması için geri çekilirler, sorunlar karşısında kolayca pes ederler ve   kendi isteklerinden vazgeçerler. Bazı kişiler ise   sorunlar karşısında “ilkeli” bir   tutum sergilerler. Bu kişiler için önemli olan, sorunları her iki tarafın da   tatmin olacağı adil bir çözüm bulmaktır. Çünkü her hangi bir sorun karşısında   başvurulan çözümün, adil olduğu ölçüde kalıcı olduğuna inanırlar. Yukarıda tanıtılan üç   farklı tepki, üç farklı sonuca yol açar: 1.Taraflardan biri kazanır diğkaybeder (Kazan/Kaybet) 2.Her iki taraf da(Kaybet/Kaybet) 3.Her iki taraf da kazanı(Kazan/Kazan) Sorunlar karşısında   “sert” bir tepki gösterildiğinde taraflarda biri kazanırken, diğeri kaybeder   ya da bazen her ikisi di de kaybeder. “Yumuşak” bir tepki gösterildiğinde de   sonuç aynıdır. Bu kez de taraflardan biri kazanırken diğeri kaybeder, ya da   her ikisi de kaybeder. Sorunlar karşısın da “ilkeli” bir tepki   gösterildiğinde ise genellikle kaybeden olmaz her iki taraf da kazanır. SORUN   ÇÖZMEYİ ENGELLEYEN OLUMSUZ DÜŞÜNCELER Ben   yapamam Bu   sorun beni aşar Bu   çok zor Başkalarının   bunu yaptıklarını biliyorum. Ama bu benim için çok zor Eğer   daha fazla imkânım olsaydı ( daha fazla zamanım ya da param olsaydı,   başkalarından yardım alabilseydim, daha becerikli olsaydım vb.) o zaman bu   sorunu çözebilirdim. Dünya,   benim hakkımdan gelmek için fırsat kolluyor. Ben bu sorunla baş başayım. Bu   çok acil bir durum, düşünecek zaman yok.   SORUN   ÇÖZMEYİ KOLAYLAŞTIRAN OLUMLU DÜŞÜNCELER İyi   niyet Sorunların   birden fazla çözümü olduğuna inanma Bir   tarafın kazanması, diğer tarafın kaybetmesini gerektirmez. Herkes   kazanabilir. Sorunlara   farklı bakış açısı ile yaklaşmak. Başkalarının bakış açılarını öğrenmek için   etkin bir dinleyici olma, Güç   kullanmaktan kaçınma, sorunlar üzerinde odaklaşma Duyguları   dikkate alma. İnsanlar, olanla olması   gereken durum arasındaki farkın yol açtığı gerginlikten kurtulmak isterler ve   bunun için farklı yollara başvururlar. Bunlarda bazıları kişiyi istediği   sonuca ulaştırabilir, bazıları ulaştırmaz. Sorun çözme, mevcut durumla   erişilmek istenen amaç arasındaki boşluğun algılandığı ve bunun yol açtığı   gerginliği ortadan kaldırmaya yönelik çabaları ifadeden bilişsel ve   davranışsal bir süreçtir. Bu süreç bir sorunun   fark edilmesi ve sorunun tanımlanmasıyla başlar ve soruna çözüm bulununcaya   kadar devam eder. SORUN ÇÖZME SÜRECİ 1-   Sorunun fark edilmesi: Sorun çözme sürecinin ilk aşaması,   bir güçlüğün sezilmesi ya da bir şeylerin yolunda gitmediğinin fark   edilmesidir. Sorunlar tesadüfen ya da sistematik incelemeler sonucunda fark   edilebilir. Ama genellikle sorunlar, doğal olarak ortaya çıkarlar ve   gerginliği ya da çatışmayı artırarak varlıklarını bize duyururlar. Eğer   gerginlikle yüzleşilmez ya da üstleri örtülür ve inkâr edilirse koşullar daha   da kötüleşir. 2-    Sorunun tanımlanması: Sorunun belirtileri fark edilerek   başkalarının dikkatine sunulunca doğal olarak bazı adımların atılması   gerekir. Bunlardan ilki sorunun açıklığa kavuşturulması, nelerle ya da   kimlerle ilişkili olduğunun anlaşılmasıdır. Bu noktada sorunun başkaları ile   ne ölçüde ortak bir sorun olduğunun ve aciliyet derecisinin saptanması   gerekir. 3-              Alternatiflerin   üretilmesi:   Alternatif çözümler üretme aşamasında, eleştirinin olmadığı bir ortamda çok   sayıda çözüm önerisinin ortaya konabildiği, daha sonrada bu önerilerin   birleştirilerek geliştirilebildiği beyin fırtınası tekniğinden   yararlanılabilir. Belli bir sorunun çözümü ile ilgili   tüm görüşler ortaya konmadan önce çözümün belirlenmesi çözümün niteliğini   azalttığı gibi kişiler arasındaki açık iletişim de engeller. Bu durum   insanları çok erken bir değerlendirme yapmaya zorlar ve kendi görüşlerini   savunmaya iter. Farklı çözümler üretildikten sonra çözümleri birleştirmek ve   sentezlemek gerekmektedir. 4.Çözüseçilmesi:   Yeni verile toplayarak alternatifler üzerinde düşünmek için zaman ayırdıktan   sonra, sorunun çözümü ile ilgili her alternatifin sonuçlarını göz önünde   bulundurmak gerekir. Yani bu aşamada olası her çözümün, güçlü ve zayıf   yanlarının dikkatli bir biçimde değerlendirilmesi gerekir. Bu değerlendirme   sonucunda en uygun çözüme karar verilir. 5.Uygulama: Seçilen çözümün uygulanabilirliğde bu süreçte göz önünde bulundurulması gerekir. 6.Değerlendirme ve Düzeltme: İnsanların, yeni düşüncelere direnç   göstermelerinin nedenlerinden birisi değişimden sonraki mevcut durumunartık yeni görüşlere kapalı olacağına inanmalarıdır. Bu direnci aşmak için   yeni verileri çözümleyerek gerekli düzeltmeleri yapacak olan bir   değerlendirme mekanizması oluşturmak ve sorun çözme sürecini bütünüyle esnek   ve yeni alternatiflere açık tutmak gerekir (Öğülmüş,2001).                                           6. SINIF – 10.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ÖFKE İLE KALKAN   ZARARLA OTURUR… Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Öfkeyi uygun ve uygun   olmayan biçimlerde ortaya koymanın sonuçlarını açıklar. (Kazanım Numarası   115) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Gazete ve   dergi Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Bu etkinlik özel   bilgi ve deneyim gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan   gelecek uzmanlar tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da   kalabalık okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler   yerine öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri   göz önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı   etkinlikler yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: Bir önceki rehberlik   saatinde, gazete ve dergilerden öfkeli insanlar ile ilgili haberler   toplamaları istenir. 1.   Öğrencilerden öfke ile ilgili getirdikleri haberleri sınıfla paylaşmaları   istenir. 2.   Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Çevrenizde, gazetedeki bu haberlere   benzer yaşantılar oldu mu? Bu haberlerde ki kişiler öfkelerini   uygun yollarla ortaya koymuş mu? Sonuçları neler olmuş? Sizce, haberlerdeki öfkeli insanlar   başka nasıl tepkiler verebilirlerdi? Sonuçları neler olabilirdi? Siz öfkenizi nasıl ortaya   koyarsınız? Sonuçları neler olur? 3.   Öfkeyi uygun ve uygun olmayan biçimlerde ortaya koymanın sonuçları   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:   6. SINIF – 11.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: GEVŞEME   EGZERSİZLERİ Sınıf:   6. Sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Öfkelendiğinde   gevşeme ve nefes egzersizlerini kullanır. (Kazanım Numarası 116) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form-47,   Form-48, Form-49, Asetat, Tepegöz, Tahta Hazırlayan:   Gazanfer Kürşat PEHLİVAN Rehber Öğretmen *Bu   etkinlik özel bilgi ve deneyim gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya   RAM’lardan gelecek uzmanlar tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun   sağlanamadığı ya da kalabalık okullarda rehber öğretmenin yetişemediği   durumlarda bu etkinlikler yerine öğrencilerin gelişim özellikleri ve   ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde bulundurularak sınıf rehber   öğretmeni tarafından farklı etkinlikler yapılabilir ya da diğer etkinliklere   daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğretmen aşağıdaki açıklamayı   yapar. “Daha   önceki zamanlarda değindiğimiz gibi öfke duygusu, vücudumuzun yaşanan olumsuz   duruma karşı verdiği bir tepkidir.” 2.Öğrencilere Form–47 dağıtılıve doldurmaları istenir. 3.Gönüllü öğöfkelendikleri durumlarda vücutlarında meydana gelen değişiklikleri   (yazdıklarını) sınıfla paylaşır. 4.Paylaşımdan sonra öğaşağıdaki açıklamayı yapar. “Öfkelendiğimiz   zaman yaşanılan fiziksel değişiklikler ne hastalık belirtisidir ne de   tehlikelidir. Bunlar sadece hoş olmayan, rahatsız edici belirtilerdir ancak   hepsi geçicidir. Öfkemiz dindiğinde bu belirtiler ortadan kaybolur.” 5.Öğretmen aşağıdaki açıklamayı yaptıktan sonra öğrencilere “iyinefesin özellikleri nelerdir?” Sorusunu sorar. “Nefes alıp verme yaşamsal bir ihtiyaçtır. Hepimiz nefes alıp veririz,   ancak çok azımız ilkel insanın ya da bebeğin doğal nefes alıp verme   alışkanlığını koruyabiliriz. Doğal ve uygun nefes alıp verme, Öfke anındaki   gerginlik durumunun giderilmesinde son derece etkili olabilir.” 6.Daha sonra öğretmen,   öğrencilerin verdikleri cevapları tahtanın bir köşesine yazar. 7.Öğretmen, Ek-48’de belirtilmiş   olan iyi bir nefesin özellikleri tahtaya yazar 8.Öğretmen aşağıdaki açıklamayı   yapar. (Öğretmen, öğrencilere bu açıklamayı yaparken uygulayarak gödaha etkili olacaktır.) “Gördüğünüz gibi iyi bir nefes   alabilmek için uyulması gereken bazı özellikler bulunmaktadır. İyi nefes ağır   ağır, derin ve sessiz alınmalıdır. Bunun için de denge, uyum ve ölçü gerekir.   İyi bir nefes almak iyi nefes vermekle başlar. İyi bir nefes, yavaş olarak   burundan alınır, sessiz olur ve akciğerin bütününü doldurarak diyaframı   aşağıya iter ve yavaş yavaş ağızdan verilir. Doğal ve uygun nefes alıp verme,   gerginlik tepkisinin giderilmesinde son derece etkili olabilmektedir.” “Doğal ve uygun nefes alıp verme, Öfke durumunda gerginlik durumunun   giderilmesinde son derece etkili olabilir.” 9.Öğretmen Form-49’dekiegzersizi uygulamasını sınıfa uygulatır. 10.Nefes   egzersizi çalışması bittikten sonra öğrencilerin neler yaşadıklarını ve neler   hissettiklerini sınıfla paylaşmaları istenir. 11.Öfkelendiğinde   gevşeme ve nefes egzersizlerini kullanmanın önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır. Öğretmen bu tür nefes egzersizlerinin öfke durumlarında kullanıldığı   zaman bireylerin öfkelerini ve kendilerini kontrol etmekte faydalı olduğunu,   üzülecekleri ya da pişman olacakları durumlarla karşılaşmayacaklarını   açıklar. NOT: Nefes   egzersiz çalışmalarında yönergeleri okurken ses tonunuzun yumuşak olması   yaptığınız çalışmanın daha etkili olmasını sağlar. Bu konuya dikkat ederseniz   çalışmalarınızın etkisini daha da arttırırsınız. Yaptığınız her nefes egzersizinden sonra öğrencilerinizin neler   yaşadıklarını paylaşınız. Bu sayede yaptığınız egzersizlerin işe yarayıp   yaramadığını görebilirsiniz. Ayrıca öğrencilerinizin yaşadıklarını da   paylaşmış olursunuz, böylece etkileşim daha da artar. Değerlendirme: Etkinliğin   ve formların hazırlanmasında aşağıdaki kaynaklardan yararlanılmıştır KAYNAKÇA: Baltaş, A. Baltaş, Z. (1999).   Stres ve Başa Çıkma Yolları. İstanbul: Remzi Kitabevi. Özer,   A.K. (2002). Sınanma Duygusu ile Baş   Edebilme. İstanbul: Sistem Yayıncılık.                                                     FORM–47 ÖFKELENDİĞİMİZDE   VÜCUDUMUZDA MEYDANA GELEN DEĞİŞİKLİKLER             Aşağıda öfkelendiğimiz zaman   vücudumuzda meydana gelen fiziksel değişikliklere sıralanmıştır.             Tüm   listeyi inceleyerek öfkelendiğiniz durumlarda vücudunuzda meydana geldiğini   düşündüğünüz değişikliğin yanındaki parantezin içine (X ) işareti koyunuz.   Birden fazla özellik seçebilirsiniz.                         (   )        Titreme                         (   )        Hızlı soluk alıp verme                         (   )        Kalp ritminde hızlanma                         (   )        Avuç içinde terleme                         (   )        Baş dönmesi                         (   )        Mide bulantısı                         (   )        Kusma                         (   )        Karın ağrısı                         (   )        Terleme                         (   )        Yeterli nefes alamama boğulma   hissi                         (   )        Söylenenleri anlamama, duymama                         (   )        Kas gerginliği                         (   )        Deri soğuması                         (   )        Göz bebeklerinde büyüme                         (   )        Vücut ısısında artış                         (   )        Adrenalin salgısının artması                         (   )         .....................................................................................                         ( )       ......................................................................................                         (   )        ...................................................................................... (Listede bulunmayan ancak sizin   yaşadığınızı düşündüğünüz fiziksel belirtileri boş bırakılan yere yazınız. )             FORM–48   İYİ BİR NEFESİN ÖZELLİKLERİ 1.İyi bir nefes burundan alınır ve ağızdan verilir. 2.İyi bir nefes ağızdan boşaltılırken sanki bir pipetten suya üfler gibi ya da muma uflar gibi boşaltılır. 3.İyi bir nefes almak için öncelikle nefesi iyi boşaltmalıyız. 4.İyi bir nefes yavaş yavaş alınır ve yavaş yavaş verilir. 5.İyi bir nefes önce ciğerlerimize değil; önce diyaframa doldurulur. 6.Nefes alırken ve verirken kendimizi zorlamadan alınıp verilir   FORM–49   Şimdi herkes gözlerini kapatsın ve beni dinlesin. Benim anlattıklarımı gözünüzün önünde canlandırarak uygulamaya çalışınız. Derin nefes alın ve verin. Nefesinizi yavaş yavaş burnunuzdan alın ve ağzınızda yavaş yavaş bırakın. Her nefesi alışınızda burnunuzdan içeri giren havanın izlediği yolu gözünüzün önünde canlandırın. Hava burnunuzdan içeri giriyor ve soluk borusundan ciğerlerinizin alt kısmına doluyor. İçinize dolan havanın karın boşluğunuzda dolduğunu gözünüzün önünde canlandırarak hissedin……(biraz bekleyin) Her nefes verişte bu havadan yayılan rahatlığın vücudunuzun her tarafına dağıldığını hissedin…… (Biraz bekleyin) vücudunuzun yavaş yavaş rahatladığını ve gevşediğini hissedin. İyice rahatlıyorsunuz…….. (Biraz bekleyin) bu rahatlığın vücudunuzun en uç noktasına kadar yayıldığını hissediyorsunuz…….. (Biraz bekleyin) İyice rahatlayın. Vücudunuzun yavaş yavaş rahatladığını ve gevşediğini hissediyorsunuz……. İyice rahatlayın, iyice gevşeyin……. (Biraz bekleyin) Kendinizi hazır hissettiğiniz zaman gözlerinizi açabilirsiniz. Gözlerinizi açtığınızda kendinizi rahatlamış ve gevşemiş hissedeceksiniz. Gözlerinizi açabilirsiniz.               6. SINIF – 12.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: REDDEDEBİLİRİM Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Gerektiğinde reddetme   davranışı gösterir. (Kazanım Numarası 113 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.   Öğretmen aşağıdaki durumları verir ve gönüllü öğrencilerin canlandırmasını   ister. (Öğretmen gerekli görürse, 5.   sınıfın 7. kazanımının “Uygun reddetme davranışına ilişkin örnekler verir”   etkinliğinde verilen bilgiyi öğrencilere okur.) Durum–1 Öğretmen aşağıdaki yönergeyi   öğrencilere verir. “Sizden bir canlandırma yapmanızı istiyorum.   Bir arkadaşınız sizi oyun oynamaya, eve davet ediyor. Annesi alış veriş   yapmaya gidiyor. Siz arkadaşınızla evde yalnızsınız ve size sigara içmeyi   teklif ediyor. Fakat asla içmemelisiniz. Bu durumda ne söylersiniz, ne   yaparsınız?” Aynı   durumu, farklı öğrenciler canlandırabilir. Öğrencinin, verdiği cevaplar, “zararlıdır, sağlığıma zarar verir”   vb. olabilir. Durum–2 “Sizden   bir canlandırma yapmanızı istiyorum. Bir arkadaşınız öğretmenin masasından   izinsiz, habersiz para almanızı istiyor. Bu durumun ikinizin arasında   kalacağını ve kimsenin bilmeyeceğini söylüyor. Fakat asla parayı   almamalısınız. Bu durumda ne söylersiniz, ne yaparsınız?” Aynı   durumu, farklı öğrenciler canlandırabilir. Öğrencilerin verdiği cevaplar, “İzinsiz, habersiz almak suçtur.   Yapamam.” vb. olabilir. Öğretmen gerekli   görürse bu senaryoları çoğaltabilir. 2.   Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Reddetme davranışı göstermenizi   gerektiren durumlar ile karşılaştınız mı? Bu durumlar neler? Bunlara nasıl   tepki gösterdiniz? Bu durumlara reddetme davranışında   bulunmazsanız neler olur? Gerektiğinde uygun reddetme   davranışında bulunmak size ne kazandırır? Nedenlerini söyleyerek reddetme   davranışında bulunmak neden önemlidir? 3. Gerektiğinde uygun reddetme   davranışında bulunmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                         6. SINIF – 13.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: HATALARIMI   DÜZELTEBİLİRİM Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini Kabul Kazanım:   Hatalarının   sonuçlarını değerlendirerek düzeltme yollarını belirler. (Kazanım Numarası   72) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Aynı   Boyutta Hazırlanmış Küçük Boş Kâğıtlar Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğaynı ebatta hazırlanmış kâğıtlar dağıtılarak isimlerini belirtmeden   yaptıkları bir hatayı yazmaları istenir. 2.öğrenci yazma işlemini tamamlayınca kâğıtlar katlanıp bir torba içinde   toplanır. 3.öğrenci bu torbadan bir hata çeker. Öğrenci kendi yazdığı hatayı çekerse onu   geri koyarak hata yazılı başka bir kâğıt çeker. 4.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Bu   hatayı sen yapmış olsan ne hissedersin? Sence   bu hata neden yapılmıştır? Sence   bu hata ne gibi sonuçlar doğurur? Bu   hatayı düzeltmek için neler yapılabilir? Bu   hatadan nasıl bir ders çıkarılabilir? 5.paylaşıldıktan sonra öğrencilere genel olarak aşağıdaki sorular yöneltilir. Hatalarınızı   başkalarının ağzından duyduğunuzda ne hissettiniz? Arkadaşlarınızla   benzer hatalarınız var mı? Hata   yaptığınızda kendinizi nasıl hissediyorsunuz? Hata   yaptığınızı hemen fark ediyor musunuz? Sizce   hatalar düzeltilebilir mi? Hatalı   davranışınızdan sonra neler yapabilirsiniz? Hatalı   davranışınızı nasıl değiştirebilirsiniz? 6.Hatalarının sonuçlarını   değerlendirerek düzeltmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                           6. SINIF – 14.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KİTLE İLETİŞİM   ARAÇLARI Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Aile ve Toplum Kazanım:   Kitle iletişim   araçlarından uygun biçimde yararlanmanın önemini fark eder. (Kazanım Numarası   149) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğkitle iletişim araçlarının neler olduğu sorulur ve cevaplar tahtaya yazılır. 2.Öğrencilerden,   tahtaya yazılan kitle iletişim araçlarının uygun biçimde kullanımına yöbir öykü yazmaları istenir. 3.Gönüllü   öğrenciler yazdıkları öyküyü sınıfla paylaşır. 4.Aşağısorulara benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Yeni   öğrendiğiniz kitle iletişim aracı oldu mu? Hangileri? Yazılan   öykülere benzer durumlarla karşılaştığınız oldu mu? Neler? Kitle   iletişim araçlarını uygun kullanmazsanız neler olur? Kitle   iletişim araçlarını uygun kullanırsanız neler olur? 5.Kitle iletişim araçlarındanbiçimde yaralanmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                 6. SINIF – 15.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: *DERS VE MESLEK   İLİŞKİSİ Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki   Gelişim Kazanım:   Okuldaki derslerin   mesleklerle olan ilişkisini açıklar. (Kazanım   Numarası 182) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–50(Posterleştirilmiş) Kaynak:   *(Erkan, 2001) Süreç: 1.Form-tahtaya yazılır. 2.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Tahtada   yer alan meslek elemanları ne iş yapar? Okulda   gördüğünüz derslerin içerikleri neler? Daha   önce hiç okuldaki dersler ile meslekler arasındaki ilişkiyi düşünmüş   müydünüz? Okulda   gördüğünüz dersler ile tahtada yazılı olan mesleklerden hangilerini   eşleştirebilirsiniz? Okuldaki   derslerin mesleklerle ilişkisini bilmek size ne kazandırır? 3.dersler ile meslekler arasındaki ilişkiyi kurmanın önemi vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                     FORM–50 DERSLER MESLEKLER   TÜRKÇE MATEMATİK FEN VE TEKNOLOJİ BİLGİSAYAR MÜZİK RESİM İŞ İNGİLİZCE BEDEN EĞİTİMİ SOSYAL BİLGİLER TEKNOLOJİ TASARIM DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ SEÇMELİ DERSLER ………………………….. …………………………. ………………………….   ÖĞRETMEN GAZETECİ SPİKER DOKTOR PSİKOLOG HEYKELTRAŞ TURİST REHBERİ MUHASEBECİ ARKEOLOG TERCÜMAN AVUKAT FOTOĞRAFÇI MALİYECİ BİLGİSAYAR PROGRAMCISI SAVCI DİŞ HEKİMİ DESİNATÖR ELEKTRİK MÜHENDİSİ MÜZİSYEN DEKORATÖR YAZAR RESSAM DİYETİSYEN POLİS ANTRENÖR HÂKİM    
Rehberlik etkinlikleri değerlendirme forumu ETKİNLİK DEĞERLENDİRME FORMU                                                                                                                                          ..... /….. / 2012     Etkinliğin Adı :       Etkinliğin uygulandığı Sınıf, Şube ve Öğrenci sayısı : ….. / ….. Sınıfı, Mevcut:……….   Etkinliğin uygulama süresi ve ortamı : …… ders saati.   Etkinliğin öğrenciler açısından kazanımları :             Etkinliğin uygulanması ile ilgili sınıf öğretmeninin değerlendirmesi.                                  .……………….…………   …. / …. Sınıf Öğretmeni  
DOĞAN CÜCELOĞLU SEMİNERİ   DOĞAN CÜCELOĞLU ANTALYA SEMİNERİ; Pis kokan adam; Bu adam pis kokuyor diyen çocuk karşısında hiçbir şey duymadım yüzü takınan insanlar ve annesi tarafından çocuk bir kenara çekilerek utandırılmadan nasihat verildi. Ama pis kokuyor ! Deniz kenarında oturan bir ailede çocuk baba büyük gemi geçiyor diye 2 kez tekrarladı ve ısrar etti. Baba önce duydum tamam dedi ve ısrar karşısında sert çıkıştı. Gemiye bakmadan çocuğu uyutuyorlar. Bir kadın bunu fark ediyor çocuğa bak büyük gemi geçiyor dese de çocuk sadece evet diyor içine kapanmış bir şekilde. Baba ne yaptığının farkında değil. -Kaç çocuk böyle utandırılacak? O da çocuğunu utandıracak. Yetişkin çocuklar kitabı; Türkiye utanca boğulmuş çocukların ülkesi. Utandırılarak yetiştirilen, yüreklendirilerek yetiştirilen çocuk. YÜZ TOPLUMSAL                                                                              CAN BİREYSEL Toplumsal roller Rollerden beklentiler Toplumsal normlar Toplumsal kurallar Gelenekler Görenekler Çocuk rolleri öğrenecek; Amerika’da ilk kez bir Türk gören güzel bir kız sana dokunabilir miyim diyor. (Allah garibanı gördü diyorumJ)Sonra da nişanlım da dokunabilir mi diyor. Türkiye de yolda bir bayana günaydın dedim, pis terbiyesiz dedi… Toplumda kadın insan ve erkek insanlar var ancak herifler ve karılar da var. Toplum bir yüz; topluma göre değişir. Can değişmez, evrenseldir, kültürden kültüre değişmez. Can (Fıtrat) 1) Ait olmak, birey olmak; Hem ait olmak hem birey olmak ister. Temel bir ikilem ( Çocuğun yürümeye başlamasındaki hareketleri buna iyi bir örnektir ) Bu durum öğrencilere, evliliğe nasıl yansır. Bunu anlamadan olgun biri olmak çok zor. 2) Önemsenmek; Karşımızdakinin gözlerinden bunu anlayabiliriz. Baba tv izliyor çocuk önüne geçiyor. 3) Kabul edilmek istiyoruz, yargılanmak istemiyoruz; Nasıl dinliyoruz, nasıl bir tavırla dinliyoruz? Açığım, seni görüyorum mesajı verilmelidir. 4) Değer verilmek istiyoruz; İdeolojilere kayan çocukların en büyük eksiği.. Bu çocuk bu aile için değerli mesajı çocuğa verilmeli yoksa kendisine değer verilen ideolojiye kayar. Çocuğu arayıp sorduğunda yerin doldurulamaz diyorsun. Aile de herkes sofraya oturmadan yemeğe başlanmaz, bu ailede bireyler kendini değerli hisseder. 5) Güvenilir olmak; Anne ben yapayım mı?, Ben yapacağım der çocuk. Çok önemli, sorumluluk vermek gerekir. Anne tabakları ben taşıyayım mı? Kırarsan kafanı kırarım bak! Bu aile çocuğunun eğitimi için çok para harcar halbuki.. Başarının temelinde %85 özgüven var. Yapabilirim duygusu, girişimcilik. Tabak uğruna özgüveni bitirdi. Bilinçli aileler tabii taşıyabilirsin diyor. Tabak kırıldı; Kabahat sende değil, sana izin veren de.. Burada sana bir şey olmasın tavrı ile büyütülen çocuk işten kovulur, sorumluluk almaz. Tabağın kırılması hakkında konuşulmalı. Çocuğun hizasına eğilir, gözüne bakar. Nasıl hissediyorsun, kötü mü, evet. Ben de tabak kırdığımda böyle hissetmiştim. Tabak kırıldı, neden kırıldı? Elim ıslaktı kaydı ve kırıldı. Demek ki elimi kurulayacağım. Göz göze bakarsak ‘’ öğrenme anı ‘’ Sen bir şey öğrendin, hadi yapman gerekeni yap. Hiçbir başarıya, başarısızlık olmadan ulaşamazsınız. Başarısızlık anında ne yaptığınız çok önemli. 6) Sevilmeye değer olmak; Çocuğa emek veriyor musunuz? Zaman veriyorsanız çocuk sevildiğini anlar. İnsan zihni (çocuk) bu canın 6 gereksinmesini yaşıyorsa gelişim gösteriyor. Can ve yüz ikisinin de olması, can denge ister. Can ve yüzün dengede olması (empati) oluyor. Uygarlık empati ister. 2 insan arasındaki ilişkide kendini gösterir. Trafikte, evlilikte, öğrenci ve öğretmen ilişkilerinde kendini gösterir. KENDİ HAYATIMDA NE KADAR VARIM?        0                                         5                                         10                 (Seviyeler) Sıkılıyorum                            Orta                         Burayı çok sevdim           Bir öğrenciye bu soruyu sordum. 5,8 dedi. Neden kusurlu? Öyle hissediyorum.. Ölçmeyi 0-100 arasında rakamlarla uyguladım. Yuvarlak rakam veren yok! Hayatımızın en önemli verisi bu!!! Puanla.. Adam 40’ından sonra farkına varıyor, ulan gidiyorum diyor.. İç dünya ile dış dünya arasındaki farkı çocukta bilir. (Gülen yüz, ağlayan iç; gülen yüz, gülen iç) İç dünya ve dış dünya arasındaki fark arttıkça STRES artıyor..              EVLİLİK TİPLERİ ;                                         YÜZ                         CAN YÜZ YÜZ YÜZ CAN CAN YÜZ CAN CAN            YÜZ          CAN Nikahta ayağa basma, evliliğe bomba koymaktır. Yüz-yüz; Sahte bir durum (Misafir terlikleri) Yüz baskın bir ortam. Bir tanıklık ortamı olarak aile. TANIKLIK KAVRAMI! (Yeni bir kavram) Canın, Yüzün var olabilmesi için tanık lazım, yoksa var olamazsınız. Canın tanıklık gereksinimi. Evlenme teklifi; benim hayatımın en önemli tanığı olur musun demektir. -Çocuk doğunca; Yüzün tanıklık gereksinimi için; Nişan, nikah törenleri. Cemaatin de kişiyi tanıması için. Büyük gemi geçiyor; Sus, birey değilsin, güvenilmezsin, sende bozukluk var, emek vermeye değmezsin. Burada can tanıklığı yoktur. Can can ilişkisi olsa idi; Baba, büyük gemi geçerken evet gördüm, teşekkürler derdi. Bireysin, aitsin, benim için önemlisin, doğalsın, değerlisin, güvenilirsin, iyi ki varsın mesajını vermiş oluyoruz. KORKU KÜLTÜRÜ; Ait olma yok, yüz tanıklığı baskındır. Kişinin kendi iç tanıklığı önemsenmez! Bu ortamda hüzünlü, bıkkın, küskün, utanca boğulmuş ve öfkeli. Ben ne derim? (Bu elalemden daha önemli) Karakter sahibi kişi. Var olmak; Mal mülk mü seni yönetiyor yoksa sen mi onu yönetiyorsun? Kişinin kendi iç tanıklığı önemsenir. Vicdanlı bireyler yetiştirmek önemli. Utanca boğulmuş iç çocuk; Soğuk, bıkkın, empati yoksunu, kendini saygısız, öfkeli ve iç dünyalarında yapayalnız. Buna en önemli mesaj seni anlıyorum mesajıdır. Bunu görür ve onun üzerine bir hayat inşa edebilir. Karşımıza ezik gelmez, müthiş öfkelidir. Kendine ve çevreye zarar vermekten kaçınmaz. Utandıran bir toplumda yüz olarak yaşamak; öldürüp intihar etti mesela. Şiddetin temelinde bu var! Şiddetin kaynağı korku kültürüdür.. Bu toplum mükemmeliyetçi olur. Bunun ardında yatan en temel duygu utançtır. Hatasız kul olmaz adam çözmüş… Mükemmeliyetçiliğin korkusunu duyduğunda; biz insanız makine değiliz. Mükemmeliyetçi insan olma, gelişmeye çalışan insan ol. İçimiz biliyor, içimize güvenelim. Hislerinize güvenin. Her gün kendi kendimize sorup değerlendirmeliyiz. Kendi hayatımda ne kadar varım? Gücüm dışında mı yoksa etki alanım içinde mi? Gücüm Dışında; Kısa vadeli çözüm üretemezsin. Uzun vadeli çözüm için yeterli ilgi, bilgi ve azminiz var mı? Gücüm İçinde; Çözüm üretebilirsiniz. Sürdürülebilir çözüm için sorunun temeli bilinmelidir. Sorunu kaynaktan çözmek için; Stratejik düşünmeye yeterli ilgi, bilgi ve azminiz var mı? İyice hazırlanmadan, sorunun üzerine gitmeyin, acele etmeyin. Dünyadaki bütün savaşların ve kötülüklerin temelinde yaşanmamış yaşamlar vardır (Erich Fromm) Savaşçı değilsen Rehber olamazsın. Her şeyi her yerde söylemeyin. Etkili olacaksa söyleyin, birey hazırsa söyleyin. Yaşamımızdaki en önemli tanık kendimizizdir. Gürültülü bir sınıfta ilgi çekici bir konudan giriş yapılmalı. Dinamik yakalanmalı. Asla vaaz verilmemeli. Çocukların seviyesinden ve motivasyonundan başlanmalı. Eğitim bireyi yükseltiyor ama değerlerden yoksun bırakıyor. Vicdanı elinden alıyorsunuz. Sorunun çözümünde temel değerlere uygun, hakkaniyet olmalı. Yoksa bir yerden patlak verir. Değerler bilincini her zaman canlı tutalım. SkyTurk360; İnsan İnsana programı. (Pazar Saat 10:00)
Ygs ve lys soru sayıları YGS puan türleri ve soru sayıları;   YGS-1 ve YGS-2       SAY-1 YGS-3 ve YGS-4       SÖZ-1 YGS-5 ve YGS-6           EA-1 YGS’de her testten 40’ar soru bulunmaktadır.   Puan   Türü Türkçe Tem.Mat. Sos. Fen YGS-1 %20 %40 %10 %30 YGS-2 %20 %30 %10 %40 YGS-3 %40 %20 %30 %10 YGS-4 %30 %20 %40 %10 YGS-5 %37 %33 %20 %10 YGS-6 %33 %37 %10 %20     LYS soru sayıları :   LYS-1 (Matematik ve Geometri) Matematik 50 soru, Geometri 30 soru.   LYS-2 (Fen Bilimleri) Fizik 30 soru, Kimya 30 soru, Biyoloji 30 soru.   LYS-3 (Türk Dili ve Edebiyatı. Coğrafya-1) Edebiyat 56 soru, Coğrafya-1 24 soru.   LYS-4 (Tarih, Coğrafya, Felsefe Grubu) Tarih 44 soru, Coğrafya-2 16 soru, Felsefe Grubu 30 soru.
11. sınıf rehberlik etkinlikleri 11.SINIF KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI HAF NO KAZANIMLAR 1 153 Kişisel özgürlükler ile toplumsal yaşamı   düzenleyen kurallar arasında bağlantı kurar. 2 155 Toplumsal hayatı düzenleyen kurallara uygun   davranır. 3 219 Ekonomik ve toplumsal ihtiyaçların meslek   seçimine etkilerini açıklar. 4 142 Sevginin insan hayatındaki önemini belirtir. 5 140 *Günlük   hayatında kullandığı sorun çözme yollarını etkililiği açısından   değerlendirir. 6 141 *Etkili   sorun çözme basamaklarını kullanır. 7 156 Kendi davranışlarını doğa ve çevreyi   korumaya karşı duyarlılık açısından değerlendirir. 8 212 Önemi artan ve azalan meslekler hakkında   bilgi toplar. 9 57 Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları   ile ilgili bilgi toplar. 10 58 Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavına   hazırlanırken çalışma planı yapar. 11 172 *Stresin   nedenlerini ve belirtilerini açıklar. 12 173 *Stres   durumlarında kullandığı tepkileri etkililiği açısından değerlendirir. 13 174 *Stresle   başa çıkmada uygun yöntemler kullanır. 14 213 Yükseköğrenim programları ve koşulları   hakkında bilgi toplar. 15 214 Ortaöğretim sonrasında işe ve mesleğe   hazırlayan kurum ve kurslar hakkında bilgi toplar. 16 59 Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavına   yönelik hazırladığı çalışma planını uygulanabilirliği açısından değerlendirir. 17 170 Toplumu ve dünyayı ilgilendiren ortak   sağlık sorunlarını belirtir. 18 171 Toplumu ve dünyayı ilgilendiren ortak   sağlık sorunlarından korunma yollarını ifade eder. 19 216 Mesleki amaçlara ulaşmada çeşitli   yükseköğretim kurumlarının koşullarını değerlendirir. 20 157 Toplum için yapılan gönüllü çalışmalara   katılır. 21 158 Sahip olduğu haklarını belirtir. 22 55 Geleceğe ilişkin amaçlarını toplumun sosyal   ve ekonomik kaynaklarını dikkate alarak belirler. 23 154 Kitle iletişim araçlarında sunulan yanlış   mesaj ve modellerin bireysel ve toplumsal değerlere uygunluğunu analiz eder. 24 215 Mesleki amaçlara ulaşmada kitle iletişim   araçlarından yararlanır. 25 56 Geleceğe yönelik belirlediği amaçların   ulaşılabilirliğini değerlendirir. 26 60 Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavı için   kendine özgü bir sınav taktiği belirler. 27 217 Yurt içi ve yurt dışı eğitim olanakları ve   başvuru koşullarına ilişkin bilgi edinir. 28 218 Yükseköğretimde yararlanabileceği burslar   ve yurtlar konusunda bilgi edinir. 29 221 Uluslar arası iş piyasasında geçerliği olan   meslekler hakkında bilgi edinir. 30 220 Staj yapabileceği yerlerle ilgili bilgi   toplar. *Koyu renkle belirtilen kazanımlar okul rehber öğretmeninin gerçekleştireceği kazanımlardır.       11.SINIF ETKİNLİK ÖRNEKLERİ   11. SINIF – 1.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: ÖZGÜRLÜK   VE SORUMLULUK Sınıf: 11.sınıf Yeterlik Alanı: Aile ve Toplum Kazanım: Kişisel   özgürlükler ile toplumsal yaşamı düzenleyen kurallar arasında bağlantı kurar.   (Kazanım Numarası 153) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–42 (Durum ve Sorular) Kaynak: Erkan   (2006)   Süreç: Özgürlük ve   sorumluluk kavramlarının anlamı üzerine grup etkileşimi başlatılır. Sınıf beş gruba   ayrılır ve her gruba Form–42   (Durum ve Sorular) verilir   ve sorular üzerinde tartışarak cevapları yazmaları istenir. İşlemler   tamamlandıktan sonra grup temsilcilerinden cevaplarını sınıfla paylaşmaları   istenir. Aşağıdakilere   benzer sorular sınıfa yönelterek grup etkileşimi başlatılır. Soruları cevaplarken güçlük çektiniz mi? Hikâyenin kahramanı özgürlüğü nasıl yorumluyordu? Hikâyedeki durumlara benzer durumlarla karşılaştınız mı? Nasıl? Bu davranışın sorumlu bir davranış olup olmadığına nasıl karar verirsiniz? 5.Öğrencilere kişisel özellikleri sınırlayan diğer toplumsal kurallarıneler olabileceği sorulur ve öğrencilerin cevaplarını sınıfla paylaşmaları   istenir. 6.Öğrencilere toplumsal kurallarla ilgili aşağıdaki gruplama verilir: Hukuk   Kuralları Din   ve Ahlak Kuralları Görgü   Kuralları Örf,   adet ve töreler 7.Toplumsal kuralların kişisel özelliklerimizi sınırlaması ilekendi hayatlarından ve çevrelerinden örnekler vermeleri istenir. 8.Kişisel özgürlükler ileyaşamı düzenleyen kurallar arasında bağlantı kurmanın önemi vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                           FORM–42 DURUM VE SORULAR Durum: Gülveren lisesi futbol takımı liselerarası ligde oynayan oldukça güçlü bir takımdı. Bu sezon oldukça başarılılardı. Konuralp takımının en iyi oyuncusu idi. Hemen hemen her maçta gol atıyordu. Takımın bu sezondaki en önemli maçı önümüzdeki hafta Ramazan bayramının üçüncü günü yapılacaktı. Bu maç kimin finalist olacağını belirleyecekti. Perşembe gününe kadar her şey yolunda gidiyordu. Ancak Konuralp arkadaşlarına bayramda ailesinin üç günlüğüne memleketlerine gideceğini ve kendisinin de onlara katılmasını istediklerini bu yüzden maçta oynayamayacağını söyledi. Takım arkadaşları buna çok üzüldüler ve sinirlendiler. Onu ikna etmeye uğraştılar. Ancak Konuralp “İstediğim şeyi yapmakta özgürüm” diyordu.   Sorular:   Konuralp ailesine mi, takım arkadaşlarına mı yoksa kendine karşı mı sorumludur? Niçin? Konuralp’in ailesinin takıma karşı sorumluluğu var mıdır? Niçin? Konuralp’in ailesini, seyahati iptal etme ya da Konuralp’in kalması konusunda ikna etmek kimin sorumluluğundadır? Konuralp ailesi seyahate karar vermeden önce, onları oynayacağı önemli maç konusunda bilgilendirmekten sorumlu mu idi? Konuralp bu durum karşısında ne yapacağı konusunda ne kadar özgürlüğe sahiptir?                       11. SINIF- 2.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: KURALLAR Sınıf: 11.sınıf Yeterlik Alanı: Aile ve Toplum Kazanım: Toplumsal hayatı düzenleyen kurallara uygun davranır.   (Kazanım Numarası 155) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayan: Serdar   ERKAN, K. Ayla SIRIKLI    Süreç: 1.Öğaşağıdaki durum okunur: Durum: “Mustafa’nın   bir toplantıya yetişmesi gerekmektedir. Telefon faturasının son günü   olduğunu, yatırmazsa telefonunun kesileceğini fark ederek aceleyle bankaya   gider. Yolda aşırı hız yapar ve 2 kez kırmızı ışıkta geçer. Arabasını park   yasağı olan yere bırakır ve uyaran bir kişiye küfür eder. Elindeki sigara   paketini buruşturup yere atar. Bankaya girer sıra numarası almadan sıradaki   insanların önüne geçerek faturayı memura uzatır. Sıradakilerden uyaran bir   kişi duymazdan gelir ve ödemesini yapıp bankadan çıkar. Arabasına binerken   yere tükürür.” 2.ÖğMustafa’nın hangi toplumsal kuralları ihlal ettiğini sıralamaları ve   aşağıdakine benzer sorular sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir:   Toplantıya   geç kalmış olması yaptığı davranışları haklı gösterebilir mi? Siz   sırada olsanız ne yapardınız? Mustafa nasıl davranmalıydı? 3.Öğaşağıdakine benzer sorular sorulur ve düşüncelerini sınıfla paylaşmaları ve   sınıfça tartışmaları istenir: Toplumsal   hayatı düzenleyen kurallar neler olabilir? Toplumsal   hayatı düzenleyen kurallar nasıl ortaya çıkmıştır? Toplumsal   hayatı düzenleyen kurallar neden gereklidir? Toplumsal   hayatı düzenleyen kurallar olmasa neler olabilir? 4.Etkinliğin sonunda öğrencilerekazandıkları sorulur ve düşüncelerini paylaşması istenir. 5.Toplumsal hayatı düzenleyen kuralların gereğini kavramak ve kurallara içtenlikle uymanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                             11. SINIF- 3.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: İHTİYAÇLAR VE MESLEK Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve   Mesleki Gelişim Kazanım: Ekonomik   ve toplumsal ihtiyaçların meslek seçimine etkilerini açıklar. (Kazanım Numarası 219 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika. Ortam: Sınıf   Ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Tahta-kalem Hazırlayan: Şükran KILIÇ Süreç:   1.Öğaşağıdakine benzer bir açıklama yapılarak etkinlik başlatılır: “Ekonomik ve toplumsal alandaki   değişimler ve gelişmeler ekonomik ve toplumsal ihtiyaçlara yol açmaktadır.   Kazanç/para, sosyal güvence ve sağlık güvencesi ile ilgili ekonomik alandaki,   doğum, ölüm, boşanma, yaşlanma ve nüfus oranı, teknolojideki, otomasyona   geçişteki, ekolojik, eğlence, sağlık, gıda, tekstil vb. ile   ilgili toplumsal alanlardaki değişmeler ve gelişmeler sonucu ortaya çıkan   ihtiyaçlar meslek seçimini de etkilemektedir. Bu değişmeler ve gelişmeler   meslek seçiminin yanı sıra mesleklerle ilgili iş alanlarını da   etkilemektedir.” 2.Öğdoğum, ölüm, boşanma, yaşlanma, nüfus oranındaki değişme ve gelişmeler sonucu   ortaya çıkan ekonomik ve toplumsal ihtiyaçlar ile bunların meslek seçimine   etkisine ilişkin örnek öğrencilere verilir: Örnek: Ekonomik İhtiyaçlar: Para, sosyal güvence ve sağlık   güvencesi, hastane, huzurevi, kadın sığınma evleri, çocuk yuvaları ve gençlik   birimlerine yapılacak maddi yatırımlar. Toplumsal İhtiyaçlar: Yasal, hukuki ve sosyal düzenlemeler/   yaptırımlar, psikolojik, sağlık ve   sosyal destek ve hizmet birimleri. Meslekler: Avukat, Psikolog, Psikolojik Danışman, Sosyal Hizmet Uzmanı,   Yaşlı ve hasta bakımı veren sağlık elemanları, Doktor, Hemşire. 3.Öğetkinliğin başında kendilerine verilen açıklamadaki alanlarla ilgili   ihtiyaçları ve bu alanların meslek seçimine etkisini, mesleğe ilişkin yeni iş   alanları ortaya çıkarıp çıkarmadığını aile üyelerinden, tanıdıklarından yola   çıkarak yazmaları istenir. Öğrencilere örnekten yararlanabilecekleri   belirtilir ve öğrencilerden yazdıklarını sınıfta paylaşmaları istenir. 4.ve toplumsal değişmelerin,   gelişmelerin ekonomik, toplumsal ihtiyaçları ortaya çıkardığı ve bu   ihtiyaçların da bireylerin meslek seçimini hatta mesleklerle ilgili iş   alanlarını da etkilediği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. 5.Öğetkinlikle ilgili düşüncelerinin neler olduğu sorulur ve düşüncelerini   sınıfla paylaşmaları istenir.   Değerlendirme:                                                 11. SINIF- 4.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: SEVGİ Sınıf: 11.   sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler   Arası İlişkiler Kazanım: Sevginin insan hayatındaki önemini belirtir.(Kazanım   Numarası 142 ) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–43   (Öykü: Sevgi: En Yaratıcı Güç) Küçük kâğıtlar ve kalem Hazırlayan: K.Ayla   SIRIKLI   Süreç: 1.Öğ“Sevgi” denildiğinde akıllarına gelen kelimeyi küçük kâğıtlara yazmaları   istenir. 2.Kâğıtoplanır ve karıştırılır. Sonra her öğrenci bir kâğıt alır ve sınıfa okur.   Öğrencilerin “Sevgi” kavramı ile ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları   istenir. 3.Öğaşağıdakine benzer bir soru sorulur ve cevaplarını yine tek tek küçük   kâğıtlara yazmaları istenir: Neleri   Sevebiliriz? 4.Kâğıtoplanır ve karıştırılır bu kez her öğrenci birkaç tane çeker ve sınıfa okur.   Öğrencilerin farklı sevgi türleri ile ilgili düşüncelerini sınıfla   paylaşmaları istenir. 5.ÖğForm–43 (Öykü: Sevgi: En Yaratıcı Güç) verilir. Formda verilen öykü okunur ve   grup etkileşimi başlatılır. 6.Sevginin insan hayatındaki önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:         FORM–43 ÖYKÜ SEVGİ EN YARATICI GÜÇ “Bir profesör, sosyoloji sınıfındaki öğrencilerini şehrin kenar mahallesine göndermiş ve o bölgede yaşayan 200 erkek çocuğun durumunu araştırmalarını ve her bir çocuğun geleceği hakkında bir değerlendirme yapmalarını istemişti. Öğrenciler hemen her vakada bu çocukların “hiçbir şansları olmadığı”nı dile getirmişlerdi. Tam 25 yıl sonra bir başka sosyoloji profesörü tesadüfen bu çalışmayı buldu ve öğrencilerinden bu projeyi sürdürmeleri ve aynı çocuklara ne olduğunu araştırmalarını istedi. Öğrenciler, o bölgeden taşınan ya da ölen 20 çocuk dışındaki 180 çocuktan 176’sının olağanüstü bir başarı gösterip, avukat, doktor ya da işadamı olduklarını ortaya çıkardılar. Profesör çok etkilenmişti ve konuyu izlemeye karar verdi. Birer yetişkin olan o çocukların hepsi o bölgede yaşadıkları için, her biriyle konuşma şansı oldu.”O koşullarda nasıl başarılı oldunuz?” sorusuna verdikleri yanıt duygu yüklüydü: “Bir öğretmenimiz vardı. Onun sayesinde .” Öğretmenleri hala hayattaydı; onu aradı buldu ve hala gözleri cin gibi parlayan yaşlı kadına bu çocukların bu çocukların başarılı bir yetişkin olmalarını sağlamak için kullandığı sihirli formülün ne olduğunu sordu. Yaşlı öğretmenin gözleri parladı ve dudaklarının kenarında bir gülümseme belirdi.”Çok basit” dedi “ Ben o çocukları çok SEVDİM” Tavuk Suyuna Çorba- (1998).                         11. SINIF– 5.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: SORUNLARIM VE ÇÖZÜMLERİM Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Günlük hayatında kullandığı sorun   çözme yollarını etkililiği açısından değerlendirir.(Kazanım Numarası 140) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–44 (Sorun Çözme Basamakları) Form–45 (Örnek Sorun Çözme   Basamakları) Kâğıt, kalem Hazırlayan: Serdar ERKAN, K.Ayla SIRIKLI   *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık   okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine   öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde   bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç:   1.Öğson zamanlarda yaşadıkları ve çözüm üreterek aştıkları bir sorunu düşünmeleri   ve çözmek için izledikleri yolu yazmaları için 5 dakika süre verilir. 2.Öğyazdıkları sorun ve çözümleri sınıfla paylaşmaları istenir. 3.ÖğForm–44 (Sorun Çözme Basamakları) verilir. Yukarıda yazdıkları sorun için formdaki   sorun çözme basamaklarını kullanarak çözüm üretmeleri, yazmaları ve sınıfla   paylaşmaları istenir. 4.Öğkarşılaştıkları sorunlarda kullandıkları önceki ve sonraki çözüm yollarını   karşılaştırarak etkililiğini değerlendirmeleri istenir. 5.Öğçözüm yollarına ilişkin yaptıkları değerlendirmeleri sınıfla paylaşmaları   istenir. 6.Etkinliğsonunda öğrencilere Form–45 (Örnek Sorun   Çözme Basmakları) verilir ve bir hafta boyunca yaşadıkları en az bir sorunu   bu örnekteki gibi yazıp bir sonraki etkinlik için getirmeleri istenir. 7.Günlük hayatında kullandığı sorun çözme yollarının etkililiğfark etmenin yararları   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                           FORM–44 (*Bu form öğrencilere etkinliğin sonunda verilecek).   SORUN ÇÖZME BASAMAKLARI   “Sorunlar hayatımızın doğal bir parçasıdır. Her insanın bazı sorunları olabilir. Sorunlardan kaçmak, yok saymak yerine sorunları onları doğru tanımlamak ve çözmeye çalışmak daha uygun bir davranıştır. Sorunlar başarı ve mutluluğumuzu engelleyebilir. Bu yüzden sorun çözme becerisi kazanmak önemlidir. Bunun için de sorun çözmenin basamaklarını bilmemiz gerekir.” Sorun çözme basamakları aşağıda verildiği gibidir: a.Sorunun tanımlanması: Sorunun ne olduğu açık ve net olarak belirtilir.   b.Sorunun kime ait olduğunun belirtilmesi: Bu aşamada sorunun bizim mi yoksa bir başkasının mı olduğu ortaya konur. Eğer sorun bir başkasına aitse çözülmesinde ona yardımcı olabiliriz. Ancak başkasının sorununu üstlenmemiz gerekir, sorunu üstlenirsek o kişinin sorumluluk duygusu geliştirmesi mümkün olmaz. Her zaman sorununu bir başkasının çözmesini bekler. Ayrıca kendi sorunumuzu da başkasının çözmesini beklersek hiçbir zaman çözümlenmeyebilir.   c.Eğer sorun bizimse, yani birinci derecede rahatsız olan biz isek, çözüm seçeneklerinin üretilmesi: Bu basamakta akla gelen bütün çözüm seçenekleri sıralanır.   ç. En uygun çözüm yolunun/yollarının saptanması: Sıralanan çözüm seçenekleri içinden en gerçekçi ve uygulanabilir olan ya da olanlar seçilir.   d.Çözüm yolunun uygulanması: Seçilen çözüm yolu uygulamaya konur.   e.Çözümün değerlendirilmesi: Sorunun çözüme ulaşıp ulaşmadığı değerlendirilir. Eğer sorun çözüme ulaşmamışsa aşamalar tekrar gözden geçirilir.   FORM–45 ÖRNEK SORUN ÇÖZME BASAMAKLARI Aşağıda Sorun çözme basamaklarına göre hazırlanmış örnek bir sorun çözümü verilmiştir. Kendi yaşadığınız bir sorunu da bu basamakları kullanarak çözüme ulaştırmaya çalışınız. Örnek: Mağazada gördüğünüz, beğendiğiniz bir kazağı almak istiyorsunuz. Ama anneniz pahalı olduğu için almanızı istemiyor. Bu duruma çok üzüldünüz, ne yaparsınız? Sorunu      açık bir şekilde tanımlayınız.      Mağazada gördüğüm kazağı çok beğendim. Fakat çok pahalı olduğu için annem almak istemiyor. Bu durumdan çok üzgünüm. Bu kazağı almak için annemi nasıl ikna edebilirim? Sorunun      kime ait olduğunu belirleyiniz.      Bana ait. Problem      sizinse çok sayıda alternatif çözüm yolu üretiniz. a. Evde olay çıkarırsam belki annem kazağı alabilir. b.Harçlıklarımı biriktirerek alabilirim. c.Arkadaşlarımdan borç para alabilirim. ç.   Değerli bir eşyamı satabilirim. d.Hafta sonları çalışabileceğim bir iş bulabilirim. Yukarıdaki      alternatiflerin her birinin muhtemel sonuçlarını değerlendirerek uygun      olmayanları eleyiniz. a) Sorunlarımı olay çıkararak çözmem uygun değil. Daha uygun bir yol düşünmeliyim. b) Arkadaşlarımdan borç para alabilirim fakat sonunda bu borcu ödemek zorundayım. Bunun için yine paraya ihtiyacım olacak. Yani bu seçenek bana sadece geçici bir çözüm getiriyor. c) Her paraya ihtiyacım olduğunda değerli bir eşyamı satamam ve eğer böyle yaparsam sonunda hiç değerli eşyam kalmaz. ç) Aslında hafta sonları çalışmak güzel bir fikir ama bu ders çalışmamı aksatmama sebep olabilir. Geriye      kalan seçeneklerden en uygun olanını belirleyiniz.      Benim için en uygun alternatif, harçlıklarımı biriktirerek kazağı almak. Uygun      olan alternatifi gerçekleştirmek için bir zaman belirleyiniz.        Haftalıklarımdan biriktirirsem… hafta sonra o kazağı alabilirim.     11. SINIF– 6.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ÇÖZÜM MERDİVENİ Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişilerarası İlişkiler Kazanım: Etkili sorun çözme basamaklarını   kullanır. (Kazanım Numarası 141) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Form–46 (Örnek Sorun )        Form–47 (Örnek Sorun Çözme   Basamakları) Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI-MEB,b. (2002)’den ve   Erkan (2006)’dan yararlanılmıştır.   *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık okullarda   rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine öğrencilerin   gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde   bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğbir önceki hafta verilen, örnek sorun çözme basamaklarına göre yazdıkları   kendi yaşadıkları bir sorunu yazmaları istenmişti. Herhangi bir sorunla   karşılaştıklarında bu sorun çözme basamaklarını kullanıp kullanmadıkları   sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. 2.Gönüllü   öğrencilerden başlanarak öğrencilerin kendi örnek çözüm basamaklarını   okumaları ve sınıfa sunmaları istenir. 3.Öğrencilerden yeteri kadar sorun çözme örneğgelmezse öğrenci sayısı kadar çoğaltılmış olan Form–46 (Örnek Sorun) verilir ve öğrencilerin doldurmaları   istenir. 4.doldurulmasından sonra öğrencilerin sınıf arkadaşlarıyla paylaşmaları   sağlanır. 5.Form–47 (Örnek Sorun Çözme Basamakları)   öğrencilere okunur, doldurdukları örnek formla karşılaştırmalarıdüşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 6.Öğkarşılaştıkları çeşitli sorunları çözmek için bu basamaklarını   kullanabilecekleri belirtilir. 7.Sorunlarını   çözerken sorun çözme basamaklarını kullanmanın yararları vurgulanaraksonlandırılır.   Değerlendirme:                                             FORM–46 ÖRNEK SORUN FORMU Aşağıda verilen örnek sorunun kendi sorununuz olduğunu varsayarak çözüme ulaştırmaya çalışınız. Örnek: En yakın arkadaşınız sizinle beraber okulun gezisine katılmak istiyor. Ama arkadaşınızın babası, onun bu geziye katılmasına izin vermiyor. Ne yaparsınız? 1.Sorunu açık bir şekilde tanımlayınız.     2.Sorunun kime ait olduğunu belirleyiniz.     3.Problem sizinse çok sayıda alternatif çözüm yolu üretiniz. ( Olabilir ya da olmaz bütün alternatifler düşünülebilir).     4.Yukarıdaki alternatiflerin her birinin muhtemel sonuçlarını değerlendirerek uygun olmayanları eleyiniz.     5.Geriye kalan seçeneklerden en uygun olanını belirleyiniz.     6.Uygun olan alternatifi gerçekleştirmek için bir zaman belirleyiniz.     7.Eğer sorununuz çözüme kavuşmamışsa aşamaları tekrar gözden geçiriniz.             FORM–47 ÖRNEK SORUN ÇÖZME BASAMAKLARI Aşağıda verilen örnek sorunun kendi sorununuz olduğunu varsayarak çözüme ulaştırmaya çalışınız. Örnek: En yakın arkadaşınız sizinle beraber okulun gezisine katılmak istiyor. Ama arkadaşınızın babası, onun bu geziye katılmasına izin vermiyor. Ne yaparsınız? 1.Sorunu açık bir şekilde tanımlayın. Arkadaşıma babası, okulun gezisine katılması için izin vermiyor. Benim ailem bana izin verdi. Arkadaşım geziye gelebilseydi onunla eğlenip iyi vakit geçirebilirdik. 2.Sorunun kime ait olduğunu belirleyin. Arkadaşıma ait. 3.Problem sizinse çok sayıda alternatif çözüm yolu üretin. A.Arkadaşımın babasına gider göndermesi için rica ederim. B.Geziye gitmeyi çok istiyorum. Bu yüzden giderim. Başka arkadaşlarımla da iyi vakit geçiririm. C.Geziye gitmem. D.Arkadaşıma, babasına kütüphaneye gidiyorum deyip bizimle geziye gelmesini öneririm. E.Babama söylerim. Arkadaşımın babasıyla konuşur. 4.Yukarıdaki alternatiflerin her birinin muhtemel sonuçlarını değerlendirerek uygun olmayanları eleyin. A.Arkadaşımla babasının arasına girmem uygun olmaz. B.Geziye gitmeyi istiyorum, babam izin verdi. C.Arkadaşıma yalan söylemesini öneremem, bu hem benim hem de onun için doğru değil, onu riskli ve yanlış bir davranışa yönlendiremem. 5.Geriye kalan seçeneklerden en uygun olanını belirleyin. A.Babama arkadaşımın babasıyla konuşmasını teklif ederim, ancak babamın bunu kabul edeceğini sanmıyorum. Çünkü arkadaşımın babasıyla yeterince tanışmıyorlar. B.Geziye gider keyfini çıkarırım. Arkadaşımla sonra başka gezilere ve eğlencelere de katılabilirim. 6.Uygun olan alternatifi gerçekleştirmek için bir zaman belirleyin. 7.Eğer sorununuz çözüme kavuşmamışsa aşamaları tekrar gözden geçirin. Benim için sorun çözümlendi. Ben geziye gidiyorum, arkadaşım babasının kararında bir değişiklik olmazsa gelemiyor.   11. SINIF– 7.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: DOĞAYA DUYARLIYIM Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Aile ve Toplum Kazanım: Kendi davranışlarını doğa ve çevreyi   korumaya karşı duyarlılık açısından değerlendirir. (Kazanım Numarası 156) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Kâğıt, kalem Hazırlayan: K.Ayla SIRIKLI   Süreç:    Öğrencilerden        doğa ve çevreyi korumakla ilgili duyarlılıklarını değerlendirmeleri için        bu yaşa gelene kadar bu konuda yaptıkları olumlu ve olumsuz (ya da        duyarsız kaldığı) tüm davranışlarını gözden geçirmeleri istenir.    Bu        güne kadar doğayı ve çevreyi korumaya yönelik yaptıkları davranışlarını,        varsa bu konuda katıldıkları etkinlikleri veya varsa bu konuda        yaptıkları bireysel çalışmaları kâğıdın bir tarafına yazmaları söylenir.        Beş dakika süre verilir.    Sonra        bu güne kadar doğaya ve çevreye zarar verecek olumsuz davranışları ya da        duyarsız kaldıkları durumları da içtenlikle kâğıdın diğer tarafına        yazmaları söylenir. Yine beş dakika süre verilir.    Bu        arada sınıf öğretmeni de doğa ve çevreyi korumaya yönelik kendi olumlu        ve olumsuz (ya da duyarsız kaldıkları)         davranışlarını yazar.    Süre        bittikten sonra öğretmen kendi yazdıklarını okuyup doğa ve çevreyi        korumaya ilişkin duyarlılık gelişmeden herkesin bu konuda bazı ufak        tefek hatalar yapabileceğini önemli olanın bundan sonra yapmamak        olduğunu belirtir.    Gönüllü        öğrencilerden başlanarak öğrencilerin yazdıklarını okuyarak sınıfla        paylaşmaları istenir.    Herkes okuyup bitirdikten sonra        öğrencilere sınıftaki diğer öğrencilerin yazdıklarından hareketle        hatırladıkları davranışlar varsa onları da eklemeleri istenir.    Bu konuda özeleştiri yapmaları ve kendi        davranışlarını doğa ve çevreyi korumaya karşı duyarlılık açısından        değerlendirmeleri ve aşağıdakine        benzer sorular sorularak cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir: Kendinize   bu konuda 10 üzerinden bir not verseniz kaç verirdiniz? Notunuz   yüksekse daha da yükseltmek için neler yapabilirsiniz? Notunuz   düşükse bu notu düzeltmek ve yükseltmek için neler yapabilirsiniz?    Sınıf        öğretmeni değinilmeyen noktalara vurgu yapar. Öğrencilere doğa ve        çevreyi korumaya yönelik çalışmalar yapan kurumlardan söz eder ve        kendilerinin de araştırabilecekleri, bağlantı kurarak üye        olabilecekleri, etkinliklerine katılabileceklerini duyurur. Daha sonra        bu kurumlarla bağlantı kurarak sınıfça doğa ve çevreyi korumaya yönelik        bir organizasyon yapabilecekleri belirtilir.    Etkinliğin        sonunda öğrencilere kendilerini farklı davranışları ile ilgili olarak da        bu şekilde değerlendirerek not verebileceklerini ve hatta bunu hayatları        boyunca daha iyi birer insan olmak için kendi kendilerine oynayabilecekleri        eğlenceli bir oyun haline getirebilecekleri söylenir. *(Öğrencilerden bir   sonraki hafta yapılacak etkinlik için “Önemi Artan ve Azalan Mesleklerin” neler olduğuna dair   bir inceleme yaparak bilgi toplamaları istenir. Siz de bu etkinlikle ilgili   olarak araştırma yapabilirsiniz). Değerlendirme:         11. SINIF– 8.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ÖNEMİ ARTAN VE AZALAN MESLEKLER Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Önemi artan ve azalan meslekler   hakkında bilgi toplar. (Kazanım   Numarası 212) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Yazı tahtası ve kalemi Hazırlayan:         Şükran KILIÇ   Süreç: 1.Öğrencilere bir önceki hafta araştırıp bilgi topladıkları   önemi artan ve azalan mesleklerin neler olduğu sorulur ve cevaplarını sınıpaylaşmaları istenir. 2.Öğrencilerden mesleklere ilişkin bilgileritopladıkları sorulur ve öğrencilere önemi artan ve azalan mesleklerle ilgili   İŞ-KUR’dan, özel kurum ve kuruluşların internet adreslerinden de bilgi   alabilecekleri söylenir. 3.Öğrencilerin söyledikleri önemi artan vemesleklerin isimleri tahtaya yazılır ve bu mesleklerin öneminin artma ve   azalma nedenleri tartışılır. 4.Etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları   sorulur ve düşüsınıfla paylaşmaları istenir. 5.Mesleklerin öneminin çeşitli nedenlerden dolayı öartabileceği veya azalabileceği bu nedenle önemi artan ve azalan meslekler   hakkında bilgi toplamanın meslek seçimine yararları vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   Değerlendirme:     11. SINIF– 9.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: YÜKSEKÖĞRENİME DOĞRU Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Yükseköğretim kurumlarına giriş   sınavları ile ilgili bilgi toplar.   (Kazanım Numarası 57) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: En   son Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi Kılavuzu En   son Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları ile ilgili tercih kılavuzu En son Yükseköğretim kurumlarına   giriş sınavları ile ilgili ek kontenjan kılavuzu Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI   Süreç: 1.önceki etkinliğin sonu da söylenen Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları   ile ilgili topladıkları bilgileri sunmaları istenir. 2.Öğbu konuda araştırma yaparken ulaştıkları kaynakları belirtmeleri istenir. Doğru   bilginin kaynağından alınacağı vurgulanır. Kendileri için bu kadar önemli   olan bu ve benzeri konularda araştırmadan kulaktan dolma bilgilerle hareket   etmelerinin yanlışlığı ve yaratacağı olumsuz sonuçlardan örnekler verilir. Rehberlik   servisinden bilgi alabilecekleri belirtilir. Öğrencilerin de bu konuda   düşünceleri alınır. 3.Öğsayısı kadar çoğaltılmış olan Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları ile   ilgili başvuru kılavuzunun puan türleri, yetenek sınavları ve sınavsız   geçişle ile ilgili 3-A, 3-B ve 3-C tabloları verilir. Ya da okul idaresinden,   ÖSYM bürolarından, mezun öğrencilerden birkaç adet edinerek incelemeleri   sağlanabilir, öğrencilere de birer adet edinmeleri önerilebilir. 4.Öğkendi alanları ile ilgili tabloları incelemeleri sağlanır Hangi bölümlerin   hangi puan türleri ile öğrenci aldığına dikkat etmeleri istenir. 5.İpuan türünde veya üç puan türünde de öğrenci alan ortak alanlardaki bölümleri incelemeleri sağlanır. 6.Mümküolursa o yılın Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları ile ilgili başvuru   kılavuzunun puan türleri, yetenek sınavları ve sınavsız geçişle ilgili   tabloları birer adet de büyütülerek sınıfa asılabilir. 7.Öğgruplara ayrılarak bir önceki yılın   Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları ile ilgili Tercih Kılavuzu ve Bir önceki yılın Yükseköğretim   kurumlarına giriş sınavları ile ilgili ek Kontenjan Kılavuzu ‘dan birer adet verilir ve incelemeleri   sağlanır. (Bir önceki yılın Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları ile   ilgili başvuru, tercih, ek kontenjan ve sınavsız geçiş kılavuzları mezun   öğrencilerden, okul yönetiminden, rehber öğretmenlerden alınabilir. Eğer bu   kaynaklardan ulaşılamazsa ÖSYM bürolarından temin edilebilir). 8.Yükseköğkurumlarına giriş sınavları ile ilgili zaman bazı değişiklikler   yapılabileceği, bazı bölümlerin puan türlerinin, ortak alanların, özel   koşulların, kontenjanların ve katsayıların değişebileceği belirtilir. (Herhangi   bir bölüm puanla öğrenci alırken yetenek sınavı ile öğrenci almaya karar   verilebilir. Yetenek sınavlarındaki baraj puanlar ve diğer koşullar   değişebilir. Meslek lisesi öğrencileri için geçerli olan katsayılar, sınavsız   geçiş koşulları değişebilir). 9.nedenle öğrencilerin en doğru bilgiyi alacakları içinde bulundukları yılın   Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları ile ilgili giriş ve başvuru   kılavuzlarını en ince ayrıntılarına kadar dikkatle incelemeleri ve   değişiklikleri dakik bir şekilde izlemelerinin önemi vurgulanır. Bu konuda   kendi bilgilerine güvenmeleri, çevrelerindeki kişilerin çoğu zaman sağlıklı   olamayan bilgileri ile hareket etmemeleri önemle vurgulanır. Okul Rehber   öğretmeninden de bilgi alabilecekleri hatırlatılır. (Bir önceki yılın puanlarının olduğu çok sayıda kaynak vardır   ama içlerinde hatalı olanlar çok fazla olduğundan öğrencilere bunları   kullanmamaları sadece Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları ile ilgili   tercih kılavuzu ve ek kontenjan kılavuzlarındaki bilgilere güvenmeleri   konusunda uyarıda bulunulur. ) 10. Bu etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve düşüncelerini   sınıfla paylaşmaları istenir. 11. Yükseköğretim kurumlarına giriş   sınavları ile ilgili bilgi toplamanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                     11. SINIF– 10.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: PLANLI ÇALIŞIYORUM Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Yükseköğretim kurumlarına giriş   sınavına hazırlanırken çalışma planı yapar. (Kazanım Numarası 58 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran KILIÇ   Süreç:    Öğrencilere yükseköğretim kurumları giriş        sınavlarına hazırlanırken çalışma planı yapmanın önemli olduğu        söylenerek etkinliğe başlanır    Öğrencilere        9. sınıf “Verimli ders çalışma tekniklerini nedir?” adlı 5. etkinlikle        ilgili hatırlatma yapılır.    Öğrencilere        yükseköğretim kurumlarına giriş sınavına hazırlanırken kullanabilecekleri        aşağıdaki örnek plan verilir: Örnek   Plan: Tüm   yıl boyunca yapılacaklar ÖSS   Sınav Sistemini tanımak, Etkili   ve verimli çalışma stratejilerini belirlemek, Başarı   ve başarısızlığa neden olan etmenleri belirlemek, Kasım   –Aralık-Ocak ayları içinde yapılacaklar:   Derslerdeki   performansını değerlendirme, Derslere ilişkin eksikliğin ve sorunun nerde   olduğunu tespit etme, Konu   eksikliklerini belirleme, Ders   çalışma programını hazırlama, uygulama ve değerlendirme, Deneme   sınavlarındaki performansları değerlendirme, Bir   sonraki sınav için hedef koyma, Şubat-Mart   Nisan- ayları içinde yapılacaklar: Kasım-   Aralık-Ocak aylarındaki performans değerlendirmesi ve eksikliklerini   tamamladıktan sonra, sınavlardan aldığı puanlara bakıp genel durum   değerlendirmesini yapma, Eksik   konularını tamamlama ve gerekiyorsa yardım alma, Sınava   ilişkin kaygısının olup olmadığını belirleme ve kaygı ile başa çıkma yöntemleri   için yardım alma. Günün en verimli zamanını belirleme. Zamanı   etkili kullanma. Uyku   ve beslenme düzenini ayarlama. Okul içi ve okul dışı aktiviteleri belirleme. Evdeki   sorumlulukları belirleme. Konularını   zamana göre bölme ve ayarlama. Tamamlaması   ve gözden geçirmesi gereken konuları belirleme. Soru   çözme tekniklerini gözden geçirme. Ders   çalışma tekniklerini gözden geçirme ve değerlendirme.    Öğrencilere        aylara göre planlamanın içinde başka neler yapabilecekleri veya başka        nasıl bir plan yapılabilecekleri de sorulur.    Öğrencilere        yükseköğretim kurumları giriş sınavlarına hazırlamada çalışma planı        yaparken dikkat etmeleri gereken noktalarda hatırlatılır:    Öğrencilere        yükseköğretim kurumları giriş sınavlarına hazırlamada çalışma planı yaparken bunlar   dışında dikkat etmeleri gereken başka neler olabileceği sorulur.    Öğrencilere        çalışma planının kişiye özgü olduğu ve herkesin çalışma planının ayrı        özellikleri olabileceği vurgulanır.    Öğrencilerden        yükseköğretim kurumlarına giriş sınavına hazırlanırken yukarıda verilen        Örnek Plandan yararlanarak kendileri için bir çalışma planı yapmaları        istenir.    Yükseköğretim        kurumlarına giriş sınavına hazırlanırken çalışma planı yapmanın önemi        vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme: 11. SINIF– 11.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: NEDEN STRES Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Güvenli ve Sağlıklı Hayat Kazanım: Stresin nedenlerini ve   belirtilerini açıklar. (Kazanım Numarası 172 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Tahta-kalem Hazırlayan: Şükran   KILIÇ- Davaslıgil, Çakıcı ve Ögel   (1998)’den yararlanılmıştır.   *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık   okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine   öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz   önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç:    Stresin        tanımını yapmak amacıyla öğrencilere aşağıdakine benzer bir açıklama        yapılır: “Stres   kelimesiyle ne ifade edilmek istendiğini düşünün. Stresin tanımını yapmaya   çalışın”    Öğrencilere        stresin tanımı tahtaya yazılarak açıklanır. Tanım: “Stres,   insanın kendini sinirli, gergin, huzursuz veya endişeli hissetmesidir”.    Öğrencilere        stresin tanımını yaptıktan sonra stresten kaynaklanan gözlenebilir        fiziki etkilerin neler olabileceği sorulur ve cevaplar alınır.    Öğrencilerin        stresin bedendeki gözlenebilir belirtilerine ilişkin cevapları içinde        aşağıda verilenlerden eksik olanlar varsa onlar da eklenir. Stresin   Bedendeki Gözlenebilir Belirtileri: Midede   gurultular, Kalp   atışında hızlanma, Sesin   titremesi, Ellerin   terlemesi, Ağzın   kuruması, Ellerin   titremesi, Dikkati   toplayamama,    Öğrencilere        stresin bedendeki gözlenebilir etkileri ile ilişkili olarak üzerinde        durulması gereken noktanın “stresin kalp atışının artması,   terleme, kas gerginliği, titreme vb.        gibi bedende fiziki değişimlere yol açtığının anlaşılması” olduğu        vurgulanır.    Öğrencilere        stresin fiziksel belirtilerinden başka ne gibi belirtileri olacağı        sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir.    Öğrencilere        stresin fiziksel belirtilerinin yanı sıra psikolojik ve davranışsal        belirtileri olduğunu açıklanır ve aşağıda verilenler tahtaya yazılır. Stresin   Psikolojik Belirtileri: Bir   şeyleri unutma (Örneğin sınav sorusunu yanıtlama). Duygusal   olarak kararsız ve kontrol dışı hissetme. Ortada   bir şeyler yokken kızgın hissetme. Küçük   şeylere sinirlenme. Kolayca   ağlama. Stresin   Davranışsal belirtileri: Kızgınlıktan   patlamak, Stresli   olabileceği için bir şeyler yapmaktan kaçınmak, (Korku ya da başarısızlık yüzünden takım,   kulüp ya da bir etkinliğe katılmamak) Yardıma   ihtiyaç duyduğunuzu itiraf etmemek, Zor   durumlardan kaçınmak, Diğer   insanları incitici bir şeyler yapmak, Anne-baba   ile tartışma, İlgi   çekmek için probleme yol açıcı şeyler yapmak,    Öğrencilerin        stresin psikolojik ve davranışsal belirtilerini tartışmaları ve        paylaşmalarını sağlanır.    Öğrencilere        stres yaşayan herkesin aynı fiziksel, psikolojik ve davranışsal        belirtileri göstermediği vurgulanır. (Örneğin baş ağrısı gibi herhangi        bir belirtiye sahip olmanın mutlaka stres fiziki belirtisi olmayacağı).        Bununla beraber, stresle ilgili yukarıda ifade edilen belirtilerin        çoğuna sahip olmanın stresle yakından ilgili olduğu hatırlatılır.    Stresin nedenlerini ve belirtilerini bilmenin psikolojik ve        fiziksel sağlık için önemli olduğu        vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                       11. SINIF– 12.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: STRES TEPKİLERİM Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Güvenli ve Sağlıklı Hayat Kazanım: Stres durumlarında kullandığı   tepkileri etkililiği açısından değerlendirir. (Kazanım Numarası 173 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–48 (Stres   Durumlarında Kullanılacak Etkili Tepkiler) Hazırlayan: Şükran   KILIÇ- MEB, f (2004)’den yararlanılmıştır.   *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık   okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine   öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz   önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğbir önceki haftanın kısa bir özeti yapılır ve stres yaşadıkları durumlarda   nasıl tepkiler verdikleri sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir.   2.Öğcevaplar alındıktan sonra öğrencilere Form–48 (Stres   Durumlarında Kullanılacak Etkili Tepkiler) verilir ve öğrencilerden   formda yer alan stres durumunda kullanılacak etkili tepkilerden hangilerini   kullanıp kullanmadıkları sorulur ve tartışmaları istenir. 3.Öğformda yer alan stres durumlarında verilecek etkili tepkilerle kendi   verdikleri tepkileri karşılaştırarak bir değerlendirme yapmaları istenir.   Yapacakları değerlendirmede ana noktanın kendi tepkilerinin etkililiği olduğu   vurgulanır. 4.Farklı   durumların insanlarda farklı tepkilere yol açtığı ve insanların kullandığı   tepkilerin bazen etkili olabileceğini bazen de olamayacağı belirtilir. 5.Etkinliğsonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve düşüncelerini sınıfla   paylaşmaları istenir. 6.durumlarında kullandığı tepkileri etkililiği açısından değerlendirmenin   hayatın her aşamasındaki önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                 FORM–48 STRES DURUMLARINDA KULLANILACAK ETKİLİ TEPKİLER   —Strese karşı gösterdiğiniz duygusal tepkilerinizin yoğunluğunu azaltın. —Stres tepkisi sizin kendinizi fiziksel ya da duygusal olarak tehlikede hissetmenizle başlar. Siz de stres uyandıran tehlike algısına yol açan durumları gözleyin. —Herkesi memnun etmeye çalışan birisi olup olmadığınızı belirleyin. —Genellikle olayları çok kritik ve acil olarak değerlendiren ve kendinizi her şeyin üstesinden gelmesi gereken birisi olarak görüp görmediğinizi belirleyin. —Daha ılımlı bakış açıları geliştirin; stresi başa çıkabileceğiniz bir durum olarak görmeye çalışın. —Aşırı duygularınızı hafifletmeye çalışın, durumuzu değerlendirin, olayların olumsuz yanlarına çaba harcamayın. —Strese karşı gösterdiğiniz fiziksel tepkilerinizi makul hâle getirmeyi öğrenin. Yavaş      ve derin nefes almanız kalp atışlarınızı ve nefes alıp vermenizi normale      getirir. Rahatlama      teknikleri, kas gerginliğini azaltır. —Fiziksel gücünüzü oluşturun. Beden      sağlığınız için haftada 3–4 defa yürüme, yüzme, bisiklete binme gibi      egzersizler yapın. Egzersizler insanın metabolizmasına etki ederek, bireyi      rahatlatan bazı kimyasal salgıların salgılanmasına yardımcı olur.      ——Ayrıca, stres duygusunun yaşanmasına neden olan kas gerginliğini ortadan      kaldırarak insanın rahatlamasını sağlar. Dengeli      beslenin, gerekli vitaminleri ve mineralleri alın; özellikle B grubu      vitaminleri ve magnezyum eksikliğinizi giderin. İdeal      kilonuzu muhafaza edin. Sigaradan,      aşırı kahve ve çay içmekten ve diğer uyarıcılardan kaçının. Yaptığınız      işleri eğlenceli hâle getirin. Yeteri      kadar uyuyun. Mümkün olduğunca uyku programınıza uyun.   —Duygusal gücünüzü ve enerji kaynaklarınızı muhafaza edin. Yakın      ilişkiler ve dostluklar kurmaya çalışın. Başkalarının      size uygun gördüğü, sizden beklediği amaçlardan ziyade, kendinize sizin      için gerçekten anlamlı olan gerçekçi amaçlar belirleyin ve bunlara      ulaşmaya çalışın. Yeri      geldiğinde üzülebileceğinizi, başarısız olabileceğinizi, hayâl kırıklığına      uğrayabileceğinizi hesaba katın. Kendinize      her zaman için kibar ve nazik olun, arkadaşça olun.                                                   11. SINIF 13. HAFTA Etkinliğin   Adı BAŞA ÇIKIYORUM Sınıf: 11.sınıf Süre: 40 dakika. Yeterlik   Alanı: Güvenli ve Sağlıklı Hayat Kazanım: Stresle başa çıkmada uygun yöntemler kullanır.(Kazanım   Numarası 174) Öğrenci   Sayısı Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf Ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–49 (Başa Çıkma Yöntemleri), Form–50 (Sağlıklı Yaşam İçin   Beslenme) Form–51   (Zamanın Özellikleri Ve Zaman Kaybının Sebepleri) Hazırlayan: Şükran KILIÇ- Yıldırım ve Otrar   (2003), MEB, g. (2004) ve Kulaksızoğlu   (2003) ’den yararlanılmıştır.         *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık   okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine   öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz   önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç:    Öğrencilerle        bir önceki haftanın kısa bir özeti yapılır ve öğrencilere aşağıda verilen        bilgiler aktarılır: “Hayatımızdan stresi tamamen   çıkarmak mümkün değildir. Bu nedenle amacımız, stresi yok etmek değil, onunla   nasıl baş edebileceğimizi ve onu kendimize nasıl yardımcı hâle   getirebileceğimizi öğrenmektir. Aşırı ya da olumsuz stresin aksine, olumlu   stres insanın hayatına heyecan ve beklenti katar. Bütün iyiye gidişler,   ilerlemeler makul düzeyde bir stres altında gerçekleşir. Son teslim   tarihleri, yarışmalar, çekişmeler, hatta kızgınlıklarımız ve üzüntülerimiz   bile hayatımıza bir derinlik ve zenginlik katar. Çok düşük stres, bizim   sıkılmamıza neden olur ve bizi bunaltır veya hüzünlendirir. Diğer taraftan,   aşırı stres elimizi ayağımızı dolaştırır. Yapmamız gereken, bizi motive   edecek fakat baskı altına almayacak makul stres düzeyini bulmaktır. Ayrıca   yaşadığımız aşırı stres durumlarına daha uyumlu bir yaklaşım ve stresle etkin   bir şekilde başa çıkma yollarını öğrenmektir”.    Öğrencilere stresle başa çıkmak için ne gibi        yöntemler kullandıkları sorulur. Öğrencilerden cevaplar alınır ve bunlar        tahtaya yazılır. 3.Öğinsanların stresle başa çıkmada çeşitli yöntemler kullandıkları, bu   yöntemlerden bazılarının stresle başa çıkmada uygun olmadıkları ve yetersiz   oldukları ifade edilir.   4.Öğberaber stresle başa çıkmada uygun olan yöntemleri içeren Form–49 (Başa Çıkma Yöntemleri) tahtaya asılır ve incelenir. Formdaki   solunum tekniği öğrencilerle beraber sınıfta uygulanabilir. (Bu teknikte gözlerini   kapatmada sorun yaşayanın veya rahatsızlık hissedenin öğrencinin olup   olmadığı sorulur, böyle bir sorunu olan öğrenci olduğu takdirde ona gözlerini   kapatmak zorunda olmadığı söylenir). 5.Öğrencilere stresle başa çıbirden çok etkenin olabileceği belirtilerek Form–50 (Sağlıklı Yaşam İçin   Beslenme) ve Form–51 (Zamanın Özellikleri Ve Zaman Kaybının Sebepleri)   verilir. 6.Stresle başa çıkmada uygun yökullanmanın hayatı kolaylaştırabileceği, psikolojik ve fiziksel sağlığa   önemli katkıları olacağı vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. *(Öğrencilerden   bir sonraki etkinlik için Yükseköğrenim programları ve   koşulları hakkında bilgi toplamaları ve yararlandıkları kaynakları   belirlemeleri ve sınıfa getirmeleri istenir. Siz de Yükseköğrenim programları   ve koşulları hakkında bilgi toplayarak sınıfa doküman getirebilirisiniz). Değerlendirme:       FORM–49 BAŞA ÇIKMA YÖNTEMLERİ Gevşeme tekniklerini öğrenmelisiniz. Zihinsel olarak yaşadığınız gerginlik bedeninize de yansır. Özellikle kaslarınız daha da gergin hale gelir. Gece uyurken bile kaslar gerginliğini koruyabilir. Bu yüzden sabahları yorgun ve yeterince dinlenmemiş olarak uyanabilirsiniz. Oysa bu durum gevşemekle giderilebilir. O halde Gevşeme tekniklerini öğrenmelisiniz: Gevşeme tekniklerini öğrenerek stresin olumsuz etkilerini azaltabilirsiniz: Bu uygulamalar sayesinde solunumunuz düzelir, nabzınız yavaşlar, stresin yarattığı gerginlik giderilir.   Örnek gevşeme teknikleri Derin solunum Solunumun ritmik ve düzenli olması sinir sistemini sakinleştirir. Gözlerinizi kapatın, burnunuzdan doğal bir şekilde ve kolayca nefes alın. Aldığınız nefesi karnınıza doğru itin, biraz içerde tutun. Nefesi aldığınız sürenin iki katı sürede verin. Omuz ve boyun kaslarınızı olabildiğince gevşetin. Solunum egzersizlerini otobüs beklerken, asansörde vb. yerlerde de kolayca yapabilirisiniz.   Aktiviteler ve Beden Hareketleri Yürüyüşe çıkarak, bisiklete binerek, yüzerek ve benzeri aktiviteler yaparak stresin etkilerinden fiziksel aktiviteyle kurtulabilir ve sakinleşebilirisiniz.   Bir Egzersiz örneği Duvara sırtınızı dayayıp yerde oturun ve ayaklarınızı uzatın. Bir kuklacının ellerinizi ve başınızı iplerle kontrol ettiğini hayal edin. Kuklacının birden iplerin kontrolünü kaybettiğini, ellerinizin ve başınızın serbest kaldığını düşünün. Bedeninizi rahat bırakın. Rahat bir pozisyonda oturun ya da uzanın.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Gözlerinizi kapatın ve vücudunuzdaki çeşitli kas gruplarına odaklanın. Ellerinizdeki kasları gerin ve yumruklarınızı sıkın. Yumruğunuzu sıkı tutmak için ne kadar çaba harcadığınıza dikkat edin. Sonra yumruğunuzu açın ve elinizin bütünüyle gevşemesine izin verin. Gerginlik ve gevşeme durumları arasındaki durumun farkını görün. Bu yöntemi bedeninizdeki çeşitli kas grubu için tekrar edin. Davranışlarınızın sonuçlarını tahmin edin. Ne istediğinizi bilmemeniz ve bazen istemediğiniz davranışlarda bulunmanız size stresin kapılarını arayabilir. Kendi davranışın sonuçlarını tahmin edebilen ve davranışlarını düzenleyebilen kişi, kendisini kontrol edebilir. Kişinin kendisini tanıması, stresi belirlemek ve başa çıkmak için yararlı bir yöntemdir. Olumlu düşünün Sürekli yaşadığınız olumsuz durumları düşünüyor, tekrar tekrar aynı olayı hatırlıyorsunuz. Ayrıca stres verici bir duruma girmek üzereyken o sırada yaşadığınız korku, kaygı, tedirginlik, kızgınlık gibi duygular üzerinde yoğunlaşabilirsiniz. Stres yaşadığınız durumlarda düşüncelerinizde aşağıda verilenlere benzer çarpıtmalar yapabilirsiniz. Ya hep      ya hiç” türü düşünme: Bu sınavdan      ya geçerim ya da hayatım kararır. Aşırı genelleme: “ Matematikten hiçbir zaman      iyi not alamam.” Zihinsel süzgeç: “Bu hafta sonu sınav var.      Ailemin yanına gidemeyeceğim. Zaten çalışamıyorum. Bütün aksilikler beni      buluyor.” Olumluyu geçersiz kılmak:”Sınavı kazandım ama      şanslıydım. Ancak bu şansın çok sürmeyeceğinden eminim. Hep bir sonuca varmak: Ayşe bana bakmıyor,      kesin beni sevmiyor”, Öğretmene mazeretimi söylesem inanmaz ki Aşırı büyütme ya da küçültme: Sınavı      geçemezsem hayatım kayar. “Me’li-      Ma’lı “ cümleler: “Bugün mutlaka Ahmet’i görmeliyim”, “Sınavdan mutlaka      iyi not almalıyım” Etiketleme      ve yanlış etiketleme: “Bunların hepsi geri zekâlı” Kişiselleştirme:      Öğretmen Ayşe’ye bağırdı ama aslında bana kızıyordu. Olumlu hayaller kurun. Geçmişte yaşadığınız ve hatırlamaktan zevk aldığınız ya da gelecekte yaşamak istediğiniz olumlu şeyleri düşünmek stresinizi azaltacaktır. Zihninizde kendinizi bulunmaktan zevk alacağınız bir yerde hayal edin. Bir deniz kenarında, ormanda, bir dağ evinde, sevdiğiniz bir insanın yanında . Ardından orayla ilgili tüm ayrıntıları gözünüzde canlandırın ve hissetmeye çalışın. Rüzgârın sesi, yaprakların hışırtısı denizin kokusu, duyduğunuz bir müzik. Hayal ettiklerinizin hissetme kapasitesine sahip olduğunuzu unutmayın. Paylaşın Yaşadıklarınızı, hissettiklerinizi kimseyle konuşmuyorsunuz. Bu nedenle kendinizi yalnız hissediyorsunuz ve yaşadığınız olumsuzluklarla tek başına mücadele etmek zorunda kalıyorsunuz. İletişim Kurun Yaşadıklarınızın ve hissettiklerinizin sevdiğiniz insanlarla paylaşın. Onlardan destek alın. Okul rehber öğretmeninizden ve gerektiği takdirde daha farklı uzmanlardan yardım alın. Beslenmenize önem verin. Zamanınızı planlayın. Kişisel ihtiyaçlarınıza ve yapmak istediklerinize zaman ayırın.   Problem çözme yöntemlerini öğrenmeye çalışın.   *Öğrencilere “beslenmenin önemi ve zamanı planlama, kişisel ihtiyaçlarınıza ve yapmak istediklerinize zaman ayırma” ile aşağıdaki bilgilerden kısaca bahsedilebilir veya fotokopi ile çoğaltılabilir. Problem çözme yöntemleri ile ilgili olarak da 11. sınıf “Sorunlarım ve Çözümlerim” adlı 5. ve 11. sınıf “Çözüm Merdiveni” adlı 6. etkinliklerle ilgili hatırlatma yapılır. Yıldırım ve Otrar (2003)                         FORM- 50 SAĞLIKLI YAŞAM İÇİN BESLENME   Büyüme ve gelişmenin hızlı ve kapsamlı yaşandığı bir şekilde yaşandığı çağdasınız. Büyüme ve gelişmenizin normal olması için sağlıklı bir bedene ve iyi bir beslenmeye ihtiyaç duyacaksınız. Çünkü yeterli besin alamazsanız, büyümeniz duracaktır. Ayrıca, Ergenlik dönemindeki sağlıklı beslenme alışkanlığı ileriki yaşlardaki bazı hastalıkları önlemede ve kalıcı bir beslenme alışkanlığı kazandırmada önemli yer almaktadır Unutmayın; yeterli ve dengeli beslenmediğimiz zaman; kendinizi iyi hissetmeyeceksiniz, iyi görünmeyeceksiniz, güçlü, aktif ve hatta başarılı olamayacaksınız… Bu yüzden yeterli ve dengeli beslenmenin koşullarını konuşalım.     Yeterli ve dengeli beslenme; vücudun ihtiyacı olan temel besin maddelerini yeterli ve dengeli olarak almak demektir. Temel besin maddeleri karbonhidratlar, yağlar, vitaminler ve minerallerdir. Proteinler, hayatı düzenleyici bileşiklerdir. Büyümeyi ve hücrenin onarımını sağlar. Et, süt, yumurta ve baklagiller, protein kaynağıdır. Karbonhidratlar, vücuda enerji sağlar, hem de dokuların bütünlüğünü korumasında önemli bir rol oynar. Vitaminler, vücutta eksik olduklarında belirli hastalıklar ortaya çıkar çünkü bu gıdalar vücutta düzenleyici rol oynarlar. Bu yüzden hızlı büyümenin görüldüğü ergenlik yıllarında, vitaminlere gereksinim artar, özellikle D vitamini kemiklerin gelişimi için çok gereklidir. D vitamini, güneş ışığıyla karşılanırken meyve ve sebzelerde bol vitamin kaynağıdır. Mineraller, vücudumuzun %4’ünü meydana getirirler ve vücudun yapıtaşlarını oluşmasına yardım ederler. Büyüme çağında kalsiyum, fosfor ve demir gibi elementlere özellikle ihtiyaç vardır. Bunlar sütte bol miktarda verilir.   Beslenmede önemli olan sizin ihtiyacınız olan besin maddelerini alabilmenizdir. Gelişme döneminde kızlar 1800–2500 kaloriye erkekler ise 2500–3500 kaloriye ihtiyaç duyarlar. Elbette bu oranlar, ergenin fiziksel aktivite oranına, beslenmesine göre değişmektedir. Okula servisle gidip gelen, günün büyük kısmını bilgisayar veya televizyon basında geçiren, hiçbir şekilde fiziksel aktivitesi olmayan bir ergenin ihtiyacı olan kalori miktarı da ona göre azalmaktadır.. Bir günde almanız gereken besinler ve miktarlarına örnek verecek olursak; Sütten 500 kalori, süt ve yoğurt grubundan 350–400 kalori, peynirden 30 kalori almalısınız, et ve balık grubundan 50 70 kalori, taze sebze ve meyvelerden 350 ya da 450 kalori gibi..Üç beyaz olarak adlandırılan şeker, yağ ve tuzu fazla içeren besinlerden sakınmalısınız.   Aksi halde beslenme bozuklukları ile karşılaşmanız mümkündür. Sürekli hazır gıdalarla beslenmek, beslenme bozukluklarına yol açar, Kolalı içecekler, hamburger, sandviç gibi ekmek arası hazır besinler tüketerek ve sürekli olarak ayaküstü yemek yiyerek vücudun temel besinlere olan ihtiyacını karşılanamaz. Ayrıca bu tür besinler, önceden hazırlandıkları ve bekledikleri için yağ, şeker ve tuz oranları yüksek, mineral ve vitamin oranları düşüktür.   Ergenlik döneminde kazanılan beslenme alışkanlıkları, yaşamınız boyunca sağlığınızı doğrudan etkileyecektir. Bu yüzden aç kalmayın, tatlı ve çikolata, kızartma, gofret gibi besinleri az tüketin. Okulda ayaküstü beslenirken, elma, portakal gibi meyveleri tercih etmelisiniz. Ayrıca, yiyecekler yavaşça, iyice çiğnenerek yenmelidir. Hızlı yemek, doyma duygusu oluşuncaya kadar, daha fazla yemeye neden olduğundan, kilo almaya yol açar.   Günün en önemli öğünü olan sabah kahvaltısı güne enerjik başlamak için önemlidir. Okula gecikme kaygısı nedeniyle genellikle ihmal edilir. Ama aç kaldığınızda kan şekerinizin düşer, bu yüzden de düşünme ve algılama gücünüz azalır ve başarınız düşebilir. Kahvaltı yapılmadığında vücut kendi depolarını kullanır ve sonuçta da; yorgunluk, baş ağrısı ve dikkat eksikliği oluşur. Bu yüzden kahvaltı yapmadan asla evden çıkmayın. MEB, g. (2004)                 FORM–51 ZAMANIN ÖZELLİKLERİ VE ZAMAN KAYBININ SEBEPLERİ Zamanınızı iyi planlayın ve zamanla ilgili aşağıda verilen özellikleri unutmayın. Zaman; Üretilemeyen, İki defa kullanılmayan, Durdurulamayan, Uzatılamayan, Geri Getirilemeyen, Depolamayan, Yetmeyen, Onarılmayan, Yerine Başka şey konulamayan, Devredilemeyen, Herkesin eşit olarak sahip olduğu, Boşa harcanabilen, Değerlendirilebilen, Ziyan Edilebilen, Planlanabilen, Beklenebilen, Ölçülebilen, Hesaplanabilen “Bir Şeydir” Zaman Kaybının Sebepleri Plansız Çalışma Öncelikleri Sıraya Koyma, Not Almama, TV, Zamansız Ziyaretçiler, Eksik Yapılan İşler, Telefonlar, Hatalı Dosyalama, Sohbet, Trafik Sıkışıklığı, Çok Uyuma, Erteleme, Yapılacakları Unutma. Kulaksızoğlu (2003)   11. SINIF– 14.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: YÜKSEKÖĞRENİM PROGRAMLARI -1 Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Yükseköğrenim programları ve   koşulları hakkında bilgi toplar. (Kazanım   Numarası 213 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: En son ÖSS Başvuru Kılavuzu Üniversitelerin tanıtım kitap ve   CD’leri Form–52 (Örnek Yükseköğretim Programları) Hazırlayan: K.Ayla SIRIKLI Süreç: 1.Öğrencilerden bir öetkinlik sonunda yükseköğrenim   programları ve koşulları hakkında bilgi toplamaları ve yararlandıkları   kaynakları getirmeleri istenmişti. Onların ve sizin getirdiğiniz kaynaklar   tek tek tanıtılır ve öğrencilerin değişerek incelemeleri istenir. 2.Öğrencilere 10. sınıf “MeslekiAkademik Programlar Neler?” adlı 13. etkinlikle ilgili hatırlatma yapılır ve   öğrencilerin buradaki bilgileri kullanıp kullanmadıkları sorulur. 3.Öğrencilerin yükseköğrenim programlarıkoşulları hakkında bilgi toplarken hangi konuları merak ettikleri ve   araştırdıkları sorulur. Verdikleri cevaplar tahtaya yazılır. Gerek duyulursa   aşağıdaki listeden eklemeler yapılır: Puan   türü, Yüzdelik   dilimi, Gerektirdiği   bir özel yetenek var mı? Hazırlık   ve yabancı dil gerektiriyor mu? Hangi   yabancı dil? Eğitimi   kaç yıllık? Yurt   koşulları, Burs   koşulları, Çalışma   koşulları, İş   bulma ve staj olanakları, Ekonomik   koşulları Dâhil   olduğu uluslar arası değişim programları, Hangi   üniversitelerde, hangi illerde var? Bulunduğu   üniversitenin kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikleri, Gelecek   durumu, vb. 4.Öğrencilerin yükseköğprogramları ve koşulları hakkında bilgi toplarken hangi kaynaklardan   yararlandıkları sorulur. Verdikleri cevaplar tahtaya yazılır. Öğrencilerin   değinmediği kaynaklar varsa eklemeler yapılır ve bu kaynaklara nasıl   ulaşabilecekleri belirtilir: 5.Öğbu konuda hatalı bilgiler içeren çok sayıda kaynak olduğundan, araştırma   yaparken çok özenli davranmaları, sadece güvenilir kaynakları kullanmaları   önerilir. Özellikle ÖSYM ve Üniversitelerin kaynaklarındaki bilgiler sürekli güncellendiğinden   onları kullanmalarının daha doğru olacağı belirtilir. 6.öğrenciye Form-52 (Örnek Yükseköğretim Programları)’dan kesilerek hazırlanmış yüksek öğrenime yönelik programların   adları yazılı olan küçük kâğıtlar katlanarak bir kutuya ya da poşete koyulur   ve birer adet almaları istenir. 7.öğrenciden sınıfta bulunan kaynaklardan ve tahtadaki listeden yararlanarak o   programın koşullarını araştırmaları ve yazmaları istenir. Araştırırken   tahtada yazılı olan listeden yararlanabilecekleri belirtilir. 8.Yüöğrenime yönelik programlarla ilgili bilgi edinme ve bu bilgileri   değerlendirme süreci ile ilgili ileride farklı etkinliklerin de   gerçekleştirileceği belirtilir. 9.Yükseköğprogramları ve koşulları hakkında bilgi toplamanın ve bilgi toplamaya devam   etmelerinin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.        ÖSYM         Meslekler rehberi,     En         son Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi başvuru Kılavuzu,     Üniversitelerin         bölümleri ve koşullarını tanıtan kaynakları,     Tanıtım         ve Yönlendirme dersi için hazırlanmış eğitim materyalleri,     Üniversitede         görev yapan akademisyenler,     Bu         programlardan mezun olup alanda çalışanlar,     Üniversite         öğrencileri,     İnternet, vb.    *(Öğrencilerden bir   sonraki hafta yapılacak etkinlik için ortaöğretim sonrasında   işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kurslar hakkında bilgi toplamaları   istenir. Öğrencilere bilgi toplarken çevrelerinden, yerel ve ulusal   gazetelerden, elektronik sayfalardan faydalanabilecekleri, imkânları varsa   kurum ve kursları da ziyaret edebilecekleri hatırlatılır. Siz de yapılacak   etkinlik için işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kurslarla ilgili bilgi toplayıp   sınıfa getirebilir, ilgili uzman veya görevli bir personeli bilgi vermek   amacıyla okula davet edilebilirsiniz).   Değerlendirme:                                     FORM–52 *Sizler de en son ÖSS başvuru kılavuzundan yararlanarak kendi öğrencileriniz için farklı yükseköğretim programları yazabilirsiniz. ÖRNEK YÜKSEKÖĞRETİM PROGRAMLARI Aşağıdakileri A3 boyutunda büyütüp kesebileceğiniz gibi küçük kâğıtlara da yazabilirsiniz.   Arkeoloji     Elekrik-Elektronik       Moda - Tasarım   Gıda Müh.   İngiliz Dili ve   Edebiyatı   Reklâmcılık     Tarih Fizik Tedavi ve   Rehabilitasyon   Aktüerya   Eczacılık   Makine Müh.   Tıp   İç Mimarlık   Ekonomi   Mobilya ve Dekorasyon   Turizm ve Otelcilik   Çocuk Gelişimi   Anaokulu Öğretmenliği   Peyzaj Mimarisi   Uluslararası İlişkiler   Gazetecilik     İnşaat Müh.   Beslenme ve diyetetik   Tekstil   Zihinsel Engelliler Öğretmenliği   Endüstriyel Tasarım   İktisat   Psikoloji   Halkla İlişkiler   Hititoloji   Muhasebe     Aşçılık   Reklâmcılık   Sanat tarihi   Restorasyon   Sümeroloji     Güverte   Sınıf öğretmenliği   Hemşirelik   Sigortacılık   Dil Bilimi   Edebiyat   Bankacılık     Bilgisayar Müh.   Su Ürünleri 11.SINIF- 15.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: KURUM VE KURSLARLA İLGİLİ BİLGİM VAR MI? Sınıf: 11. sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Ortaöğretim sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum   ve kursları hakkında bilgi toplar.   (Kazanım Numarası 214 )                 Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayan:         Şükran KILIÇ   *Ortaöğretim   sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kurslara gitmeyecek öğrenciler   için veya bu kazanımın uygun olmadığı okul türlerinde öğrencinin ve okulun   ihtiyacına göre alternatif bir etkinlik kullanılabilir. İşe ve mesleğe   hazırlayan kurum ve kurslarla ilgili uzman veya görevli bir personeli bilgi   vermek amacıyla okula davet edilebilirsiniz).   Süreç: 1.Öğ10. sınıf İş ve Meslek Kurslarını Araştırıyorum” adlı 30. etkinlikle ilgili   hatırlatma yapılır. Daha önce ortaöğretim sonrasında işe ve mesleğe   hazırlayan kurum ve kurslarla ilgili herhangi bir bilgisi olmayan öğrencilere   kurum ve kursların neler olduğu kısaca hatırlatılır. 2.Öğgeçen haftadan ortaöğretim sonrası işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve   kurslarla ilgili topladıkları bilgileri sınıfta paylaşmaları istenir. 3.Öğişe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kurslarla ilgili toplanan bilgilerde   aşağıda verilenlere benzer noktalara dikkat edilebileceği söylenir. İşe ve mesleğe   hazırlayan kurum ve kursların: Ne   kadar sürdüğü (Kaç hafta, ay, yıl)? Nerede   ve hangi ortamlarda yapıldığı? Kursları   veren kişilerin yeterliliği neler? Sertifika,   belge verip vermediği? Verilen   sertifika, belgelerin geçerliliği ile ilgili şartlar neler? Yurt   içi ve yurt dışında sağladığı imkânlar neler?    Öğrencilere        ortaöğretim sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kurslarla        ilgili bilgi toplarken başka hangi noktalara dikkat edebilecekleri        sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir:    Öğrencilere        ortaöğretim sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kursları ile        ilgili topladıkları bilgileri broşür veya metin haline getirip sınıf        veya okul panosuna asabilecekleri söylenir ve etkinlikle ilgili        düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir.    Öğrencilere        ortaöğretim sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kursları ile        ilgili topladıkları bilgilerin daha sonraki yıllarda da kendileri için        önemli olacağı ve bu araştırmalardan yararlanabilecekleri vurgulanarak        etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                   11. SINIF– 16.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: PLANIMI DEĞERLENDİRİYORUM Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Yükseköğretim kurumlarına giriş   sınavına yönelik hazırladığı çalışma planını uygulanabilirliği açısından   değerlendirir.(Kazanım Numarası 59) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Tahta- kalem Hazırlayan: Şükran KILIÇ Süreç:    Öğrencilere        11. sınıf “Planlı Çalışıyorum” adlı 10. etkinlikte verilen örnek plandan        yararlanarak kendileri için bir çalışma planı yapmaları istenmişti.        Öğrencilerin hazırladıkları çalışma planlarını aşağıdakilere benzer        sorulara göre değerlendirmeleri istenir ve sorular tahtaya yazılır: Planınızı   uygulayabiliyor musunuz? Planınızı   uygularken gerçekçi davrandınız mı? Planınızı   uygularken zamanı verimli kullandınız mı? Planınızı   uygularken ders çalışma tekniklerinizi gözden geçirdiniz mi? Planınızı   uygularken verimli çalışma tekniklerini kullandınız mı? Planınızı   uygulamada aksayan ve aksamayan yönleri tespit edebildiniz mi? Planınızda   yeniden düzenleme yapmak gerekiyor mu?    Öğrencilerden        yukarıdakilerden başka hangi sorulara göre planlarını        değerlendirebilecekleri sorulur.    Öğrencilerden        gelecek sorularda tahtada yazılı olan sorulara eklenir.    Öğrencilerin        sorulara verdikleri cevaplara göre kendilerini değerlendirmeleri        istenir.    Öğrencilerin        kendilerini sorulara verdikleri cevapları puanlayarak        değerlendirebilecekleri söylenir. (evet: +1, hayır -1 gibi).    Öğrencilerin        çalışma planını uygulamada hala sorunlar yaşadığı tespit edilirse ya da        öğrenci belirtirse öğrenciye okul rehber öğretmeninden yardım        isteyebileceği belirtilir.    Yükseköğretim        kurumlarına giriş sınavına hazırlanırken çalışma planı yapmanın önemi        vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden   bir sonraki etkinlik için toplumu ve dünyayı ilgilendiren ortak sağlık   sorunlarıyla ilgili araştırma yaparak; bilim, sağlık dergileri, gazete   yazıları resim ve broşürleri sınıfta getirmeleri istenir. Bu konuda siz de araştırma   yaparak sınıfa materyal ve resim getirebilirsiniz).   Değerlendirme:                                             11. SINIF– 17.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: SAĞLIK SORUNLARI Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Güvenli ve Sağlıklı Hayat Kazanım: Toplumu ve dünyayı ilgilendiren   ortak sağlık sorunlarını belirtir.   (Kazanım Numarası 170 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran KILIÇ- World Health   Statistics (2006)’dan yararlanılmıştır.   *Toplumu ve dünyayı   ilgilendiren ortak sağlık sorunlarından biri olan Kuş Gribinden ile ilgili   bilgileri için MEB Özel Eğitim ve Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel   Müdürlüğü’nün Kuş Gribi Psikososyal Destek Kılavuzlarından yararlanılabilir. Süreç: 1.Öğson yıllarda toplumu ve dünyayı ilgilendiren sağlık sorunlarının arttığı ve   herkesin bu konuda farkındalık kazanmasının önemi belirtilir. 2.Öğson yıllarda ülkemizde ve dünya’da görülen ortak sağlık sorunlarının neler   olduğu sorulur ve öğrencilerin verdikleri cevaplar tahtaya yazılır. 3.Öğverdikleri cevaplar arasında aşağıda belirtilen sağlık sorunları yoksa   tahtaya yazılır: AIDS/HIV Yeme   Bozuklukları Kanser Hepatit   B ve C Sigara   ve madde bağımlılığı Kuş   Gribi SARS Çevre   kirliliği ile ortaya çıkan hastalıklar (kolera, sıtma) 4.Sınıtoplumu ve dünyayı ilgilendiren ortak sağlık sorunları ile ilgili materyal ve   resim getirildiyse, bunlar hakkında konuşulabilir. 5.Öğtoplumu ve dünyayı ilgilendiren ortak hastalıkları   bilmenin niçin önemli olduğu konusunda   tartışmaları istenir. 6.Öğtoplumu ve dünyayı ilgilendiren ortak sağlık sorunları ile ilgili ulusal ve   uluslararası derneklerin sosyal ve sağlık alanlarındaki çalışmalarının önemli   olduğu hatırlatılır ve öğrencilerden etkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla   paylaşmaları istenir (örneğin: AIDS ve kanserle ilgili dernekler ) 7.ve dünyayı ilgilendiren ortak sağlık sorunlarının sadece sağlık alanında bir   hastalık gibi değerlendirilmemesi, bu hastalıkların hem kişiye hem de ülkeye   ciddi anlamda ekonomik, sosyal ve psikolojik bir yük getirdiği vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden bir sonraki hafta   yapılacak etkinlik için toplumu   ve dünyayı ilgilendiren ortak sağlık sorunlarından korunma yolları ile ilgili   yapılacak etkinlik için bireysel veya grup olarak bu hafta yapılan etkinlikte   belirtilen hastalıklardan birini seçmeleri ve seçtikleri hastalığa ilişkin   korunma yollarını içeren bir sunum yapmaları istenir).   Değerlendirme:                     11. SINIF 18. ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: HASTALIKLAR VE KORUNMA YOLLARI Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Güvenli ve Sağlıklı Hayat Kazanım: Toplumu ve dünyayı ilgilendiren   ortak sağlık sorunlarından korunma yollarını ifade eder. (Kazanım Numarası 171 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan:   Şükran KILIÇ   *Toplumu ve dünyayı   ilgilendiren ortak sağlık sorunlarından biri olan Kuş Gribinden korunma   yolları ile ilgili bilgileri için MEB Özel Eğitim ve Rehberlik ve Danışma   Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün Kuş Gribi Psikososyal Destek Kılavuzlarından   yararlanılabilir.   Süreç:    Öğrencilere        11. sınıf “Sağlık Sorunları ” adlı 18. etkinlikle ilgili hatırlatma        yapılır.    Öğrencilerden        bir önceki haftadan başlayarak hazırladıkları toplumu ve dünyayı        ilgilendiren ortak sağlık sorunları ile ilgili sunumlarını sınıfla        paylaşmaları istenir.    Öğrencilere        sunumlarını yaptıktan sonra toplumu ve dünyayı ilgilendiren ortak sağlık        sorunlarından korunma yolları ile ilgili merak ettikleri veya        anlamadıkları konuları araştırmaya devam edebilecekleri belirtilir.    Öğrencilere        hazırladıkları sunumları broşür, afiş haline getirip sınıf veya okul        panosuna asabilecekleri hatırlatılır.    Toplumu        ve dünyayı ilgilendiren ortak sağlık sorunlarını ve korunma yollarını        bilmenin kişinin kendisinin ve çevresindekilerin sağlıklarını koruma,        önlem alma anlamında önemli olduğu vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                             11. SINIF– 19.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: YÜKSEKÖĞRENİM PROGRAMLARI - 2 Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki   Gelişim Kazanım: Mesleki amaçlara ulaşmada çeşitli   yükseköğretim kurumlarının koşullarını değerlendirir. (Kazanım Numarası 216 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: En son ÖSS Başvuru Kılavuzu İŞ-KUR   Mesleki Tanıtım Kaynakları, Tanıtım   ve Yönlendirme dersi eğitim modülleri, ÖSYM   YÖK programları ve Meslekler rehberi Üniversitelerin tanıtım kitap ve   CD’leri Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI Süreç:    Öğrencilere        11. sınıf “Yükseköğrenim Programları” adlı 14. etkinlikte Yükseköğrenim programları        ve koşulları hakkında topladıkları bilgileri ve yaptıkları çalışmaları        tekrar hatırlamaları istenir.    Öğrencilerden bir önceki etkinlik sonunda yükseköğrenim programları ve        koşulları hakkında daha önce topladıkları bilgilere ek olarak tekrar bilgi        toplamaları ve yararlandıkları kaynakları getirmeleri istenmişti. Öğrencilerin ve sizin getirdiğiniz        kaynaklar tek tek tanıtılır ve öğrencilerin değişerek tüm kaynakları        incelemeleri istenir.    14.        etkinlikteki gibi, öğrencilerin yükseköğrenim        programları ve koşulları hakkında bilgi toplarken hangi konuları merak ettikleri        ve araştırdıkları sorulur, yeni eklemeler yapılarak tahtada aşağıdakine        benzer bir liste oluşturulur: Puan   türü, Yüzdelik   dilimi, Gerektirdiği   bir özel yetenek var mı? Hazırlık   ve yabancı dil gerektiriyor mu? Hangi   yabancı dil? Eğitimi   kaç yıllık? Yurt   koşulları, Burs   koşulları, Çalışma   koşulları, İş   bulma ve staj olanakları, Ekonomik   koşulları Dâhil   olduğu uluslar arası değişim programları, Hangi   üniversitelerde, hangi illerde var? Bulunduğu   üniversitenin kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikleri, Gelecek   durumu, vb. 4.14. etkinlikte tesadüfen seçbir yükseköğretim programının koşullarını araştırmışlardı. Bu kez de kendi   mesleki amaçlarına ulaşmada bu koşulları değerlendirecekleri belirtilir ve   her öğrenciden kendi mesleki amaçlarının ne olduğunu belirtmeleri istenir. 5.Öğrencilere içlerindeamaçlarını henüz oluşturmamış ya da bir meslekte karar vermemiş olanların   olabileceği, bunun çok doğal olduğu belirtilir. Bu durumdaki öğrencilerden de   birkaç meslek için bu değerlendirmeyi yapmaları hatta bunun karar   vermelerinde yardımcı olacağı söylenir. 6.Sınıfta bulunan kaynaklardantahtadaki listeden yararlanarak seçtikleri mesleği/ mesleklerin koşullarını   araştırarak bu mesleklere ulaşmak için gidebilecekleri yükseköğretim   programlarının koşullarını araştırmaları, topladıkları bilgileri yazmaları ve   sınıfla paylaşmaları istenir.    Mesleki        amaçlarına ulaşmada bu programların ve koşullarının kendilerine ne kadar        uyduğu ya da uymadığını değerlendirmeleri istenir.    Öğrencilerin        mesleki amaçlarını sıraladıktan, bilgi alınabilecek kaynaklar        belirtildikten sonra yüksek öğrenime yönelik programlarla ilgili bilgi        edinme sürecinin sadece bu etkinlik ile bitmeyeceği bu sürecin devam        edeceği vurgulanır ve öğrencilere edindikleri bilgileri değerlendirme        aşamalarıyla ilgili ileride farklı etkinliklerin de gerçekleştireceği        belirtilir.          Mesleki        amaçlara ulaşmada çeşitli yükseköğretim kurumlarının koşullarını        değerlendirmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden   bir sonraki hafta yapılacak etkinlik için toplum için gönüllü   çalışma yapabilecekleri kurum ve kuruluşları araştırmaları ve içinde yer   alabilecekleri, katkı sağlayabilecekleri birisiyle bağlantı kurarak herhangi   bir etkinliğinde yer almaları istenir. Bir sonraki etkinlikte de hem bu   kuruluşla ilgili bilgi vermeleri, hem de neler yaptıklarını ve neler yapmayı   planladıklarını sınıfa sunmaları istenir. Bu kuruluşlar; kimsesiz çocuklar,   yaşlılar, özürlüler, hastalar, afet yaşayanlar vb. yardıma ihtiyacı olan   insanlara, doğaya ve çevreye ilişkin çalışma yapan kuruluşlar olabilir).   Değerlendirme:                                         11. SINIF– 20.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: DUYARLILIĞA DOĞRU Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Aile ve Toplum Kazanım: Toplum için yapılan gönüllü   çalışmalara katılır. (Kazanım Numarası   157 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–53 (Örnek Kuruluşlar) Hazırlayan: K.Ayla SIRIKLI- MEB, c. (2002)’den   uyarlanmıştır.   Süreç: 1.Öğtoplum için gönüllü çalışma yapabilecekleri kurum ve kuruluşlarla ilgili   yaptıkları araştırmaları sınıfa sunmaları ve sınıfı bilgilendirmeleri   istenir. 2.Bağlantı   kurdukları kuruluşun herhangi bir etkinliğinde yer alan öğrencilerinsınıfla paylaşmaları istenir. (Ya da bağlantı kurdukları kuruluşun herhangi   bir etkinliğinde daha sonra yer alacak öğrencilerin neler yapmayı planladığı   sınıfa sunmaları istenir. )    Öğrencilere        Form–53 (Örnek kuruluşlar) ve ölçütlere uygun diğer kuruluşlarla ilgili        bilgiler verilir.(Bu kuruluşlar; kimsesiz çocuklar, yaşlılar, özürlüler,        hastalar, afet yaşayanlar vb. yardıma ihtiyacı olan insanlara, doğaya ve        çevreye ilişkin çalışma yapan kuruluşlar olabilir).    Öğrencilerden        formdaki kuruluşların ve kendi araştırdıkları kuruluşların amaç ve hizmetlerini        inceleyerek etkinlik için üç-dört tanesini seçmeleri, seçtikleri kuruluş        sayısı kadar da gruplara ayrılmaları istenir.    Her        gruba seçtikleri kuruluşların üyesi olarak topluma faydalı neler        yapabileceklerini belirlemeleri ve bunları maddeler halinde yazmaları        söylenir. 8–10 dakika süre verilir.    Grupların        birer sözcü seçerek yazdıkları önerileri sınıfa sunmalarını istenir.        Sınıfın görüş ve öneriler üzerinde tartışarak kendilerine en önemli ve        yaratıcı gelen öneriyi seçmelerini sağlanır. Her grup için bir öneri        seçilir.    Daha        sonra en güzel ve önemli buldukları öneriyi kuruluşlara        gönderebileceklerini, panoya asabileceklerini ya da bu kuruluşa giderek        düşüncelerini sözlü olarak iletebileceklerini belirtilir.    Öğrencilere        çevrelerindeki kuruluşlarla işbirliğine giderek okulda veya yaşadığı        çevrede gönüllü çalışmalar organize edebilecekleri belirtilir.    Genç        bir birey içinde yaşadığı toplumda vatandaş olma sorumluluğunu ve        hakkını bilinçli bir şekilde taşıması gerektiği vurgulanır. Toplumda        bulunan sivil toplum kuruluşlarını tanıması, hizmet ve amaçlarına        ilişkin fikirler üretmesi, demokratik sivil toplum anlayışının ve        toplumsal katılım bilincinin gelişmesini destekleyeceği belirtilir. Toplum için gönüllü çalışmalara katılmanın, duyarlı        bir birey olmanın toplum ve kişi için önemi vurgulanarak etkinlik        sonlandırılır.   *(Bir sonraki etkinlik için   öğrenciler üç gruba ayrılır ve 21. etkinlikte verilen Form–54(İnsan hakları   Evrensel Bildirgesi), Form–55 (Çocuk Hakları Bildirgesi), Form–56 (Özürlü   Bireylerin Hakları) çoğaltılarak her bir gruba bir tanesi verilir. Her   gruptan kendi formlarını okuyup, araştırma yapmaları ve değerlendirerek bir   sonraki hafta bu konuda sunum yapacak şekilde işbölümü yaparak hazırlanmaları   istenir).   Değerlendirme:                   FORM–53 ÖRNEK KURULUŞLAR NOT: Aşağıdaki bilgiler kuruluşların internet adreslerinden aynen alınmıştır. Bunlar dışında çevrenizde hizmet veren; kimsesiz çocuklar, yaşlılar, özürlüler, hastalar, afet yaşayanlar vb. yardıma ihtiyacı olan insanlara, doğaya ve çevreye ilişkin çalışma yapan huzurevleri, çocuk yuvaları, hastaneler, özürlülerle ilgili kuruluşlar, doğa ve çevreyi korumakla ilgili kuruluşları da tanıtabilirsiniz).   AÇEV (ANNE ÇOCUK EĞİTİM VAKFI – www.acev.org.tr)  Kuruluş AÇEV, 1993 yılında kurulmuştur. 1982–1986 yılları arasında Boğaziçi Üniversitesi'nde okul öncesi çocukların eğitim durumlarıyla ilgili Prof. Dr. Sevda Bekman, Prof. Dr. Çiğdem Kağıtçıbaşı ve Prof. Dr. Diane Sunar tarafından yürütülen bir araştırma projesi, Türkiye'de bu konudaki çalışmaların çok yetersiz olduğunu, birçok çocuğun erken çocukluk döneminde eğitim alamadığını göstermiştir. Bu ihtiyacı karşılamak üzere alternatif bir ev merkezli okul öncesi eğitim programı olan Anne-Çocuk Eğitim Programı geliştirilmiş ve uygulanmaya başlamıştır. Bu programa katılan anne ve çocuklar üzerinde elde edilen olumlu sonuçlar üzerine ise, programın yaygınlaştırılması konusunda çalışmalar başlatılmıştır. Bir süre proje halinde yürütülen program, 1993 yılında AÇEV'in kuruluşu ile vakıf bünyesinde kurumsal bir yapıya kavuşturulmuştur.    Misyon             AÇEV'in misyonu, gelişen bir toplum için eğitimin şart olduğu bilinciyle, uzmanlık alanları olan erken çocukluk ve yetişkin eğitimine, programları ve uygulamaları ile katkı sağlamak ve bu konuda ülke genelinde yaygın bir hizmet ağı oluşturmaktır. Bu doğrultuda, AÇEV: • eğitimde fırsat eşitliği ilkesinin hayata geçirilmesi, • çocuk kadar, çocuğun yakın çevresinin de desteklenmesi ve • eğitimin bir yaşam boyu sürekli kılınması için geliştirdiği programlar ve çeşitli faaliyetleri ile bir Sivil Toplum Kuruluşu olarak alternatif oluşturmaya çalışmaktadır.   TEGV (TÜRKİYE EĞİTİM GÖNÜLLÜLERİ VAKFI – www.tegv.org.tr) Vakfın var oluş nedeni, devlet tarafından verilen temel eğitime katkıda bulunmaktır. Eğitim Gönüllüleri, bu amaçla oluşturduğu donanımlı eğitim ortamlarına kendi isteğiyle gelen 7–16 yaş grubu çocuklarını gönüllüleriyle eğitir, geleceğe hazırlar. Bağışçılarının katkılarıyla sürdürdüğü bu faaliyetleri hakkında kamuoyunu düzenli bilgilendirir. Vakfın hedefleri, çocuklarımızın; Cumhuriyet temel ilke ve değerlerine bağlı, akılcı, sağduyulu, özgüven sahibi, düşünen, sorgulayan, kendi iç yaratıcılığını harekete geçirebilen, barışçı, farklı düşünce ve inançlara saygılı, insan ilişkilerinde cinsiyet, ırk, din, dil farkı gözetmeyen bireyler olarak yetişmelerine katkıda bulunacak okul dışı eğitim programları oluşturmak ve uygulamak ‘tır. TEMA VAKFI TEMA VAKFININ AMAÇLARI: Ülkemizde      doğal varlıkların ve çevre sağlığın korunması, erozyonla mücadele, toprak      örtüsü ve toprağın korunması ve ağaçlandırmanın önemi hakkında kamuoyunu      eğitmek ve bilinçlendirmek Erozyon      felaketinin doğuracağı sonuçlar, alınacak önlemler konusunda halkımızı      bilgilendirmek, bilinçlendirmek ve böylece oluşturulacak bilinçli ve etkin      kamuoyu desteği ile hükümetleri erozyonla mücadelede, gerçekçi ve      uygulanabilir politikalar üretme ve uygulamaya teşvik etmek Biyo-çeşitlilik,      toprak, su ve doğal çevrenin korunmasına ilişkin milli politikaların      oluşturulmasına yardımcı olmak ve bu esaslardan ödün verilmemesi için      mücadele etmek Ağaç ve orman      sevgisini topluma mal etmek Hayvancılığın      temeli olan çayır ve meraları koruyup, geliştirmek Doğal      zenginliklerimizin bilinçsizce kullanılıp, geri dönüşümsüz bir şekilde yok      olmasına izin vermeyerek, korumak, geliştirmek ve Türkiye'nin geleceğini      güvenceye almak Çölleşmeyle      mücadelede dünyaya örnek bir hareketi Türkiye'den başlatmak Doğal      varlıkların, insan sağlığının, yeşil alanların, toprak ve bitki örtüsünün,      ormanların, meraların korunması, geliştirilmesi ve yenilerinin teşkil      edilmesini sağlamak için faaliyette bulunmak Bu amaçları      gerçekleştirmek için gerekli teşkilatın oluşturulmasını, yasaların      çıkmasını sağlamak ve gönüllü kuruluşların öncülüğünde toplumun bütün      kesimlerinin desteği ile erozyonla mücadelenin ikinci bir İstiklal Savaşı      kabul edilerek erozyon tehlikesi ile mücadele edilmesi. TEMA VAKFININ HEDEFLERİ: TEMA' nın hedefi öncelikle ulusumuza, onun temsilcilerine, siyasal partilere ve hükümetlere, resmi ve özel kuruluşlara, eğitim kurumlarına, basın yayın organlarına, toprak erozyonunun nedenlerini, vahim sonuçlarını ve ülkemizin çöl olma tehlikesini anlatmaktır. TEMA bu hedef doğrultusunda, siyasi güçleri, doğal varlıkların yok edilmesi ve erozyon sorununa çare bulmadan iktidar olamayacaklarına inandırma çabasındadır. Bu nedenle erozyon sorununa karşı duyarlı, bilinçli ve etkin bir kamuoyu oluşturmaya çalıştırmaktadır. TEMA Vakfı, ülkemizin en değerli hazinelerinden birinin toprak olduğunun bilincindedir. Bu nedenle, orman, çayır, mera ve tarım alanlarının, su ve bitki gen kaynaklarının, doğanın korunması ve erozyonun önlenmesi konusunda, belli bir devlet politikasının gerekli ve zorunlu olduğuna inanmaktadır. Bu hedeflere ulaşmak ancak teknik yönden yeterli bir kadro, teşkilat ve mali imkanlarla mümkündür. TEMA Vakfı, toprak erozyonu nedeniyle hızla yok olan tarım alanlarının ve meraların verimliliğinin arttırıldığı koşulda, kırdan kente göçün önlenebileceğine inanmaktadır.                   11. SINIF– 21.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: HAKLARIMIZ Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Aile ve Toplum Kazanım: Sahip olduğu haklarını belirtir. (Kazanım Numarası 158 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Form–54(İnsan hakları Evrensel   Bildirgesi) Form–55 (Çocuk Hakları Bildirgesi) Form–56 (Özürlü Bireylerin Hakları) Form–57 (Temel Hak ve Özgürlükler) Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI MEB, a. (2002) ,   MEB, c.(2002), MEB, f. (2004)’ den   yararlanılmıştır. Süreç:       Öğrencilere         “İnsan hakları ve demokrasi deyince aklınıza hangi sözcükler, ifadeler         geliyor?” diye sorulur ve verdikleri cevaplar tahtaya yazılır.     Öğrencilere         hak ve özgürlüklerle ilgili temel kavramların yer aldığı Form–57 (Temel         Hak ve Özgürlükler) okunur.     Bir         önceki hafta öğrenciler üç gruba ayrılarak bir gruba İnsan Hakları         Evrensel Bildirgesi, bir gruba Çocuk Hakları Bildirgesi, bir gruba da         Özürlü Bireylerin Hakları ile ilgili doküman verilerek her gruptan         kendi konularında araştırma yapmaları, değerlendirmeleri ve işbölümü         yaparak bir sunum hazırlamaları istenmişti. Hazırladıkları bilgileri         sınıfa sunmaları istenir.     Sunumlar         bittikten sonra aşağıdakine benzer sorular sorularak grup etkileşimi         başlatılır:    Temel   hak ve özgürlüklerinizin hangilerinin farkındasınız? Hangi   hak ve özgürlükler sizin için yeni? Çevrenizdeki   insanlar bu hak ve özgürlüklerin farkında mı? Bu   konuda çevrenizden örnekler verebilir misiniz? İnsanların   bu konularda daha bilinçli olması için neler yapılabilir? Hak   ve özgürlüklerinin farkında olmanın insanlara ne gibi yararları olur? Siz   bu konuda neler yapabilirsiniz? Sahip   olduğunuz hak ve özgürlüklerin farkında mısınız? Sadece   hak ve özgürlüklerinizin değil sorumluluklarınızın da farkında mısınız? Demokratik   ve insan haklarına saygılı bir toplumda insan ilişkileri nasıl olur?       Grup         etkileşiminden sonra öğrencilerin neler hissettikleri sorulur ve         düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir.     Sahip         olduğu haklarını bilen bir birey olmanın toplum         ve kişi için önemi tekrar vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.      Değerlendirme:                                 FORM–54 İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ 10 Aralık 1948 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilen “İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi” bütün ulusları kapsamına almaktadır. Birleşmiş milletlere üye olan bütün ülkeler bu bildiriyi imzalamış ve bildirinin getirdiği hükümlere uymaya söz vermişlerdir.   Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; İnsanlık topluluğunun bütün bireyleriyle kuruluşlarının bu Bildirgeyi her zaman göz önünde tutarak eğitim ve öğretim yoluyla bu hak ve özgürlüklere saygıyı geliştirmeye, giderek artan ulusal ve uluslararası önlemlerle gerek üye devletlerin halkları ve gerekse bu devletlerin yönetimi altındaki ülkeler halkları arasında bu hakların dünyaca etkin olarak tanınmasını ve uygulanmasını sağlamaya çaba göstermeleri amacıyla tüm halklar ve uluslar için ortak ideal ölçüleri belirleyen bu İnsan Hakları Evrensel Bildirgesini ilan etmiştir. Ülkemiz de 6 Nisan 1949 tarih ve 9119 Sayılı Bakanlar Kurulu ile "İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin Resmi Gazete ile yayınlanması, yayımdan sonra okullarda ve diğer eğitim müesseselerinde okutulması ve yorumlanması ve bu Beyanname hakkında radyo ve gazetelerde münasip neşriyatta bulunulması" kararlaştırılmıştır. Bakanlar Kurulu Kararı 27 Mayıs 1949 tarih ve 7217 Sayılı Resmi Gazete'de yayınlanmıştır. 1949 yılından bu yana her yıl 10 Aralık “İnsan Hakları Günü” olarak kutlanmaktadır. Bu bildiriyi imzalamak ulusumuz için onurlu bir davranıştır. Çünkü bu bildiri insanı onurlandırmayı, mutlu kılmayı, yüceltmeyi, her türlü haksızlığa karşı korumayı amaçlamaktadır. İnsan kuşkusuz dünyamızın en değerli varlığıdır. Ayrıca bütün maddesel ve moral değerlerin kaynağıdır. İnsanı küçümsemek, hor görmek, insan olmaktan doğan haklarını ve özgürlüklerini kısıtlamak, elinden almak, insanı sevmemek, insana kin duymak, insana zulmetmek, işkence yapmak, insanı fakirlik, cehalet, hastalık ve işsizlik içinde bırakmak gibi durumlara karşı insanlığın duyduğu nefretin ve tepkinin büyük bir belgesidir.         İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ Madde 1: Bütün insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdana sahiptirler, birbirlerine karşı kardeşlik anlayışıyla davranmalıdırlar. Madde 2: Herkes, ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal veya başka bir görüş, ulusal veya sosyal köken, mülkiyet, doğuş veya herhangi başka bir ayrım gözetmeksizin bu Bildirge ile ilan olunan bütün haklardan ve bütün özgürlüklerden yararlanabilir. Ayrıca, ister bağımsız olsun, ister vesayet altında veya özerk olmayan ya da başka bir egemenlik kısıtlamasına bağlı ülke yurttaşı olsun, bir kimse hakkında, uyruğunda bulunduğu devlet veya ülkenin siyasal, hukuksal veya uluslararası statüsü bakımından hiçbir ayrım gözetilmeyecektir. Madde 3: Yaşamak, özgürlük ve kişi güvenliği herkesin hakkıdır. Madde 4: Hiç kimse kölelik veya kulluk altında bulundurulamaz, kölelik ve köle ticareti her türlü biçimde yasaktır. Madde 5: Hiç kimseye işkence yapılamaz, zalimce, insanlık dışı veya onur kırıcı davranışlarda bulunulamaz ve ceza verilemez. Madde 6: Herkesin, her nerede olursa olsun, hukuksal kişiliğinin tanınması hakkı vardır. Madde 7: Herkes yasa önünde eşittir ve ayrım gözetilmeksizin yasanın korunmasından eşit olarak yararlanma hakkına sahiptir. Herkesin bu Bildirgeye aykırı her türlü ayrım gözetici işleme karşı ve böyle işlemler için yapılacak her türlü kışkırtmaya karşı eşit korunma hakkı vardır. Madde 8: Herkesin anayasa ya da yasayla tanınmış temel haklarını çiğneyen eylemlere karşı yetkili ulusal mahkemeler eliyle etkin bir yargı yoluna başvurma hakkı vardır. Madde 9: Hiç kimse keyfi olarak yakalanamaz, tutuklanamaz ve sürgün edilemez. Madde 10: Herkesin, hak ve yükümlülükleri belirlenirken ve kendisine bir suç yüklenirken, tam bir şekilde davasının bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından hakça ve açık olarak görülmesini istemeye hakkı vardır. Madde11: 1. Kendisine bir suç yüklenen herkes, savunması için gerekli olan tüm güvencelerin tanındığı açık bir yargılama sonunda, yasaya göre suçlu olduğu saptanmadıkça, suçsuz sayılır. 2. Hiç kimse işlendiği sırada ulusal ya da uluslararası hukuka göre bir suç oluşturmayan herhangi bir eylem veya ihmalden dolayı suçlu sayılamaz. Kimseye suçun işlendiği sırada uygulanabilecek olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez. Madde 12: Kimsenin özel yaşamına, ailesine konutuna ya da haberleşmesine keyfi olarak karışılamaz, şeref ve adına saldırılamaz. Herkesin bu gibi karışma ve saldırılara karşı yasa tarafından korunmaya hakkı vardır. Madde13: 1. Herkesin bir devletin toprakları üzerinde serbestçe dolaşma ve oturma hakkı vardır. 2. Herkes, kendi ülkesi de dâhil olmak üzere, herhangi bir ülkeden ayrılmak ve ülkesine yeniden dönmek hakkına sahiptir. Madde14: 1. Herkesin zulüm altında başka ülkelere sığınma ve sığınma olanaklarından yararlanma hakkı vardır. 2. Gerçekten siyasal nitelik taşımayan suçlardan veya Birleşmiş Milletlerin amaç ve ülkelerine aykırı eylemlerden doğan kovuşturma durumunda bu haktan yararlanılamaz. Madde15: 1. Herkesin bir yurttaşlığa hakkı vardır. 2. Hiç kimse keyfi olarak y