Sizin İçin Sitemizden Seçtiklerimiz

Previous Next
4. sınıf rehberlik etkinlikleri   4. SINIF KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI   HAFTA KAZANIMLAR 1–70 Duygularını ve düşüncelerini ifade eder. 2–22 Zamanını etkili biçimde kullanır. 3–21 Sınavlarda başarıyı etkileyen etmenleri ifade eder. 4–23 Kendi öğrenme stilini fark eder. 5–24 İhtiyaç duyduğu bilgileri çeşitli kaynaklardan toplar. 6–104 Öfkenin kontrol edilebilir bir duygu olduğunu fark eder. 7–105 Öfkesini uygun yollarla ifade eder. 8–102 Zorbalıkla karşılaştığında baş etme yollarını kullanır. 9–9 Sorumluluklarını yerine getirir. 10–103 Arkadaşları tarafından dışlandığında baş etme yollarını kullanır. 11–69 Başarılı olduğu etkinlikleri açıklar. 12–10 Okuldaki seçim süreçlerine katılır. 13–25 Grupla çalışmanın avantajlarını açıklar. 14–180 Yerel çevresinde bulunan işlerden örnekler verir. 15–106 Arkadaşlığın önemini ifade eder. 15       * Koyu renkli kazanımlara ilişkin etkinlik okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM’dan gelecek rehber öğretmen tarafından gerçekleştirilecektir.                 4. SINIF ETKİNLİK ÖRNEKLERİ 4. SINIF – 1.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: DUYGU ve DÜŞÜNCELERİM Sınıf: 4.sınıf Yeterlik Alanı: Kendini Kabul Kazanım: Duygularını ve düşüncelerini ifade eder. (Kazanım Numarası -70-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–16 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Öğrencilere duygu ve düşüncelerini ifade etmeleri öğretmen tarafından teşvik edilmeli, çocuğun duygu ve düşüncelerini nasıl ifade ettiğinden çok sadece ifade edebilmesi sağlanmalıdır. Süreç: 1.Öğrencilere Form–16 dağıtılır ve doldurmaları istenir. 2.Gönüllü öğrencilerden yazdıklarını sınıfla paylaşmaları istenir. 3.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Duygularınızı yazarken zorlandınız mı? Düşüncelerinizi yazarken zorlandınız mı? Duygu ve düşünceleriniz arasındaki fark nedir? Arkadaşlarınızın duygu ve düşünceleri ile sizin duygu ve düşünceleriniz arasında benzerlik ve farklılıklar var mı? Duygu ve düşüncelerimizi gerektiğinde ifade etmek neden önemlidir? 4.Duygu ve düşünceleri ifade etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:         FORM–16   1 Sevdiğim bir arkadaşımla tartıştım. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:……………………………………………………………………… 2 Bana bisiklet alındı. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 3 Oyuncağım kırıldı. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 4 Yazın çok güzel bir tatil geçirdim. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 5 En çok sevdiğim ayakkabım yırtıldı. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 6 Öğretmenim başımı okşadı. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 7 Okul bahçesinde düştüm. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 8 Diktiğim ağaç kırıldı. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 9 Arkadaşlarım beni oyuna almadı. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 10 Boğazım ağrıyor. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 11 Kardeşimle tartıştım. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 12 Mahallemizdeki yaşlı teyzenin ekmeğini aldım. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 13 Sofranın toplanmasına yardım ettim. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 14 Bayramda şiir okudum. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 15 Karnemi aldım. Duygum:………………………………………………………………………… Düşüncem:.……………………………………………………………………… 4. SINIF – 2.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: ZAMAN PASTASI Sınıf: 4.sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Zamanı etkili biçimde kullanır.(Kazanım Numarası-22-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–17, Form–18 Kaynak: *(Kulaksızoğlu, 2003)’ten uyarlanmıştır. Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrencilerden Form-17’de yer alan Zaman Çizelgesi bölümüne, sabah kalkışlarından, akşam yatana kadar yapacakları işleri listelemeleri istenir. 2.Saat şeklindeki zaman pastasına bu listeyi yerleştirmeleri istenir. 3.Gönüllü öğrenciler yazdıkları cevabı sınıfla paylaşır. 4.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Zamanı iyi kullandığınızı düşünüyor musunuz? Neden? Hangi işlere daha çok zaman ayırdınız? Hangi işlere daha az zaman ayırdınız? Hangi işlerde zaman kaybı çok oldu? Zaman kaybının sebebi nedir? 5.Öğrencilere Form–18 okunur. 6.Öğrencilerden Form-17’de yer alan Düzeltilmiş Zaman Çizelgesi bölümüne, öğrendikleri bilgilere göre sabah kalkışlarından, akşam yatana kadar yapacakları işleri tekrar listelemeleri istenir 7.Saat şeklindeki zaman pastasına bu listeyi yerleştirmeleri istenir. 8.Gönüllü öğrenciler yazdıkları cevapları sınıfla paylaşır. 9.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Zamanı etkili şekilde kullanmanın yararları nelerdir? Neden? Zamanı etkili kullanmak hayatımızda neleri değiştirir? 10. Zamanı etkili biçimde kullanmanın önemi ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:   FORM–17       FORM- 18 ZAMANI PLANLAMA Zamanı planlama, dönem planı, haftalık plan ve günlük plan şeklinde üç ayrı şekilde yapılabilir. 1.Dönem Planı: Bunun için bir takvim kullanılabilir ve bu takvim görülecek bir yere asılır. Akademik dönem için önemli tarihleri gösteren bu takvim sınavları, ödev tarihlerini toplantıları ve öğrencinin ihtiyacı olan faaliyetleri içermelidir. 2.Haftalık Plan: Bir hafta boyunca yapılacak tüm görevleri planlamak için kullanılır. Sınav için hazırlanma, derslere hazırlanma, çalışma, arkadaşlarla beraber olma, eğlence gibi etkinlikler için zaman ayrılır. Haftalık plan yapılırken esnek davranılmalıdır. 3.Günlük Plan: Günlük planda bir günde yapılacak etkinlikler ayrıntılı biçimde belirlenmelidir. Bu etkinlikler: Uykudan kalkılan saat Kahvaltının bitiş saati Okula gidiş geliş saati Ulaşımda geçen süre Yemek için geçen süre Ders çalışmaya ayrılan süre Dinlenme, gezme, spor, TV seyretme, arkadaşlarla beraber olmaya ayrılan süre Okulda görülen ders konularının tekrarına ayrılan süre Ev ödevlerine ayrılan süre Uykuda geçen süre Planda ders çalışma zamanı ve süresi planlanırken, mümkünse bu çalışma saatlerinin kişinin en verimli olduğu saatlere konulmasına dikkat edilmelidir. Birbirine benzeyen dersler üst üste çalışılmamalıdır. 20–40 dakika çalışıldıktan sonra mutlaka en az 10 dakika ara verilmelidir. Yapmanız gereken bir yığın iş varsa, hemen oturun yapılması gereken işleri nasıl ve ne zaman yapılacağının bir listesini yapın. Daha sonra bunları zaman çizelgesine yerleştirin. Aynı anda birçok işe kesinlikle başlamayın. Bu konuda size yardımcı olacak bir yöntem aşağıda sunulmuştur. İşlerinizi aciliyet ve önemlilik durumlarına göre gruplara ayırabilirsiniz. Bu durumda işleriniz önemliler ve önemsizler ile aciller ve acil olmayanlar biçiminde gruplara ayrılacaktır. Elbette bunların içinden öncelik taşıyanlar acil ve önemli olanlar olacaktır. Yapılacak işler ve zamanları konusunda kararlı olun. Ayırdığınız sürelere uyduğunuzda, bu zamana kadar ne kadar boşa zaman harcadığınızı fark edeceksiniz. Kontrolü elinize alın. Planınıza uyduğunuzda, kontrol sizin elinizde olur (MEB, a. 2004).                                                 4. SINIF – 3.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: BAŞARILIYIM ÇÜNKÜ… Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Sınavlarda başarıyı etkileyen etmenleri ifade eder. (Kazanım Numarası -21-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–19 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Form–19’daki sınav başarısını etkileyen etmenler maddeler halinde tahtaya yazılır.(Form-1 öğretmene bilgi amacıyla verilmiştir.) 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Verimli ders çalışmanın sınav başarısı üzerindeki etkileri neler olabilir? Sınav kaygısının sınav başarısı üzerindeki etkileri neler olabilir? Stresin sınav başarısı üzerindeki etkileri neler olabilir? Sağlıklı beslenmenin sınav başarısı üzerindeki etkileri nelerdir? Düzenli uykunun sınav başarısı üzerindeki etkileri nelerdir? Çevresel etmenlerin sınav başarısı üzerindeki etkileri nelerdir? Başarılı olmak için sınavlarda nelere dikkat edilmelidir? 3.Sınavlarda başarıyı etkileyen etmenlerin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:             FORM–19 SINAV BAŞARISINI ETKİLEYEN ETMENLER Verimli ders çalışma: Verimli ders çalışmanızı etkileyecek olumlu ve olumsuz birçok unsur vardır. Fakat siz hayatınızın sorumluluğunu fark ettiğiniz ve almaya başladığınızdan itibaren olumsuz etkenleri yok edebilir ya da bu etkenleri hafifletebilirsiniz. Verimli ders çalışmak için, çalışma ortamınızı düzenleyin. Zihninizin dağılmasına neden olan etkenleri yok edin. Öğrenmenin ön şartlarından olan uyanıklık, dikkatli olmak, motivasyonu sağlamaktır. Sürece aktif katılımda bulunup, yaptığınız çalışmalara ilişkin geribildirimler almaya çalışın. Etkin okuma, etkin dinleme ve zamanı etkili kullanma verimli ders çalışmak için önemli faktörlerdir. Sınav kaygısı: Sınav için olumlu düşünün. Sınavlarda başarılı olmanızın sizin tek ve son amacınız ve seçeneğiniz olmadığını kendinize kabul ettirin. Gerçek olan da budur. Sınavdan önce zihninizde geçmişteki başarısızlıklarınızı değil, başarılarınızı vurgulayın. Kendinize, kendi değerinizin altında değer biçmeyin. “Ben aptalım, hiçbir şey beceremem” diye düşünmeyin. Sınavda size yardımcı olmayacak düşünce biçimlerinden uzak durun. Daha önceki başarısızlıklarınızda başarısız olma sebeplerini araştırın ve onların telafi edilmesine çalışın. Bir başka deyişle aynı sebeplerin yeni bir başarısızlığa yol açmasına izin vermeyin. Sınav bir ölüm kalım meselesi, kişiliğin değerlendirilmesi değil, bilgilerin değerlendirilmesidir. Bu nedenle sınav başarısı ile kişilik değerini eş görmeyin (Baltaş, 2006). Stres: Sınav birçok Öğrencide psikolojik baskı yaratan bir olaydır. Sınav dönemi öncesinde ve sınav döneminde öğrenci, ister istemez daha çok efor sarf etmek zorunda kalır. Çalışma gecelere taşar. Uykusuzluk, bedeni ve ruhu zayıf düşürür. Sınavın nasıl geçeceğine ilişkin endişe sinirleri gerer. Bu durum, sınav başarısını olumsuz etkiler. Çünkü sınav, bilgi ve yetenek kadar kafa dinçliği ve psikolojik dayanıklılık gerektirir (Özakpınar, 2002). Sağlıklı beslenme: Sınav dönemi için önerilebilecek özel bir beslenme yöntemi yoktur. Bu dönemde bir zayıflama rejimine girmemeniz bütün uzmanların ortak görüşüdür. Sınava hazırlık süresince et ve şeker yiyerek zihnin daha iyi çalışmasına katkıda bulunmak mümkün değildir. Önemli olan çeşitli besinlerden yiyerek dengeli bir beslenmeyi sürdürmektir. Aynı şekilde sınav sabahında normal bir kahvaltı yapmak ve uzun sürecek sınavlar için kan şekerinin düşmesi halinde ağza atılacak bir küçük bisküvi bulundurmak yararlıdır (Baltaş, 2006). Düzenli uyku: Uyku alışkanlığınızı bilmeniz büyük önem taşır. Ortalama uyku süresi 11 yaşındakiler için 9,5 saat, 17 yaşındakiler için 8–8,5 saattir. Uykunun 1. yarısı bedensel, 2. yarısı ruhsal dinlenme açısından önem taşır. Bu sebeple sadece bir gecelik 3–5 saatlik kısa bir uykunun zihinsel faaliyet üzerinde olumsuz etkileri yoktur. Ancak uykusuzlukların arka arkaya birkaç gece devam etmesi, akıl yürütme, öğrenme, dikkat gibi yüksek beyin faaliyetlerini olumsuz yönde etkiler. Hiç uyumadan sınava girmek ise yapılabilecek en büyük hatadır. Bedensel dinlenmeye imkân veren en az 3 saatlik bir uykunun değeri hiçbir şeyle ölçülemez (Baltaş, 2006). Çevresel etkenler: Sınav başarısını etkileyen etmenler içinde ses, başka insanların varlığı, radyo, TV, gazete, dergi, güneş ışığı, odanın ısısı, havası, oturulan yerin çok rahat ya da çok rahatsız edici olması başarıyı etkileyebilir (Baltaş, 2006). Motivasyon: Çalışmaya başlamak ve sürdürmek konusunda temel faktörlerden bir tanesi kişinin hayatı ile ilgili sorumluluk ve kararları almak konusundaki istekliliğidir. Eğer hayatınızla ilgili sorumluluğu dış dünya ve olaylara bırakırsanız, çalışmanızı ve başarınızı her zaman engelleyecek birçok sebebiniz olacaktır. Bir gün anneniz veya babanız duymak istemediğiniz bir söz söylemiş olduğu için çalışmak istemeyeceksiniz, bir başka gün öğretmeninizle aranızda istenmeyen bir diyalog olduğu için çalışmaya isteksiz olacaksınız, bir başka gün canınız sıkkın olduğu için, bir diğer gün hava içinizi kararttığı için, bir başka gün arkadaşlar size bir yere gitmeyi önerdiği için vb. Bu listeyi her gün için birden çok sebeple doldurmak mümkündür. Eğer hayatınızla ilgili sorumluluğun bütünüyle size ait olduğunu kabul ederseniz, o takdirde yukarda sıralanan sebeplerden hiç biri sizin motivasyonunuzu düşüremez (Baltaş, 2006). Sınav Taktikleri: Sınava başlamadan önce, 10–15 saniye soruları gözden geçirin. Gözden geçirme işlemi sırasında, anahtar noktaları hatırlamanız, istediğiniz sorudan başlamanıza yardımcı olacaktır. Hızlı karar vermek ya da yavaş cevap vermek puan kaybına neden olabilir. Bir soru üzerinde belirli bir süre geçtiği halde çözüme ulaşamazsanız, soruyu bırakın. Herhangi bir soru üzerinde zaman harcamak gerektiği ve karışık gözüktüğü için, soruyu atlamayın. Eğer üzerinde zaman harcanması gerektiğini düşündüğünüz her soruyu atlarsanız, kısa bir süre sonra çok az soruyu cevaplandırmış olabilirsiniz. Yanınızda bir saat bulundurun ve sınav süresine göre kendinizi ayarlayın. Zamanı bilinçli ve planlı bir şekilde kullanırsanız, başarınızı yükseltebilirsiniz. Zihninizin dağılmasını önleyin, yorulduğunuzu hissettiğiniz an ara verin. Geçen zamanla ilgilenmeyin. Çoktan seçmeli sınavlarda, sorulan soruya cevap olamayacak seçenekleri eleyin. Tahmin etmeniz gerekirse hızlı tahminde bulunun ve fikrinizi değiştirmeyin. Çoktan seçmeli sınavlarda cevap kâğıdına cevapları bütünüyle doldurarak, uygun boşlukları taşırmadan ve koyu olarak işaretleyin. Cevap kâğıdında yanlış değerlendirmeye neden olacak her türlü işaretten kaçının. Sınavlarda, bazen çok güç sorular olabilir. Bütün soruları doğru cevaplama beklentisi içinde olmayın (Baltaş, 2006).                                     4. SINIF – 4.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: NASIL ÖĞRENİYORUM? Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Kendi öğrenme stilini fark eder. ( Kazanım Numarası -23-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–20 Hazırlayanlar: Serdar ERKAN Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen Form–20’yi okur ve “bunlardan hangisinin size uygun olduğunu düşünüyorsunuz? Neden?” sorusu ile grup etkileşimi başlatılır. 2.Gönüllü öğrenciler cevaplarını sınıfla paylaşır. 3.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Bu öğrenme stilleri hakkında daha önceden bilginiz var mıydı? Kendi öğrenme stilinize uygun çalışıyor musunuz? Neden? Kendi öğrenme stilimize uygun çalışırsak neler olur? 4.Kendi öğrenme stilini fark etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:           FORM–20 ÖĞRENME STİLLERİ Aşağıda 3 tür öğrenme stiline sahip insanlarda genellikle rastlanan özellikler bazı özellikler belirtilmektedir. Bunlardan hangisinin size uygun olduğunu düşünüyorsunuz? GÖRSEL Görseller, özel hayatlarında düzenli ve titiz olabilirler. Karışıklık ve dağınıklıktan rahatsız olabilirler. Dağınık bir masada çalışamayabilir, önce masayı kendilerine göre düzenleyebilir, daha sonra çalışmaya başlayabilirler. Kalem, silgi, kalemtıraş gibi araçlar için masada kendilerine göre yerler belirleyebilirler. Bu araç gereçleri hep bu yerlerde tutabilirler. Çantaları, dolapları her zaman düzenli olabilir. Yazmayı sevmeseler bile defterlerini düzenli ve itinalı kullanabilirler. Defterlerinin köşeleri kıvrılmaz, kıvrılsa da ataç kullanabilirler. Düz anlatım dediğimiz (okullarda öğretmenin ya da bir öğrencinin ders anlatması) öğretim yönteminden yeterince yararlanamayabilirler. Tam olarak anlamaları için dersin mutlaka görsel malzemeler ile desteklenmesi gerekebilir. Harita, poster, şema, grafik gibi görsel araçlarla kolay öğrenebilir ve bu araçlarla öğrendiklerini kolay hatırlayabilirler. Öğrendikleri konuları gözlerinin önüne getirerek hatırlamaya çalışabilirler (Boydak, 2006). İŞİTSEL İşitseller küçük yaşlarda kendi kendilerine konuşabilirler. Ses ve müziğe duyarlıdırlar. Sohbet etmeyi, birileri ile çalışmayı sevebilirler. Ahenkli ve güzel konuşabilirler. Yabancı dil öğreniminde (konuşma ve dinleme becerilerinde) başarılı olabilirler. İlköğretim bir ve ikinci sınıflarda kendi kendilerine konuşmaları nedeni ile öğretmeni dinlemeyebilirler. Bu özellikleri nedeni ile işittiklerini daha iyi anlama özelliklerine rağmen bu şanslarını kaybedebilirler. Gözle okuma esnasında hiç bir şey anlamayabilirler. Bu nedenle en azından kendi kulağının duyabileceği bir sesle okumalarına izin verilebilir. İşittiklerini daha iyi anlayabilirler. Daha çok konuşarak ve tartışarak öğrenebilirler. Bilgi alırken dinlemeyi okumaya tercih edebilirler. Olay ve kavramları birinin anlatması ile daha iyi anlayabilirler. Grupla ikili çalışmalarda konuşma ve dinleme olanakları olduğu için iyi öğrenebilirler. Hatırlamak istediklerini birisi kendilerine anlatıyor ya da söylüyormuş gibi işiterek hatırlamaya çalışabilirler (Boydak, 2006). KİNESTETİK/DOKUNSAL Dokunsallar oldukça hareketli olur, sınıfta yerlerinde duramayabilirler. Sürekli hareket halinde olabilirler. Tahtayı silmek, pencereyi açmak, kapıyı örtmek, tebeşir getirmek hep onların görevi olsun isteyebilirler. Uzun müddet oturmaya zorlanırlarsa, derste ne olup bittiğini de anlamaz hale gelebilirler. Bu hareketlilik uygun işlerle yönlendirilmezse genelde sınıfta problem çıkabilir. Tahta, tebeşir, ders anlatımı, ders işleme sisteminden en az yararlananlar onlar olabilir. Dersin anlatılması veya görsel malzemeleri ile zenginleştirilmesi, kinestetik-dokunsal öğrencinin öğrenmesine beklenen ölçüde katkı sağlamayabilir. O nedenle sınıflarımızda ideal ders araçları olarak kabul edilen şema, harita, fotoğraf gibi görsel araçlar kinestetik öğrenci için daha az değer taşıyabilir. Çünkü ne kadar renkli ve canlı olursa olsun görsel materyaller onların öğrenmesini beklenen ölçüde kolaylaştırmayabilir, anlatımdan da yararlanamayabilirler. Öğrenebilmeleri için ellerini kullanacakları, yaparak, yaşayarak öğrenme dediğimiz öğrenme tekniklerinin uygulanması gerekebilir. Sınıf yerine okul bahçesi veya laboratuarda dokunarak, ellerini kullanarak, olayların içinde yaşayarak çok daha iyi öğrenebilirler (Boydak, 2006). 4. SINIF – 5.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: ARAŞTIRIR-ÖĞRENİRİM Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: İhtiyaç duyduğu bilgileri çeşitli kaynaklardan toplar. (Kazanım Numarası -24-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Senaryolar Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen aşağıdaki senaryoları öğrencilere okur ve aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi başlar. (Öğretmen sınıfın ihtiyacına göre bu senaryoları değiştirebilir.) Senaryo 1 Cüneyt, Matematik dersini sevmesine rağmen başarısızdır. Matematik dersinde başarılı olabilmek için verimli ders çalışma yöntemlerini bilmemektedir. Cüneyt, nerelerden bilgi alabilir? Senaryo 2 Hakan, ailesi ile birlikte tatile çıkacaktır. Gidecekleri yer hakkında yeterli bilgiye sahip değildir. Hakan nerelerden bilgi alabilir? Senaryo 3 Hayrettin’in ailesi eve bilgisayar almıştır. Hayrettin bilgisayarı kullanabilmek için gerekli bilgilere sahip değildir. Hayrettin, nerelerden bilgi alabilir? Senaryo 4 Raşit, basketbol oynamayı çok sever. Boş zamanlarında bir spor kulübünde basketbol oynamak istemektedir. Fakat hangi spor kulübüne gidebileceği hakkında bilgi sahibi değildir. Raşit, nerelerden bilgi alabilir? Senaryo 5 Umut, hayvanları çok sevmekte ve ileride veteriner olmak istemektedir. Fakat bu meslek hakkında yeterli bilgiye sahip değildir. Umut, nerelerden bilgi alabilir? Sizinde bu durumlara benzer yaşantılarınız oldu mu? İhtiyaç duyduğunuz bu bilgileri nerelerden ya da kimlerden aldınız? İhtiyaç duyduğunuz bu bilgileri çeşitli kaynaklardan toplarken zorlandınız mı? En çok hangi konularda bilgi toplama ihtiyacı duyuyorsunuz? En çok bilgi topladığınız yer ya da kişiler kimler? 2.İhtiyaç duyduğu bilgileri çeşitli kaynaklardan toplamanın önemi ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                                         4. SINIF – 6.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: AHMET’İN DİŞ FIRÇASI Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Öfkenin kontrol edilebilir bir duygu olduğunu fark eder. (Kazanım Numarası -104-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–21 Hazırlayanlar: Ergül SIRKINTI - Rehber Öğretmen *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğretmen Form-21’i okur. 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi başlatılır. Ahmet niçin çok öfkeliydi? Bireyler aynı olaylara farklı tepkiler verebilmektedirler. Ahmet’in yaşadığını siz yaşasaydınız öfkelenir miydiniz? Ayşe Ahmet’e öfkesini kontrol edebilmesi için hangi egzersizleri yaptırdı? Ayşe bu egzersizleri kimden öğrenmişti? Öfkesi geçtikten sonra Ahmet neler hissetti? Ahmet öfkesini kontrol edemeseydi neler olabilirdi? Öfke kontrol edilebilir bir duygudur. Öfkelendiğinizde öfkenizi kontrol edebiliyor musunuz? Nasıl? 3.Öfkenin kontrol edilebilir bir duygu olduğu vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Not: 6. sınıfta, gevşeme ve nefes egzersizlerine ilişkin bilgi verilmiştir. Öğretmen gerekli gördüğü takdirde bu bilgiden faydalanabilir. Değerlendirme:       FORM–21       AHMET’İN DİŞ FIRÇASI Ahmet o gün okula çok öfkeli gelmişti. Sıra arkadaşı Ayşe Ahmet’e günaydın bile diyememişti. Çünkü Ahmet çok sinirliydi. Ahmet dersi iyi dinlemiyor, sürekli “pöfff” diye sesler çıkartıyordu. Ayşe, Ahmet’in bu durumuna çok üzülmüştü. Teneffüste Ahmet’in yanına yaklaşarak, niçin bu kadar öfkeli olduğunu sordu. AHMET: Niçin olacak, kardeşim yüzünden, diye cevap verdi. AYŞE: Ne oldu ki? Diye sordu. AHMET: Daha ne olsun, sabah diş fırçamı kullanmış. Ayşe gülmemek için kendini zor tuttu. Ahmet’in kardeşi Ömer henüz 1. sınıfa giden küçücük bir çocuktu. AYŞE: Neyse olan olmuş, öfke kontrol edilebilir bir duygudur. Rahatlaman için rehber öğretmenimizden öğrendiğim alıştırmaları yapar mısın? AHMET: Neymiş o? AYŞE: Şimdi: Derin derin nefes al, Bu sırada güzel bir manzarayı zihninde hayal et. Derin derin nefes alıp verdiğinde göğsün değil karnın şişmelidir. Bu sırada kendine “sakin ol” diyerek telkinde bulunabilirsin. Ahmet, Ayşe’nin gösterdiği alıştırmalar ile biraz rahatlamış öfkesi geçmeye başlamıştı. AHMET: Öfkelenince başka ne tür alıştırmalar yapılmalı diye sordu. AYŞE: Mizah! AHMET: Nasıl yani? AYŞE: Sevdiğimiz bir fıkra ya da gülmemizi sağlayacak bir filmi hatırlayıp, öfkemizi yok edebiliriz. Ayrıca, çevremizi değiştirmek öfkemizi yatıştırabilir. Şöyle ki; Bazen sinirlenip öfkelenmemize yol açan şeylerin yakın çevremizde olduğunu fark ederiz. Buradan biraz uzaklaşmak rahatlamamızı sağlayabilir. İçeri zili çalmıştı. Ahmet’le Ayşe sınıfa doğru yürürken, onları gören küçük Ömer koşarak yanlarına geldi. Bir türlü açmayı beceremediği kalemini ağabeyine uzatarak açmasını söyledi. Kalemi özenle açan Ahmet, kardeşine beslenme saatinden sonra dişlerini fırçalamayı unutmamasını öğütledikten sonra, kardeşinin başını okşayarak, sınıfına gönderdi. Ahmet, afacan Ömer’e basit bir neden dolayı niçin bu kadar öfkelendiğinin şaşkınlığı içerisinde sınıfına girdi.                                                                                          Ergül SIRKINTI                                                                                                                           4.SINIF 7.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: ÖFKEM Sınıf: 4.sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Öfkesini uygun yollarla ifade eder. (Kazanım Numarası -105-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–22 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. *Öfkesini uygun yolla ifade etmede yoğun sorun yaşayan öğrenci için okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM ile işbirliği yapılarak öğrenciye destek hizmeti sağlanmalıdır. Süreç: 1.Öğrenciler 6 kişilik gruplara ayrılır. 2.Öğrencilere aşağıdaki açıklama yapılır.          “Öfke temel bir duygudur. Her insan zaman zaman öfkelenebilir. Öfke ne iyi ne de kötü bir duygudur. Mutluluk, üzüntü gibi insanda var olan bir duygudur. İnsanlar incindiklerinde, hakları ihlal edildiğinde, işler yolunda gitmediğinde öfkelenebilirler. Öfke uygun olan ya da olmayan çeşitli biçimlerde gösterilebilirler. Uygun olmayan biçimlerde gösterildiğinde çevreye, eşyalara ya da başka insanlara zarar verilebilir. Şimdi sizlere dağıtacağım formdaki durumları okumanızı ve bu durumlara verebileceğiniz uygun tepkileri yazmanızı istiyorum.” 3.Her gruba Form–22 verilir ve doldurmaları istenir. 4.Her grup cevaplarını sınıfla paylaşır ve cevapların uygun olup olmadığı konusunda konuşulur. 5.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Form–22 de verilen durumlara benzer yaşantılarınız oldu mu? Olduysa ne yaptınız? Öfkeyi uygun olmayan yollarla ifade edersek neler olur? Öfkeyi uygun yollarla ifade edersek ne olur? 6.Öfkesini uygun yollarla ifade etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                                         FORM-22              Arkadaşınız izin almadan defterinizi aldı götürdü ve uzun süre defterinizi aradınız. Sonunda defterinizin arkadaşınızda olduğunu öğrendiniz ve çok öfkelendiniz:        Öfkenizi uygun yolla nasıl ifade edersiniz, davranışınız ne olur? …………………………………………………………………………………………………...…………………………………………………………………………………………….......................................................................................................................................................................................................................        Koridorda yürürken koşan bir arkadaşınız geldi ve size çarptı. Elinizdekiler yere saçıldı ve öfkelendiniz:        Öfkenizi uygun yolla nasıl ifade edersiniz, davranışınız ne olur? …………………………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………………………………….......................................................................................................................................................................................................................        Okul kantininde sırada beklerken iki kişi geldi ve bir şey söylemeden sizin önünüze geçtiler. Siz bu durum karşısında öfkelendiniz:        Öfkenizi uygun yolla nasıl ifade edersiniz, davranışınız ne olur? …………………………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………………………………….......................................................................................................................................................................................................................          Geç bir saatte dışarı çıkıp arkadaşınızla oynamak istediniz. Anneniz izin vermedi. Bu duruma öfkelendiniz:          Öfkenizi uygun yolla nasıl ifade edersiniz, davranışınız ne olur? …………………………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………………………………….......................................................................................................................................................................................................................          Ders çalışırken kardeşiniz geldi ve ödevinizin üzerini çizdi. Bu duruma öfkelendiniz:          Öfkenizi uygun yolla nasıl ifade edersiniz, davranışınız ne olur? …………………………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………………………………….......................................................................................................................................................................................................................                   4. SINIF – 8.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: BAŞEDEBİLİRİM… Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Zorbalıkla karşılaştığında baş etme yollarını kullanır. (Kazanım Numarası 102) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–23 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğrencilere Form–23 dağıtılır ve doldurmaları istenir. 2.Gönüllü öğrencilerden cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. 3.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Formda belirtilmeyen başka ne tür zorbalık davranışları olabilir? Zorbaca davranışlarla karşılaştığınız oldu mu? Neler yaptınız? Zorbalıkla karşılaşan kişi neler yapabilir? 4.Zorbalıkla karşılaştığında baş etmenin önemi ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:       FORM–23   ZORBA DAVRANIŞI NELER YAPABİLİRİM? Başka birinden eziyet görmek         Başka birinin bana sataşması         Başkasının bana isim takarak, alay etmesi         Başka birinin eşyamı zorla alması         Başka birinin canımı acıtması, beni itip, kakması, vurması, tekmelemesi                                           4. SINIF – 9.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: SORUMLULUKLARIM Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Okula ve Çevreye Uyum Kazanım: Sorumluluklarını yerine getirir. (Kazanım Numarası 9) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–24 Hazırlayanlar: *(Erkan, 2005)’ ten uyarlanmıştır. Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1. Form–24 dağıtılır ve doldurmaları istenir. 2. Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi başlatılır. Belirtilen alanlara ilişkin yazdığınız sorumluluklarınız nelerdir? Belirtilen alanlara ilişkin yazdığınız sorumluluklarınızı yerine getiriyor musunuz? Sorumluluklarınız arasında yerine getirmedikleriniz var mı? Hangileri? Niçin? Sorumluluklarınızı yerine getirmediğiniz de ne gibi sonuçlarla karşılaşıyorsunuz? Sorumluluklarınızı yerine getirdiğinizde neler olur? 3. Sorumluluklarını yerine getirmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                         FORM–24   SORUMLULUKLARIM       Hepimizin yerine getirmesi gereken sorumluluklar vardır. Sorumluluklarınızdan beş tanesini ilgili bölümlere yazınız.   ÖĞRENCİ OLARAK SORUMLULUKLARIM 1   2   3   4   5     ÇOCUK OLARAK SORUMLULUKLARIM 1   2   3   4   5     ARKADAŞ OLARAK SORUMLULUKLARIM 1   2   3   4   5     KARDEŞ OLARAK SORUMLULUKLARIM 1   2   3   4   5     VATANDAŞ OLARAK SORUMLULUKLARIM 1   2   3   4   5         4. SINIF – 10.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: DIŞLANIRSAM BAŞEDEBİLİRİM Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Arkadaşları tarafından dışlandığında baş etme yollarını kullanır. (Kazanım Numarası 103) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–25 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1. Öğretmen, öğrencilere ne tür dışlanma davranışları ile karşılaştıklarını ya da karşılaşabileceklerini sorar ve cevaplar tahtaya yazılır. 2. Tahtaya yazılan dışlanma davranışı örneklerinden birini gönüllü öğrenciler canlandırır. (Zaman yeterli olursa, birden fazla dışlanma davranışı örneği canlandırılabilir.) 3. Öğretmen, dışlanma anında oyunu durdurur ve öğrencilere bu durumla nasıl baş edebileceklerini sorar. 4. Canlandırma bittikten sonra öğretmen Form-25’i okur. 5. Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sizin arkadaşlarınızı dışladığınız anlar oldu mu? Nasıl tepkiler aldınız? Arkadaşlarınız tarafından dışlandığınız anlar oldu mu? Nasıl baş ettiniz? 6. Arkadaşları tarafından dışlandığında baş etme yollarını kullanmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:               FORM–25   AKRAN REDDİ Akranları tarafından dışlanan çocuklar aşağıdaki bazı baş etme becerilerini kullanabilirler. İŞBİRLİĞİ YAP Oyunları ya da eşyaları paylaş Oyun ile ilgili sorun varsa öneri yap Kurallar hakkında anlaşmazlık varsa alternatifler sun   KATILIM Katıl Başlat Oyuna ya da etkinliğe dikkatini ver   İLETİŞİM KUR Diğer insanlarla konuş Kendin ya da oyun hakkında bir şeyler söyle Diğer insanlar ya da oyun hakkında soru sor Diğer insanlar konuşurken dinle Nasıl yaptıklarını görmek için diğer insanlara bak   DESTEK OL- ONAYLA Diğer insanlara dikkat et Hoş bir şeyler söyle Arada bir gülümse Yardım ya da öneri teklif et   KAYBETSEN BİLE İYİ BİR SPORCU OL Kazananları kutla Diğer öğrencilerin becerilerini öv El salla ve güzel bir oyundu de Oyun hakkında güzel bir şeyler söyle Kendin hakkında eğlenceli bir şeyler söyle   İYİ BİR GRUP ÜYESİ OL Grup arkadaşları ile arkadaşça ve eğlenceli ol Tüm oyun boyunca kal Takımının yaptıklarına dikkat et Grubundaki herkesi alkışla   SOĞUKKANLILIĞINI KORU Gülümse Şaka yap Sesini sakin ve sessiz tut Sakince ayrıl (http://www.eparent.com/researchreflections/researchreflections_2004_10.cfm) .           4. SINIF – 11.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: BAŞARILARIM Sınıf: 4. sınıf       Yeterlik Alanı: Kendini Kabul Kazanım: Başarılı olduğu etkinlikleri açıklar. (Kazanım Numarası 69) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrencilere başarılı oldukları etkinliklerin neler olduğu sorulur ve verilen cevaplar tahtada listelenir. ÖRNEK: Şarkı söylemek, voleybol oynamak, resim yapmak, rol yapmak, el işi, bahçe işleri, tamirat işleri, güzel konuşma vb. 2.Öğrencilerden başarılı oldukları bu etkinlikleri canlandırmaları istenir. ÖRNEK: Şarkı söyler, tahtada resim yapar, güzel şiir okur vb. Öğrenciler tamirat işi, el işi, bahçe işlerinde başarılı olduğunu düşünüyorsa bir hafta sonra yaptığı bir çalışmayı sınıfa getirip gösterebilir. 3.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Başarılı olduğunuzu şimdi fark ettiğiniz bir etkinlik oldu mu? Nedir? Başarılı olduğunuz etkinliği geliştirmeyi düşünüyor musunuz? Bu konuda neler yapmayı düşünüyorsunuz? Başarılı olduğunuz etkinliklerle ilgili bir meslek sahibi olmayı düşünür müsünüz? 4.Başarılı olduğu etkinliklerin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:         4. SINIF – 12.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: SEÇMEK VE SEÇİLMEK Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Okula ve Çevreye Uyum Kazanım: Okuldaki seçim süreçlerine katılır. (Kazanım Numarası 10) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Öğrencilerin okulda yapılan öğrenci meclisi seçim sürecine demokratik tutumlar sergileyerek katılmaları amaçlanmaktadır. Etkinlik okuldaki seçim sürecinden önce yapılmalıdır. Süreç:            Bir hafta önce, sınıftaki gönüllü öğrencilerden gruplar kurmaları istenir.                      (“Çevreyi Koruyanlar Grubu”, “Satranç Sevenler Gurubu” vb.) Bir hafta süresince kurulan grupların liderleri ve taraftarları sınıf içinde seçim propagandası yapar. 1.Seçim sandığı ve oy pusulaları hazırlanır. 2.Sınıfta seçim atmosferi sağlanır, seçim yapılır. 3.Kazanan grupların üyeleri sınıf meclisini oluşturur. 4.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Seçim sürecinde neler yaşadınız? Kulüp üyelerini hangi özelliklerinden etkilenerek seçtiniz? Oy kullanmayan öğrenci var mı? Varsa neden kullanmadı? Seçmek ve seçilmek neden önemlidir? 5. Öğretmen, sınıfta yapılan grup seçiminin, okulda yapılan seçimlere örnek olduğunu vurgulayarak, okulda yapılan seçimlerin neler olduğunu öğrencilere sorar. 6. Öğrencilerin verdikleri cevaplar tahtaya yazılır.(sınıf başkanlığı seçimi, öğrenci temsilciliği seçimi, öğrenci kulüpleri seçimi, okul başkanlığı seçimi vb.) 7. Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Okuldaki seçim süreçlerine istekli olarak katılıyor musunuz? Neden? Okulda ki seçim süreçlerine katılmak neden önemlidir? 8. Bu etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. 9. Okuldaki seçim süreçlerine katılmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                                                               4. SINIF – 13.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: BİR ELİN NESİ VAR, İKİ ELİN SESİ VAR Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Grupla çalışmanın avantajlarını açıklar. (Kazanım Numarası 25) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözünü tahtaya yazar ve öğrencilere bu atasözünün kendileri için ne ifade ettiğini sorar. 2.Öğretmen, öğrencilerden bu atasözü ile ilgili daha önce yaşadıkları birer yaşantılarını yazmalarını ister. 3.Gönüllü öğrenciler yazdıklarını sınıfla paylaşır. 4.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Grupla çalışmaktan hoşlanıyor musunuz? Neden? Grupla çalışmanın avantajları nelerdir? Neden? 5.Grupla çalışmanın avantajları vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                             4. SINIF – 14.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: EKMEK PARASI Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsek ve Mesleki Gelişim Kazanım: Yerel çevresinde bulunan işlerden örnekler verir. (Kazanım Numarası 180) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: Öğrenciler 4-5’erli gruplara ayrılır. 1 Hafta önceden yerel çevrelerinde bulunan işler hakkında bilgi toplamaları istenir. Öğrenciler yerel çevrede yapılan işler hakkında bilgi toplarken aşağıdakilere benzer sorulara cevap arayabilirler. ü  Yerel çevrede bulunan işler ne zamandır yapılmakta? ü  Yerel çevrede yapılan bu işleri kimler yapmakta? ü  Yerel çevrede yapılan bu işler nasıl bir ortamda yapılmakta? ü  Yerel çevrede yapılan bu işlerin geliri nasıl? ü  Yerel çevrede yapılan bu işlerin çalışma koşulları nasıl? 1.Öğrenciler yerel çevrede bulunan işlerle ilgili topladıkları bilgileri sınıfta anlatırlar. 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Ailenizde bu işleri yapanlar var mı? Sizde ilerde bu işlerle uğraşmayı düşünüyor musunuz? Neden? Başka bildiğiniz yerel çevrelerde yapılan işler var mı? Neler? Yerel çevrelerde yapılan işlerin ülke ekonomisine katkısı nedir? 3.Yerel çevrede bulunan işleri tanımanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:         4. SINIF – 15.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: İYİ Kİ BENİM ARKADAŞIMSIN! Sınıf: 4. sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Arkadaşlığın önemini ifade eder. (Kazanım Numarası 106) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Renkli kurdeleler Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç:      Öğrencilerden (bir hafta / bir gün önce) sınıfa fiyonk şeklinde bağlanmış 2 adet renkli kurdele getirmeleri istenir. ( Kurdele yerine çiçek, yıldız vb. kullanılabilir.) 1.Öğretmen öğrencilere “arkadaşlık neden önemlidir?” sorusunu sorar ve öğrencilerin verdiği cevaplara göre arkadaşlıkta olması gereken olumlu kavramları tahtaya yazar. ( destek olmak, güven, sır saklamak, emin olmak, samimiyet, vefa, dürüstlük, nezaket, sevgi vb.) 2.Tahtaya yazılan kavramlardan yola çıkarak gönüllü öğrenciler arkadaşlarına hazırladıkları kurdelelerden birini takarak duygularını ifade ederler. ÖRNEK: İyi ki benim arkadaşımsın çünkü bana destek oluyorsun                İyi ki benim arkadaşımsın çünkü sırlarımı saklıyorsun.            İyi ki benim arkadaşımsın çünkü………………………… 3.Öğrenciler hazırladıkları son kurdeleyi duygularını ifade ederek kendilerine takarlar. ÖRNEK: Ben arkadaşıma dürüst davranıyorum. Çok güvenilir bir arkadaşlığımız var.                  Ben arkadaşımı seviyorum. Bana ihtiyacı olduğunda yanındayım. 4.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Arkadaşlık neden önemlidir? Dünyada arkadaşlık olmasaydı sizce neler olurdu? 5.Arkadaşlığın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                                                                
YGS 1 - YGS 2 puan türü ile öğrenci alan Önlisans (2 yıllık) bölümler YGS 1 VE YGS 2 PUAN TÜRÜYLE İLE ÖĞRENCİ ALAN MESLEK YÜKSEKOKULLARI (ÖNLİSANS) – (MF) ACİL DURUM   VE AFET YÖNETİMİ(YGS–2) AĞIZ VE   DİŞ SAĞLIĞI (YGS–2) ALTERNATİF   ENERJİ KAYNAKLARI TEKNOLOJİSİ(YGS–1) AMELİYATHANE   HİZMETLERİ (YGS-2) ANTEPFISTIĞI   TARIMI VE İŞLEME TEKNOLOJİSİ (YGS– 2) ANESTEZİ   (YGS-2) AYAKKABI   TASARIMI VE ÜRETİMİ(YGS–2): AYAKKABI   VE SARACİYE TASARIMI (YGS2) BETON   TEKNOLOJİSİ (YGS–1) BİLGİ   GÜVENLİĞİ TEKNOLOJİSİ (YGS–1) BİLGİSAYAR   DESTEKLİ TASARIM VE ANİMASYON(YGS–1) BİLGİSAYAR   OPERATÖRLÜĞÜ (YGS–1) BİLGİSAYAR   OPERATÖRLÜĞÜ (ENGELLİLER ENTEGRE YO) BİLGİSAYAR   PROGRAMCILIĞI (YGS–1) BİLGİSAYAR   TEKNOLOJİLERİ VE BİLİŞİM SİSTEMLERİ (YGS–1) BİLGİSAYAR   TEKNOLOJİSİ (YGS–1) BİTKİ   KORUMA(YGS–2) BİYOMEDİKAL   CİHAZ TEKNOLOJİSİ(YGS–1) BOYA   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) BÜYÜK VE   KÜÇÜK BAŞ HAYVAN YETİŞTİRİCİLİĞİ (YGS–2) COĞRAFİ   BİLGİ SİSTEMLERİ (YGS–1) ÇEVRE   KORUMA VE KONTROL (YGS–2) ÇEVRE   SAĞLIĞI (YGS–2) DENİZ   ULAŞTIRMA VE İŞLETME (YGS–1) DERİ   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) DİŞ PROTEZ   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) DİYALİZ   (YGS–2) DÖKÜM(YGS–1)   ECZANE   HİZMETLERİ (YGS–2 ELEKTRİK(YGS–1) ELEKTRİK   ENERJİSİ ÜRETİM, İLETİM VE DAĞITIMI (YGS–1) ELEKTRİK   ENERJİSİ ÜRETİM, İLETİM VE DAĞITIMI(AÇIKÖĞRETİM) ELEKTRİKLİ   CİHAZ TEKNOLOJİSİ (YGS–1 ) ELEKTRONİK   HABERLEŞME TEKNOLOJİSİ (YGS–1) ELEKTRONİK   TEKNOLOJİSİ (YGS–1) ELEKTRONÖROFİZYOLOJİ   (YGS–1) ENDÜSTRİ   ÜRÜNLERİ TASARIMI(YGS–1) ENDÜSTRİYEL   CAM VE SERAMİK(YGS–2) ENDÜSTRİYEL   KALIPÇILIK (YGS–1) EV VE   DENEY HAYVANLARI YETİŞTİRİCİLİĞİ (YGS–2) EVDE HASTA   BAKIMI(YGS–2) FİZYOTERAPİ   (YGS–2) GAZ VE   TESİSATI TEKNOLOJİSİ (YGS–2) GEMİ   İNŞAATI (YGS–1) GEMİ   MAKİNELERİ İŞLETME (YGS–1) GEOTEKNİK   (YGS–2) GIDA   KALİTE KONTROLÜ VE ANALİZİ(YGS–2) GIDA   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) GİYİM   ÜRETİM TEKNOLOJİSİ (YGS–1) HARİTA VE   KADASTRO(YGS–1) İKLİMLENDİRME   VE SOĞUTMA TEKNOLOJİSİ (YGS–1) İNŞAAT   TEKNOLOJİSİ (YGS–1) İNTERNET   VE AĞ TEKNOLOJİLERİ(YGS–1) İŞ VE   UĞRAŞI TERAPİSİ (YGS–1) İŞÇİ   SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ (YGS–2) KÂĞIT   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) KİMYA   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) KONTROL VE   OTOMASYON TEKNOLOJİSİ (YGS–1) KOZMETİK   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) LABORANT   VE VETERİNER SAĞLIK (YGS–2) LABORANT   VE VETERİNER SAĞLIK (AÇIKÖĞRETİM) LABORATUAR   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) LASTİK VE   PLASTİK TEKNOLOJİSİ (YGS–2) MADEN   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) MAKİNE   (YGS–1) MAKİNE,   RESİM VE KONSTRÜKSİYON (YGS–1) MEKATRONİK(YGS–1)   METALURJİ   (YGS–1) MOBİLYA VE   DEKORASYON(YGS–1) ODYOMETRİ   (YGS–1) OPTİSYENLİK   (YGS–1) ORTOPEDİK   PROTEZ VE ORTEZ (YGS–2) OTO BOYA   VE KAROSERİ (YGS–2) OTOMOTİV   TEKNOLOJİSİ(YGS–1) OTOPSİ   YARDIMCILIĞI(YGS–2) PANCAR   YETİŞTİRİCİLİĞİ VE ŞEKER TEKNOLOJİSİ (YGS–2) PARAMEDİK   (YGS–2) PATOLOJİ   LABORATUAR TEKNİKERİ (YGS–2) RADYO VE   TELEVİZYON TEKNOLOJİSİ(YGS–1) RADYOTERAPİ   (YGS–1) RAFİNERİ   VE PETROKİMYA TEKNOLOJİSİ( YGS–2) RAYLI   SİSTEMLER ELEKTRİK - ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ(YGS–1) RAYLI   SİSTEMLER MAKİNE TEKNOLOJİSİ (YGS–1) RAYLI   SİSTEMLER MAKİNİSTLİK (YGS–1) RAYLI   SİSTEMLER YOL TEKNOLOJİSİ (YGS–1) SAHNE VE   GÖSTERİ SANATLARI TEKNOLOJİSİ (YGS–1) SARACİYE   TASARIMI VE ÜRETİMİ(YGS–2) SERAMİK,   CAM VE ÇİNİCİLİK(YGS–) SONDAJ   TEKNOLOJİSİ (YGS–1) SULAMA   TEKNOLOJİSİ (YGS–2) ŞARAP   ÜRETİM TEKNOLOJİSİ(YGS–2) TARIM   MAKİNELERİ(YGS–1) TEKSTİL   TEKNOLOJİSİ( YGS–1) TIBBİ   GÖRÜNTÜLEME TEKNİKLERİ(YGS–1) TIBBİ   LABORATUAR VE TEKNİKERİ(YGS–2) TURUNÇGİL   TARIMI VE İŞLEME TEKNOLOJİSİ (YGS–2) UÇAK   TEKNOLOJİSİ (YGS–1) ÜRETİMDE   KALİTE KONTROL (YGS–1) YAPI   DENETİMİ(YGS–1) YAPI   RESSAMLIĞI(YGS–1) YAPI   RESSAMLIĞI(ENGELLİLER ENTEGRE YO) YAPI   TESİSAT TEKNOLOJİSİ (YGS–1) YAPI   YALITIM TEKNOLOJİSİ(YGS–1) YAŞLI   BAKIMI(YGS–2) YEM   TEKNOLOJİSİ VE HAYVAN BESLEME( YGS–2)
YGS 5 - YGS 6 puan türü ile öğrenci alan Önlisans (2 yıllık) bölümler YGS-5 VE YGS-6 PUAN TÜRÜ İLE ÖĞRENCİ ALAN MESLEK YÜKSEKOKULLARI (ÖNLİSANS) - (TM) AĞIRLAMA   HİZMETLERİ (YGS–5) AĞIRLAMA   HİZMETLERİ (AÇIK ÖĞRETİM) (YGS) ARICILIK   (YGS–6) ATÇILIK VE   ANTRENÖRLÜĞÜ (YGS–6) AVCILIK VE   YABAN HAYATI (YGS–6) BAĞCILIK   (YGS–6) BAHÇE   TARIMI (YGS–6) BANKACILIK   VE SİGORTACILIK (YGS–6) BANKACILIK   VE SİGORTACILIK (AÇIKÖĞRETİM) BASIM VE   YAYIN TEKNOLOJİLERİ (YGS–5) BİLGİ   YÖNETİMİ (YGS–6) ÇAY   EKSPERLİĞİ (YGS–6) ÇEVRE   TEMİZLİĞİ VE DENETİMİ (YGS–5) DENİZ İŞLETMECİLİĞİ   VE YÖNETİMİ (YGS–6) DENİZ VE   LİMAN İŞLETMECİLİĞİ (YGS–6) DIŞ   TİCARET (YGS–6) DIŞ   TİCARET (AÇIKÖĞRETİM) DOĞAL YAPI   TAŞLARI TEKNOLOJİSİ (YGS–6) EMLAK VE   EMLAK YÖNETİMİ (YGS–5) EMLAK VE   EMLAK YÖNETİMİ (AÇIK ÖĞRETİM) ENDÜSTRİYEL   BİTKİLER YETİŞTİRİCİLİĞİ (YGS–6) ESER   KORUMA (YGS–5) ET VE   ÜRÜNLERİ TEKNOLOJİSİ (YGS–6) EV İDARESİ   (AÇIKÖĞRETİM) FINDIK   EKSPERLİĞİ (YGS–6) GRAFİK   TASARIMI (YGS–5) HAVA   LOJİSTİĞİ (YGS–6) HAVACILIKTA   YER HİZMETLERİ YÖNETİMİ (YGS–5) İKRAM   HİZMETLERİ (YGS–5) İNSAN   KAYNAKLARI YÖNETİMİ (YGS–6) İNSAN   KAYNAKLARI YÖNETİMİ (AÇIK ÖĞRETİM) İPEK   BÖCEKÇİLİĞİ (YGS–6) İŞLETME   YÖNETİMİ (YGS–6) İŞLETME   YÖNETİMİ (AÇIKÖĞRETİM) KOOPERATİFÇİLİK   (YGS–5) KUYUMCULUK   VE TAKI TASARIMI (YGS–5) KÜLTÜREL   MİRAS VE TURİZM (AÇIK ÖĞRETİM) KÜMES   HAYVANLARI YETİŞTİRİCİLİĞİ (YGS–6) LOJİSTİK   (YGS–6) LOJİSTİK   (AÇIK ÖĞRETİM) MALİYE   (YGS–6) MANTARCILIK   (YGS–6) MENKUL   KIYMETLER VE SERMAYE PİYASASI (YGS–6) MENKUL   KIYMETLER VE SERMAYE PİYASASI (AÇIK ÖĞRETİM) MEYVE -   SEBZE İŞLEME TEKNOLOJİSİ (YGS–6) MİMARİ   RESTORASYON (YGS–5) MODA   TASARIM (YGS–5) MUHASEBE   VE VERGİ UYGULAMALARI (YGS–6) MUHASEBE   VE VERGİ UYGULAMALARI (AÇIKÖĞRETİM) ORGANİK   TARIM (YGS–6) ORMANCILIK   VE ORMAN ÜRÜNLERİ (YGS–6) OTOBÜS   KAPTANLIĞI (YGS–5) ÖZEL   GÜVENLİK VE KORUMA(YGS–5) ÖZEL   GÜVENLİK VE KORUMA(AÇIKÖĞRETİM) PAZARLAMA(YGS–6)   PERAKENDE   SATIŞ VE MAĞAZA YÖNETİMİ (YGS–6) PERAKENDE   SATIŞ VE MAĞAZA YÖNETİMİ (AÇIKÖĞRETİM) PEYZAJ VE   ÇEVRE TASARIMI (YGS–6) PEYZAJ VE   SÜS BİTKİLERİ (YGS–6) POSTA   HİZMETLERİ (YGS–5) RAYLI   SİSTEMLER İŞLETMECİLİĞİ(YGS–6) SAĞLIK   KURUMLARI İŞLETMECİLİĞİ (YGS–6) SAĞLIK   KURUMLARI İŞLETMECİLİĞİ (AÇIKÖĞRETİM) SAHNE VE   DEKOR TASARIMI (YGS–5) SEBZE   ÜRETİMİ (YGS–6) SERACILIK   (YGS–6) SİVİL HAVA   ULAŞTIRMA İŞLETMECİLİĞİ(YGS–6) SİVİL   HAVACILIK KABİN HİZMETLERİ (YGS–6) SİVİL   SAVUNMA VE İTFAİYECİLİK (YGS–6) SOSYAL   GÜVENLİK (YGS–5) SOSYAL   HİZMET (AÇIKÖĞRETİM) SPOR   YÖNETİMİ (YGS–5) SPOR   YÖNETİMİ(AÇIKÖĞRETİM) SU   ÜRÜNLERİ (YGS–6) SU ALTI   TEKNOLOJİSİ(YGS–6) SUBTROPİK   İKLİM BİTKİLERİ (YGS–6) SÜS   BİTKİLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ(YGS–6) SÜT VE   ÜRÜNLERİ (YGS–6) TAKI VE EL   SANATLARI(YGS–5) TAPU   KADASTRO (YGS–6) TARIM   (AÇIKÖĞRETİM) TARIMSAL   İŞLETMECİLİK(YGS-6) TARIMSAL   ÜRÜNLER MUHAFAZA VE DEPOLAMA TEKNOLOJİSİ (YGS–6) TIBBİ   TANITIM VE PAZARLAMA (YGS–6) TARLA   BİTKİLERİ(YGS–6) TIBBİ VE   AROMATİK BİTKİLER(YGS–6) TOHUMCULUK(YGS–6) TURİZM VE   KONAKLAMA İŞLETMECİLİĞİ(YGS–6) TURİZM VE   SEYAHAT HİZMETLERİ(YGS–5) TÜTÜN   TARIMI VE İŞLEME TEKNOLOJİSİ (YGS–6) ULAŞTIRMA   VE TRAFİK HİZMETLERİ (YGS–5) ULUSLARARASI   TAŞIMACILIK VE LOJİSTİK (YGS–6) YAĞ   ENDÜSTRİSİ (YGS-6) YAT   İŞLETME VE YÖNETİMİ(YGS–6) ZEYTİNCİLİK   VE ZEYTİN İŞLEME TEKNOLOJİSİ(YGS–6)
Rehberliğin amacı   Rehberlik Nedir? Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, kişisel, sosyal, eğitimsel ve mesleki konularda kişilerin amaçlarını belirleme, karar verme, var olan problemlere çözüm üretme ve benzeri konularda mahremiyet, tarafsızlık, güven ve saygı prensiplerine önem veren bir birimdir.    Rehberlik Ne değildir? Rehberlik ve Psikolojik Danışmanın amacı akıl vermek, tavsiyede bulunmak, bireyi doğru olduğu kabul edilen davranışları yapmaya yöneltmek, nasihat etmek değildir. Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik, okulda disiplini sağlama, öğrencileri tehdit etme, kontrol altında bulundurma, onları yargılama işi değildir. Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik, idarenin istek ve arzularını öğrencilere dayatmak, öğrenci ile okul idaresi arasında aracılık yapmak değildir.   Rehberliğin Amacı Rehberliğin temel amacı, bireyin kendini tanımasını, anlamasını ve kabullenmesini; potansiyelini açığa çıkarmasını; çevreye uyumunu sağlamaktır. Bireyin mutlu, verimli olabilmesi için şu özelliklere sahip olması gerekir: 1. Desteği kendi içinden alma, zamanını iyi kullanma, 2. Kendine özgü verimli ders çalışma yöntemlerini belirleme, 3. Karar verme stratejileri geliştirme ve etkin kararlar alma, 4. Problem çözme, 5. Plan yapma, 6. İyi insan ilişkileri kurma ve geliştirme, 7. Kendini tanıma ve kabul etme, 8. Öğrenme ve çalışmaya karşı olumlu tutum geliştirme, 9. Kişisel ve zihinsel (ilgi ve yetenekler) özelliklerinin farkına varma. Rehberliğin İlkeleri Rehberliğin dayandığı psikolojik, toplumsal ve felsefi temeller aynı zamanda rehberliğin ilkelerini de belirlemiştir.   Pek çok kaynakta rehberliğin şu ortak ilkelerine yer verilmiştir: 1. Birey-merkezlidir. 2. İnsan saygıya layık, değerli bir varlık olarak görülür. 3. Birey sorumluluk bilinci ile seçme özgürlüğü hakkına sahiptir. 4. Rehberlik hizmetlerinden yararlanma gönüllülük ve gizlilik esasına dayanır. 5. Rehberlik hizmeti öğrenciyi merkeze alan bir eğitim sistemini öngörür. 6. Rehberlik hizmetleri, hizmeti talep eden kişi ile uzman arasında işbirliği ile yürütülür. 7. Rehberlik hizmeti, bireyi tüm yönleriyle tanımayı gerekli görür. 8. Rehberlik tüm öğrencilere (bireylere) yönelik bir hizmettir. 9. Rehberlik hizmeti her okulun amaç ve ihtiyaçlarına göre değişik uygulamalar olarak sunulabilir.
6. sınıf rehberlik etkinlikleri 6. SINIF KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI   HAFTA KAZANIMLAR 1–117 Kendini   öğretmeninin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlar. 2–30 Amaç belirlemenin önemini açıklar. 3–31 Amaç belirlemedeki ölçütleri   açıklar. 4–32 Kısa, orta ve uzun vadeli amaçlar   oluşturur. 5–34 Serbest zaman etkinliklerinin   gelecekteki amaçlara ulaşmadaki önemini belirtir. 6–33 İlgi   ve yetenekleri doğrultusunda hobiler edinir. 7–35 Kendini   başarı ve başarısızlığa neden olan etmenler açısından değerlendirir. 8–36 Sınavda   başarıyı etkileyen düşünceleri fark eder. 9–114 Sorun   çözme sürecinde dikkat edilecek unsurları açıklar. 10–115 Öfkeyi uygun ve uygun   olmayan biçimlerde ortaya koymanın sonuçlarını açıklar. 11–116 Öfkelendiğinde gevşeme   ve nefes egzersizlerini kullanır. 12–113 Gerektiğinde   reddetme davranışı gösterir. 13–72 Hatalarının   sonuçlarını değerlendirerek düzeltme yollarını belirler. 14–149 Kitle iletişim araçlarından uygun   biçimde yararlanmanın önemini fark eder. 15–182 Okuldaki   derslerin mesleklerle olan ilişkisini açıklar. 15       * Koyu renkli kazanımlara ilişkin etkinlik okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM’dan gelecek rehber öğretmen tarafından gerçekleştirilecektir.       6. SINIF ETKİNLİK ÖRNEKLERİ 6. SINIF – 1.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: *ÖĞRETMEN OLALIM Sınıf:   6.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Kendini öğretmeninin   yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlar. (Kazanım Numarası -117-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–36 Kaynak:   *(Erkan,2005) Süreç: Sınıfa bir öğretmen   davet edilir. 1.Form–öğrencilere dağıtılır ve doldurmaları istenir. 2.Gönüllü   öğrencilerden cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. 3.Sınıdavet edilen öğretmenden formdaki soruları cevaplaması istenir. 4.Öğformda yer almayan merak ettikleri durumlar hakkında öğretmene sorular   sorabilecekleri belirtilir. 5.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Cevaplamakta   güçlük çektiğiniz sorular oldu mu? Sizin   tahminlerinizle öğretmeninizin cevapları arasında benzerlik var mı? Varsa   neler? Davranışlarınızın,   öğretmeninizde hangi duygular yaratabileceğini daha önce hiç düşünmüş   müydünüz? Öğretmeninizi   anladığınızı düşünüyor musunuz? Neden? 6.öğretmenlerinin yerine koyarak onların duygu ve düşüncelerini anlamanın önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:         FORM–36              Kendinizi bir öğretmen olarak   algılamaya çalışın ve bir öğretmen olarak aşağıda belirtilen durumlarla karşılaştığınızda   hangi duyguları yaşayacağınızı her bir ifadenin altındaki boşluğa yazınız.   1.Siz ders anlatıyorsunuz ve iki   öğrenci epeydir kendi aralarında konuşuyor. Duygu:……………………………………………………………………………… 2.Öğrencilerinizin büyük bir kısmı   üniversiteye giriş sınavlarını kazandı. Duygu:……………………………………………………………………………… 3.Sınav sırasında bazı   öğrencilerinizin kopya çekmeye çalıştığını gördünüz. Duygu:……………………………………………………………………………… 4.Öğrencilerinizin kendi aralarında,   sizinle ilgili olarak “öğrenciler arasında ayrım yapıyor” biçiminde dedikodu   yaptıklarını duydunuz. Duygu:……………………………………………………………………………… 5.Bir öğrencinizin derste anlamadığı   konuları, sizden çekindiği için soramadığını öğrendiniz. Duygu:……………………………………………………………………………… 6.Bir kaç öğrencinizin sizden etkilenerek   öğretmen olmaya karar verdiklerini öğrendiniz. Duygu:……………………………………………………………………………… 7.Bir öğrencinizin sigara ve içki   kullandığını öğrendiniz. Duygu:……………………………………………………………………………… 8.Bir öğrencinizin velisi size   çocuğuna para karşılığında özel ders vermenizi teklif etti. Duygu:……………………………………………………………………………… 9.Öğretmenler gününde   öğrencilerinizin sınıf adına, bahçelerinden topladıkları bir demet çiçeği   size verdiler. Duygu:……………………………………………………………………………… 10.Sinirli olduğunuz bir gün bir   öğrencinizi azarlamak zorunda kaldınız. Duygu:………………………………………………………………………………     6. SINIF – 2.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: AMAÇLARIM VAR Sınıf:   6.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Amaç belirlemenin   önemini açıklar.(Kazanım Numarası -30-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–37,   Form–35 Hazırlayanlar: Serdar   ERKAN Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen,   Form-37’i okur. 2.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Göktuğ’un   amaçları nelerdir? Göktuğ,   sizce bu amaçlara ulaşabilir mi? 3.Öğretmen,   Form-35’yi okur. 4.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Yusuf’un   amaçları nelerdir? Yusuf,   sizce bu amaçlara ulaşabilir mi? 5.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sizce   Yusuf mu Göktuğ mu daha başarılı olur? Neden? Sizin   davranışlarınız Yusuf’a mı Göktuğ’a mı yakın? Amaç   belirlemenin yaşamınıza etkileri neler olur? Sizin   geleceğe yönelik amaçlarınız var mı? Neler? Bu   amaçlarınızı gerçekleştirmek için neler yapıyorsunuz? 6.Amaç   belirlemenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. NOT:Öğrencilerden gelecekte nasıl   bir hayatları olmasını istediklerini, bu isteklerini gerçekleştirmek için   neler yapmaları gerektiğini içeren bir mektup yazmaları istenir. Bu   mektuplarının bir örneğini, eğitsel mesleki planlama dosyalarına koymaları   söylenir. Değerlendirme: FORM–37            Yıldırım İlköğretim Okulu’nda “23   Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” kutlaması için hazırlanan şenliğe,   yerel TV’den muhabir gelmiş, öğrencilerle röportaj yapmaktadır. Muhabir:   İsmin nedir? Göktuğ: Göktuğ… Muhabir: Kaçıncı sınıfa gidiyorsun? Göktuğ:6,sınıfa gidiyorum. Muhabir: Büyüyünce ne olmak istersin? Göktuğ: Bilmem. Olurum her halde bir   şeyler. Muhabir: Düşünmedin mi şu ana kadar. Göktuğ: Oyun oynamak çok daha güzel   düşünmedim. Vakti gelince düşünürüm. Ama doktor olmak isterim. Muhabir: Peki, ilköğretim bitince hangi   okula gideceksin? Göktuğ: Galiba liseye gideceğim, okul benim   için fark etmez. Muhabir: Güzel bir şenlik var okulunuzda…   Ne hissediyorsun? Göktuğ: Çok mutluyum ve heyecanlıyım. Biraz   sonrada yarışmalarımız başlayacak. Sizde izleyecek misiniz? Muhabir: Evet izlemek istiyorum. Hatta   çekim yapacak arkadaşlarımız. Akşam haberlerde izlersiniz artık. Sorularıma   cevap verdiğin için teşekkür ederim. Göktuğ: Önemli değil.                         FORM–35          Yıldırım İlköğretim Okulu’nda “23   Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” kutlaması için hazırlanan şenliğe,   yerel TV’den muhabir gelmiş, öğrencilerle röportaj yapmaktadır. Muhabir:   İsmin nedir? Yusuf:   Yusuf… Muhabir:   Kaçıncı sınıfa   gidiyorsun? Yusuf:   6.sınıfa gidiyorum. Muhabir: Büyüyünce ne olmak istersin? Yusuf: Doktor olmak istiyorum. Hani güzel   ve büyük işler yapan başarılı doktorlar var ya onlar gibi olmak istiyorum.   Evim, arabam güzel bir hayatım olsun istiyorum. Yardıma ihtiyacı olan   insanlara yardım etmek istiyorum. Muhabir: Peki, bu isteğine ulaşmak için ne   yapman gerekiyor, neler yapıyorsun? Yusuf:   Sorumluluklarımı   yerine getiriyorum ve derslerime çalışıyorum. Ayrıca ilköğretimi bitirince   fen lisesine gitmeyi planlıyorum. Fen lisesi sınavına hazırlanıyorum   kazanamazsam da liseye gideceğim. Üniversite sınavında başarılı olmak   istiyorum. Tıp fakültesini kazanmak için üniversite sınavında başarılı olmam   gerekiyor. Üniversiteyi başarılı bir şekilde bitirip, iş hayatına atılmak   istiyorum. Muhabir:   Seni biraz önce   projeler standının başında gördüm. Şenlikteki görevin nedir? Yusuf:   Bu şenlikte benim   ve diğer arkadaşlarımın projeleri sergileniyor. Stantta benim de bir projem   var. Gelen misafirlere ve diğer öğrencilere bu projeleri tanıtma görevini   öğretmen bana verdi. Muhabir: Ne hissediyorsun? Yusuf: Çok mutluyum ve heyecanlıyım. Biraz   sonrada yarışmalarımız başlayacak. Sizde izleyecek misiniz? Muhabir:   Evet izlemek   istiyorum. Hatta çekim yapacak arkadaşlarımız. Akşam haberlerde izlersiniz   artık. Sorularıma cevap verdiğin için teşekkür ederim Yusuf… Büyük bir doktor   olduğunda da benimle röportaj yapar mısın? Yusuf:   Yaparım… Ben teşekkür   ederim…     6. SINIF – 3.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: *AMACIMI BELİRLERKEN Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Amaç belirlemedeki   ölçütleri açıklar.(Kazanım Numarası 31 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–36,   Form–37 Kaynak:   *(Erkan,   2005) Süreç: 1.Form-öğrencilere dağıtılır ve birinci bölümü doldurmaları istenir. 2.ÖğForm-37’yi anlatır. 3.ÖğForm- 36’nın ikinci kısmını doldurmaları istenir. 4.Gönüllü   öğrencilerden Form-6’ya verdikleri cevapları sınıfla paylaşmaları istenir. 5.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Amaç   belirlemek neden önemlidir? Formun   birinci bölümünde amaçlarınızı belirlerken neye göre belirlediniz? Formun   ikinci bölümünde amaçlarınızı düzenlerken nelere dikkat ettiniz? Birinci   bölümle ikinci bölümde ki amaçlarınız arasında fark var mı? 6.Amaç   belirlemedeki ölçütleri bilmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:           FORM–36 Aşağıda kendinizle ilgili ulaşmak istediğiniz beş amacınızı yazınız.   1. 2. 3. 4. 5.   Şimdi bu amaçlarınızı aşağıda belirtilen ölçütlere göre değerlendiririn. Amacınız ölçüte uygunsa (+), değilse (-) işaretini koyun.     1.Amaç 2.Amaç 3.Amaç 4.Amaç 5.Amaç Anlaşılabilirlik           İnanılabilirlik           Ulaşılabilirlik           Kontrol   edilebilirlik           Ölçülebilirlik           İstenirlik           Alternatifsizlik           Yapıcılık-Geliştiricilik                         Şimdi amaçlarınıza yukarıdaki değerlendirmelerinize göre yeniden düzenleyin. 1. 2. 3. 4. 5.         FORM–37 AMAÇ   BELİRLEMEDE ÖLÇÜTLER 1.Amaç   anlaşılır olmalı. Kişi amacınolduğunu anlayabilmeli ve bu amaca ulaşabilmek için atılacak ilk adımları   belirleyebilmeli. 2.Amaç   inandırıcı olmalı. Kişi buulaşabileceğine inanabilmeli. 3.Amaç   ulaşılabilir olmalı. Kişiolduğu yetenek ve güçlerle amaca ulaşabilmeli. Örneğin 10 yaşında bir çocuğun   gelecek yıl 100 kg’lık bir ağırlığı bir ağırlığı kaldırmayı amaçlaması   ulaşılacak bir amaç değildir. 4.Amaç   kontrol edilebilir olmalı. Amaç kişkendi çabasıyla kontrol edebileceği biçimde ifade edilmeli. Örneğin ünlü bir   film yıldızıyla mutlu bir evlilik yapmak, kontrol edilebilir bir amaç   değildir. Çünkü evlilik sadece bir kişinin davranışlarına bağlı değil, iki   kişinin anlaşması ile gerçekleşebilecektir. 5.Amaç   zaman ve nicelik açısından ölçüolmalı. Genel ifadeler amaca ulaşıp ulaşılamadığını değerlendirmede   güçlük yaratacaktır. Örneğin temiz bir evim olsun istiyorum yerine Pazar   gününe kadar çalışma masasını temizlemek istiyorum demek daha uygun   olacaktır. 6.Amaç   arzu edilir olmalı. Amaç kişne yapması gerektiğini değil, gerçekten ne istediğini yansıtmalı. 7.Amaç   alternatifsiz olarakedilmeli. Araştırmalar amacın şunu ya da bunu yapabilirim, biçiminde ifade   edildiğinde her ikisine de ulaşılamadığını göstermektedir. Bu, amaçlar   oluşturmada esnekliğin olmaması anlamına gelmez. Eğer kişi amacını   değiştirmek isterse yeni bir amaç oluşturulabilir, ancak bunun yine   alternatifsiz olarak yapmalı ve tek bir amaç belirlemelidir.       Amaç yapıcı ve geliştirici olmalı, amaç   kişiye çevresine ve topluma zarar verici nitelikte olmamalı. Örneğin;   cumartesi günü 10 tane arabanın lastiklerini patlatmak yukarıdaki ölçütlerin   birçoğunu karşılar, ancak yapıcı değil yıkıcı olduğundan uygun bir amaç olmayacaktır.             6. SINIF – 4.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: AMAÇLARIM Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Kısa, orta ve uzun   vadeli amaçlar oluşturur.(Kazanım Numarası -32-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–38 Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Form-öğrencilere dağıtılır doldurmaları istenir. 2.Gönüllü   öğrenciler yazdıklarını sınıfla paylaşır. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi başlar. Kısa   vadeli amaçlarınızı neye göre belirlediniz? Orta   vadeli amaçlarınızı neye göre belirlediniz? Uzun   vadeli amaçlarınızı neye göre belirlediniz? Amaç   oluşturmak neden önemlidir? Amaçlarımıza   ulaşmak için neler yapmalıyız? Kısa,   orta, uzun vadeli amaçlarımızın olması hayatımıza ne kazandırır? 4.Kısa,   orta ve uzun vadeli amaçlar oluşturmanın önemi vurgulanaraksonlandırılır.   Değerlendirme:                 FORM–38   ÖRNEK: KISA VADELİ AMACIM: Matematik sınavında başarılı olmak. ORTA VADELİ AMACIM: Fen Lisesinde okumak. UZUN VADELİ AMACIM: Doktor olmak. ----------------------------------------------------------------------------------------------------- Sizlerde kısa, orta, uzun vadeli   amaçlarınızı sıralayınız.   KISA VADELİ AMACIM:             ORTA VADELİ AMACIM:             UZUN VADELİ AMACIM:               6. SINIF – 5.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BUGÜNDEN YARINA Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Serbest zaman   etkinliklerinin gelecekteki amaçlara ulaşmadaki önemini belirtir. (Kazanım   Numarası -34-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–39,Form–40 Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen,   öğrencilere serbest zamanın ne olduğu hakkında bilgi verir. Form–39   öğretmene bilgi amacıyla verilmiştir. 2.Form–öğrencilere dağıtılır ve doldurmaları istenir. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi başlar. Yapmak   istediğiniz başka serbest zaman etkinlikleri var mı? Hangi   etkinliği yaparken kendinizi daha mutlu hissediyorsunuz? Bu   etkinlik geleceğinizi nasıl etkileyebilir? Bu   etkinliğin gelecekteki amacınıza ulaşmadaki önemi nedir? Serbest   zamanı verimli kullanamamak geleceğinizi nasıl etkiler? Serbest   zamanı verimli kullanmak geleceğinizi nasıl etkiler? 4.   Serbest zaman etkinliklerinin gelecekteki amaçlara ulaşmadaki önemini   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:                 FORM–39 SERBEST   ZAMAN ETKİNLİK ÖRNEKLERİ Müzik aleti çalmak Resim yapmak Spor yapmak Kitap, dergi, gazete, vb okumak Maket yapmak Hayvan beslemek Bitki yetiştirmek Film izlemek Bilim ve teknik konularla uğraşmak Halk oyunları oynamak Dans etmek Şarkı söylemek Yemek yapmak Kayak yapmak El sanatları ile uğraşmak Dikiş dikmek Ebru, hat sanatı vb. sanatlarla   uğraşmak Tiyatro ile uğraşmak Satranç oynamak Hobi Öğretmen serbest zaman   etkinliklerinin sayısını artırabilir.   Serbest   zaman etkinlikleri psikolojik, sosyal, vb. birçok alanda gelişimi   destekler. Aynı zamanda gelecekteki hedeflere   ulaşmada da katkı sağlar.           FORM–40 SERBEST ZAMAN ETKİNLİKLERİ GELECEKTEKİ AMAÇLARIMIZA ETKİSİ   ÖRNEK: Resim yapmak   Çizim gerektiren mesleklere katkı   yapabilir.   ÖRNEK: Ev maketi yapmak   El ve göz koordinasyonu gerektiren   mesleklere katkı yapabilir. 1.         2.         3.         1.       2.       3.                         6. SINIF – 6.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BENİM HOBİM Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   İlgi ve yetenekleri   doğrultusunda hobiler edinir. (Kazanım   Numarası -33- ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form-41 Hazırlayanlar: Serdar   ERKAN Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: Bir   hafta önceden hobi listesi öğrencilere okunur. Öğrenciler istedikleri bir   hobiyi seçer. Seçtikleri hobinin hangi ilgi ve yetenek gerektirdiğini   araştırır. Form–41   öğretmene bilgi amaçlı verilmiştir. Öğretmen gerektiğinde hobi listesini   çoğaltabilir. 1.Gönüllü   öğrenciler araştırdıkları hobinin gerektirdiği ilgi ve yetenekleri sınıpaylaşır. 2.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Seçtiğiniz   hobiyi araştırırken neler yaşadınız? Araştırma   yaparken kendinizle ilgili fark ettiğiniz durumlar oldu mu? Neler? İlgileriniz   ve yetenekleriniz doğrultusunda yapmış olduğunuz hobileriniz var mı? Neler? İlgileriniz   ve yetenekleriniz doğrultusunda yapmayı istediğiniz hobileriniz neler? Hobilerin,   insan hayatındaki önemi nedir? Geleceğini nasıl etkiler? Neden? 3.İve yetenekleri doğrultusunda hobi edinmenin önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır. Değerlendirme:   FORM–41 HOBİ   LİSTESİ Deney Yapmak Günlük Tutmak( yazmak) Resim Yapmak Spor Yapmak Maket Yapmak Tiyatro Oyunlarında Rol Almak Enstrüman Çalmak Çiçek Yetiştirmek Koleksiyon Yapmak Şarkı Söylemek Şiir Yazmak El Sanatları ile Uğraşmak Seramik İşleri İle Uğraşmak Sinema ya da Tiyatroya Gitmek Satranç Oynamak Bulmaca Çözmek Yemek Pişirmek Bilgisayar Oyunu Doğadaki Hayvanları İzleme Balık Tutma Gökyüzünü İzleme Proje Geliştirme Origami (Kâğıt Katlama Sanatı) Tamir İşleri Dans Etmek Fotoğraf Çekmek             6. SINIF – 7.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BAŞARILIYIM ÇÜNKÜ…   BAŞARISIZIM ÇÜNKÜ… Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Kendini başarı ve   başarısızlığa neden olan etmenler açısından değerlendirir. (Kazanım Numarası   35 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–42 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.ÖğForm–42 dağıtılır ve doldurmaları istenir. 2.Gönüllü   öğrencilerden cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Kendinizle   ilgili fark ettiğiniz şeyler oldu mu? Başarısızlığa   neden olan etmenler nelerdir? (Cevaplar tahtaya yazılır.) Başarıya   neden olan etmenler nelerdir? (Cevaplar tahtaya yazılır.) Başarısız   olduğunuz durumlarda neler yapıyorsunuz? Başarısız   olduğunuz konularda nasıl başarılı olabiliriz? Neler yapabiliriz? Başarılı   olduğunuz zaman neler yaşıyorsunuz? Başarılı   olmak geleceğimizi nasıl etkiler? 4.Başarı   ve başarısızlığa neden olan etmenler açısından kendini değerlendirmenin öve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:         FORM–42 Kompozisyon yazmakta başarılıyım. Çünkü; çok kitap   okuyorum, yazma çalışmaları yapıyorum, boş zamanlarımda nasıl daha iyi   kompozisyon yazarım diye araştırma yapıyorum… Resim yapmada başarısızım. Çünkü; Renk uyumunu   yapamıyorum, perspektifi iyi ayarlayamıyorum, başarabileceğime inanmıyorum… Futbolda başarılıyım. Çünkü; Antrenmanlarımı   aksatmıyorum, beslenmeme dikkat ediyorum, sağlığıma dikkat ediyorum, kendime   güveniyorum… Yabancı dil dersinde başarısızım. Çünkü; Gerekli tekrarları   yapmıyorum, zamanı iyi kullanmıyorum çok TV izliyorum, istekli değilim ve   çaba sarf etmiyorum, başaramamaktan korkuyorum… Derslerimde başarılıyım. Çünkü; Planlı   çalışıyorum, Amacıma ulaşmak için çaba sarf ediyorum, not tutuyorum,   Öğretmenim ders anlatırken onu dinliyorum. Yazılı sınavlarda başarısızım. Çünkü; Heyecanlanıyorum,   dikkatim dağılıyor, hayal kuruyorum, sınavlarıma son gece çalışıyorum… ……………………………………………………………...başarılıyım. Çünkü; ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   …………………………………………………………… ……………………………………………………………...başarılıyım. Çünkü;   ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   …………………………………………………………… ……………………………………………………………...başarılıyım. Çünkü;   ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   …………………………………………………………… …………………………………………………………….. başarılıyım. Çünkü;   ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   …………………………………………………………… ……………………………………………………………...başarılıyım. Çünkü;   ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü; …………………………………………………………… …………………………………………………………….. başarılıyım. Çünkü; ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   …………………………………………………………… ……………………………………………………………...başarılıyım. Çünkü;   ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   …………………………………………………………… ……………………………………………………………...başarılıyım. Çünkü;   ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   …………………………………………………………… ……………………………………………………………...başarılıyım. Çünkü; ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   ……………………………………………………………. ……………………………………………………………...başarılıyım. Çünkü;   ………………………………………………………………… ……………………………………………………...başarısızım. Çünkü;   ……………………………………………………………   6. SINIF –8.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: SLOGANIMIZ BAŞARI! Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Sınavda başarıyı   etkileyen düşünceleri fark eder. (Kazanım Numarası 36) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–43, Form–44,   Form–45 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrenciler beşerli gruplara ayrılır. 2.Her gruba Form–43 dağıtılır.gruptan sınavda başarıyı etkileyen olumlu ve olumsuz düşünceleri kendi   aralarında tartışıp, forma yazmaları istenir. 3.Her grup cevaplarını sınıpaylaşır. 4.Aşağıdakilere benzer sorularlaetkileşimi devam eder. Olumlu, olumsuz düşünceleri bulurken   zorlandınız mı? Başarılı olduğunuz bir sınavı   hatırlayınız, böyle bir sınavda hangi düşüncelere sahiptiniz? Başarısız olduğunuz bir sınavı   hatırlayınız, böyle bir sınavda hangi düşüncelere sahiptiniz? 5.Öğretmen sınavda başarıyıolumlu ve olumsuz düşünceler hakkında öğrencilere bilgi verir. (Form–44,   Form–45) 6.Her gruptan olumlu düşüyola çıkarak, sınav başarısını olumlu etkileyecek bir slogan bulmaları   istenir. 7.Her grubun sloganını paylaşmaları   istenir, bu sloganlar sınıf panosuna asılır. İstek doğrultusundasloganlar, okul panosunda da yer alabilir. 8.Sıbaşarıyı etkileyen düşünceleri fark etmenin önemi ve gerekliliği vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:   FORM–43 OLUMLU   DÜŞÜNCELER   OLUMSUZ   DÜŞÜNCELER                                                               SLOGANIMIZ                             FORM–44 OLUMLU DÜŞÜNCELER OLUMSUZ DÜŞÜNCELER Başarı,   mutlu olmam için tek şart değildir. Başarı,   mutlu olmam için tek şarttır. Yeterince   çalıştım, başarılı olabilirim. Zaten   hiçbir şeyi başaramıyorum, aptalın tekiyim. Yeterince   başarılı olamasam bile, diğer sınavda çalışarak, başarılı olabilirim. Başarısız   olursam sevilmem. Başarılı   olacağıma inanıyorum, çünkü umutluyum. Sınavda   zaman yetmeyecek, cevapları yetiştiremeyeceğim. Zayıf   alsam bile ailem beni yine de sever. Zayıf   alırsam ailemi hayal kırıklığına uğratmış olurum. Kendim   için başarılı olacağım. Ailem   benim için çok kadar masraf yaptı, başarılı olmam lazım. Zayıf   almak dünyanın sonu değil, çalışır düzeltirim. Sınavda   başarısız olursam rezil olurum. Ben   de herkes kadar akıllıyım. Sınıf   arkadaşlarım benden daha zeki. Sınavdan   korkmuyorum, başarabileceğime inanıyorum. Çok   korkuyorum, yine başarısız olacağım. FORM–45 Öğretmen   aşağıdaki açıklamayı öğrencilere okur: Olumsuz düşünceler; Olumlu düşünceler; Sınav başarımızı olumsuz yönde etkiler, Kaygımızı artırır, Heyecanımızı arttırır, Soruları yanlış okuyup cevap vermemize   neden olur, Zamanı planlı kullanmamıza engel olur, Dikkatimizi dağıtır, Moralimizi bozar, Motivasyonumuzu azaltır, Kendimize olan güvenimizi yok eder, Korku yaratır, Başarısızlığımızda etkendir.   Sınav başarımızı olumlu yönde etkiler, Kaygımızı azaltır, Heyecanımızı azaltır, Soruları doğru   okuyup cevap vermemize neden olur, Zamanı dikkatli kullanmamıza neden olur, Daha dikkatli oluruz, Moralimiz yerindedir, Motivasyonumuzu artırır, Kendimize olan güvenimiz artar, Korku duymayız, Başarımızda etkendir.   6. SINIF – 9.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: SEN DE KAZAN, BEN DE   KAZANAYIM Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Sorun çözme sürecinde   dikkat edilecek unsurları açıklar.   (Kazanım Numarası 114) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–46 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrenciler beşerli gruplara ayrılır. 2.Öğretmen, öğrencilere sınıyaşanan sorunları sorar ve ifade edilen sorunlar tahtaya yazılır. 3.Sorunların içerisinden öğbelirlediği bir sorun tespit edilir. 4.ÖğForm–46 deki bilgileri öğrencilere anlatır. 5.gruptan, sorun çözme sürecinde dikkat edilecek unsurları dikkate alarak,   seçilen soruna çözüm getirmeleri istenir. 6.Her grup yazdıklarını sınıpaylaşır. 7.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sorunu   çözerken neler yaşadınız? Neler hissettiniz? Sorunu   çözerken nasıl bir süreç izlediniz? Sorunu   çözerken nelere dikkat ettiniz? Neleri göz önünde bulundurdunuz? 8.çözme sürecinde dikkat edilecek unsurları açıklamanın önemi ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:       FORM–46 SORUN ÇÖZME SÜREÇLERİ Crawford ve Bodin’e göre   (1996), çatışmaları çözmek için başvurulabilecek üç tane sorun çözme süreci   vardır. Müzakere, arabuluculuk ve oybirliği ile karar alma. Müzakere: Aralarında anlaşmazlık olan   tarafların ya bizzat kendilerinin ya da temsilcilerinin başkalarından yardım   almaksızın birlikte çalışarak aralarındaki anlaşmazlığı çözmek amacıyla yüz   yüze geldikleri bir sorun çözme yöntemidir. Arabuluculuk:   Aralarında   anlaşmazlık olan tarafların ya bizzat kendilerinin ya da temsilcilerinin   “arabulucu” denen tarafsız birinin de yardımıyla aralarındaki anlaşmazlığı   çözmek amacıyla yüz yüze geldikleri bir sorun çözme sürecidir. Oy   Birliğiyle Karar Alma: Aralarına   anlaşmazlık olan bütün tarafların ya da temsilcilerinin, bütün tarafların   destekleyebileceği bir eylem planı oluşturarak anlaşmazlığı çözmek amacıyla   iş birliği yaptıkları bir grupla sorun çözme sürecidir. Bu sürece tarafsız   biri de katılabilir ve süreci hızlandırabilir ama bu zorunlu değildir. Yukarıda belirtilen   sorun çözme süreçleriyle çatışmaları çözmek için, dört temel ilkenin   anlaşılması gerekir. 1.Kişsorunları birbirinden ayırmak 2.Çıüzerinde odaklaşmak 3.kazanacağı seçenekler bulmak 4.Seçdeğerlendirmek. Sorunlar karşısında   insanlar birbirinden farklı tepkiler gösterebilir. Bazı kişiler, herhangi bir   sorun karşısında hemen “sert” bir   tepki gösterme eğilimindedir. Bu kişiler başkalarıyla anlaşmazlığa düştükleri   ya da aralarına bir çatışma çıktığı zaman güç kullanma yoluna başvururlar.   Karşı tarafı tehdit ederek, bağırıp çağırarak, vurarak, kırarak, döverek vb.   kendi çözüm önerilerini dayatırlar. Bazı kişiler de sorunlar   karşısında oldukça “yumuşak” bir   tepki gösterme eğilimindedir. Bu kişiler daha ciddi bir tatsızlığın ortaya   çıkmaması için geri çekilirler, sorunlar karşısında kolayca pes ederler ve   kendi isteklerinden vazgeçerler. Bazı kişiler ise   sorunlar karşısında “ilkeli” bir   tutum sergilerler. Bu kişiler için önemli olan, sorunları her iki tarafın da   tatmin olacağı adil bir çözüm bulmaktır. Çünkü her hangi bir sorun karşısında   başvurulan çözümün, adil olduğu ölçüde kalıcı olduğuna inanırlar. Yukarıda tanıtılan üç   farklı tepki, üç farklı sonuca yol açar: 1.Taraflardan biri kazanır diğkaybeder (Kazan/Kaybet) 2.Her iki taraf da(Kaybet/Kaybet) 3.Her iki taraf da kazanı(Kazan/Kazan) Sorunlar karşısında   “sert” bir tepki gösterildiğinde taraflarda biri kazanırken, diğeri kaybeder   ya da bazen her ikisi di de kaybeder. “Yumuşak” bir tepki gösterildiğinde de   sonuç aynıdır. Bu kez de taraflardan biri kazanırken diğeri kaybeder, ya da   her ikisi de kaybeder. Sorunlar karşısın da “ilkeli” bir tepki   gösterildiğinde ise genellikle kaybeden olmaz her iki taraf da kazanır. SORUN   ÇÖZMEYİ ENGELLEYEN OLUMSUZ DÜŞÜNCELER Ben   yapamam Bu   sorun beni aşar Bu   çok zor Başkalarının   bunu yaptıklarını biliyorum. Ama bu benim için çok zor Eğer   daha fazla imkânım olsaydı ( daha fazla zamanım ya da param olsaydı,   başkalarından yardım alabilseydim, daha becerikli olsaydım vb.) o zaman bu   sorunu çözebilirdim. Dünya,   benim hakkımdan gelmek için fırsat kolluyor. Ben bu sorunla baş başayım. Bu   çok acil bir durum, düşünecek zaman yok.   SORUN   ÇÖZMEYİ KOLAYLAŞTIRAN OLUMLU DÜŞÜNCELER İyi   niyet Sorunların   birden fazla çözümü olduğuna inanma Bir   tarafın kazanması, diğer tarafın kaybetmesini gerektirmez. Herkes   kazanabilir. Sorunlara   farklı bakış açısı ile yaklaşmak. Başkalarının bakış açılarını öğrenmek için   etkin bir dinleyici olma, Güç   kullanmaktan kaçınma, sorunlar üzerinde odaklaşma Duyguları   dikkate alma. İnsanlar, olanla olması   gereken durum arasındaki farkın yol açtığı gerginlikten kurtulmak isterler ve   bunun için farklı yollara başvururlar. Bunlarda bazıları kişiyi istediği   sonuca ulaştırabilir, bazıları ulaştırmaz. Sorun çözme, mevcut durumla   erişilmek istenen amaç arasındaki boşluğun algılandığı ve bunun yol açtığı   gerginliği ortadan kaldırmaya yönelik çabaları ifadeden bilişsel ve   davranışsal bir süreçtir. Bu süreç bir sorunun   fark edilmesi ve sorunun tanımlanmasıyla başlar ve soruna çözüm bulununcaya   kadar devam eder. SORUN ÇÖZME SÜRECİ 1-   Sorunun fark edilmesi: Sorun çözme sürecinin ilk aşaması,   bir güçlüğün sezilmesi ya da bir şeylerin yolunda gitmediğinin fark   edilmesidir. Sorunlar tesadüfen ya da sistematik incelemeler sonucunda fark   edilebilir. Ama genellikle sorunlar, doğal olarak ortaya çıkarlar ve   gerginliği ya da çatışmayı artırarak varlıklarını bize duyururlar. Eğer   gerginlikle yüzleşilmez ya da üstleri örtülür ve inkâr edilirse koşullar daha   da kötüleşir. 2-    Sorunun tanımlanması: Sorunun belirtileri fark edilerek   başkalarının dikkatine sunulunca doğal olarak bazı adımların atılması   gerekir. Bunlardan ilki sorunun açıklığa kavuşturulması, nelerle ya da   kimlerle ilişkili olduğunun anlaşılmasıdır. Bu noktada sorunun başkaları ile   ne ölçüde ortak bir sorun olduğunun ve aciliyet derecisinin saptanması   gerekir. 3-              Alternatiflerin   üretilmesi:   Alternatif çözümler üretme aşamasında, eleştirinin olmadığı bir ortamda çok   sayıda çözüm önerisinin ortaya konabildiği, daha sonrada bu önerilerin   birleştirilerek geliştirilebildiği beyin fırtınası tekniğinden   yararlanılabilir. Belli bir sorunun çözümü ile ilgili   tüm görüşler ortaya konmadan önce çözümün belirlenmesi çözümün niteliğini   azalttığı gibi kişiler arasındaki açık iletişim de engeller. Bu durum   insanları çok erken bir değerlendirme yapmaya zorlar ve kendi görüşlerini   savunmaya iter. Farklı çözümler üretildikten sonra çözümleri birleştirmek ve   sentezlemek gerekmektedir. 4.Çözüseçilmesi:   Yeni verile toplayarak alternatifler üzerinde düşünmek için zaman ayırdıktan   sonra, sorunun çözümü ile ilgili her alternatifin sonuçlarını göz önünde   bulundurmak gerekir. Yani bu aşamada olası her çözümün, güçlü ve zayıf   yanlarının dikkatli bir biçimde değerlendirilmesi gerekir. Bu değerlendirme   sonucunda en uygun çözüme karar verilir. 5.Uygulama: Seçilen çözümün uygulanabilirliğde bu süreçte göz önünde bulundurulması gerekir. 6.Değerlendirme ve Düzeltme: İnsanların, yeni düşüncelere direnç   göstermelerinin nedenlerinden birisi değişimden sonraki mevcut durumunartık yeni görüşlere kapalı olacağına inanmalarıdır. Bu direnci aşmak için   yeni verileri çözümleyerek gerekli düzeltmeleri yapacak olan bir   değerlendirme mekanizması oluşturmak ve sorun çözme sürecini bütünüyle esnek   ve yeni alternatiflere açık tutmak gerekir (Öğülmüş,2001).                                           6. SINIF – 10.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ÖFKE İLE KALKAN   ZARARLA OTURUR… Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Öfkeyi uygun ve uygun   olmayan biçimlerde ortaya koymanın sonuçlarını açıklar. (Kazanım Numarası   115) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Gazete ve   dergi Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Bu etkinlik özel   bilgi ve deneyim gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan   gelecek uzmanlar tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da   kalabalık okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler   yerine öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri   göz önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı   etkinlikler yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: Bir önceki rehberlik   saatinde, gazete ve dergilerden öfkeli insanlar ile ilgili haberler   toplamaları istenir. 1.   Öğrencilerden öfke ile ilgili getirdikleri haberleri sınıfla paylaşmaları   istenir. 2.   Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Çevrenizde, gazetedeki bu haberlere   benzer yaşantılar oldu mu? Bu haberlerde ki kişiler öfkelerini   uygun yollarla ortaya koymuş mu? Sonuçları neler olmuş? Sizce, haberlerdeki öfkeli insanlar   başka nasıl tepkiler verebilirlerdi? Sonuçları neler olabilirdi? Siz öfkenizi nasıl ortaya   koyarsınız? Sonuçları neler olur? 3.   Öfkeyi uygun ve uygun olmayan biçimlerde ortaya koymanın sonuçları   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:   6. SINIF – 11.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: GEVŞEME   EGZERSİZLERİ Sınıf:   6. Sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Öfkelendiğinde   gevşeme ve nefes egzersizlerini kullanır. (Kazanım Numarası 116) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form-47,   Form-48, Form-49, Asetat, Tepegöz, Tahta Hazırlayan:   Gazanfer Kürşat PEHLİVAN Rehber Öğretmen *Bu   etkinlik özel bilgi ve deneyim gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya   RAM’lardan gelecek uzmanlar tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun   sağlanamadığı ya da kalabalık okullarda rehber öğretmenin yetişemediği   durumlarda bu etkinlikler yerine öğrencilerin gelişim özellikleri ve   ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde bulundurularak sınıf rehber   öğretmeni tarafından farklı etkinlikler yapılabilir ya da diğer etkinliklere   daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğretmen aşağıdaki açıklamayı   yapar. “Daha   önceki zamanlarda değindiğimiz gibi öfke duygusu, vücudumuzun yaşanan olumsuz   duruma karşı verdiği bir tepkidir.” 2.Öğrencilere Form–47 dağıtılıve doldurmaları istenir. 3.Gönüllü öğöfkelendikleri durumlarda vücutlarında meydana gelen değişiklikleri   (yazdıklarını) sınıfla paylaşır. 4.Paylaşımdan sonra öğaşağıdaki açıklamayı yapar. “Öfkelendiğimiz   zaman yaşanılan fiziksel değişiklikler ne hastalık belirtisidir ne de   tehlikelidir. Bunlar sadece hoş olmayan, rahatsız edici belirtilerdir ancak   hepsi geçicidir. Öfkemiz dindiğinde bu belirtiler ortadan kaybolur.” 5.Öğretmen aşağıdaki açıklamayı yaptıktan sonra öğrencilere “iyinefesin özellikleri nelerdir?” Sorusunu sorar. “Nefes alıp verme yaşamsal bir ihtiyaçtır. Hepimiz nefes alıp veririz,   ancak çok azımız ilkel insanın ya da bebeğin doğal nefes alıp verme   alışkanlığını koruyabiliriz. Doğal ve uygun nefes alıp verme, Öfke anındaki   gerginlik durumunun giderilmesinde son derece etkili olabilir.” 6.Daha sonra öğretmen,   öğrencilerin verdikleri cevapları tahtanın bir köşesine yazar. 7.Öğretmen, Ek-48’de belirtilmiş   olan iyi bir nefesin özellikleri tahtaya yazar 8.Öğretmen aşağıdaki açıklamayı   yapar. (Öğretmen, öğrencilere bu açıklamayı yaparken uygulayarak gödaha etkili olacaktır.) “Gördüğünüz gibi iyi bir nefes   alabilmek için uyulması gereken bazı özellikler bulunmaktadır. İyi nefes ağır   ağır, derin ve sessiz alınmalıdır. Bunun için de denge, uyum ve ölçü gerekir.   İyi bir nefes almak iyi nefes vermekle başlar. İyi bir nefes, yavaş olarak   burundan alınır, sessiz olur ve akciğerin bütününü doldurarak diyaframı   aşağıya iter ve yavaş yavaş ağızdan verilir. Doğal ve uygun nefes alıp verme,   gerginlik tepkisinin giderilmesinde son derece etkili olabilmektedir.” “Doğal ve uygun nefes alıp verme, Öfke durumunda gerginlik durumunun   giderilmesinde son derece etkili olabilir.” 9.Öğretmen Form-49’dekiegzersizi uygulamasını sınıfa uygulatır. 10.Nefes   egzersizi çalışması bittikten sonra öğrencilerin neler yaşadıklarını ve neler   hissettiklerini sınıfla paylaşmaları istenir. 11.Öfkelendiğinde   gevşeme ve nefes egzersizlerini kullanmanın önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır. Öğretmen bu tür nefes egzersizlerinin öfke durumlarında kullanıldığı   zaman bireylerin öfkelerini ve kendilerini kontrol etmekte faydalı olduğunu,   üzülecekleri ya da pişman olacakları durumlarla karşılaşmayacaklarını   açıklar. NOT: Nefes   egzersiz çalışmalarında yönergeleri okurken ses tonunuzun yumuşak olması   yaptığınız çalışmanın daha etkili olmasını sağlar. Bu konuya dikkat ederseniz   çalışmalarınızın etkisini daha da arttırırsınız. Yaptığınız her nefes egzersizinden sonra öğrencilerinizin neler   yaşadıklarını paylaşınız. Bu sayede yaptığınız egzersizlerin işe yarayıp   yaramadığını görebilirsiniz. Ayrıca öğrencilerinizin yaşadıklarını da   paylaşmış olursunuz, böylece etkileşim daha da artar. Değerlendirme: Etkinliğin   ve formların hazırlanmasında aşağıdaki kaynaklardan yararlanılmıştır KAYNAKÇA: Baltaş, A. Baltaş, Z. (1999).   Stres ve Başa Çıkma Yolları. İstanbul: Remzi Kitabevi. Özer,   A.K. (2002). Sınanma Duygusu ile Baş   Edebilme. İstanbul: Sistem Yayıncılık.                                                     FORM–47 ÖFKELENDİĞİMİZDE   VÜCUDUMUZDA MEYDANA GELEN DEĞİŞİKLİKLER             Aşağıda öfkelendiğimiz zaman   vücudumuzda meydana gelen fiziksel değişikliklere sıralanmıştır.             Tüm   listeyi inceleyerek öfkelendiğiniz durumlarda vücudunuzda meydana geldiğini   düşündüğünüz değişikliğin yanındaki parantezin içine (X ) işareti koyunuz.   Birden fazla özellik seçebilirsiniz.                         (   )        Titreme                         (   )        Hızlı soluk alıp verme                         (   )        Kalp ritminde hızlanma                         (   )        Avuç içinde terleme                         (   )        Baş dönmesi                         (   )        Mide bulantısı                         (   )        Kusma                         (   )        Karın ağrısı                         (   )        Terleme                         (   )        Yeterli nefes alamama boğulma   hissi                         (   )        Söylenenleri anlamama, duymama                         (   )        Kas gerginliği                         (   )        Deri soğuması                         (   )        Göz bebeklerinde büyüme                         (   )        Vücut ısısında artış                         (   )        Adrenalin salgısının artması                         (   )         .....................................................................................                         ( )       ......................................................................................                         (   )        ...................................................................................... (Listede bulunmayan ancak sizin   yaşadığınızı düşündüğünüz fiziksel belirtileri boş bırakılan yere yazınız. )             FORM–48   İYİ BİR NEFESİN ÖZELLİKLERİ 1.İyi bir nefes burundan alınır ve ağızdan verilir. 2.İyi bir nefes ağızdan boşaltılırken sanki bir pipetten suya üfler gibi ya da muma uflar gibi boşaltılır. 3.İyi bir nefes almak için öncelikle nefesi iyi boşaltmalıyız. 4.İyi bir nefes yavaş yavaş alınır ve yavaş yavaş verilir. 5.İyi bir nefes önce ciğerlerimize değil; önce diyaframa doldurulur. 6.Nefes alırken ve verirken kendimizi zorlamadan alınıp verilir   FORM–49   Şimdi herkes gözlerini kapatsın ve beni dinlesin. Benim anlattıklarımı gözünüzün önünde canlandırarak uygulamaya çalışınız. Derin nefes alın ve verin. Nefesinizi yavaş yavaş burnunuzdan alın ve ağzınızda yavaş yavaş bırakın. Her nefesi alışınızda burnunuzdan içeri giren havanın izlediği yolu gözünüzün önünde canlandırın. Hava burnunuzdan içeri giriyor ve soluk borusundan ciğerlerinizin alt kısmına doluyor. İçinize dolan havanın karın boşluğunuzda dolduğunu gözünüzün önünde canlandırarak hissedin……(biraz bekleyin) Her nefes verişte bu havadan yayılan rahatlığın vücudunuzun her tarafına dağıldığını hissedin…… (Biraz bekleyin) vücudunuzun yavaş yavaş rahatladığını ve gevşediğini hissedin. İyice rahatlıyorsunuz…….. (Biraz bekleyin) bu rahatlığın vücudunuzun en uç noktasına kadar yayıldığını hissediyorsunuz…….. (Biraz bekleyin) İyice rahatlayın. Vücudunuzun yavaş yavaş rahatladığını ve gevşediğini hissediyorsunuz……. İyice rahatlayın, iyice gevşeyin……. (Biraz bekleyin) Kendinizi hazır hissettiğiniz zaman gözlerinizi açabilirsiniz. Gözlerinizi açtığınızda kendinizi rahatlamış ve gevşemiş hissedeceksiniz. Gözlerinizi açabilirsiniz.               6. SINIF – 12.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: REDDEDEBİLİRİM Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Gerektiğinde reddetme   davranışı gösterir. (Kazanım Numarası 113 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.   Öğretmen aşağıdaki durumları verir ve gönüllü öğrencilerin canlandırmasını   ister. (Öğretmen gerekli görürse, 5.   sınıfın 7. kazanımının “Uygun reddetme davranışına ilişkin örnekler verir”   etkinliğinde verilen bilgiyi öğrencilere okur.) Durum–1 Öğretmen aşağıdaki yönergeyi   öğrencilere verir. “Sizden bir canlandırma yapmanızı istiyorum.   Bir arkadaşınız sizi oyun oynamaya, eve davet ediyor. Annesi alış veriş   yapmaya gidiyor. Siz arkadaşınızla evde yalnızsınız ve size sigara içmeyi   teklif ediyor. Fakat asla içmemelisiniz. Bu durumda ne söylersiniz, ne   yaparsınız?” Aynı   durumu, farklı öğrenciler canlandırabilir. Öğrencinin, verdiği cevaplar, “zararlıdır, sağlığıma zarar verir”   vb. olabilir. Durum–2 “Sizden   bir canlandırma yapmanızı istiyorum. Bir arkadaşınız öğretmenin masasından   izinsiz, habersiz para almanızı istiyor. Bu durumun ikinizin arasında   kalacağını ve kimsenin bilmeyeceğini söylüyor. Fakat asla parayı   almamalısınız. Bu durumda ne söylersiniz, ne yaparsınız?” Aynı   durumu, farklı öğrenciler canlandırabilir. Öğrencilerin verdiği cevaplar, “İzinsiz, habersiz almak suçtur.   Yapamam.” vb. olabilir. Öğretmen gerekli   görürse bu senaryoları çoğaltabilir. 2.   Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Reddetme davranışı göstermenizi   gerektiren durumlar ile karşılaştınız mı? Bu durumlar neler? Bunlara nasıl   tepki gösterdiniz? Bu durumlara reddetme davranışında   bulunmazsanız neler olur? Gerektiğinde uygun reddetme   davranışında bulunmak size ne kazandırır? Nedenlerini söyleyerek reddetme   davranışında bulunmak neden önemlidir? 3. Gerektiğinde uygun reddetme   davranışında bulunmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                         6. SINIF – 13.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: HATALARIMI   DÜZELTEBİLİRİM Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini Kabul Kazanım:   Hatalarının   sonuçlarını değerlendirerek düzeltme yollarını belirler. (Kazanım Numarası   72) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Aynı   Boyutta Hazırlanmış Küçük Boş Kâğıtlar Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğaynı ebatta hazırlanmış kâğıtlar dağıtılarak isimlerini belirtmeden   yaptıkları bir hatayı yazmaları istenir. 2.öğrenci yazma işlemini tamamlayınca kâğıtlar katlanıp bir torba içinde   toplanır. 3.öğrenci bu torbadan bir hata çeker. Öğrenci kendi yazdığı hatayı çekerse onu   geri koyarak hata yazılı başka bir kâğıt çeker. 4.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Bu   hatayı sen yapmış olsan ne hissedersin? Sence   bu hata neden yapılmıştır? Sence   bu hata ne gibi sonuçlar doğurur? Bu   hatayı düzeltmek için neler yapılabilir? Bu   hatadan nasıl bir ders çıkarılabilir? 5.paylaşıldıktan sonra öğrencilere genel olarak aşağıdaki sorular yöneltilir. Hatalarınızı   başkalarının ağzından duyduğunuzda ne hissettiniz? Arkadaşlarınızla   benzer hatalarınız var mı? Hata   yaptığınızda kendinizi nasıl hissediyorsunuz? Hata   yaptığınızı hemen fark ediyor musunuz? Sizce   hatalar düzeltilebilir mi? Hatalı   davranışınızdan sonra neler yapabilirsiniz? Hatalı   davranışınızı nasıl değiştirebilirsiniz? 6.Hatalarının sonuçlarını   değerlendirerek düzeltmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                           6. SINIF – 14.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KİTLE İLETİŞİM   ARAÇLARI Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Aile ve Toplum Kazanım:   Kitle iletişim   araçlarından uygun biçimde yararlanmanın önemini fark eder. (Kazanım Numarası   149) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğkitle iletişim araçlarının neler olduğu sorulur ve cevaplar tahtaya yazılır. 2.Öğrencilerden,   tahtaya yazılan kitle iletişim araçlarının uygun biçimde kullanımına yöbir öykü yazmaları istenir. 3.Gönüllü   öğrenciler yazdıkları öyküyü sınıfla paylaşır. 4.Aşağısorulara benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Yeni   öğrendiğiniz kitle iletişim aracı oldu mu? Hangileri? Yazılan   öykülere benzer durumlarla karşılaştığınız oldu mu? Neler? Kitle   iletişim araçlarını uygun kullanmazsanız neler olur? Kitle   iletişim araçlarını uygun kullanırsanız neler olur? 5.Kitle iletişim araçlarındanbiçimde yaralanmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                 6. SINIF – 15.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: *DERS VE MESLEK   İLİŞKİSİ Sınıf:   6. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki   Gelişim Kazanım:   Okuldaki derslerin   mesleklerle olan ilişkisini açıklar. (Kazanım   Numarası 182) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–50(Posterleştirilmiş) Kaynak:   *(Erkan, 2001) Süreç: 1.Form-tahtaya yazılır. 2.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Tahtada   yer alan meslek elemanları ne iş yapar? Okulda   gördüğünüz derslerin içerikleri neler? Daha   önce hiç okuldaki dersler ile meslekler arasındaki ilişkiyi düşünmüş   müydünüz? Okulda   gördüğünüz dersler ile tahtada yazılı olan mesleklerden hangilerini   eşleştirebilirsiniz? Okuldaki   derslerin mesleklerle ilişkisini bilmek size ne kazandırır? 3.dersler ile meslekler arasındaki ilişkiyi kurmanın önemi vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                     FORM–50 DERSLER MESLEKLER   TÜRKÇE MATEMATİK FEN VE TEKNOLOJİ BİLGİSAYAR MÜZİK RESİM İŞ İNGİLİZCE BEDEN EĞİTİMİ SOSYAL BİLGİLER TEKNOLOJİ TASARIM DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ SEÇMELİ DERSLER ………………………….. …………………………. ………………………….   ÖĞRETMEN GAZETECİ SPİKER DOKTOR PSİKOLOG HEYKELTRAŞ TURİST REHBERİ MUHASEBECİ ARKEOLOG TERCÜMAN AVUKAT FOTOĞRAFÇI MALİYECİ BİLGİSAYAR PROGRAMCISI SAVCI DİŞ HEKİMİ DESİNATÖR ELEKTRİK MÜHENDİSİ MÜZİSYEN DEKORATÖR YAZAR RESSAM DİYETİSYEN POLİS ANTRENÖR HÂKİM    
8. sınıf rehberlik etkinlikleri 8. SINIF KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI   HAFTA KAZANIMLAR 1–76 Bedensel   ve duygusal değişimlerin ergenlik döneminin doğal bir parçası olduğunu fark   eder. 2–77 Kendini   geliştirmede eleştirinin önemini fark eder. 3–43 Sınavlarda   başarıyı etkileyen etmenler açısından kendini değerlendirir. 4–44 Sınav kaygısının   performansını düşürecek düzeyde olup olmadığını belirler ve gerekiyorsa   yardım alır. 5–190 Geleceğin   meslekleri hakkında bilgi toplar. 6–189 İlgi   duyduğu mesleklerin gerektirdiği eğitim ve kişisel özelliklerini ifade eder. 7–188 Yeteneklerin   meslek seçimindeki rolünü fark eder. 8–40 Vereceği   kararların geleceğine olan etkilerini fark eder. 9–41 Karar   verme sürecinin aşamalarını kararlarında uygular. 10–185 İş   başvurusu için öz geçmiş yazar. 11–191 Mesleki   amaçlara ulaşmada genel ortaöğretim programlarını değerlendirir. 12–192 Mesleki   amaçlara ulaşmada mesleki ve teknik programları değerlendirir. 13–42 Ortaöğretim   kurumlarına giriş sınavı öncesi, fiziksel açıdan sınav başarısını etkileyen   etmenleri açıklar. 14–187 İlköğretim   sonrasında yapılabilecek işleri belirler. 15–186 Ortaöğretim   tercihlerini yaparken Eğitsel ve Mesleki Planlama Dosyası ile okulda   uygulanan test ve test dışı tekniklerin sonuçlarından yararlanır. 15     * Koyu renkli kazanımlara ilişkin etkinlik okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM’dan gelecek rehber öğretmen tarafından gerçekleştirilecektir. 8. SINIF ETKİNLİK ÖRNEKLERİ 8. SINIF – 1.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: DEĞİŞİYORUM Sınıf:   8.Sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini Kabul Kazanım:   Bedensel ve duygusal   değişimlerin ergenlik döneminin doğal bir parçası olduğunu fark eder.   (Kazanım Numarası -76-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form-67, Bebeklik,   ergenlik ve yaşlılık dönemine ait resimler. Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğsınıfa getirdiği bebeklik, ergenlik ve yaşlılık dönemine ait resimleri   öğrencilere sırasıyla gösterir. 2.Öğaşağıdaki yönerge verilir. “Her insan bebeklikten   yaşlılığa kadar değişik gelişim dönemlerinden geçer. Bu gelişim dönemleri; Bebeklik ve çocukluk (0–10 yaşlar   arası), Ergenlik (11–21 yaşlar arası), Genç yetişkinlik (22–35 yaş arası), Orta yaşlılık (36–59 yaş arası), İleri yaşlılık (60 ve üzeri yaşlar)   tır. Bu gelişim dönemlerinin her birinin   farklı özellikleri vardır. Şimdi sizlerden kabaca bebeklik, ergenlik ve   yaşlılık dönemlerini düşünmenizi istiyorum. Bu dönemlerde ne gibi değişimler   meydana gelmektedir?” 3.Öğverdikleri cevaplar tahtaya yazılır. 4.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sizler   bu dönemlerden hangisinden geçtiniz? Şu   anda içinde bulunduğunuz dönem hangisi? 5.Öğöğrencilere “içinde bulunduğunuz   döneme ergenlik dönemi diyoruz. Bu evrenin de tıpkı diğer evreler gibi   kendisine özgü özellikleri vardır. Bu evrede çeşitli bedensel ve ruhsal   değişimler meydana gelmektedir. Şimdi sizlere bir liste okuyacağım. Listede   yer alan değişimleri yaşayıp yaşamadığınızı düşünmenizi istiyorum.” yönergesini   verir. 6.Öğöğrencilere Form–67’yi okur. 7.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sizler   de bunlara benzer değişimler yaşadığınızı gözlemliyor musunuz? Neler? Sizce   bedensel ve duygusal değişimler ergenlik döneminin doğal bir parçası mıdır?   Neden? 8.ve duygusal değişimlerin ergenlik döneminin doğal bir parçası olduğu   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. NOT:Etkinlik   sonlandırılırken öğrencilere; “görüldüğü gibi her gelişim dönemleri birbirinden   farklıdır. Gelişim sürecinde bu dönemlerden geçerken her dönemin kendine özgü   özelliklerini de ediniriz. Ergenlik döneminde de yaşadığımız bedensel ve   ruhsal değişimler gelişimimizin doğal bir parçasıdır. Bu gün yetişkin olanlar   bu dönemlerden geçti. Bu gün bebek olanlar bu dönemlerden geçecek ve bu gün   ergen olan sizler bu dönemden geçiyorsunuz. Bunlar gelişimimizin doğal bir   parçasıdır” denir.   Değerlendirme:                 FORM–67 Ergenlik   dönemindeki bedensel değişiklikler Ergenliğin en önemli   belirtisi kısa zamanda dikkati çekecek bir biçimde birçok yönden büyümektir.   Bu dönemde meydana gelen bedensel değişiklikler: Boyun uzaması Kilo artışı ve yağlanma Baş kemikleri yüz   kemikleri ve burun büyür, çene uzar kalınlaşır Tüm kemik sisteminde   büyüme hızlanır El ve ayaklar ardından   kol ve bacaklar uzamaya başlar, kalçalar, göğüs kemikleri ve omuzlar   genişler. (Birincil cinsiyet   özellikleri) Kıllanma, memelerin büyümesi, sesin değişmesi (İkincil cinsiyet   özellikleri) Erkeklerde penis ve testisler büyür Kızlarda yumurtalıklar,   vajina ve rahmin gelişmesi Ciltte değişiklikler,   yağlanma ve sivilceleşme Terleme Ergenlik   dönemindeki ruhsal değişiklikler Ergenlik döneminde beden   gelişiminin kişilik biçimlenmesi üzerinde önemli etkileri vardır. Özellikle   bu dönemde hormon faaliyetleri gencin davranışlarının yönünü etkilemese de,   davranışlara eşlik eden duyguların derinliğini ve yoğunluğunu kesinlikle   etkiler. Karamsarlık, nedensiz ağlamalar, öfke-sevinç, neşe-hüzün gibi   ikircikli duygular bu dönemin duygusal hareketliliğinin sonucudur. Kendini dış dünyadan   çekme, kalabalık içinde huzursuzlaşma, konuşurken yüzün kızarması ve terleme   bu dönemde görülebilir. Kimse neler hissettiğimi   bilemez anlayamaz duygusu hâkimdir. Duygular inişli ve   çıkışlıdır ve yoğun yaşarlar Yetişkin olma ile çocuk   olma arasında çelişkili duygular yaşayabilirler. Aşırı özgürlük isterler,   bağımlılığı reddederler Yalnız kalmayı tercih ederler   İ. Kay. Gel. Vakfı, (2003).               8. SINIF – 2.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ELEŞTİRİLERE AÇIĞIM Sınıf:   8.Sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini Kabul Kazanım:   Kendini geliştirmede   eleştirinin önemini fark eder. (Kazanım Numarası -77-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–68 Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrencilere Form–68 dağıtılır ve doldurmaları   istenir. 2.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Eleştirel ifadeleri düşünürken   zorlandınız mı? Neden? Çevrenizden size gelen olumlu ve   olumsuz eleştiriler karşısında ne hissediyorsunuz? Nasıl tepkiler   veriyorsunuz? Çevrenizden size gelen eleştirilerin   nasıl ifade edilmesini istersiniz? Neden? Çevrenizden size gelen olumlu ve   olumsuz eleştirilerin size katkısı neler olabilir? Siz çevrenizdeki bireylere   eleştirilerinizi nasıl yöneltiyorsunuz? Onların size tepkileri neler oluyor? Eleştiride bulunurken nelere dikkat   edilmelidir? Kendinizi geliştirmede   eleştirilerden nasıl faydalanıyorsunuz? 3.Kendini geliştirmede eleşönemini vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:       FORM–68 ÇEVREDEKİ BİREYLERE   YÖNELTTİĞİNİZ ELEŞTİRİLER ÇEVREDEKİ   BİREYLERDEN SİZE YÖNELTİLEN ELEŞTİRİLER                                                                     8. SINIF – 3.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: NASIL BAŞARIRIM? Sınıf:   8. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Sınavlarda başarıyı   etkileyen etmenler açısından kendini değerlendirir. (Kazanım Numarası -43-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Bu sınavlar ders yılı   içersinde yapılan sınavlarla ilgilidir. Süreç: 1.Öğbaşarılı ve başarısız oldukları bir sınav anını hatırlamaları istenir. 2.Öğsınavlarda başarılarını etkileyen olumlu ve olumsuz etmenlerin neler olduğu   sorulur. Başarılı oldukları   sınavlardaki etmenler kâğıdın bir bölümüne başarısız oldukları sınavlardaki   etmenler diğer tarafa yazılır. “Burada   sınav başarısından kastedilen şeyin kopya çekerek alınan yüksek puan olmadığı   ifade edilmelidir.” 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sınavlarda   başarısız olduğunuzda neler hissediyorsunuz? Sizce   sınavınızda neden başarısız oldunuz? Sınavlardaki   başarısızlığınızın o anki sonuçları nelerdir? Bu başarısızlıklar geleceğinizi   nasıl etkiler? Sınavlarda   başarılı olduğunuzda neler hissediyorsunuz? Neler yaşıyorsunuz? Sizce   sınavınızda neden başarılı oldunuz? Sınavlardaki   başarınızın o anki sonuçları nelerdir? Bu başarılar geleceğinizi nasıl   etkiler? Sınava   hazırlanırken nelere dikkat edilmelidir? Nasıl hazırlanılmalıdır? 4.Sıbaşarıyı etkileyen etmenlerin neler olduğuna ilişkin öğrencilerin   açıklamalarına öğretmen eklemede bulunur, öğrencilerle birlikte değerlendirme   yapar. 5.etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve cevaplarını   sınıfla paylaşmaları istenir. 6.Sıbaşarıyı etkileyen etmenlerin sınav başarısındaki önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   NOT:4. sınıfın 3.   etkinliğinde sınav başarısını etkileyen etmenlere ilişkin bilgi verilmiştir.   Öğretmen gerekli gördüğü takdirde bu bilgiden faydalanabilir.   Değerlendirme:                                           8. SINIF – 4.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KAYGILIYSAM… Sınıf:   8. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Sınav kaygısının   performansını düşürecek düzeyde olup olmadığını belirler ve gerekiyorsa   yardım alır. (Kazanım Numarası -44-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Sınav   Kaygısı Envanteri-ÖNER, N. (1989) Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Bu   etkinlik özel bilgi ve deneyim gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya   RAM’lardan gelecek uzmanlar tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun   sağlanamadığı ya da kalabalık okullarda rehber öğretmenin yetişemediği   durumlarda bu etkinlikler yerine öğrencilerin gelişim özellikleri ve   ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde bulundurularak sınıf rehber   öğretmeni tarafından farklı etkinlikler yapılabilir ya da diğer etkinliklere   daha geniş yer verilebilir. *Ortaöğretim   giriş sınavına yönelik yoğun sınav kaygısı yaşayan öğrenciler belirlenirse   destek hizmetleri sunulmalıdır. Süreç: 1.Öğ“Sınav Kaygısı Envanteri” dağıtılır ve öğrencilerden doldurmaları istenir. 2.envanterin değerlendirmesi yapılır ve her öğrencinin “sınav kaygısı düzeyi”   tespit edilir. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sınav   kaygısı envanterinin sonuçlarından nasıl faydalanabilirsiniz? Sınav   sürecinde yaşadıklarınızla ilgili olarak bugüne kadar fark etmediğiniz bir   özelliğinizi fark ettiniz mi? Sınav   kaygınızı nelerin etkilediğini fark ettiniz mi? Sınav   kaygı düzeyiniz sınavlarınızı nasıl etkiliyor? Sınav   kaygınızı azaltmak için neler yapabilirsiniz? Sınav   kaygınız yüksekse ve sınav performansınızı olumsuz etkiliyorsa nerden ve   kimden/kimlerden yardım alabilirsiniz? 4.Öğretmen,   öğrencilere sınav kaygısı ve sınav kaygısının performansı nasıl etkilediğhakkında bilgilendirir. 5.etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve cevaplarını   sınıfla paylaşmaları istenir.   Değerlendirme:                                                   8. SINIF – 5.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: GELECEĞİN MESLEKLERİ Sınıf:   8. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki   Gelişim Kazanım:   Geleceğin meslekleri   hakkında bilgi toplar. (Kazanım Numarası -190-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: Öğrencilere   bir hafta öncesinden, gelecekte önemli hale gelebilecek, toplumun ihtiyaç   duyacağı ve tercih edilebilecek mesleklerle ilgili araştırma yapmaları   istenir. (İş ve işçi bulma kurumu, internet, yetişkinlerle yapılan   konuşmalar, dergiler, gazetelerden bilgi edinilebilir.) 1.Öğretmen,   tahtayı 3’e bölerek öğrencilerin belirttiği meslekleri, özelliklerinerelerde çalıştıklarını tahtaya yazar. (Verilen   örnekler öğretmen, doktor gibi geleneksel meslekler de olabilir, duyulmamış   meslek isimleri de olabilir)            Mesleğin adı             Özellikleri             Nerelerde çalışırlar                                                        2.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sizce   tahtada yazan bu meslekler, neden geleceğin meslekleri olabilir? Sıralanan   meslekler arasında daha önce duymadığınız meslekler var mı? Neler? Gelecekte   önem kazanmış bir meslek sahibi olmanız size ne kazandırır? 3.Geleceğmeslekleri hakkında bilgi toplamanın önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır. Değerlendirme:     8. SINIF – 6.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BANA UYGUN MESLEKLER Sınıf:   8. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki   Gelişim Kazanım:   İlgi duyduğu   mesleklerin gerektirdiği eğitim ve kişisel özelliklerini ifade eder. (Kazanım   Numarası -189- ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–69,   Form–70 Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğgruplara ayrılarak, Form-69 (mesleklerin gerektirdiği eğitim ve kişisel   özellikler) dağıtılır. 2.Öğbelirtilen eğitim ve kişisel özelliklerin hangi meslekler için gerekli   olduğunu bulmaları istenir. 3.Form’yer alan diğer mesleklerden ilgi duyduğu 2 tanesini seçip, o mesleklerin   gerektirdiği eğitim ve kişisel özelliklerin neler olabileceğini de yazmaları   istenir. 4.Öğbuldukları meslekler ve mesleklerin gerektirdiği eğitim ve kişisel   özellikleri okunur ve belirtilen mesleği bulup bulamadıklarına bakılır. Öğretmen   Form–70 de belirtilen mesleklerle kişilik özelliklerini karşılaştırabilir. 5.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Bu   meslekler içinde sizin seçmek istediğiniz meslekler var mı? Sizin   seçtiğiniz meslek için nasıl bir eğitim gerekiyor? Sizin   seçtiğiniz meslek için hangi kişilik özellikleri gerekiyor. Sahip   olduğunuz özelliklerin bu mesleklerin gerektirdiği özelliklere uyduğunu   düşünüyor musunuz? 6.İduyduğu mesleklerin gerektirdiği eğitim ve kişisel özellikler vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme: FORM–69 (MESLEKLERİN GEREKTİRDİĞİ EĞİTİM VE KİŞİSEL ÖZELLİKLER) Fen   bilimlerinde başarılı olmak, el ve parmak becerisi, estetik, uzay ilişkiler   yeteneği, iyi ilişkiler kurabilme, hoşgörü, güler yüz, bedence güçlü olma,   üniversite eğitimi, yüksek akademik başarı, MESLEK:…………………………………………………………………… Kimya,   fizik ve matematikte başarılı olmak, bilimsel meraka ilgi duymak, üniversite   eğitimi, yüksek akademik başarı, MESLEK:…………………………………………………………………… Fen   bilimlerinde başarılı olmak, yüksek akademik başarı, anlayış, sabır, hoşgörü,   güler yüz, sorumluluk sahibi olma ve zayıf insanlara yardım edebilme, MESLEK:……………………………………….......................................... Bedence   sağlık olmak gerekir, insanlarla iyi iletişim kurabilme, uyanık, sabırlı,   dürüst, hoşgörülü, soğukkanlı, sorumluluk sahibi, sağlığını kaybetmiş   insanlara yardım etmeyi seven, MESLEK:…………………………………………………………………… Akademik   başarı, kuvvetli bir dikkat ve bellek, el parmak becerisi, bilime, özellikle   biyoloji, fizik, kimya, anatomi ve fiziğe ilgi duyma, sabırlı ve azimli olma,   iyi iletişim kurabilme, hoşgörü, insan sevgisi ve insanlara yardım etme   isteği, MESLEK:…………………………………………………………………… Akademik   başarı, biyoloji, kimya alanlarında başarı, hayvanlarla ilgilenmekten   hoşlanan, sabırlı ve dikkatli, MESLEK:…………………………………………………………………… Sözel   yetenek, sosyal araştırmalara merak, başkalarıyla iletişimden hoşlanma,   girişken, iyi gözlemci, Türkçe-kompozisyon, yabancı dil ve sosyal bilimlerde   başarı, MESLEK:…………………………………………………………………… Türkçe   ve sosyal bilimlerde başarı, ikna gücüne sahip, sağlam bir mantık ve sezgi,   çalışma ve okumayı sevme, sabır, anlayış, MESLEK:…………………………………………………………………… Akademik   başarı, iletişim becerisi, sabır, anlayış, çocukları sevme, öğretmeyi sevme, MESLEK:…………………………………………………………………… Matematik,   fizik ve sosyal bilimlerde (sosyoloji, tarih, sanat tarihi, insan bilimleri   ve kültür) alanlarında başarı, uzay ilişkilerini görebilme (cisimlerin uzayda   alabilecekleri şekilleri gözünde canlandırma), düzgün şekil çizebilme,   yaratıcılık, işbirliği ve uyum içinde çalışma, MESLEK:…………………………………………………………………… Bilimsel   merak, analitik düşünme, geçmiş uygarlıkları incelemeye merak, eski ve yeni   dilleri bilmek, tarih ve sosyal bilimlerde başarı, MESLEK:……………………………………………………………………   Aşağıdaki mesleklerden ilgi   duyduğunuz 2 tanesini seçerek, o mesleğin gerektirdiği eğitim ve kişisel   özelliklerinin neler olabileceğini yazınız. Asker                         Polis               Marangoz                 Kuaför Berber                       Pilot                Şoför              Kaptan Gemi   mühendisi                 Makinist                    Savcı              Hâkim Akademisyen                       Emlakçı                     Fotoğrafçı      Gıda Mühendisi Bilgisayar   Mühendisi         Sekreter                    Tarihçi           Antropolog Sosyolog                   Mütercim-Tercümanlık       Sigortacı                    Zabıta Psikolog                                Turizmci        İnşaat mühendisi 1.            2.                         FORM–70 (Meslekler) Diş   hekimliği Fen bilimlerinde başarılı olmak, El   ve parmak becerisi, Estetik, Uzay ilişkiler yeteneği, iyi ilişkiler   kurabilme, hoşgörü, güler yüz, bedence güçlü olma, üniversite eğitimi, yüksek   akademik başarı, Eczacılık Kimya, fizik ve matematikte başarılı   olmak, bilimsel meraka ilgi duymak, üniversite eğitimi, yüksek akademik   başarı, Fizik   tedavi ve rehabilitasyon Fen bilimlerinde başarılı olmak,   yüksek akademik başarı, anlayış, sabır, hoşgörü, güler yüz, sorumluluk sahibi   olma ve zayıf insanlara yardım edebilme, Hemşirelik   Bedence sağlık olmak gerekir,   insanlarla iyi iletişim kurabilme, uyanık, sabırlı, dürüst, hoşgörülü,   soğukkanlı, sorumluluk sahibi, sağlığını kaybetmiş insanlara yardım etmeyi   seven, Doktor   Akademik başarı, kuvvetli bir dikkat   ve bellek, el parmak becerisi, bilime, özellikle biyoloji, fizik, kimya,   anatomi ve fiziğe ilgi duyma, sabırlı ve azimli olma, iyi iletişim kurabilme,   hoşgörü, insan sevgisi ve insanlara yardım etme isteği, Veteriner Akademik başarı, biyoloji, kimya   alanlarında başarı, hayvanlarla ilgilenmekten hoşlanan, sabırlı ve dikkatli, Gazetecilik Sözel yetenek, sosyal araştırmalara   merak, başkalarıyla iletişimden hoşlanma, girişken, iyi gözlemci,   Türkçe-kompozisyon, yabancı dil ve sosyal bilimlerde başarı, Avukat   Türkçe ve sosyal bilimlerde başarı,   ikna gücüne sahip, sağlam bir mantık ve sezgi, çalışma ve okumayı sevme,   sabır, anlayış, Öğretmenlik Akademik başarı, iletişim becerisi,   sabır, anlayış, çocukları sevme, öğretmeyi sevme,             Mimar             Matematik, fizik ve sosyal   bilimlerde (sosyoloji, tarih, sanat tarihi, insan bilimleri ve kültür)   alanlarında başarı, uzay ilişkilerini görebilme (cisimlerin uzayda alabilecekleri   şekilleri gözünde canlandırma), düzgün şekil çizebilme, yaratıcılık,   işbirliği ve uyum içinde çalışma,             Arkeolog             Bilimsel merak, analitik düşünme,   geçmiş uygarlıkları incelemeye merak, eski ve yeni dilleri bilmek, tarih ve   sosyal bilimlerde başarı, (Kuzgun,1998)                                                           8. SINIF – 7.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: HANGİ MESLEK HANGİ   YETENEK Sınıf:   8. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki   Gelişim Kazanım:   Yeteneklerin meslek   seçimindeki rolünü fark eder. (Kazanım   Numarası 188) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–71,   Form–72 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.ÖğForm–71 okunur ve yetenekler tahtaya yazılır. 2.ÖğForm–72 yi doldurur. 3.Gönüllü   öğrenciler cevaplarını sınıfla paylaşır. 4.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sizde   var olduğunu düşündüğünüz yetenekler nelerdir? Bu   yeteneklerinizle hangi meslekleri seçebilirsiniz? Yeteneklerimize   göre meslek seçmezsek ne olur? Yeteneklerimize   göre meslek seçersek ne olur? 5.meslek seçimindeki rolü vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                 FORM–71 YETENEKLER        Yetenek, “bir şeyi öğrenebilme, belli   bir becerinin veya bilginin öğretiminden yararlanabilme gücü” olarak   tanımlanabilir. İnsan pek çok şeyi öğrenebilme ve yapabilme gücüne değişik   düzeylerde sahip olarak dünyaya gelir. Buna “ gizilgüç” (kapasite) deriz. Bu   gizil güç, yaş ilerledikçe kullanılarak geliştirilir. Böylece insan yaşamının   değişik dönemlerinde giderek daha karmaşık işleri daha iyi yapabilir hale   gelir. Yani çevre ile etkileşimde bulundukça ve çok çeşitli öğrenme   deneyimleri geliştirdikçe insan kapasitesini kullanmakta ve daha sonraki   dönemlerde yeni şeyler öğrenmeye hazır olmaktadır. İşte yetenek bir kimsenin   belli bir yaşa kadar geliştirdiği kısmına bakarak onun daha sonra gireceği   eğitim sürecinden ne ölçüde yararlanabileceği hakkında bir tahminde   bulunmamıza olanak veren davranışlar bütünüdür.        Bir kimsenin yeteneği, o halde, onun   kalıtım yolu ile getirdiği gizilgücü ile o güne kadar edindiği bilgi ve   becerileri kapsamaktadır. Örneğin, henüz okula başlamamış 5 yaşındaki bir   çocuk çarpım tablosunu bellemişse ve dört işlemle bazı aritmetik problemleri   çözebiliyorsa, bu çocuk yaşının üzerinde bir matematik becerisi gösteriyor   demektir. Bu çocuğun matematik ile ilgili konuları daha çabuk ve kolay   öğrenebileceğini söyleyebiliriz. Hele bu çocuk, bu konuda hiçbir özel ilgi ve   destek görmemişse, bu gücün yaratılışı ile ilgili olduğuna yani matematiksel   düşünme kapasitesinin normalin üzerinde olduğuna hükmederiz. Ancak, bu   yargıya varabilmek için çocuğun matematik alanında gösterdiği başarıyı   yaşıtlarının başarısı ile karşılaştırmamız gerekir. Ancak bundan sonra o   kişinin üstün, geri veya “normal” olup olmadığına karar verebiliriz.        Öğrenme gücü “genel yetenek” olarak da bilinir ve bu konuda öğrenme   için gerekli olan gücü ifade eder. Bazı insanlar kolay, basit işleri yapabilirken   bazıları çok soyut veya çok karmaşık işlemi çabuk ve iyi bir şekilde   yapabilmektedir ve “yetenek düzeyi” dediğimiz bu güç yönünden insanlar   arasında farklar olduğu bilinen bir gerçektir. Ancak insanlar yetenek düzeyi   yönünden olduğu kadar yetenek türü bakımından da farklılık gösterirler.   Akademik Yetenek: İlköğretimde, genel lisede ve   üniversitelerde verilen eğitim, kelime, sayı, şekil gibi sembollerle ifade   edilen soyut kavramların öğrenilmesini gerektirir. Böyle bir eğitimde   başarılı olmak için gerekli yetenek türüne “akademik yetenek” denir. Akademik   yetenek, soyut kavramla akıl yürütebilmek, kuramsal eğitim veren okullarda   öğretilen bilgi ve becerileri öğrenebilmek için gerekli bir yetenektir,   “zekâ” kavramı daha çok bu yeteneği ifade etmek için kullanılır.        Akademik yetenek; sözel, sayısal,   şekilsel yetenek olmak üzere 3 bölümden oluşur. Sözel   Yetenek: Bu   yetenek, sözcükleri (kelimeleri) belleme, onları uygun yerlerde kullanma,   sözcüklerle ifade edilen kavramları anlayabilme ve anlatabilme gücünü ifade   eder. Okunan bir parçada ne anlatıldığını anlamak bu yetenekle ilgilidir.   Sözel yeteneğin biri sözel akıcılık, diğeri sözel akıl yürütme olmak üzere   iki alt bölümü vardır. Sözel Akıcılık: Zengin bir sözcük dağarcığına sahip   olma, duygu ve düşünceleri çok değişik cümlelerle, akılcı bir üslupla   açıklayabilme gücünü ifade eden bu yeteneği, çocukların yazdıkları   mektuplarda, kompozisyonlarda görmek mümkündür. Yazarlar, hatipler, sunucular   akıcı bir biçimde konuşabilme ve yazabilme yetenekleri çok gelişmiş   kimselerdir. Akıcı bir şekilde konuşabilme yeteneği yazma yeteneği ile   beraber görünebildiği gibi birinin diğerinden daha fazla gelişmiş olduğu   durumlar da vardır. Sözel Akıl Yürütme: Bu yetenek sözcüklerle ifade edilen   kavramları öğrenebilme, yazılı metni veya konuşmayı anlayabilme, düşünceleri   açık bir biçimde ifade edebilme gücünü ifade eder. Sözel yetenek aslında   sözcüklerle ifade edilen kavramlar arasında benzerlikleri ve farklılıkları   çözebilme gücüdür. Sosyal bilimlerle ilgili alanlarda çalışabilmek için bu   yeteneğe daha çok ihtiyaç vardır. Sayısal   Yetenek: Bu yetenek   bilindiği gibi sayılar arasındaki ilişkiyi görebilme, sayılarla verilen   problemleri çözebilme gücüdür. Bu yeteneğin de iki alt bölümü vardır. Hesaplama: Dört işlemle akıldan problem   çözebilme, bir işlemdeki hatayı görebilme gücü olarak tanımlanabilen   hesaplama yeteneği ticarette, muhasebecilikte gerekli olabilecek bir   yetenektir. Sayısal Düşünme Yeteneği: Bu yetenek bir tür teorik ve   sembolik düşünme gücü olup karmaşık ilişkileri görebilme, cebir problemlerini   çözebilme gücü olarak tanımlanabilir. Sayısal yetenek matematik, istatistik   gibi disiplinlerde, fizik, kimya gibi temel bilimlerde ve teknik alanlarda   başarı için gerekli bir yetenektir.        Sözel ve sayısal düşünme yetenekleri   arasında yüksek bir ilişki olup, her ikisi de kuramsal konularda düşünme   gücünü temsil ederler. Şekilsel   Düşünme Yeteneği: Bu   yetenek, geometrik şekiller arasında ki ilişkiyi görebilme gücü olarak   tanımlanır. Bunun da iki alt bölümü vardır. Şekil İlişkilerini Görebilme: Resimleri, geometrik şekilleri   ayrıntıları ile algılama, şekiller arasındaki biçimi, büyüklük vb. yönlerden   benzerlik ve farkları görebilme gücünü ifade eden bu yetenek teknik ve sanayi   alanlarında başarı için gereklidir. Uzay İlişkilerini Görebilme: Bir   cismin uzayda veya bir şeklin kâğıt üzerinde döndürüldüğü, kaydırıldığı zaman   alacağı biçimi göz önünde canlandırma, bir şekli üç boyutlu görebilme, bir   plana veya krokiye bakarak binayı canlandırabilme gücünü gösteren bu yetenek   mimarlıkta, makine ve inşaat mühendisliğinde, teknik ve sanayi dallarında   gereklidir.          Akademik yeteneğin öğelerini   oluşturan bu yeteneklerden başka meslek seçiminde şu yeteneklerin de göz   önüne alınmasında yarar vardır. Renk Algısı: Renkleri tanıma, aralarındaki küçük   farkları görebilme, uyumlu renk bileşikleri yapabilme yeteneği başta sanat   dalları olmak üzere tıp, biyoloji, ziraat vb. alanlardaki çalışmalarda   pilotluk, şoförlük gibi mesleklerde gerekli bir yetenektir. Bellek:   İsimleri, numaraları,   verilen bir yönergeyi çabucak belleme ve uzun zaman bellekte tutabilme gücü   olan bellek tıp, hukuk, tarih gibi alanlarda, sekreterlik gibi işlerde   gereklidir. Dikkat:   Çevredeki olayları,   eşyaları, ayrıntıları ile algılama, kısa sürede çok şey görebilme; bir   yazıdaki hataları hemen görebilme gücü olarak tanımlanan dikkat her çalışma   alanında gerekli bir yetenek ise de sekreterlik, veznedarlık gibi işler   özellikle dikkate dayalıdır.        Dikkati bu noktada uzun süre   yoğunlaştırabilmek de özel bir dikkat türüdür ve astronomi, meteoroloji gibi   alanlarda çalışmalar için çok gereklidir.   Mekanik   Yetenek: Bu yetenek   bir alet veya makinenin işleyişini anlayabilme, alet ve makineleri şemasına   bakarak kurabilme, işletebilme ve onarabilme gücü olup bütün teknik   mesleklerde başarı için gereklidir. Parmak   Becerisi: Parmakları   hızlı bir biçimde kullanarak küçük şeyler üzerinde çalışabilme, ince işler   yapabilme gücü teknik işlerde, el sanatlarında operatörlükte gerekli bir   yetenektir. Göz-el   İşbirliği: Gözü ve   eli birbiriyle uyum halinde ve hızlı bir biçimde kullanabilme örneğin küçük   bir delikten bir teli geçirebilme gücü olarak tanımlanan göz-el işbirliği her   tür mekanik ve teknik işlerde, el sanatlarında gerekli bir yetenektir.        Bu yeteneklerden başka hepimizin özel   yetenekler olarak bildiği sanat yeteneklerinden de söz edebiliriz. Müzik   Yeteneği: Sesleri   ince frekansları ile algılayabilme, melodileri çabuk öğrenebilme, bir müzik   aleti çalabilme, besteler yapabilme gücü Güzel   Sanatlar Yeteneği: Resim,   karikatür, heykel, el işleri gibi sanat ürünlerini üretebilme gücü Tiyatro   Yeteneği: Bir olayı   sahnede canlandırma, olaydaki kişileri canlandırma gücü Bedensel   Yetenekler: Kas   koordinasyonuna sahip olma, çeşitli spor dallarında dans, bale gibi etkinliklerde   başarılı olma gücü (Kuzgun, 1997).                             FORM–72 Diş   hekimliği Gereken   Yetenekler: Eczacılık Gereken   Yetenekler: Fizik   tedavi ve rehabilitasyon Gereken   Yetenekler: Hemşirelik   Gereken   Yetenekler: Doktor   Gereken   Yetenekler: Veteriner Gereken   Yetenekler: Gazetecilik Gereken   Yetenekler: Avukat   Gereken   Yetenekler: Öğretmenlik Gereken   Yetenekler: Akademisyen Gereken   Yetenekler: Mimar   Gereken   Yetenekler: Polislik Gereken   Yetenekler: Askerlik Gereken   Yetenekler: Berber Gereken   Yetenekler: Esnaf Gereken   Yetenekler Emlakçi Gereken   Yetenekler:  Marangoz Gereken   Yetenekler: Pilot Gereken   Yetenekler:           8. SINIF – 8.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KARARLARIMIN GÜCÜ Sınıf:   8. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Vereceği kararların   geleceğine olan etkilerini fark eder. (Kazanım Numarası 40) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğöğrencilere geçmişte aldıkları bir kararı ve bu kararın etkilerini kâğıda   yazmalarını ister. 2.Gönüllü   öğrenciler yazdıklarını sınıfla paylaşır. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Geleceğe   dönük aldığınız kararlar var mı? Aldığınız   bu kararların sonuçları hayatınızı nasıl etkiler? Karar   vermek neden önemlidir? 4.Vereceğkararların geleceğe olan etkilerini fark etmenin önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   Değerlendirme:                   8. SINIF – 9.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KARAR VERME AŞAMALARI Sınıf:   8. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Karar verme sürecinin   aşamalarını kararlarında uygular. (Kazanım   Numarası 41) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–73 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: Öğretmen, öğrencilere   1 hafta boyunca verdikleri kararları ve bu kararları neye göre aldıklarını   not etmelerini ister. 1.ÖğForm–73 de yer alan bilgileri öğrencilere okur ve açıklar. 2.Öğaldıkları kararları, Form–73 deki bilgilere göre yeniden değerlendirir. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Karar   verirken nelere dikkat etmeliyiz? Neden? Kararlarımız   hayatımızı nasıl etkiler? Kararsızlık   bizi nasıl etkiler? Zaman   zaman karar vermede zorluk yaşıyor musunuz? Neden? Karar   vermede zorluk yaşıyorsanız neler yapıyorsunuz? Neler yapabilirsiniz? Karar verme sürecinin aşamalarını   kararlarınızda uygulamak size ne kazandırır? 4.verme sürecinin aşamalarını kararlarında uygulamanın önemi vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:     FORM-73 KARAR   VERME SÜRECİ Karar verme süreci aşağıdaki gibi özetlenebilir   (Erkan, 2002). 1.vermede birinci adım, verilecek kararın ne olduğunu açıkça tanımlamaktır. VERİLECEK KARARI   TANIMLAYIN 2.bir amaca ulaşmak için verilir. Amaçlar ayrıntılı bir şekilde   belirlenmelidir. KARARDAN BEKLEDİĞİNİZ   SONUCU BELİRLEYİN 3.Sağlıklı   karar verebilmek için en önemli koşullardan birisi, verilecek kararlamümkün olduğunca çok bilgi toplamaktır.   Bu bilgiler kitaplardan, çeşitli kişilerle yapılacak görüşmelerden,   gözlemlerden ya da başka yollardan edinilebilir. BİLGİ TOPLAYIN 4.bilgilerden yola çıkılarak seçeneklerin yani kararların neler olabileceği   üzerinde düşünülerek tüm seçenekler belirlenmelidir. Her bir seçeneğin   üzerinde tekrar düşünerek kararın olumlu   ve olumsuz sonuçları değerlendirilmelidir. SEÇENEKLERİ VE BU   SEÇENEKLERİN HER BİRİNİN AVANTAJ VE DEZAVANTAJLARINI BELİRLEYİN 5.bilgilerden yola çıkarak karar   verilmelidir. KARAR VERİN Günlük yaşamda bazen başkalarının   etkisinde kalınarak kimi zaman yanlış kararlar verilebilir. Ancak böyle   durumlarda seçme hakkımızı kullanarak dış baskıdan kurtulmak mümkündür. Grup   baskısından kurtulmak için Bu   kişi neden bu kadar ısrar ediyor? Onun   istekleri ile benim isteklerim ne kadar uyuşuyor? Söyledikleri   ne kadar doğru? Sorularına yanıt aranmalıdır (Davaslıgil, Çakıcı ve Ögel,   1998). Verdiğimiz kararların sorumlulukları   bize ait olacağı için etki altında kalmadan karar vermeyi öğrenmemiz gerekir.   Karar verirken inançlarımız, değer yargılarımız, temel gereksinimlerimiz,   akıllı kararlar verebilmemiz için bilgilerin toplanmasında eleştirel düşünme   ve risk alma etkili olacaktır (Davaslıgil, Çakıcı ve Ögel, 1998). Sonuç olarak:    Karar        vermeyi gerektiren durumlarda en az iki seçenek vardır.    Seçenekler        hakkında yeterli bilgiye ihtiyacımız vardır.    Her        bir seçeneğin olumlu ve olumsuz yönleri iyice düşünülmelidir.    Seçimlerin        taşıdığı riskler ve olası sonuçlar iyi değerlendirilmelidir.    Karar        veremeden önce başkalarının fikri alınabilir, seçenekler onlarla        tartışılabilir. Bu belki bizim düşünemediğimiz/ göremediğimiz yönleri        görmemize yardımcı olabilir.    Ancak        bize ilişkin her kararda sorumluluk bizimdir, bu nedenle son karar bize        ait olmalıdır.    Daha        iyi kararlar verebilmek için bu uygulamayı sık sık yapmalıyız (Yeşilyaprak,        2000).                                         8. SINIF – 10.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ÖZGEÇMİŞİM Sınıf:   8. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki   Gelişim Kazanım:   İş başvurusu için   özgeçmiş yazar. (Kazanım Numarası 185 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–74 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi başlatılır. Özgeçmiş   nedir? İş   için hazırlanan bir özgeçmişe hangi bilgiler yazılır? Başvurulan   işe göre bu bilgiler değişir mi? Özgeçmiş   hazırlamak neden gereklidir? 2.ÖğForm–74 (iş başvurusu için öz geçmiş formu) dağıtılır ve doldurmaları   istenir. 3.Gönüllü   öğrenciler öz geçmiş formuna yazdıklarını sınıfla paylaşır. 4.İş   başvurusu için özgeçmiş yazmanın önemi ve gerekliliği vurgulanaraksonlandırılır.   Değerlendirme:                   FORM–74 ÖZGEÇMİŞ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER T.C. Kimlik Nu: İsim:               Telefon: E-mail Adresi:                      Doğum Tarihi:        Doğum yeri:            Adres:                                EĞİTİM               İŞ   DENEYİMİ             ALINAN   EĞİTİMLER   BURS   VE ÖDÜLLER   BİLDİĞİ   YABANCI DİLLER   BİLGİSAYAR   ÜYELİKLER   GÖNÜLLÜ   ÇALIŞMALAR   HOBİLER   REFERANSLAR         8. SINIF – 11.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: GENEL   ORTAÖĞRETİM PROGRAMLARI Sınıf:   8. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki   Gelişim Kazanım:   Mesleki amaçlara   ulaşmada genel ortaöğretim programlarını değerlendirir. (Kazanım Numarası 191   ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–75 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Öğrencinin ilgileri,   yetenekleri ve hedefleri doğrultusunda değerlendirmeler yapması   beklenmektedir. Süreç: 1.Form–öğrencilere okunur ve genel ortaöğretim programları 2.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. İlerde   seçmeyi düşündüğünüz meslek için hangi orta öğretim programını tercih   edebilirsiniz? Neden? Mesleki   amaçlara ulaşmada ortaöğretimde seçeceğiniz alanın önemi var mıdır? Neden? Ortaöğretimde   hangi bölümü seçerseniz, üniversitede hangi bölüme gidebilirsiniz? Genel   ortaöğretim programları, ilgi, yetenek ve hedeflerinize uygun mudur? 3.amaçlara ulaşmada genel ortaöğretim programlarını değerlendirmenin önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:             FORM–75   GENEL   ORTAÖĞRETİM              Genel ortaöğretim, ilköğretim   üzerine en az 4 yıl öğrenim süreli 15–18 yaş grubu çocukların eğitimini   kapsamaktadır. Genel ortaöğretimin amacı; öğrencileri ortaöğretim seviyesinde   asgari genel kültüre sahip, toplumun sorunlarını tanıyan, ülkenin ekonomik,   sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunan insanlar olarak yetiştirmek   ve yükseköğrenime hazırlamaktadır.              Genel ortaöğretim; genel   liseler, Anadolu liseleri, Anadolu öğretmen liseleri, Anadolu güzel sanatlar   liseleri, fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, spor liseleri ve çok   programlı liselerden oluşmaktadır.                Genel ortaöğretim kurumlarını   meydana getiren liselerin öğrenim süresi 4 yıldır. Ancak, bazı liselerin   önünde hazırlık sınıfı bulunmaktadır. Bu okullara kayıt olan öğrenciler   hazırlık sınıfını başarıyla tamamladıktan sonra, normal lise programlarını   almaya başlar. Hazırlık sınıfının amacı, öğrenciye bir yabancı dilin 4 temel   becerisini kazandırmaktır. Ağırlıklı olarak okutulan yabancı dil   İngilizcedir. Almanca, Fransızca, Japonca, İspanyolca, İtalyanca, Rusça ve Çince   dilleri de okutulmaktadır. Aşırı talep nedeni ile Anadolu, fen ve sosyal   bilimler liseleri sıralama sınavı veya yetenek sınavı ile öğrenci almaktadır.                Genel ortaöğretim okullarında alan   uygulaması yapılmaktadır. Bu okullarda Türkçe- Matematik, Fen Bilimleri,   Sosyal Bilimler ve Yabancı Dil alanları vardır. Öğrenci bir alandan mezun   olmaktadır. Genel ortaöğretim okullarında haftalık ders saati sayısı 30–37   arasında değişmektedir. İkinci sınıfa geçen öğrenci yukarıda adı geçen   alanlardan birini seçmektedir MEB, b.(2006).                       8. SINIF – 12.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: TEKNİK PROGRAMLAR Sınıf:   8. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki   Gelişim Kazanım:   Mesleki amaçlara   ulaşmada mesleki ve teknik programları değerlendirir. (Kazanım Numarası 192) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–76 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Öğrencinin ilgileri,   yetenekleri ve hedefleri doğrultusunda değerlendirmeler yapması   beklenmektedir. Süreç: Öğrenciler   bir hafta öncesinden gruplara ayrılır ve her grubun bir orta öğretim teknik   programı hakkında araştırma yapması istenir. (İmkânı olan okullarda gruplar,   belirlenen okula araştırma gezisi yapabilirler.) Öğrencilerden   ortaöğretim teknik programlarının özelliklerini büyük bir kartonun yarısına   yazmaları diğer yarısını ise boş bırakarak getirmeleri istenir. 1.grubun hazırladığı kartonlar sırayla tahtaya asılır. 2.teknik programın hangi mesleklere uygun olduğunu bulmaları istenerek, bulunan   meslekler uygun programın karşısındaki boş kısımlara eklenir. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. İlerde   seçmeyi düşündüğünüz mesleğin, orta öğretim teknik programlarları ile bir bağlantısı   var mı? Nedir? Mesleki   ve teknik programlar, ilgi, yetenek ve hedeflerinize uygun mudur? 4.amaçlara ulaşmada teknik programları değerlendirmenin önemi vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır. Form-   76 öğretmene bilgi amacıyla verilmiştir. Değerlendirme: FORM–76 (MESLEKİ VE TEKNİK ORTAÖĞRETİM)          Mesleki ve teknik ortaöğretim;   öğrencileri yüksek öğretime veya hem mesleğe hem yüksek öğretime veya iş ve   meslek alanlarına hazırlayan öğretim kurumlarıdır.          Mesleki ve teknik ortaöğretim meslek   liseleri, teknik liseler, Anadolu meslek liseleri, Anadolu teknik liseleri,   sağlık, tarım, adalet, meteoroloji, tapu kadastro meslek liselerinden   oluşmaktadır.          Mesleki ve teknik ortaöğretim okul/   kurumlarında okutulan dersler, “ortak dersler” ve “alan/dal dersleri” olmak   üzere 2 ana grupta toplanabilir. Bunların dışında seçmeli dersler de   okutulmaktadır.          Ortak genel kültür dersleri genel   liselerle aynıdır. Mesleki ve teknik ortaöğretim okul/kurumlarında ortak   genel kültür derslerinin büyük bölümü 9. sınıfta tamamlanmakta, diğer   sınıflarda alan/dal dersleri ağırlık kazanmaktadır.          Alan dersleri, öğrencilere mesleki   yeterlilikleri kazandırmayı amaçlayan derslerdir. Teknik liselerde ve Anadolu   teknik liselerinde okutulan genel bilgi ve fen bilimleri derslerinin haftalık   ders saatleriyle öğretim programları genel lise fen bilimleri alanı   derslerinin aynısıdır.          Mesleki ve teknik ortaöğretim   okul/kurumlarında haftalık ders saati; meslek liselerinde 35, Anadolu meslek   liselerinde 40, teknik lise ve Anadolu teknik liselerinde 45’tir.          3308 sayılı mesleki eğitim kanunu   ile Anadolu meslek ve meslek liseleri öğrencilerinin beceri eğitimlerini iş   yerlerinde yapmalarına fırsat tanınmış ve bunun için gerekli alt yapı   hazırlanmıştır. Bu okulların son sınıfında okuyan öğrenciler, haftanın 2 günü   okulda teorik eğitim, 3 günü işletmede beceri eğitimi almaktadır. İşletmede   verilen beceri eğitiminin süresi haftada 24 saattir. Bu öğrenciler, Bakanlık   bütçesinden karşılanan ödenekle hastalık, iş kazaları ve meslek   hastalıklarına karşı sigortalanmakta, işletmelerce kendilerine asgari ücretin   %30’undan az olmamak üzere ücret ödenmektedir.          Nüfusu az ve dağınık olan yerlerde   ortaöğretimin genel, mesleki ve teknik öğretim programlarını bir yönetim   altında uygulayan çok programlı liseler açılarak küçük yerleşim   birimlerindeki okulların bina ve tesislerinde, eğitim araçlarından, öğretmen   ve diğer personelinden yararlanılmaktadır MEB, c.(2006).         8. SINIF – 13.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BAŞARIMI ETKİLEYEN   ETMENLER Sınıf:   8. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Ortaöğretim   kurumlarına giriş sınavı öncesi, fiziksel açıdan sınav başarısını etkileyen   etmenleri açıklar. (Kazanım Numarası 42 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–77 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrencilere, ortaöğretim kurumlarıgiriş sınavı öncesi, fiziksel açıdan sınav başarısını etkileyen etmenlerin   neler olduğu sorulur ve cevaplar tahtaya yazılır. Form–77 öğretmene   bilgi amaçlı verilmiştir. 2.Aşağıdakilere benzer sorularlaetkileşimi devam eder. Sizin sınav başarınızda hangi   etmenler ön planda? Neden? Başarınızı etkileyen olumsuz   etmenleri, olumluya nasıl dönüştürebilirsiniz? 3.Ortaöğkurumlarına giriş sınavı öncesi, fiziksel açıdan sınav başarısını etkileyen   etmenler vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:               FORM–77 ORTAÖĞRETİM   KURUMLARINA GİRİŞ SINAVI ÖNCESİ, FİZİKSEL AÇIDAN SINAV BAŞARISINI ETKİLEYEN   ETMENLER    Yoğun        huzursuzluk hali,    Kalp        atışının artması, nefes alıp vermede sorun yaşamak,    Panik        duygusunu hissetmek,    Telaşlı        olmak,    Kuruntu        yapmak,    Hayale        kapılmak,    Uyanık        kalmak için fazla miktarda çay, kahve ve özellikle ilaç kullanmak,    Uykusuzluk    Bedensel        yorgunluk    Dengeli        beslenme, diyet yapmamak,    Sınav        sabahında güzel bir kahvaltı yapmak    Vücudu        dinlendirebilecek yürüyüş veya hafif fizik egzersizleri yapmak,    Diğer.                         8. SINIF – 14.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: YAPABİLECEĞİM İŞLER Sınıf:   8. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki   Gelişim Kazanım:   İlköğretim sonrasında   yapılabilecek işleri belirler. (Kazanım Numarası 187) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–78 Hazırlayanlar:   Serdar   ERKAN Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1. Öğretmen, öğrencilere ilköğretim   sonrasında yapılabilecek işlerin neler olabileceğini sorar ve verilen   cevaplar tahtaya yazılır. Form–78 öğretmene   bilgi amacıyla verilmiştir. 2. Tahtaya yazılan işlerin içeriği (   maddi getirisi, çalışma koşulları vb.) öğrenciler tarafından açıklanır. 3.   Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. İlköğretim sonrası okulu bırakıp, bu   işlerde çalışmayı düşünüyor musunuz? Neden? Bu işleri seçmeniz geleceğinizi   nasıl etkiler? Neden? İlköğretim sonrasında yapılabilecek   işler için belli bir eğitim alınmasına gerek var mıdır? Neden? Nereden? 4.   İlköğretim sonrasında yapılabilecek işler için Çıraklık ve Yaygın Eğitim   Merkezlerine devam etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:       FORM–78 ÇIRAKLIK   VE YAYGIN EĞİTİM MERKEZLERİNDEKİ MESLEK ALANLARI VE BUNLARA İLİŞKİN MESLEK   DALLARI Ağaç İşleri: Ağaç oymacılığı, ahşap yat ve   tekne yapımı, doğramacılık, mobilyacılık, mobilya iskeletçiliği, üst yüzey   işlemleri. Ahşap Karoserciliği: Ahşap karoserciliği Anahtarcılık ve   Çilingirlik:   Anahtarcılık ve Çilingirlik Ayakkabı ve Saraciye   Teknolojisi: Ayakkabı   imalatçılığı, çanta saraciye, sayacılık Avize İmalatçılığı: Avize İmalatçılığı Berberlik: Erkek berberliği, kuaförlük Cam Teknolojisi: Cam ürün işletmeciliği ve cam ürün   üretimi Çiçekçilik: Çiçekçilik Cilt Bakımı ve   Güzellik: Cilt   Bakımı ve Güzellik Dericilik: Deri İşlemeciliği Döküm Teknolojisi: Dökümcülük Döşemecilik: Mobilya Döşemeciliği ve Oto   Döşemeciliği El Dokuma: Kirkitli Dokuma Elektrik-Elektronik   Teknolojisi: Bilgisayar   Teknik Servisçiliği, Bobinajcılık, Büro Makineleri Teknik Servisçiliği,   Elektrik Tesisat, Pano Montör., Elektromekanik Taşıyıcılar Bakımı,   Endüstriyel Bakım ve Onarım, Görüntü ve Ses Sistemleri, Güvenlik Sistemleri,   Haberleşme Sistemleri, Otomasyon Sistemleri, Yüksek Gerilim Sistemleri. Fotoğrafçılık: Fotoğrafçılık Gaz ve Tesisat   Teknolojisi: Isıtma   ve Doğalgaz İç Tesisatçılığı, Isıtma ve Gaz Yakıcı Cihazlar Servisçiliği,   Isıtma ve Sıhhi Tesisatçılık, Kalorifercilik. Gemi Yapımı: Gemi İnşa Giyim Üretimi   Teknolojisi: Çocuk   Giyim Modelistliği, Deri Giyim, Erkek Giyim Modelistliği, Erkek Terziliği, İç   Giyim Modelistliği, Kadın Giyim Modelistliği, Kadın Terziliği, Kesimcilik,   Model Makinecilik. İnşaat Teknolojisi: Ahşap Doğrama ve Kaplamacılığı,   Betonarme Demirciliği, Betonarme Kalıpçılığı ve Çatıcılık, Boyacılık ve Yüzey   Hazırlamak, Döşeme ve Duvar Kaplamacılığı, Duvarcılık, Harita ve Kadastro,   PVC Doğrama İmalat ve Montajcılığı, Restorasyon, Sıvacılık, Yapı Teknik   Ressamlığı(Mimari), Yapı Teknik Ressamlığı(Statik). Kâğıt Teknolojisi: Kâğıt üretimi Konaklama Hizmetleri: Kat elemanlığı, Ön Büro Elemanlığı Kuru Temizlemecilik: Kuru Temizlemecilik Kuyumculuk   Teknolojisi:   Kuyumculuk (Altın Gümüş İşl.), Vitrin Kuyumculuğu Makine Teknolojisi: Endüstriyel Kalıpçılık, Endüstriyel   Modelleme, Frezecilik, Makine   Ressamlığı, Taşlama ve Alet Bilemeciliği, Tesviyecilik, Tornacılık. Matbaa Teknolojisi: Baskı, Baskı Öncesi, Baskı Sonrası. Mermercilik ve Süsleme   Taşçılığı: Mermercilik   ve Süsleme Taşçılığı Metal İşleri: Çelik Yapılandırmacılığı, Isı   İşlemciliği, Kaynakçılık, Metal Doğramacılığı, Metal Levha İşlemeciliği   (Bakırcılık), Saç İşleri, Tarım (Ziraat) Mak. Bak. Onar. Motorlu Araçlar   Teknolojisi: Dizel   Mot. Yakıt Pomp. Ve Enj. Ayar. , İş Makineleri Bakım Onarımcılığı, Motorlu   araçlar LPG Sis. Bak. On. , Ön Düzen Ayarcılığı ve Lastikçilik, Otomotiv   Boyacılığı, Otomotiv elektrikçiliği, Otomotiv elektro- Mekanikerliği,   Otomotiv Gövdeciliği, Otomotiv Mekanikerliği, Plastikçilik: Plastik İşlemeciliği, Reklâm Tabelacılığı: (Reklâm Tabelacılığı) Saatçilik: Saat Tamirciliği Satış Elemanlığı: Ayakkabı, Deri ve Yan Ürünlerin   Satış Elemanlığı, Elektrik- Elektronik Malzemeler Satış Elemanlığı Giyim ve   Giyim Aksesuarları Satış Elemanlığı, İnşaat Malzemeleri Satış Elemanlığı,   Kantin İşletmeciliği, Kırtasiye ve Kitap Satış Elemanlığı, Meyve ve Sebze Satış   Elemanlığı, Mobilya Satış Elemanlığı, Oto Yedek Parça Satış Elemanlığı,   Saat-Elektrikli Alet. Ve Elektronik Araç. Satış El. , Sanayi Makineleri Satış   Elemanlığı, Şarküteri Bakkal ve Gıda Pazarları Satış Elemanlığı, Su ve Deniz   Ürünleri Satış Elemanlığı, Tarım Ürünleri Satış Elemanları, Tıbbi Araç ve   Malzemeleri Satış Elemanlığı Seramik: Çini Dekorlama, Model ve Kalıp   Hazırlama, Seramik Dekorlama, Seramik Şekillendirme. Soğutma ve   İklimlendirme: Soğutma   ve İklimlendirme Tekstil: Dokumacılık, İplikçilik, Örmecilik,   Tekstil Terbiye Yiyecek İçecek   Hizmetleri: aşçılık,   Barmenlik, Et ve Et ürünleri İşlemeciliği, Fırıncılık, Pastacılık- Tatlıcılık   ve Şekerlemecilik, Servis Elemanlığı, Süt ve Süt Ürünleri İşlemeciliği (http://cygm.meb.gov.tr/ciraklikegitimi/cdicerigi/ustalik.htm ).   8. SINIF – 15.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: TERCİHİMİ YAPARKEN Sınıf:   8. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki   Gelişim Kazanım:   Ortaöğretim   tercihlerini yaparken “Eğitsel ve   Mesleki Planlama Dosyası” ile okulda uygulanan test ve test dışı   tekniklerin sonuçlarından yararlanır. (Kazanım Numarası 186) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: Öğrencilerden   1 hafta öncesinden, Eğitsel ve Mesleki Planlama dosyası ile okulda uygulanan test ve test dışı tekniklerin sonuçlarından   yararlanarak ilgileri, yetenekleri, hobileri, akademik başarıları, vb. konularda kendileri ile ilgili neler   öğrendiklerini listeleyerek sınıfa getirmeleri istenir. 1.Öğöğrencilerin gidebileceği ortaöğretim kurumlarını tahtaya listeler. 2.Gönüllü   öğrenciler listelerindeki kendileri ile ilgili bilgileri sınıfpaylaşırlar. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Hangi   ortaöğretim kurumuna gitmeyi düşünüyorsunuz? Neden? Hangi   ilgi, yetenek, hobi, akademik başarı, vb bilgileriniz sizi bu ortaöğretim   kurumunu seçmeye yönlendirdi? Sizin   gitmeyi düşündüğünüz ortaöğretim kurumu ile ilgi, yetenek, hobi, akademik   başarı, vb. bilgilerinizi göz önünde bulundurarak gidebileceğinizi   düşündüğünüz ortaöğretim kurumu arasında bir fark var mı? Varsa   Eğitsel ve Mesleki Planlama dosyası ile okulda uygulanan test ve test dışı   tekniklerin sonuçlarından yararlanmanızın kararınızda ki bu değişime etkisi   oldu mu? Eğitsel   ve Mesleki Planlama dosyası ile okulda uygulanan test ve test dışı   tekniklerin sonuçlarından yararlanarak tahtada listelenen ortaöğretim   kurumlarından hangisine gitmeniz uygun olur? Neden? 4.Öğrencilere, Ortaöğtercihlerini yaparken okul rehber öğretmeninden yardım alabilecekleri   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:          
Rehberliğin amacı nedir?   REHBERLİĞİN AMACI “Rehberliğin amacını; bireyin, kendini gerçekleştirmesine yardım etmektir” şeklinde tanımlayabiliriz. Bundan yola çıkarak rehberliğin amacı ile ilgili şu maddeler sıralanabilir : 1.Kendini tanıması, 2.Çevrede kendisine açık olan fırsatları öğrenmesi, 3.Gizil güçlerini geliştirmesi, 4.Çevresine uyum sağlaması. Belirtilen bu amaçların ilk ikisi, bireyin çevresi ve kendisi hakkında doğru ve ayrıntılı bilgi edinmesi gereğini vurgulamaktadır. Kendini tanıması ile, beden ve zihin yetenekleri, hoşlandığı ve hoşlanmadığın faaliyetleri, psikolojik ihtiyaçlarını, hayattan neler beklediğini, tutum ve değerlerini tanıması kastedilmektedir. Kişinin kendini tanımasına yardımcı olmak rehberliğin birinci işlevidir. Bireye toplumda açık gelişme olanakları ve uyması gereken kurallar hakkında bilgi verme rehberliğin diğer işlevidir. Bilgi Verme : Öğrenciyi; yetenek ve ilgilerine uygun okullar, programlar ve meslekler hakkında aydınlatma, ona görgü ve disiplin kuralları hakkında bilgi verme gibi faaliyetleri kapsar. Yardım : Yardım kavramı ile kastedilen; tavsiye vermek, akıl öğretmek, bireyi doğru olduğu var sayılan bir hareket tarzını benimsemeye ve uygulamaya zorlamak olmayıp, ona çeşitli seçenekleri tanıtmak ve en uygun olanı seçmesi için gerekli değerlendirmeyi yapabilecek hale gelmesine çalışmaktır. Yol Gösterme : Yol gösterme değil, yollar göstermedir. Çeşitli yolların avantajlı ve dezavantajlı yönleri tartışıp kendisine uygun olanı seçebilmede bireye yardımcı olmaktır. Bu açıklamalardan yola çıkarak rehberliğin amacı olarak belirtilen “ Kendini gerçekleştirme” nin tanımını yapabiliriz. Kendini Gerçekleştirme : Bireyin, kendini anlaması, problemlerini çözebilmesi, kendine uygun seçimler yaparak gerçekçi kararlar alabilmesi, kendi kapasitelerini en uygun bir düzeyde geliştirebilmesi, çevresine dengeli ve sağlıklı bir uyum yapabilmesi, v.b. psikolojik danışma ve rehberlik yardımının esasını oluşturan ve bireyin kendini gerçekleştirme düzeyini geliştiren belirgin sonuçlarındandır. Kendini Gerçekleştirmekte Olan Bireyin Özellikleri : Kendini gerçekleştirmekte olan birey daha yeterli bir kişiliğe sahiptir; daha verimlidir. Kim olduğunu gerçekçi bir gözle algıladığı gibi kim olabileceği hakkında da ha tutarlı bir görüşe sahiptir. Kendini gerçekleştirmekte olan birey hem kendisi hem de başkaları hakkında iyi düşüncelere sahiptir; insan değerlerine saygı duyar, onları benimser ve geliştirir. Kendini gerçekleştirmekte olan birey zamanının iyi kullanır; geçmişten çok geleceğe dönüktür; yaratıcıdır. Kendine saygı duyar ve kendini olduğu gibi kabul eder; duygularını açığa vurmaktan kaçınmaz. Kendini gerçekleştirmekte olan birey değişmeye ve yeni yaşantılara açıktır. Kendini değişmekte olan bu gerçek dünyanın yine değişmekte olan bir parçası gibi görür. Kendini gerçekleştirme, birey için, kuşkusuz yaşam boyu devam eden bir süreçtir. Her bireyin belli bir dönemde belirli bir gerçekleşim düzeyi vardır. Bu gerçekleşim düzeyinin zaman içinde olumlu yönde gelişmesi beklenir. İşte, psikolojik danışma ve rehberlik yardımının amacı da yukarıda sıralanan özellikler bakımından bireyin bu gerçekleşim düzeyini geliştirmek ve en uygun seviyeye gelmesini sağlamaktır...!
3. sınıf rehberlik etkinlikleri   3. SINIF KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI   HAFTA KAZANIMLAR 1–17 Okul araç-gereçlerini korur. 2–18 Ders çalışma ile başarı arasındaki ilişkiyi açıklar. 3–19 Zamanı etkili biçimde kullanmanın önemini açıklar. 4–8 Sorumluluklarını yerine getirmemenin sonuçlarını fark eder. 5–68 Güçlü ve zayıf yönlerini fark eder. 6–100 Kişisel sınırlarını korur. 7–98 Arkadaşları tarafından dışlandığında neler yapabileceğini fark eder. 8–99 Alay edilme durumlarında yapabileceklerini fark eder. 9–97 Davranışlarının kendisini ve arkadaşlarını nasıl etkilediğini fark eder. 10–101 İletişimde dinlemenin önemini fark eder. 11–67 İlgilerini fark eder. 12–20 Serbest zamanını ilgileri doğrultusunda değerlendirir. 13–146 Doğayı ve çevreyi korumaya karşı duyarlı olur. 14–179 Çeşitli mesleklerde çalışanların yaptıkları işlerden örnekler verir. 15–178 Mesleklerin birbirine benzer ve birbirinden farklı özelliklerinin olduğunu açıklar. 15       * Koyu renkli kazanımlara ilişkin etkinlik okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM’dan gelecek rehber öğretmen tarafından gerçekleştirilecektir.           3. SINIF ETKİNLİK ÖRNEKLERİ 3. SINIF – 1.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: HEP BERABER KORUYALIM Sınıf: 3.sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Okul araç-gereçlerini korur. (Kazanım Numarası -17-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1. Öğretmen, aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimini başlatır. Evde kullandığınız eşyalar nelerdir? Bu eşyalara nasıl davranıyorsunuz? Bu eşyaları kim aldı? Ne kadar para verildi? Okulumuzda hangi eşyalar var? Okul araç gereçlerimiz neler? (İfade edilen araç-gereçler tahtaya yazılır.) Her okulda bu araç-gereçler var mı? Bu araç-gereçleri kimler almıştır? Kimlerin parasıyla alınmıştır? Tahtaya yazılan araç-gereçlere nasıl davranıyorsunuz? Tahtaya yazılan araç gereçlerden biri olsaydınız, hangisi olmak isterdiniz? Neden? Size nasıl davranılmasını isterdiniz? Okul araç-gereçlerini korumak neden önemlidir? 2. Okul araç-gereçlerini korumanın önemi ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:       3. SINIF – 2.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: AYHAN İLE MELİH Sınıf: 3.sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Ders çalışma ile başarı arasındaki ilişkiyi açıklar. (Kazanım Numarası -18-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–10, Form–11 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen Form–10’i okur. 2.Öğrencilere Form–11 dağıtılır ve doldurmaları istenir. 3.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Ayhan’ın başarısızlığının nedenleri nelerdir? (Tahtanın yarısına başarısızlık nedenleri sıralanır ve öğretmenin eklemek istedikleri varsa ekleme yapabilir.) Melih’in başarısının nedenleri nelerdir? (Tahtanın diğer yarısına başarı nedenleri sıralanır ve öğretmenin eklemek istedikleri varsa ekleme yapabilir.) Melih ve Ayhan’ın ders çalışma alışkanlıklarında ki farklılıklar nelerdir? Ders çalışma alışkanlıklarınızdan Melih veya Ayhan’ınkine benzeyenler var mı? Nelerdir? Başarılı olduğunuz derslere nasıl çalışıyorsunuz? Ders çalışma ve başarı arasında nasıl bir ilişki vardır? 4.Ders çalışma ile başarı arasındaki ilişkinin önemi ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:       FORM–10 ETKİLİ ÖĞRENME YOLLARI ü  Güdülenme ve hedefler belirleme ü  Zamanın iyi planlanması ü  Çalışma ortamının düzenlenmesi ü  Etkin dinleme ve not alma ü  Etkili ve hızlı okuma ü  Hafızayı güçlendirme Güdülenme ve hedefler belirleme: Kişinin öğrenmeyi öğrenmesi, her şeyden evvel ona güdülenmesi, onu istemesi ile başlar. Öncelikle kişi kendini tanımalı ve daha sonra potansiyeli, kapasitesi dâhilinde “hedefler” oluşturmalıdır. Çünkü Seneca’nın deyimi ile “Gidecek limanı olmayan gemiye hiçbir rüzgâr fayda etmez”. Hedefi, amacı olmayan bir kişiyi de hiç bir şey motive edemez. Bireyi motive eden, güdüleyen hedeflerdir. Çünkü onlar başarı için mihenk taşlarıdır. Hedefler ilerlemeyi, takip etmeyi ve kişinin bulunduğu aşamada ne denli becerili olduğunu anlamasını sağlarlar. Belirlenen hedefler bazı özelliklere sahip olmalıdır. İlk olarak hedeflerin kişiyi motive edebilmesi için onların sürekli göz önünde tutulması gerekir. İkinci olarak ta sağlıklı hedefler geliştirilmelidir. Belirlenen hedefler kişinin kapasitesine ve değerlerine uygun olmalıdır. Aynı zamanda bireyin içinde bulunduğu çevrenin ve toplumun değerleri ile ve öncelikleri ile tutarlı olmalıdır. Bir diğer özellik de hedeflerin ölçülebilir olmasıdır. Böylece kişi amacına ne derece ulaştığını görebilir. Son olarak da belirlenen hedefler, çok kolay ve çok zor olmamalıdır. Zamanı Planlama: Başarılı olmak için çok çalışmak değil, etkili çalışmak gerekir. Etkili çalışmak ise zamanı belirlenmiş hedefler doğrultusunda planlanmaktadır. Zamanı planlama ve verimli kullanma da her şeyden önce kişinin kendi zamanı kullanma açısından gözlemesi, önceliklerini ve yapmak zorunda olduklarını belirlemesi ile başlar. Öncelikler belirlendikten sonra, ikinci aşamada zaman analiz edilmeli ve planlanmalıdır. Çalışma Ortamının Düzenlenmesi: Zamanı düzenlemek kadar, çalışma ortamının düzenlenmesi de çalışma verimini etkiler. İyi bir çalışma ortamı şu özelliklere sahip olmalıdır. ü  Çalışma ortamı öğrencinin dikkatini dağıtacak poster, müzik, gürültü gibi etkenlerden arındırılmış olmalıdır. ü  İyi havalandırılmış uygun ısıda ve yeterince aydınlık olmalıdır. ü  Çalışma masası öğrenciye uygun ebat ve yükseklikte olmalıdır. Etkin Dinleme ve Not Alma: İyi not tutmada yapılacak ilk iş, dinleme becerilerini geliştirmektir. Ortalama olarak bir yetişkin uyanık olduğu saatlerin % 31’ini dinleme, %7 ‘sini yazma, % 11’ini okuma, % 21’ini konuşma ile harcar. Bu yüzden iletişimde ve derslerde dinleme çok önemlidir. Dinleme becerisinin geliştirilmesi gerekir. Aşağıdaki yollar dinleme becerisini geliştirmede kullanılabilir. ü  Dinlemeyi okumak gibi görün. Kişi okurken, sadece kelimelere dikkat etmez, okuduğunu anlamaya, parçadaki fikirleri görmeye çalışır. Aynı şekilde dinleme de sadece kelimeleri duymak değildir. Dinlerken de, fikirler üzerinde odaklanmak, konunun önemini değerlendirmek ve detayların ana fikirle ilişkilendirilmesi gerekir. ü  Asıl konuşma konusu üzerinde odaklaşın. Konuşmacının bireysel özelliklerine takılmayın. ü  Olaylar üzerinde değil, fikirler üzerinde odaklaşın. ü  Konuşmacının açılış cümlelerine dikkat edin. Konuşmacı konunun önemini belirtir ve önceki bazı konular ya da olaylarla bağlantı kurabilir. Dinleyici, konuşmanın amacını anlamaya çalışmalıdır. ü  Konuşmanın hızından ve düşünme hızından kaynaklanan boşluğu doldurun. Bir insan dakikada ortalama 125 kelime konuşur. Düşündüğü kelime ise dakikada 500’ün üzerindedir. Etkili dinleme için, bu boşluğu konu üzerinde odaklaşarak doldurmak gerekir. Söylenileni neyin takip edeceği tahmin edilebilir, verilen bilginin nerelere uygulanabileceği düşünülebilir, önceki bilgilerle bütünleştirilmeye çalışılabilir, karşılaştırmalar yapılabilir. Aktif dinleme becerileri geliştirildikten sonra, not tutma daha kolay hale gelir. Bilindiği gibi not tutmanın birçok faydaları vardır. En önemlisi,   öğrenmenin temel şartı olan “aktif katılımı” sağlar. Böylece uyanık kalmak ve dikkati öğrenilen konuya yoğunlaştırmak mümkün olur. İkinci olarak, unutmayı azaltır. Çünkü öğrendiğimizin yaklaşık % 70’ini bir saat içinde, % 80’ini bir gün içinde unuturuz. Bir diğer faydası da, zaman ve enerjiden tasarruf sağlamasıdır. Tekrarlamak istediğimiz zaman, metnin bütününü okumak yerine, ana düşünceleri ortaya koyan aldığımız kısa notları okumak yeterli olabilir. Bu da sınav öncesi yaşanan kaygıyı azaltır. Not tutma da üç unsuru içermelidir. Birincisi ve en önemlisi tutulan notlar konuşmacının ana fikirlerini içermelidir. İkincisi, notlarda yeterince örnekler ve ipuçları yer almalıdır. Böylece bir süre sonra da hatırlanabilir. Üçüncü olarak da, tutulan notlar organize bir şekilde olmalıdır. Konuşmacının ya da konuşmanın ana fikrini kolayca yakalamak için bazı ipuçlarından faydalanılabilir. ü  Ses tonundaki değişme: Bazı konuşmacılar önemli noktaları vurgulamak istediklerinde ses tonlarını değiştirirler. ü  Konuşma hızındaki değişme: Konuşmacılar önemli kavramları tartışmak istediklerinde yavaşlayabilirler. Bazen de dikte ettirmek için yavaşlayabilirler. ü  “Üç önemli sebep”, “dört anlamlı etken” ve bunların ardından gelen “birincisi”, “ikincisi”, “diğer bir etki”, “son olarak” gibi sözcükler konunun önemini vurgulayan ifadelerdir. ü  Tahtaya yazı yazma: Bazı konuşmacılar anahtar kelimeleri veya ana fikirleri tahtaya yazarlar. Bu durumda eğer bir konuşmacı tahtayı kullanıyorsa kesinlikle emin olun o konu çok önemlidir. ü  Görsel, işitsel araçların kullanılması: Yine aynı şekilde konuşmacı bazı şeyleri anlatırken tepegöz, slâyt veya video gibi araçlar kullanıyorsa bu konunun kesinlikle önemli olduğunun işaretidir. ü  Doğrudan hatırlama: Bazen de konuşmacılar bir kavram veya düşüncenin önemli olduğunu açıkça belirtir, “akılda tutulması gereken önemli bir nokta…”, “bunu unutmayın” gibi. ü  Sözel olmayan ipuçları: Birçok konuşmacı sözel olmayan davranışlarla da önemli noktaları belirtir. Bazı jestler kullanır, bazıları masaya hafifçe vurur, bazılarının yüz ifadelerinde değişmeler olur. ü  Bunlardan başka not tutarken kişi kendi kelimelerini kullanmalıdır. Anlatılanlar, organize edilerek yazılmalı, gerektiğinde numaralama sistemine başvurulmalıdır. Öğrenci notları düzenli ve anlaşılır tutulmalıdır. Not tutarken kısaltmalar kullanılmalıdır. Etkili ve Hızlı Okuma: Okulda, başarıyı etkileyen en önemli etkenlerden biri de “hızlı ve etkili okuma”dır. Hızlı okumanın yavaş okumaya göre daha fazla hatırlamayı sağladığı kabul edilir. Çünkü yavaş okurken dikkat daha kolay başka yerlere kayabilir ve zihinsel bağlantı zayıflar. Etkili ve hızlı okuma için aşağıdaki ilkeler göz önüne alınmalıdır. Bilindiği gibi, bir kitabın içerdiği konuları anlamak için önce “içindekiler” sayfası okunmalıdır. Bir kitabın ya da bir yazının giriş ve sonuç bölümleri mutlaka okunmalıdır. Bir bölümün veya bir yazının ilk ve son paragrafları üzerinde dikkatle durulmalıdır. Çoğu zaman ana fikir bu paragraflardadır. Önemli görülen kısımlar fosforlu renkli kalemlerle işaretlenmelidir. Metnin içindeki tablo, grafik, şekil vb. materyal dikkatle incelenmelidir. Etkin okumada en yaygın bilinen yöntemlerden biri de İSOAT yöntemidir. Bu yöntem kitaptan okuyarak öğrenmeyi kolaylaştıran ve sınav başarısını artıran bir yöntemdir. İSOAT yöntemi ile okuma beş basamaktan oluşur: İNCELE: Bölüm ya da kitap içinde neler olduğu konusunda bir fikir edinmek için ana başlıklar, alt başlıklar, şekil, resim ve grafikler, giriş ve sonuç bölümlerine hızla (üç, dört dakikada) göz gezdirin. SOR: Göz atma aşamasında konu ile ilgili sorular oluşturun. Neleri öğrenmeyi bekliyorsunuz? “Ne, nerede, nasıl?” soruları oluşturun ve bunları bir kâğıda yazıp, göz önünde tutun. OKU: Kafanızda oluşan genel fikre ve çıkardığınız sonuçlara göre metni okumaya başlayın. Soruların cevabı olan kısımların yanına işaret koyun. Tanım, benzerlik, farklılık belirten kısımları ve önemli yerleri işaretleyin. Ana fikri belirleyin ve not alın. ANLAT: Kitabı kapatarak, gerekiyorsa notlarınıza bakarak yüksek sesle anlatın. Önce sorulara bakın, cevaplarını verin, önemli kısımları açıklayın. TEST ET: Metne ya da notlara bakmadan konuyu kısaca ( dört, beş dakika) tekrarlayın, öğrenip öğrenmediğinizi test edin. Yöntemin başarısı için sistemli olarak uygulanması gerekir. Bu takdirde, çalışmaya ayırdığınız sürenin giderek kısaldığını göreceksiniz. Sonuç olarak, öğrenmeyi öğrenmek ve sonuçta da başarılı olmak için; ü  Öncelikle kendinizi gözlemleyin, tanıyın ve kendinize güvenin ve başaracağınıza inanın. ü  Daha sonra, “kendinizin olan” kısa ve uzun vadeli gerçekçi hedefler belirleyin. ü  Etkin öğrenme yöntemlerini kullanın. ü  Öğrendiklerinizi ilk 24 saat içinde kısa bir göz atma ile pekiştirin. ü  Aralıklı tekrarlar yaparak (haftalık, aylık) hafızanızı kuvvetlendirin (MEB, a. 2004).                                                 FORM–11 Ayhan Başarısız Bir Öğrencidir. Sizce başarısız olma nedenleri nelerdir? Melih Başarılı Bir Öğrencidir. Sizce başarılı olma nedenleri nelerdir?                                                                                                                 3. SINIF – 3.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: ZAMAN Sınıf: 3. sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Zamanı etkili biçimde kullanmanın önemini açıklar. (Kazanım Numarası -19-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Aşağıdaki atasözleri ve deyimler tahtaya yazılır ve anlamları açıklanır. Bu günün işini yarına bırakma. Leyleğin ömrü laklak ile geçer. Vakit nakittir. Demir tavında dövülür. Üşenme erteleme vazgeçme Çalışanın işi biter, işsizin günü gider. Erken kalkan yol alır. Tembelin işi bitmez yaz gelse bile kışı bitmez. Aba vakti aba, yaba vakti yaba   2.Öğrencilerin çoğunluğunun seçtiği 2 tane atasözü veya deyim zamanı etkin kullanmayla ilişkilendirilerek gönüllü öğrenciler tarafından canlandırılır. 3.Canlandırmalar tamamlandıktan sonra aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Zamanı etkili kullanmazsak neler olur? Zamanı etkili kullanırsak neler olur? Zamanı etkili kullandığınızı düşünüyor musunuz? Kendinizle ilgili yeni şeyler fark ettiniz mi? 4.Zamanı etkili biçimde kullanmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:   3. SINIF – 4.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: SORUMLULUK SAHİBİYİM Sınıf: 3. sınıf Yeterlik Alanı: Okula ve Çevreye Uyum Kazanım: Sorumluluklarını yerine getirmemenin sonuçlarını fark eder. (Kazanım Numarası -8-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen öğrencilere “evde, sokakta ve okulda yerine getirmeniz gereken sorumluluklarınız nelerdir?” sorusunu yönelterek grup etkileşimini başlatır. 2.Öğrenciler tarafından belirlenen sorumluluklar tahtaya yazılır. 3.Öğretmen, belirlenen sorumluklar yerine getirilmezse neler olabileceğini öğrencilere sorar ve cevaplamalarını ister. Örnek:* Ödevlerimi yapmazsam……………………………………………olur. * Ders araç gereçlerimi yanımda bulundurmazsam…………....…olur. * Okula zamanında gelmezsem…………………………..………...olur. * Yatağımı toplamazsam………..…………………………..……....olur. * Küçük kardeşimin bakımına yardımcı olmazsam…………….…olur. * Sofra kurulmasına yardım etmezsem………………………….…olur. * Sokağımızı temiz tutmazsam……………………………………...olur. * Çocuk bahçesindeki salıncaklara zarar verirsem……………….olur. * Sokaktaki ağaçlara zarar verirsem…………………………...…..olur. 4.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sorumluluklarınız arasında yerine getirmedikleriniz var mı? Hangileri? Niçin? Sorumluluklarınızı yerine getirmediğinizde sonuçlar neler olabilir? 5.Sorumlulukları yerine getirmenin önemi ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:   3. SINIF – 5.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: İŞTE BEN Sınıf: 3. sınıf Yeterlik Alanı: Kendini Kabul Kazanım: Güçlü ve zayıf yönlerini fark eder.(Kazanım Numarası -68-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Çizgisiz kâğıt, boya kalemleri, makas Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrencilerden makas, boyalı kalem, çizgisiz kâğıt kullanarak bir papatya hazırlamaları, papatyanın ortasına kendi ismini, papatyanın yapraklarının ön yüzüne güçlü, arka yüzüne de zayıf yönlerini yazmaları istenir. 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Güçlü yanlarınızı belirlerken zorlandınız mı? Neden? Zayıf yanlarınızı belirlerken zorlandınız mı? Neden? Arkadaşlarınızla ortak olan ve olmayan özellikleriniz neler? Güçlü ve zayıf yönlerinizi geliştirmek için neler yapabilirsiniz? 3.Güçlü ve zayıf yönlerini fark etmelerinin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. NOT:Öğretmen, öğrencilere güçlü ve zayıf yönlerini ifade eden papatyayı “Eğitsel ve Mesleki Planlama Dosyası”na koyarak, gelişimlerini takip edebileceklerini belirtir.   Değerlendirme:           3. SINIF – 6.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: KİŞİSEL SINIRLARIM Sınıf: 3. sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Kişisel sınırlarını korur. (Kazanım Numarası -100-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Bahçe Sınıf Düzeni - Araç-Gereç: Tebeşir Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğrenciler bahçeye çıkarılır ve 2 gruba ayrılır. 2.Bir grup öğrenci kendi etrafına tebeşirle bir çember çizer. (Çemberin büyüklüğü ya da küçüklüğü öğrencinin isteğine bağlı olmalıdır.) 3.Öğrencilere çizdikleri bu sınıra hiç kimseyi almamaları istenir. Öğrencilere bu çemberin kişisel sınırları olduğu ve kişisel sınırların ne olduğu kısaca anlatılır. Kişisel sınırlar ile ilgili bilgi verilirken, öğrencilerin gelişim özellikleri, daha önce olumsuz bir yaşantıdan geçmiş olma ihtimalleri vb. göz önünde bulundurulmalıdır. 4.Diğer gruba bu çemberin içine girmeye çalışmaları istenir. Çemberin içindeki öğrencilere de çemberin içine kimseyi almamaları istenir. 5.5 dakika sonra, gruplar yer değiştirir ve diğer gruptaki öğrenciler çemberlerini çizer ve aynı uygulama devam eder. 6.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Çemberin içine girmeye çalışırken ne hissettiniz? Çemberinizi korurken ne hissettiniz? Günlük hayatta kişisel sınırlarınıza girmek isteyenler oldu mu? Neler yaptınız? Kişisel sınırları korumak neden önemlidir? 7.Kişisel sınırlarını korumanın önemini vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                         3. SINIF – 7.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: HEP BERABER Sınıf: 3. sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Arkadaşları tarafından dışlandığında neler yapabileceğini fark eder. (Kazanım Numarası 98) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Arkadaşları tarafından sürekli dışlanma sorunu yaşayan öğrenci fark edilirse okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM ile işbirliği yapılarak öğrenciye destek hizmetleri sağlanmalıdır. Süreç: 1. “Oyun da dışlanma” ya da “grup çalışmasında dışlanma” davranışını içeren bir doğaçlama için sınıfta, gönüllü öğrencilerden oluşan 4–5 kişilik bir grup oluşturulur ve canlandırma yapmaları istenir. 2. Canlandırmadaki dışlayan ve dışlanan öğrencilerin yer değiştirerek tekrar canlandırma yapmaları istenir. Eğer süre yeterli olursa iki canlandırmada yapılabilir. 5. Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Doğaçlamada dışlanan öğrenci olarak neler hissettiniz? Dışlandığınızda ne tür tepkiler verdiniz? Doğaçlamada dışlayan öğrenci olarak neler hissettiniz? Dışlayan ve dışlanan arkadaşlarınızı izlerken neler hissettiniz? Dışlanan kişi olsaydınız nasıl tepkiler verirdiniz? Arkadaşlarınızın verdiği tepkilerden en uygunu hangisi idi? Dışlama davranışında verilebilecek tepkiler neler? Sonuçları neler olabilir? 6. Arkadaşları tarafından dışlandığında baş etme yollarını kullanmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:   3. SINIF - 8. ETKİNLİK Etkinliğin Adı: ALAY ETMEM Sınıf: 3. sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Alay edilme durumlarında yapabileceklerini fark eder. (Kazanım Numarası 99) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–12 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN http://www.stammeringcentre.org/s-Coping_With_Teasing adresinden yararlanılmıştır. *Arkadaşları tarafından sürekli alay edilme sorunu yaşayan öğrenci fark edilirse okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM ile işbirliği yapılarak öğrenciye destek hizmetleri sağlanmalıdır. Süreç: 1.Öğretmen, alay edilme durumlarında öğrencilerin yapabileceği bazı davranış örneklerini tahtaya yazar. ü  Varsa okuldaki şikâyet kutusuna yaz. ü  Bir arkadaşına söyle. ü  Seninle alay eden arkadaşının annesine söyle. ü  Oradan uzaklaş. ü  Duymazlıktan gel. ü  Alay eden kişiye saldır. ü  Bağışla. ü  Anne, babana söyle. ü  Ağla. ü  Sen de alay et. ü  Başka birileri ile konuş. ü  Onunla aynı fikirde ol. ü  Arkadaşların ile ona tuzak kur. ü  Rehber öğretmen ya da sınıf öğretmeninden yardım iste. ü  Okul idaresine bildir. Öğretmen, alay edilme durumlarında öğrencilerin yapabileceği davranış örneklerini çoğaltabilir. 2.Öğrencilerden tahtada listelenen alay edilme durumlarında gösterebilecekleri 3 davranış örneğini bir kâğıda yazmaları istenir. 3.Öğretmen, öğrencilerle birlikte tartışarak, tahtadaki alay edilme durumlarında yapabilecekleri davranış örneklerini, uygun olan ve uygun olmayan şeklinde 2 gruba ayırır. 4.Öğrencilerden yazdıkları davranış örneklerinin hangi gruba girdiğini kontrol etmeleri ve gönüllü öğrencilerin cevaplarını nedenleri ile birlikte sınıfla paylaşmaları istenir. 5.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sizinle alay eden oldu mu? Ne hissettiniz ve nasıl tepki verdiniz? Uygun tepki vermek neden önemlidir? Tahtada listelenen alay edilme durumlarında gösterilebilecek bazı davranış örneklerinden hangilerini gösterdiniz? Bu davranış örneklerinden hangisi daha etkili oldu? Siz alay eden olsaydınız hangi davranış örneğinden daha çok etkilenirdiniz? 6.Alay edilme durumlarında yapabilecekleri vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Form–12 öğretmene bilgi amacıyla verilmiştir.   Değerlendirme:         FORM–12 İSİM TAKMA VE ALAY ETME             İsim takma ve alay etme küçük çocuklarda ve okul yıllarında çok yaygındır. Birçok çocuk ve ergen alay etme ile baş etmek için etkili sosyal becerilerden ve baş etme stratejilerinden yoksundur. Alay etme nedeniyle üzgün olduklarında ve incindiklerinde bu durum diğerlerinin alay etmeye devam etmesi için sinyallerdir, çünkü istedikleri tepkiye neden olmuşlardır. Yetişkinlerin çocuklara alay etmeyi görmezden gelmesini söylemek gibi müdahale çalışmaları genellikle işe yaramaz, çünkü kurbanlar incinene duygularını etkili biçimde nasıl gizleyeceklerini bilemezler. Çocuklar aynı zamanda alay edilme ve isim takma deneyimlerinden ne kadar acı çektiklerini yetişkinlerin anlamadığı duygusunu yaşarlar. Ana babaların ve öğretmenlerin isim takma ve alay etmenin olumsuz sonuçlarını engelleme ve baş etmede çocuğa yardım için müdahaleleri çok önemlidir.             Öğretmenler İçin Stratejiler             Öğretmenlerin isim takılan ve alay edilen kurbanın yaşamı üzerinde düşündüklerinden daha çok etkisi vardır. Eğer öğretmenler bu davranışı durdurmak için girişimde bulunmayarak, alay etmenin devam etmesine izin verirlerse, alay etmenin kabul edilebilir olduğu mesajını gönderebilir ve kurban durumundaki öğrenci desteklenmemiş hissedebilir. Öğretmenin tüm çocukların kabul edilmiş hissetmesi ve hiç birinin dışlanmamış olduğunu hissetmesine yardım etmeleri gerekir. Öğretmen sınıf içerisinde nezaket ve övgü davranışlarını cesaretlendirmeli ve alay etme davranışlarını kabul etmemelidir. Kurbanı desteklemek için okul psikolojik danışma ve rehberlik servisi ile çalışmalı ve alay edilme eğilimi olan çocukların özel yeteneklerini ve güçlü yanlarını vurgulamalıdır. Daha olumlu sosyal etkileşimi ilerletmeye yardım etmek ve uygun olmayan davranışları değiştirmek için ana babalar ile yakından çalışmalıdır. İsim takma durumlarında ya da alay edildiğinde duygularını gizleme etkinlikleri yapılır, rol oynama ile uygulama fırsatları sunulur (http://www.naspoline.org/resources) .   3. SINIF – 9.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: DAVRANIŞLARIMIN ETKİLERİ Sınıf: 3. sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Davranışlarının kendisini ve arkadaşlarını nasıl etkilediğini fark eder. (Kazanım Numarası 97) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–13 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Form-13 öğrencilere dağıtılır ve doldurmaları istenir. 2.Gönüllü öğrenciler yazdıklarını sınıfla paylaşır. 3.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Form-13’deki “Arkadaşıma Etkisi” sütununda ortak etkiler neler? Form-13’deki “Bana Etkisi” sütununda ortak etkiler neler? Davranışlarınızın arkadaşlarınıza etkileri konusunda öğrendiğiniz yeni şeyler oldu mu? Neler? Davranışlarınızın kendinize etkileri konusunda öğrendiğiniz yeni şeyler oldu mu? Neler? 4.Davranışlarının kendisini ve arkadaşlarını nasıl etkilediği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:         FORM-13 DAVRANIŞLARIM ARKADAŞIMA ETKİSİ BANA ETKİSİ Arkadaşımı oyuna almazsam     Arkadaşıma bağırırsam     Arkadaşımla alay edersem     Arkadaşıma yardım edersem     Arkadaşımla eşyalarımı paylaşırsam     Arkadaşıma küsersem     Arkadaşımla kavga edersem     Arkadaşıma çelme takarsam     Arkadaşımı seversem     Arkadaşım hastayken onu ziyarete gidersem                       Öğretmen bu davranış örneklerini çoğaltabilir.     3. SINIF – 10.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: *DİNLİYORUM Sınıf: 3. sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: İletişimde dinlemenin önemini fark eder. (Kazanım Numarası 101) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Senaryolar Kaynak: *(Erkan, 2005) Süreç: 1.Öğrencilere senaryo–1 okunur. Senaryo 1: Birsen o gün okula geldiğinde canı çok sıkkındı. Serviste bir arkadaşı ile kavga etmişti. Sırasına oturduğunda yaşadığı olayı Mert’e anlatmaya başladı. Mert, Birsen’in sözünü bitirmesini beklemeden, “Barışırsınız, boş ver.” Diyerek oradan ayrıldı ve diğer arkadaşlarının yanına gitti. 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi başlatılır. Sizce Mert, Birsen’i dinledi mi? Sizce bu durumda Birsen ne hissetmiş olabilir? Bu davranış, Birsen ile Mert’in arkadaşlığını etkiler mi? Nasıl? Sizin de buna benzer yaşadığınız durumlar oldu mu? Neler hissettiniz? Siz Mert’in yerinde olsaydınız ne yapardınız? 3.Öğrencilere senaryo–2 okunur Senaryo 2: Birsen o gün okula geldiğinde canı çok sıkkındı. Serviste bir arkadaşı ile kavga etmişti. Sırasına oturduğunda yaşadığı olayı Mert’e anlatmaya başladı. Mert, Birsen’i sonuna kadar dikkatlice dinledi. Serviste olanları anlamak için sorular sordu. “Duruma üzüldüğünü, ama onun kendini çok üzmemesini, arkadaşı ile bu konu için konuşursa barışacaklarını” söyledi. Daha sonra beraber diğer arkadaşlarının yanına gittiler. 4.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sizce Mert, Birsen’i dinledi mi? Sizce bu durumda Birsen ne hissetmiş olabilir? Bu davranış, Birsen ile Mert’in arkadaşlığını etkiler mi? Nasıl? Sizinde buna benzer yaşadığınız durumlar oldu mu? Neler hissettiniz? İletişimde dinlenmek önemli midir? Neden? Karşımızdakini dinlemezsek neler olur? Karşımızdakini dinlersek neler olur? 5.İletişimde dinlemenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                 3. SINIF – 11.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: İLGİLERİM Sınıf: 3. sınıf Yeterlik Alanı: Kendini Kabul Kazanım: İlgilerini fark eder. (Kazanım Numarası 67) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form-14 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç:                  İlgi, belli faaliyetlere isteyerek yönelme bu faaliyetleri kısıtlayıcı koşullar altında bile başka faaliyetlere tercih etme ve bu faaliyetleri yaparken yorgunluk yerine dinlenmişlik, bıkkınlık yerine devam etme isteği duyma durumlarında, varlığına hükmettiğimiz bir iç uyarıcı olarak düşünülebilir (Kuzgun, 2000). (Tanım öğretmene bilgi amaçlı verilmiştir.)                   Bir hafta önceden öğretmen Form–14 deki etkinlikleri tahtaya yazarak öğrencilerden, içlerinden yapmaktan hoşlandıkları bir etkinliği seçmelerini ister. Bu etkinlikle ilgili yapılan çalışmalar1 hafta sonra sınıfa getirilir (Örneğin, enstrüman çalışıyorsa enstrümanını, beslediği bir hayvan varsa hayvanını, yetiştirdiği bir bitki varsa bitkiyi, yaptığı bir maket varsa maketi, yazdığı masal-şiir, yaptığı resimler varsa resim vb. ürünlerini sınıfa getirebilir. 1.Gönüllü öğrenciler getirdikleri etkinlik çalışmalarını sınıfta arkadaşları ile paylaşır. 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Seçtiğiniz etkinliğin dışında, yapmaktan hoşlandığınız, ilgilendiğiniz başka etkinlikler var mı? Neler? Arkadaşlarınız etkinliklerini paylaşırken, sizinde ilginizi çeken ve yapmak istediğiniz etkinler oldu mu? Neler? Kendinizle ilgili yeni bir şeyler öğrendiniz mi? Neler? 3. İlgilerini fark etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:                                                     FORM–14 Proje Geliştirmek Gönüllü Çalışmalara Katılmak (Yardıma İhtiyacı olanlar için yapılan çalışmalara katılmak vb.) Resim Yapmak Müzik Dinlemek Enstrüman Çalmak Spor Yapmak Kitap Okumak TV Seyretmek Sinema/Tiyatroya Gitmek Koleksiyon Yapmak Hayvan Beslemek Çiçek Yetiştirmek Maket Yapmak El Sanatları ile Uğraşmak Zekâ Oyunları Oynamak (Satranç vb.) Bilgisayarla İlgilenmek Şiir, Masal vb. Yazmak Öğretmen isterse etkinlik listesini çoğaltabilir.                           3. SINIF – 12.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: SERBEST ZAMANIM VE İLGİLERİM Sınıf: 3. sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Serbest zamanını ilgileri doğrultusunda değerlendirir. (Kazanım Numarası 20) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Serbest zamanın ilgiler doğrultusunda bireysel olarak (resim yapma, şiir yazma, maket yapma vb.) ya da sosyal etkinlikler içerdiğinde (halk oyunları, spor takımları) değerlendirilebileceği vurgulanmalıdır. Süreç: 1.Öğrencilere uyku, beslenme, temizlik, okulda geçen zaman vb. zorunlu yapılması gerekenlerin dışında zamanı nasıl geçirdikleri, neler yaptıkları sorulur. Hafta içi ve hafta sonu zamanı nasıl geçirdiklerini ve neler yaptıklarını, defterlerine listelemeleri 2.Gönüllü öğrencilerden yazdıklarını sınıfla paylaşmaları istenir. 3.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Uyku, beslenme, temizlik, okulda geçen zaman vb. zorunlu yapılması gerekenlerin dışında, kalan serbest zamanlarınızı neler yaparak değerlendirebilirsiniz? Serbest zamanınızı değerlendirirken neleri göz önünde bulunduruyorsunuz? Serbest zamanlarınızı değerlendirmek size ne kazandırır? İlgileriniz doğrultusunda serbest zaman etkinliklerinden neler yaparsınız?      (3. sınıfın 11. etkinliğindeki Form–1 den faydalanılabilir.) 4. Serbest zamanlarını ilgileri doğrultusunda değerlendirmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme: 3. SINIF – 13.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: DOĞA VE ÇEVRE KONUŞUYOR Sınıf: 3. sınıf Yeterlik Alanı: Aile ve Toplum Kazanım: Doğayı ve çevreyi korumaya karşı duyarlı olur. (Kazanım Numarası 146) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Serdar ERKAN Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen tahtaya çevrede ve doğada bulunan varlıkları listeler. (Örnek; deniz, hava, su, nehir, göl, sokak, kuş, ağaç vb.) 2.Gönüllü öğrenciler bu varlıkların rolüne girerek, insanlardan neler beklediğini ifade eder. ÖRNEK:Ben bir havayım, insanlardan beni kirletmemelerini istiyorum. Ben bir ağacım, insanlardan beni korumalarını istiyorum. Ben bir sokağım, insanlardan beni temiz tutmalarını istiyorum. 3.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Varlıkları canlandırırken neler hissettiniz? Sağlıklı, temiz bir çevre ve doğa için üzerinize düşen görevler var mı? Neler? Nasıl bir doğa ve çevrede yaşamak isterdiniz? 4.Doğaya ve çevreye karşı duyarlı olmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. NOT:Öğrenciler gazete, dergilerden doğa ve çevre ile ilgili haberler toplayıp, sınıf gazetesi veya sınıf panosunda doğa köşesi hazırlayabilirler. Değerlendirme:     3. SINIF – 14.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: MESLEKLER KONUŞUYOR Sınıf: 3. sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Çeşitli mesleklerde çalışanların yaptıkları işlerden örnekler verir. (Kazanım Numarası 179) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: Bir hafta önceki Rehberlik Saati’nde öğretmen gruplara, kendi seçtikleri mesleklerle ilgili araştırma yapıp hazırlıklı gelmelerini ister. 1.Öğrenciler 3-4’erli gruplara ayrılır. 2.Her gruba kendi seçtikleri bir mesleği tanıtmaları istenir. 3.Her grup seçtikleri mesleği canlandırır. 4.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Meslek nedir? İş nedir? Neden bu mesleği tanıtmak istediniz? Meslekleri canlandırırken ne hissettiniz? Meslekleri canlandırırken en çok hangi işin zor olduğunu düşündünüz? Sınıfta tanıtılan bu işlerden hangisini yapmak istersiniz? Neden? Sınıfta tanıtılan bu mesleklerden hangisini yapmak istersiniz? Neden? 5.Çeşitli meslekleri tanımanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:             3. SINIF – 15.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: MESLEKLER Sınıf: 3. sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Mesleklerin birbirine benzer ve birbirinden farklı özelliklerinin olduğunu açıklar. (Kazanım Numarası 178) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form-15 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Form–15 öğrencilere dağıtılır ve soruları cevaplamaları istenir. 2.Form-15’deki meslekler tahtaya yazılır. 3.Gönüllü öğrenciler cevaplarını sınıfla paylaşır. 4.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Form-15’deki mesleklerin birbirleri ile benzer özellikleri var mı? Varsa neler? Form-15’deki mesleklerin birbirlerinden farklı özellikleri var mı? Varsa neler? Bu mesleklerle benzer özellik gösteren başka meslekler var mı? Varsa neler? Bu mesleklerle farklı özellik gösteren başka meslekler var mı? Varsa neler? 5.Mesleklerin birbirine benzer ve birbirinden farklı özelliklerinin olabileceği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:   FORM–15   DOKTOR         ÖĞRETMEN         ESNAF         AVUKAT       Ne iş yapar?   Kimlere hizmet ediyor?   İşini yaparken kullandığı araç-gereçler neler?     Nerede çalışıyor?   Geliri yaklaşık ne kadar?     Özel bir kıyafeti var mı?     İşinin yaparken nasıl davranması gerekiyor?     Nasıl bir eğitim alması gerekiyor?   Ne iş yapar?   Kimlere hizmet ediyor?   İşini yaparken kullandığı araç-gereçler neler?     Nerede çalışıyor?   Geliri yaklaşık ne kadar?     Özel bir kıyafeti var mı?     İşinin yaparken nasıl davranması gerekiyor?     Nasıl bir eğitim alması gerekiyor?   Ne iş yapar?   Kimlere hizmet ediyor?   İşini yaparken kullandığı araç-gereçler neler?     Nerede çalışıyor?   Geliri yaklaşık ne kadar?     Özel bir kıyafeti var mı?     İşinin yaparken nasıl davranması gerekiyor?     Nasıl bir eğitim alması gerekiyor?   Ne iş yapar?   Kimlere hizmet ediyor?   İşini yaparken kullandığı araç-gereçler neler?     Nerede çalışıyor?   Geliri yaklaşık ne kadar?     Özel bir kıyafeti var mı?     İşinin yaparken nasıl davranması gerekiyor?     Nasıl bir eğitim alması gerekiyor?   Öğretmen isterse mesleklerin sayısını çoğaltabilir.  
10. sınıf rehberlik etkinlikleri 10. SINIF KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI HAF NO KAZANIMLAR 1 52 Geleceğe   ilişkin amaçlarını açıklar. 2 138 Yaşıtlarının ya da kendinin   karşılaşabileceği kişisel-sosyal ve eğitsel sorunların farkında olur. 3 139 Eğitsel ve kişisel-sosyal sorunlarla   karşılaştığında yardım alabileceği birimlere başvurur. 4 206 İlgi   duyduğu mesleklerin gerektirdiği kişisel özellikler ile ilgili bilgi toplar. 5 205 İlgi   duyduğu mesleklerin gerektirdiği eğitim hakkında bilgi toplar. 6 167 Kendini   zararlı alışkanlıklardan korur. 7 80 Değerlerinin   hayatı üzerindeki etkilerini açıklar 8 203 Değerlerin   meslek seçimindeki rolünü açıklar. 9 81 Bireyin   kendini algılama biçiminin davranışlarını nasıl etkilediğini fark eder. 10 82 Başkalarının   kendisi ile ilgili görüşlerinin bireyin kendini algılama biçimini nasıl   etkilediğini fark eder. 11 51 Grup   çalışmalarında iş birliğinin önemini ve gerekliliğini açıklar. 12 50 Grup   çalışmalarına etkili biçimde katılır. 13 211 Yükseköğrenime   yönelik mesleki ve akademik program seçeneklerine ilişkin bilgi edinir. 14 137 Kişisel   değerlerine, inançlarına ve tutumlarına uygun olmayan isteklere iletişim   becerilerini kullanarak karşı koyar. 15 131 Karşı   cins ile sağlıklı arkadaşlık ilişkileri geliştirmenin önemini kavrar. 16 53 Verdiği   kararları etkili karar verme basamakları açısından değerlendirir. 17 54 Etkili   karar verme unsurlarını kararlarında kullanır. 18 136 *Etkili çatışma çözme   basamaklarını kullanır. 19 169 Akran   desteği ile yetişkin yardımı gerektiren durumları ayırt eder. 20 168 Acil   durumlarda nasıl davranacağını açıklar. 21 132 Başkalarının   başarılarını ve olumlu davranışlarını takdir eder. 22 133 Kişiler arası ilişkilerde esnek ve hoşgörülü olur. 23 134 *Fiziksel, sözel ve   duygusal şiddetle karşılaştığında nereden yardım alabileceğini belirtir. 24 135 *Fiziksel, sözel ve   duygusal tacizle karşılaştığında nereden yardım alabileceğini belirtir. 25 152 Kitle   iletişim araçlarının kişisel ve toplumsal değerler üzerindeki etkisini fark   eder. 26 207 Ön   yargıların meslek seçimine etkilerini değerlendirir. 27 204 Mesleki   doyum ile ilgi, yetenek, değer ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkiyi   fark eder. 28 209 Mesleki   bilgi kaynakları hakkında bilgi toplar. 29 210 Mesleki   bilgi kaynaklarından yararlanır. 30 208 Ortaöğretim   sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kursları araştırır. *Koyu renkle belirtilen kazanımlar okul rehber öğretmeninin gerçekleştireceği kazanımlardır. 10.SINIF ETKİNLİK ÖRNEKLERİ   10. SINIF – 1.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: GELECEĞİM Sınıf: 10   sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel   Başarı Kazanım: Geleceğe ilişkin amaçlarını açıklar.   (Kazanım Numarası 52) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–26 (Amaç Belirlemede Ölçütler) Kâğıt, kalem Hazırlayan: Şükran   KILIÇ, K.Ayla SIRIKLI- Erkan (2006)’dan yararlanılmıştır. Süreç: 1.Öğaşağıdaki durum okunur. Durum: “Ahmet   Bey 55 yaşında, evli ve 2 çocuk babasıdır. Ailesi ile birlikte İstanbul’da   yaşamaktadır. İstanbul Teknik Üniversitesi Makine mühendisliği bölümünden   mezun olduktan sonra yurtdışında yüksek lisans yapmıştır. Uzun süre yurt   içinde ve yurt dışında özel şirketlerde yüksek makine mühendisi olarak   çalıştıktan sonra 10 yıl önce kendi şirketini kurmuştur. İş dışında   fotoğrafçılıkla uğraşmakta ve ailesi ile birlikte sürekli seyahat ederek doğa   fotoğrafları çekmektedir. Fotoğrafları yerli ve yabancı dergilerde yer   almaktadır. Hatta geçen yıl uluslar arası bir yarışmada ödül almıştır.” 2.ÖğAhmet Bey’in 15 yaşındaki durumu ile ilgili aşağıdakine benzer sorular   sorulur ve cevaplamalarını sınıfla paylaşmaları istenir: Nerede,   kimlerle nasıl bir ortamda yaşamaktadır? Hangi   okula gitmektedir? Hangi   alanı seçmek istemektedir? Okuldaki   başarı durumu nedir? Ders   dışında nelerle ilgilenmektedir? Okulu   bitirdikten sonra neler yapmayı planlamaktadır? Gelecekteki   amaçları nelerdir? 3.   Öğrencilerden Ahmet Bey’in 30 yaşındaki durumu ile ilgili aşağıdakine benzer   sorular sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir:   Nerede,   kimlerle nasıl bir ortamda yaşamaktadır? Nasıl bir işte çalışmaktadır? İşinde   başarılı ve mutlu mudur? İş   dışında nelerle ilgilenmektedir? Gelecekteki   amaçları nelerdir? 4. Öğrencilerden   Ahmet Bey’in 45 yaşındaki durumu ile ilgili aşağıdaki sorular sorulur ve cevaplarını   sınıfla paylaşmaları istenir: Nerede,   kimlerle nasıl bir ortamda yaşamaktadır? Nasıl bir işte çalışmaktadır? İşinde   başarılı ve mutlu mudur? İş   dışında nelerle ilgilenmektedir? Bu   güne kadarki yaşamında amaçlarına ulaşabilmiş midir? Gelecekteki   amaçları nelerdir? 2.ÖğAhmet Bey’in yaşamını, geçirdiği aşamaları düşünerek, (yukarıdaki soruları da   dikkate alarak) kendi amaçlarını belirlemeleri ve kendilerinin 15, 30 ve 45   yaşlarındaki durumlarını da yazmaları istenir. 3.ÖğForm–26 (Amaç Belirlemede Ölçütler) verilir ve birlikte okunur. 4.ile ilgili yazdıkları amaçları bir de bu ölçütlere göre değerlendirmeleri ve   Bireysel Planlama Dosyalarına koymaları, zaman zaman okumaları ve yeni   eklemeler yapmaları istenir.    Geleceğe ilişkin amaçlarını        oluştururken kendilerine        güvenmeleri, kendilerini kısıtlamamaları ve ufuklarını geliştirmek için        devamlı çaba harcamalarının gereği ve önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:               FORM–26 AMAÇ BELİRLEMEDE ÖLÇÜTLER   1.Amaç anlaşılır olmalı. Kişi amacın ne olduğunu anlayabilmeli ve bu amaca ulaşabilmek için atılacak ilk adımları belirleyebilmeli. 2.Amaç inandırıcı olmalı. Kişi bu amaca ulaşabileceğine inanabilmeli. 3.Amaç ulaşılabilir olmalı. Kişi sahip olduğu yetenek ve güçlerle amaca ulaşabilmeli. Örneğin 10 yaşında bir çocuğun gelecek yıl 100 kg.lık bir ağırlığı kaldırmayı amaçlaması ulaşılacak bir amaç değildir. 4.Amaç kontrol edilebilir olmalı. Amaç kişinin kendi çabasıyla kontrol edebileceği biçimde ifade edilmeli. Örneğin ünlü bir film yıldızıyla mutlu bir evlilik yapmak, kontrol edilebilir bir amaç değildir. Çünkü evlilik sadece bir kişinin davranışlarına bağlı değil, iki kişinin anlaşması ile gerçekleşebilecektir. 5.Amaç zaman ve nicelik açısından ölçülebilir olmalı. Genel ifadeler amaca ulaşıp ulaşılamadığını değerlendirmede güçlük yaratacaktır. Örneğin temiz bir evim olsun istiyorum yerine Pazar gününe kadar çalışma masasını temizlemek istiyorum demek daha uygun olacaktır. 6.Amaç arzu edilir olmalı. Amaç kişinin ne yapması gerektiğini değil, gerçekten ne istediğini yansıtmalı. 7.Amaç alternatifsiz olarak ifade edilmeli. Araştırmalar amacın şunu ya da bunu yapabilirim, biçiminde ifade edildiğinde her ikisine de ulaşılamadığını göstermektedir. Bu, amaçlar oluşturmada esnekliğin olmaması anlamına gelmez. Eğer kişi amacını değiştirmek isterse yeni bir amaç oluşturulabilir, ancak bunun yine alternatifsiz olarak yapmalı ve tek bir amaç belirlemelidir.            Amaç yapıcı ve geliştirici olmalı, amaç kişiye çevresine ve topluma zarar verici nitelikte olmamalı. Örneğin; cumartesi günü 10 tane arabanın lastiklerini patlatmak yukarıdaki ölçütlerin birçoğunu karşılar, ancak yapıcı değil yıkıcı olduğundan uygun bir amaç olmayacaktır             10. SINIF – 2.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: GENÇLERİN   SORUNLARI Sınıf: 10.sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler   Arası İlişkiler Kazanım: Yaşıtlarının   ya da kendinin karşılaşabileceği kişisel-sosyal ve eğitsel sorunların   farkında olur. (Kazanım Numarası 138) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–27 (Kişisel-Sosyal ve Eğitsel   Sorunlar) Hazırlayan: K.Ayla   SIRIKLI   Süreç:    Öğrencilere        yaşıtlarının ya da kendinin karşılaşabileceği kişisel-sosyal ve eğitsel        sorunların neler olabileceği sorulur ve bir kâğıda en az 10 tane sorun        yazmaları istenir.    Öğrenciler        sırasıyla bu soruları okumaları istenir ve sınıfça Form–27 (Kişisel-Sosyal        ve Eğitsel Sorunlar)’dekine benzer ortak bir “Sorun Listesi”        hazırlamaları istenir.    Öğrencilerin        değinmediği önemli sorunlar varsa eklenir ve gönüllü bir öğrenciden bu        sorun listesini yazarak bir sonraki etkinlik için A3 boyutunda büyütüp        getirmesi istenir.    Öğrencilere        aşağıdakine benzer sorular sorulur ve grup etkileşimi başlatılır: Bu   sorunlardan en çok hangisini yaşıyorsunuz? Sizce   yaşıtlarınız bu sorunlardan en çok hangisini yaşıyor?    Öğrencilerden        bu sorunlarla ilgili bir örnek olay/çatışma düşünmeleri ve sınıfla        paylaşmaları istenir.    Yaşıtlarının        ya da kendinin karşılaşabileceği kişisel-sosyal ve eğitsel sorunların        farkında olmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilere bir   sonraki hafta yapılacak etkinlik için kişisel-sosyal ve   eğitsel sorunlarla karşılaştığında nereden ve nasıl yardım alacağımızla   ilgili bir çalışma yapacağımız duyurulur ve bu konuda araştırma yapmaları   istenir).   Değerlendirme:                                                                                     FORM–27 KİŞİSEL-SOSYAL VE EĞİTSEL SORUNLAR Bedenle İlgili Sorunlar Kısa uzun Zayıf şişman, Güzel çirkin, Bedensel özürler Sivilce vb. Sağlık Sorunları(Fiziksel Ve Psikolojik ) Hastalık Görme işitme vb. sorunlar, İçe kapanıklık Uyumsuzluk Güvensizlik Öfke yönetiminde eksiklik İletişim sorunları Bağımlılık Aile Sorunları İletişim sorunları Baskıcı aile Parçalanmış aile Anne baba ile çatışma Kardeşlerle çatışma Kayıplar Yoksulluk Arkadaş Sorunları İletişim sorunları arkadaşlarla çatışma yalnızlık dışlanma karşı cins ile ilgili sorunlar akran baskısı Eğitsel Sorunlar İletişim sorunları Akademik başarısızlık Altyapı eksikliği Çaba eksikliği Etkin çalışmayı bilmeme Az okuma Az çalışma Devamsızlık Öğretmenlerle çatışma Sınav kaygısı Hedefsizlik Gelecek Kaygısı ÖSS      İşsizlik     10.SINIF– 3.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: YARDIM,   AMA KİMDEN? Sınıf: 10.sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler   Arası İlişkiler Kazanım: Eğitsel   ve kişisel-sosyal sorunlarla karşılaştığında yardım alabileceği birimlere   başvurur. (Kazanım Numarası 139) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–28 (Eğitsel ve Kişisel-Sosyal   Sorunlarla Karşılaştığında Yardım Alabileceği Birimler) Hazırlayan: K.Ayla   SIRIKLI   Süreç: 1.Öğbir önceki etkinliğin sonunda söylenen kişisel-sosyal ve eğitsel sorunlarla   karşılaştıklarında nereden ve nasıl yardım alacakları konusundaki   araştırmalarını sunmaları istenir. 2.önceki etkinlikte hazırlanan ve gönüllü bir öğrencinin yazıp A3 boyutunda   büyüterek getirdiği “Sorun Listesi” tahtaya asılır. 3.Öaşağıdakine benzer bir soru sorulur ve yaptıkları araştırmalar sonucunda   topladıkları bilgilerle cevaplamaları istenir: Kişisel–sosyal   sorunlarla karşılaştığınızda nereden ve nasıl yardım alabilirsiniz? 4.cevaplar tahtaya yazılır. 5.aşağıdakine benzer bir soru sorulur ve yaptıkları araştırmalar sonucunda   topladıkları bilgilerle cevaplamaları istenir. Eğitsel   sorunlarla karşılaştığınızda nereden ve nasıl yardım alabilirsiniz? 6.cevaplar tahtaya yazılır. 7.Form–(Öğrencilerin eğitsel ve kişisel-sosyal sorunlarla karşılaştığında yardım   alabileceği birimler) tahtaya asılır. 8.sonra kişisel-sosyal ve eğitsel sorunları için bu tür yardım alan öğrenciler   varsa sınıfla paylaşmaları istenir. 9.kurum ya da kişiden yardım alacakları konusunda da çok dikkatli ve titiz   davranmaları gerektiği vurgulanır. 10Kişisel-sosyal ve eğitselkarşılaştığında nereden ve nasıl yardım alacağını bilmenin önemi vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                         FORM–28 ÖĞRENCİLERİN EĞİTSEL VE KİŞİSEL-SOSYAL SORUNLARLA KARŞILAŞTIĞINDA YARDIM ALABİLECEĞİ BİRİMLER   Okul rehberlik servisi Rehberlik araştırma merkezleri Okul öğretmenleri Okul yöneticileri Hastanelerinin ergen danışma merkezleri Sağlık ocakları bünyesindeki kurulan adolesan merkezleri Kriz Merkezleri Sosyal Hizmet Kurumları Meslek Odaları Üniversiteler Gönüllü Kuruluşlar Sivil toplum Örgütleri Medya Sanayi ve Ticaret Odaları                                                                  10. SINIF– 4.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: ÖZELLİĞİM   HANGİ MESLEĞE UYGUN? Sınıf: 10.sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel   ve Mesleki Gelişim Kazanım: İlgi   duyduğu mesleklerin gerektirdiği kişisel özellikleri ile ilgili bilgi toplar.(Kazanım Numarası 206) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–29   (Özelliğim Hangi Mesleğe Uygun?) Form–30 (Örnek Meslek Özellikleri   Listesi) Hazırlayan: K.Ayla   SIRIKLI-MEB, b. (2002)’den uyarlanmıştır.         Süreç: 1.ÖğForm–29 (Özelliğim Hangi Mesleğe Uygun?) verilir ve inceleyerek boş bir kâğıda kendi   özelliklerine uygun olan, yapmaktan hoşlanacakları etkinlikleri seçerek   yazmaları istenir. 2.aynı formdaki kendilerine uygun olmayan, yapmaktan hoşlanmadıkları   etkinlikleri yazmaları istenir. 3.sonra öğrencilerin alanlarına uygun olarak seçilmiş mesleklerle ilgili derlediğiniz   Form–30 (Örnek Meslek Özellikleri Listesi) verilir ve öğrencilerin   incelemeleri istenir. (Form–29 de 8 meslek için örnek meslek özellikleri   listesi verilmiştir. İŞ-KUR tarafından hazırlanan meslekleri tanıtan   kaynaklardan, Tanıtım ve Yönlendirme dersi için hazırlanmış eğitim   modüllerinden, ÖSYM, Üniversiteler, YÖK programları ve Meslekler rehberi vb.   meslek tanıtım kitaplarından, yararlanarak öğrencilerinizin alanlarına/bölümlerine   uygun olan farklı mesleklerle ilgili özellikleri de siz belirleyebilirsiniz). 4.meslek özellikleri ile kendi seçtikleri özellikleri karşılaştırmaları ve   ileride seçmeyi düşündükleri mesleklerle ilgili özelliklere sahip olup   olmadıklarını ve bu meslekle ilgili doğru alan ve okul türünde olup   olmadıklarını sorgulamaları istenir. 5.Seçuygun olmayan alan ve okulda bulunan öğrencilere ailesi ile birlikte okul   rehberlik servisine başvurmaları önerilir. 6.İduyduğu mesleklerin gerektirdiği kişisel özellikleri bilmenin ve buna uygun   alan ve okul seçmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden bir sonraki etkinlik   için İlgi duydukları mesleklerin gerektirdiği   eğitim hakkında araştırma yapmaları ve bilgi toplamaları istenir. Bu   bilgilere ulaşabilecekleri kaynaklardan örnekler verilir. (İŞ-KUR hazırlanan   meslekleri tanıtan kaynaklar, Tanıtım ve Yönlendirme dersi için hazırlanmış   eğitim modülleri, ÖSYM, Üniversiteler, YÖK programları ve Meslekler rehberi   vb. meslek tanıtım kitapları, meslek   odaları, meslek kişileri, üniversite öğrencileri vb).   Değerlendirme:                                               FORM–29 ÖZELLİĞİM HANGİ MESLEĞE UYGUN?   Aşağıdaki özellikleri dikkatlice inceleyerek sizin için uygun olan ve olmayan durumları belirleyiniz. Ayakta durmak Elleri kullanmak Kitap okumak Düşünmek Yeni fikirler üretmek Yönergeleri uygulamak Aynı hareketi sürekli tekrar      etmek Analiz, sentez, yorum yapmak Eleştirmek İnsanları ikna etmek Yazı yazmak Düzenli olmak Ağır koku altında kalabilmek Yüksek ses ortamında çalışabilmek Açık havada çalışmak Kapalı alanda çalışmak Kirli, yağlı ortamlarda bulunmak Şık giyinmek Belli bir kıyafet giyinmek Yardım etmek Çocuklarla uğraşmak Başkalarını dinlemek Elektronik araçlarla çalışmak Renklerle uğraşmak Müzik aletleri ile uğraşmak Resim yapmak Şekil, şema, çizim yapmak Yeni insanlarla tanışmak Hayvanlarla uğraşmak Sporla uğraşmak, bedeni kullanmak Hesap yapmak Yüksek yerde bulunmak Denizden hoşlanmak Seyahat etmek Taşınmak Konuşmak Gece çalışmak Düzensiz uyumak Alıp satmak İnsanları yönetmek Yaratıcılığını kullanmak Para ile uğraşmak Araştırma yapmak Deney yapmak Hasta ve özürlülerle çalışmak Yalnız çalışmak Hayal kurmak Tarihle ilgilenmek Makinelerle uğraşmak Toplumsal olaylarla ilgilenmek Siyasetle ilgilenmek Sesini kullanmak Mekân düzenlemek Olaylar arasında mantıksal      bağlantılar kurmak Kelimelerle oynamak Hoşgörülü olmak Tutarlı olmak Sabırlı olmak Sorumluluk almak Sayılarla uğraşmak Matematikle uğraşmak Fizik problemleri çözmek Dikkatini belli noktalara      toplamak Estetikle ilgilenmek El göz koordinasyonu gerektiren      bir işte çalışmak Şekil, şema, çizim yapma                                         FORM–30 ÖRNEK MESLEK ÖZELLİKLERİ LİSTESİ   EKONOMİST Sayılarla uğraşmak Toplumsal Olaylarla ilgilenmek Analiz, sentez, yorumlama yapmak Başkalarıyla birlikte çalışmak Yaratıcı düşünmek Hesap yapmak Okumak   PİLOT Makinelerle uğraşmak Soğukkanlı olmak, dikkati belli      noktada toplayabilmek El-göz koordinasyonu Yönergeyi uygulamak Yüksek yerde bulunmak Yüksek ses ortamı Başkalarıyla birlikte çalışmak   MAKİNE MÜHENDİSİ Yaratıcı düşünmek Sayılarla uğraşmak Şekil, şema, çizim yapmak Makinelerle uğraşmak Elleri kullanmak Kirli, yağlı ortamlarda bulunmak Matematikle ilgilenmek Fizik ilgilenmek   İNŞAAT MÜHENDİSİ Yaratıcı düşünmek Şekil, şema, çizim yapmak Sayılarla uğraşmak Matematikle ilgilenme Fizikle ilgilenmek Sorumlu, dikkatli davranmak Seyahat etmek Başkalarıyla birlikte çalışmak Açık havada çalışmak   PSİKOLOG Olaylar arasında mantıksal      bağlantılar kurmak Kelimelerle oynamak Fikirler üretmek Düşünmek Konuşmak Tutarlı olmak Sabırlı olmak Hoşgörülü olmak Sorumluluk almak Yaratıcılığı kullanmak Başkaları ile birlikte çalışmak Yardım etmek Dinlemek Toplumsal Olaylarla ilgilenmek Kapalı yerlerde çalışmak   DİŞ HEKİMLİĞİ Yaratıcı düşünmek Şekil, şema, çizim yapmak Elleri kullanmak Fizik, kimya, biyoloji ile      ilgilenmek Estetik ilgiye sahip olmak Ağır kokulu ortamlarda      çalışabilmek     ARKEOLOG Tarih ile ilgilenmek Açık havada çalışmak Başkalarıyla birlikte çalışmak Araştırma yapmak Analiz, sentez, yorumlama yapmak Okumak   SINIF ÖĞRETMENİ Uzun süre ayakta durabilmek Kitap okumak Yeni fikirler üretmek Yazı yazmak Düzenli olmak Çocuklarla ilgilenmekten      hoşlanmak Dinlemek Başkaları ile çalışmak Sesini kullanmak Hoşgörülü olmak                   10. SINIF– 5.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: MESLEĞİM VE BEN Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: İlgi duyduğu mesleklerin gerektirdiği   eğitim hakkında bilgi toplar. (Kazanım   Numarası 205) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–31 ( Örnek Meslekler) Kaynak:               Erkan (2006)   Süreç: 1.Öğilgi duydukları meslekleri belirtmelerini istedikten sonra Form–31 (Örnek   Meslekler) verilir ve birlikte okunur. 2.Öğkendi ilgi duydukları mesleklerin gerektirdiği eğitime ilişkin bir metin   oluşturmaları istenir. 3.Gönüllü   öğrencilerin cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. 4.Öğoluşturdukları metinlerin daha sağlıklı ve detaylı bir hale gelmesi için ne   tür bilgileri hangi kaynaklardan toplayabileceklerini sorulur. 5.Öğverdikleri cevaplardan sonra eksikler tamamlanır. 6.İduyduğu mesleklerin gerektirdiği eğitim hakkında bilgi toplamanın önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   (Öğrencilerden   bir sonraki hafta yapılacak etkinlik için gazetelerden ve dergilerden zararlı   alışkanlıklar ile ilgili resimler, yazılar getirmeleri istenir).   Değerlendirme:       FORM–31 ÖRNEK MESLEKLER Örnek–1 Elektrik mühendisi: Meslek eğitimi, mühendislik fakültelerinin elektrik, elektrik-elektronik mühendisliği bölümlerinde verilmektedir. İlgili bölüme, lise mezunlarının katılabileceği Öğrenci seçme sınavı (ÖSS) ile girilmektedir. Bölüm için yeterli “sayısal (SAY) puan gerekmektedir. Eğitim süresi 4 yıldır. Eğitimin ilk yılında Matematik, derslerine ağırlık verilir. Bu derslerin yanı sıra daha sonra yapılacak uygulamalarda kullanacağı bilgisayar programlaması, teknik çizim ve ekonomi konulu dersler okutulur. Ayrıca bu bölümlerde araştırma ve geliştirme faaliyetleri için ayrılmış, alanda uygulama yapabilecekleri laboratuar olanakları da bulunmaktadır. Eğitim süresince staj yapma ve bitirme ödevi hazırlama zorunluluğu vardır.   Örnek–2 Makine Mühendisi: Mesleğin eğitimi, mühendislik ve mühendislik-mimarlık fakültelerinin Makine, Fizik, Kimya, Geometri, Teknik Resim gibi temel dersler, sonraki yıllarda ise, Isı Transferi, Mekanik, Makine Elemanları, Makine Tasarımı, Nükleer Enerji, Mukavemet, Motorlar, İmalat Yöntemleri, Termodinamik ve Enerji Dönüştürüm Sistemleri konularında dersler okutulmaktadır. Bu derslerin yanı sıra daha sonra yapılacak uygulamalarda kullanacağı bilgisayar programlaması, Teknik Çizim ve ekonomi konulu dersler okutulmaktadır. Dersler uygulamalı ve kuramsal olarak sürdürülür. Ayrıca yaz aylarında staj zorunluluğu vardır.   *Yukarıdaki bilgiler İŞ-KUR Meslek Danışma merkezi’nin hazırlamış olduğu dokümanlardan yararlanılarak oluşturulmuştur. İŞ-KUR Meslek Danışma Merkezi’nin dokümanlarından ve İŞ-KUR’ un internet sayfasından yararlanarak farklı meslekler için bilgi hazırlayabilirsiniz.”             10. SINIF– 6. ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ZARARLI ALIŞKANLIKLAR Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Güvenli Hayat   Kazanım: Kendini zararlı alışkanlıklardan   korur. (Kazanım Numarası 167 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Serdar ERKAN, Şükran KILIÇ   Süreç: 1.Öğbazı alışkanlıkların insanların yaşamlarını her alanda olumsuz etkilediğini   ve bu yüzden zararlı alışkanlıklardan korunmanın önemli olduğu söylenerek   etkinlik başlatılır. 2.Öğsınıf mevcuduna göre gruplara ayrılır ve yanlarında getirdikleri gazete ve dergilerden   zararlı alışkanlıklarla ilgili resimleri kesmeleri söylenir. 3.Öğkestikleri resimlerden zararlı alışkanlıklar ile ilgili bir fotoroman   oluşturmaları istenir. 4.bir grup oluşturduğu fotoromanı sınıfla paylaşır. 5.Öğfotoromandaki karakterlerin zararlı alışkanlıklardan nasıl korunacağı sorulur   ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir: 6.Öğzararlı alışkanlıklardan korunma için kitap okuma, hikâye/şiir/öykü yazma,   müzik dinleme, halk oyunları ve dansa gitme, spor yapma, doğa yürüyüşleri   yapma, tiyatro/sinemaya gitme, resim yapmanın önemi vurgulanır. 7.Öğetkinlik sırasında zararlı olarak değerlendirmeyeceği bazı alışkanlıklar   olabilir (sürekli internet kafeye ve oyun salonlarına gitmek, olumsuz öğeler içeren bilgisayar oyunları). Bu noktada zamanın ne kadarının bu   alışkanlıklarla geçirildiği, ders çalışma alışkanlıklarının, aileyle,   arkadaşlarla olan iletişimi nasıl etkilediği, okulun aksayıp aksamadığı,   fiziksel olarak zararlı olup olmayacağı üzerinde durulur. 8.zararlı alışkanlıklardan korumanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                       10. SINIF– 7.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: DEĞERLERİM   VE HAYATIM   Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini Kabul Kazanım: Değerlerinin hayatı üzerindeki   etkilerini açıklar. (Kazanım Numarası   80 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–32 (Değerler Listesi) Kâğıt, kalem Yazı tahtası ve kalemi Hazırlayan: Serdar   ERKAN, K.Ayla SIRIKLI   Süreç:    Öğrencilere 9. sınıf “Değerlerimiz” adlı 7.        etkinlikle ilgili hatırlatma yapılır.    Öğrencilere birlikte bir “Değerler Listesi”        yapacakları söylenerek akıllarına gelen değerleri söylemeleri istenir.        Söylenen değerler tahtaya yazılır.    Öğrencilere Form–32 (Değerler Listesi) okunarak        eksik olanlar değerler de tahtaya yazılır ve değerler listesi        oluşturulur.    Öğrenciler 5 kişilik gruplara ayrılır ve aşağıdaki        yönerge verilir: “ A ve B aynı okulda 10. sınıfta   okuyan farklı değerlere sahip iki öğrencidir. Tahtadaki değerler listesinden   A öğrencisi için 4 değer, B öğrencisi için 4 değer seçiniz. A ve B   öğrencileri için seçtiğinizi değerlerin farklı olmasına özen gösteriniz.   Grupça A ve B kişilerinin değerlerini belirledikten sonra bu kişilerin hayatlarına   bu değerler doğrultusunda şekil vererek birer senaryo yazınız.”    Yazdıkları senaryoları sınıfa sunmaları istenir ve        her grubun sunumundan sonra grup etkileşimi yapılır.    İnsanların hayatlarındaki önemli kararları alırken        (okul, meslek, iş, eş, yaşanılan kent, yaşam biçimi vb). kendi        değerlerinin ne kadar etkili olduğu konusunda grup etkinliğine devam        edilir.    Öğrencilerden tahtadaki değerler listesindeki        değerlerden hangilerinin kendi hayatları üzerinde daha etkili olduğu,        yani hayata ilişkin seçimlerinde hangi değerlerinin daha baskın olduğunu        sorgulamaları ve hayatlarında etkili olan değerleri sıralamaları        istenir.    Daha sonra tıpkı A ve B öğrencisi için yaptıkları        gibi bu değerlerin hayatlarını nasıl şekillendireceğini, nasıl        etkileyeceğini belirlemeleri ve yazmaları istenir.    İstekli öğrencilerin yazdıklarını sınıfa        okuyabilecekleri belirtilir. 10. Değerlerinin hayatı üzerindeki   etkilerini fark etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                       FORM–32 DEĞERLER LİSTESİ Sağlık                                 Ekonomik güvence                   Aile               Kendine saygı                   Başarı                                       Fark edilme                                   Düzenli hayat                     Özgüven                                   Bilgi Özgürlük                           Ahlak                                         Saygınlık Sevgi                                 Macera                                Eşitlik Adalet                                               Şöhret                                                      Arkadaşlık Başarı                                               İç huzuru                                     Güç Kültür                                    Sadakat                                     Yaratıcılık Yardımseverlik                   Doyum                                       Zenginlik Dürüstlük                           Güç                                                 Fiziksel özellikler Bağımsızlık                           Çocuk sahibi olma                     Yarışma/ Rekabet Sorumluluk                          Takım çalışması                         Güvenlik Kazanç                                 Liderlik                                           Yaşam boyu öğrenme                                  Teknoloji kullanma                      Problem Çözme Yenilikçilik                                                                                      10. SINIF– 8.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: DEĞERLERİM VE MESLEĞİM Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Değerlerin meslek seçimindeki rolünü   açıklar. (Kazanım Numarası 203 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–33 (Mesleki Değerler Listesi) Hazırlayan:         ŞükranKILIÇ-Niles&Harris-Bowlsbey(2002)’den ve www.quintessialcareers. com’dan   yararlanılmıştır. Süreç: 1.Öğ10. sınıf “Değerlerim ve Hayatım” adlı 7. etkinlikle ilgili hatırlatma   yapılır. 2.ÖğForm–33 (Mesleki Değerler Listesi) verilir ve formdaki listeyi incelemeleri   istenir. 3.Öğyapacakları meslek seçiminde değerler listesinde yer alan değerlerden hangisinin   daha önemli rol oynayacağı sorulur ve öğrencilerden bir önem sırası yapması   istenir. (Formda değerlerin yanındaki   boşluklar, sıralama için   kullanılabilir, önem sırası 1’den 10’a veya 1 den 5’e kadar yapılabilir). 4.Öğseçmeyi düşündükleri mesleklerin hangilerinin sıraladıkları mesleki değerlere   uygun olacağını belirlemeleri istenir. 5.Gönüllü   öğrencilerden yaptıkları önem sıralamasını sınıfla paylaşması istenir. 6.Değmeslek seçimi üzerindeki etkilerinin önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır. Değerlendirme:         FORM–33 MESLEKİ DEĞERLER LİSTESİ …………………..Yenilikçilik (yeni şeyler üretme) …………………..Mesleki gelişime açık olma ………………… Yaşam Boyu Öğrenme ………………….Yaratıcılık/ ………………….Zihinsel güçlük ve üstesinden gelme ………………….Fiziksel zorluğu ve üstesinden gelme ………………….Psikolojik zorluğu ve üstesinden gelme ………………….Ahlaki değerler ………………….Teknolojinin kullanılması ………………….Meslekte yükselme ………………….Meslekte başarı ………………….İnsanlarla çalışma …………………. Takım çalışması …………………. Eşitlik ………………….Problem çözme ………………….Sorumluluk ………………….Kazanç (Maaş, ücret, prim) ………………….Özerklik/Bağımsız çalışma ………………….Liderlik ………………….Yapılan hatanın telafi edilmesi ………………….Duyarlık ………………….Yarışma/ Rekabet ………………….Başkalarına yardım etme …………………İş hayatı ile ev hayatı arasında denge kurma …………………Düzenli hayat …………………İstediği yerde yaşama ………………….Kendine zaman ayırma ………………….Arkadaşlık ………………….Toplumla olan sosyal ilişki …………………..Çalışma saatindeki esneklik ………………….Çalışma mekânının güvenliği …………………..Fiziksel koşulları …………………..Sosyal Güvence …………………..Güvenlik ………………….Macera ………………….Heyecan ………………….Saygınlık ………………….Tanınma ………………….Doyum ………………….Şöhret/Ün Niles&Harris-Bowlsbey(2002), www.quintessialcareers. com                                                   10. SINIF–9.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BEN KİMİM? NASIL DAVRANIRIM? Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini Kabul Kazanım: Bireyin kendini algılama biçiminin   davranışlarını nasıl etkilediğini fark eder. (Kazanım Numarası 81 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–34 (Özelliklerimiz) Hazırlayan: Serdar   ERKAN, K.Ayla SIRIKLI - Baran (2006)’   dan yararlanılmıştır.   Süreç:    Öğrencilere        kendilerini algılama biçimleri ile ilgili aşağıdakilere benzer sorular        sorularak grup etkileşimi başlatılır: Nasıl   bir insan olduğunuzun farkında mısınız? Kendinizde   var olduğuna inandığınız özellikler hayatınızı nasıl etkiliyor? Kendinizle   ilgili algılarınız, beğenileriniz, tercihleriniz, davranışlarınıza nasıl   yansıyor? Kendini   zeki algılayan veya zeki algılamayan bir kişinin davranışlarında ne tür   farklılıklar olur? Kendini   zeki algılayan veya zeki algılamayan bir kişinin davranışlarında ne tür   farklılıklar olur? Kendini   çalışkan veya tembel algılayan bir kişinin davranışlarında ne tür   farklılıklar olur? Kendini   güzel/yakışıklı veya çirkin algılayan bir kişinin davranışlarında ne tür   farklılıklar olur? Kendini   yetenekli veya yeteneksiz algılayan bir kişinin davranışlarında ne tür farklılıklar   olur?    Aşağıdaki        açıklama yapılır, örnek deney sonucu okunur ve grup etkileşimi        başlatılır: “İnsanın   yapabileceği bazı şeyleri yapamayacağına inanması, bir işi yapmaya teşebbüs   ederken cesaretinin kırılması, kişinin başarısız olmasına neden olur. Kendine   güvenini yitirdiği için de gelecekte de o işi başaramaz.” Bu   konuda yapılan deney sonucu: Zıplayan Pireler: “Pirelerle yapılan bir deneyde pirenin ne kadar zıpladığını   ölçerler ve 50 cm zıpladığını görürler. Pireyi yüksekliği 30 cm olan cam   kavanoza koyarlar. Kavanozun ağzını kapatırlar. Kavanozun altından ısıtırlar.   Pire ısındıkça zıplar ve zıpladıkça kapağa çarpar. Bir süre sonra pire kapağa   çarpmamak için 29 cm sıçrar, düşer. Ama kapağa çarpmaz. Pire bunu alışkanlık   haline getirdikten sonra kavanozun kapağını açarlar. Pire hala 29 cm   sıçrıyor. Hâlbuki eskiden 50 cm sıçrardı. Pire bu deneyle 29 cm' den fazla   sıçrayamayacağını öğrenir.” www.turkhukuksitesi.com      Bu        deney sonucundan hareketle insanların kendilerini nasıl algıladıklarının        davranışlarını da etkilediği belirtilir. Kendimizle ilgili algılarımızın        davranışlarımıza nasıl yansıdığı ve davranışlarımızı nasıl etkilediği        üzerinde durulur. Öğrencilerden varsa kendi hayatlarından ya da        çevrelerinden buna benzer örnekler vermeleri istenir.    Gördüğünüz        gibi insanların kendilerini nasıl algıladıkları davranışlarını da        etkilemektedir. Öğrencilere “Peki siz kendinizi nasıl algılıyorsunuz?”        sorusu sorulur ve Form–34 (Özelliklerimiz)’den birer adet verilir ve        yönergeye göre doldurmaları istenir.    Öğrenciler        formu doldurduktan sonra aşağıdakine benzer bir soru sorularak        öğrencilerin cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir: Formda   verilen özelliklerden sahip olduğunuzu düşündükleriniz davranışlarınızı nasıl   etkiler?    Etkinliğin        sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve düşüncelerini sınıfla        paylaşmaları istenir.    Bireyin        kendini algılama biçiminin davranışlarını nasıl etkilediğini fark etmenin        önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                           FORM–34 ÖZELLİKLERİMİZ İnsanlar birtakım özellikleri ile tanınırlar ve hatırlanırlar. Biz de kendimizi tanımlarken bazı özelliklerimizi sıralarız. Aşağıda sıralanan özelliklerden sahip olduğunuzu düşündüklerinize 1-(Evet), sahip olmadığınızı düşündüklerinize 2-(Hayır), kararsız kaldıklarınıza ise 3-(Kararsızım) yazarak belirtiniz. Bunlar dışında kendinizi tanımlayan özellikler varsa listenin altına ekleyiniz. Özellikler 1-(Evet) 2-(Hayır) 3-(Kararsızım) Kavgacı       Zeki       Uysal       Düzenli       Kibirli       Becerikli       Ciddi        Neşeli       Girişken       Güzel/   Yakışıklı       Güçlü       Hayalperest       Kıskanç       İlgisiz       Uyumsuz       Yetenekli       Başarılı       İyimser       Şanssız       Duyarlı       Dikkatli       Kararlı                  Sorumluluk   sahibi       10. SINIF– 10.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: NASILGÖRÜNÜYORUM? Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini Kabul Kazanım: Başkalarının kendisi ile ilgili   görüşlerinin bireyin kendini algılama biçimini nasıl etkilediğini fark eder. (Kazanım Numarası 82) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni – U düzeni Araç-gereç: Form–35 (Algılanan Özelliklerimiz) Hazırlayan: Esranur ALCI, Birsen PIRNAR, K.Ayla   SIRIKLI Baran   (2006)’ dan yararlanılmıştır.   Süreç:    Öğrencilere        10. sınıf “Ben Kimim?-Nasıl Davranırım?” 9 numaralı etkinlikle ilgili        hatırlatma yapılır.    Öğrencilere        aşağıdaki öykü okunur: Öykü: Kurbağalar “Bir gün kurbağaların yarışı varmış. Hedef, çok yüksek bir   kulenin tepesine çıkmakmış. Bir sürü kurbağa da arkadaşlarını seyretmek için   toplanmışlar. Ve yarış başlamış. Gerçekte seyirciler arasında hiçbiri   yarışmacıların kulenin tepesine çıkabileceğine inanmıyormuş. Sadece şu sesler   duyulabiliyormuş:  "Zavallılar! Hiçbir zaman başaramayacaklar!" Yarışmaya başlayan kurbağalar kulenin tepesine ulaşamayınca,   teker teker yarışı bırakmaya başlamışlar. İçlerinden sadece bir tanesi inatla   ve yılmadan kuleye tırmanmaya çalışıyormuş.  Seyirciler bağırıyorlarmış: "Zavallılar!   Hiçbir zaman başaramayacaklar!" Sonunda, kurbağaların bir tanesi hariç, hepsinin ümitleri   kırılmış ve bırakmışlar. Ama kalan son kurbağa büyük bir çabayla mücadele   ederek kulenin tepesine çıkmayı başarmış. Diğerleri hayret içinde bu işi   nasıl başardığını öğrenmek istemişler. Bir kurbağa ona yaklaşmış ve sormuş: “Bu işi nasıl başardın?” O anda farkına varmışlar ki kuleye çıkan kurbağa sağırmış!” www.turkhukuksitesi.com    Öykü okunduktan sonra aşağıdakilere        benzer sorular sorulur ve grup etkileşimi başlatılır: Kurbağaların   yarışı bırakmasında çevreden duydukları seslerin ne kadar etkisi olmuştur? Çevredeki   sesler cesaret verici masajlar içerse sonuç farklı olabilir miydi? Sizin   buna benzer yaşantılarınız oldu mu? Ne   hissettiniz? Kendinizle   ilgili algılarınız, beğenileriniz, tercihleriniz gerçekten size mi ait? Bazen   kendinizi başkalarının ölçütlerine göre değerlendirdiğiniz oluyor mu? Kendinizle   ilgili algılarınız, beğenileriniz, tercihleriniz, oluşurken kimlerin, nelerin   etkisinde kalmış olabilirsiniz? Başkalarının   bizimle ilgili algılamaları bazen kendimizi güçlü hissettirip, bizi   yüreklendirirken, bazen de bizim cesaretimizi kırabilir mi? Sizce   bunun nedeni ne olabilir? Başkaları   tarafından beğenilme, onaylanma ve kabul görme arzusu olabilir mi? Hiç   kendinizle ilgili, size ait olmayan aileniz ya da arkadaşlarımız tarafından   oluşturulan bir algılamanız olduğunu fark ettiniz mi? Örnek   verebilir misiniz?    Öğrencilere        Form–35 (Algılanan Özelliklerimiz) verilir ve okuyarak bu özelliklerden        sahip olduklarını düşündüklerini “Kendi Algılarım” sütununa (x) işareti        koymaları, arkadaşlarının bu özelliklerle ilgili kendisini nasıl        algıladığını düşünüyorlarsa, aynı formun “Arkadaşlarımın Algılamaları”        sütununa (x)işareti koymaları, ailelerinin bu özelliklerle ilgili        kendisini nasıl algıladığını düşünüyorlarsa, aynı formun “Ailemin        Algılamaları” sütununa (x) işareti koymaları istenir. Son olarak        öğretmenlerinin bu özelliklerle ilgili kendisini nasıl algıladığını        düşünüyorlarsa, aynı formun “Öğretmenlerimin Algılamaları” sütununa (x)        işareti koymaları istenir.    Daha        sonra bu üç sütunda ortak olanlara bakarak kendi algılamaları ile        başkalarının algılamalarının ne kadar örtüştüğünü incelemeleri istenir        ve aşağıdakine benzer sorular sorularak grup etkileşimi başlatılır:    Başkalarının        kendisi ile ilgili görüşlerinin bireyin kendini algılama biçimini nasıl        etkilediğini fark etmenin ve kendini bu bakış açısı ile değerlendirmenin        önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır:   Değerlendirme:                                           FORM–35 ALGILANAN ÖZELLİKLERİMİZ İnsanlar birtakım özellikleri ile tanınırlar ve hatırlanırlar. Biz de kendimizi tanımlarken bazı özelliklerimizi sıralarız. Aşağıda sıralanan özelliklerden sahip olduğunuzu düşündüklerinizin karşısına x işareti koyunuz. Aynı şekilde; ailenizin, arkadaşlarınızın ve öğretmenlerinizin sizi nasıl algıladığını düşünüyorsanız o özelliğin karşısına bir x işareti koyunuz. Bunlar dışında kendinizi tanımlayan özellikler varsa listenin altına yazınız. Algılanan Özellikler Kendi Algılarım Arkadaşlarımın Algılamaları Ailemin Algılamaları Öğretmenlerimin Algılamaları Kavgacı         Zeki         Uysal         Düzenli         Kibirli         Becerikli         Güzel   /Yakışıklı         Ciddi          Neşeli         Girişken         Sorumsuz         Hayalperest         Kıskanç         İlgisiz         Uyumsuz         Yetenekli         Başarılı         İyimser         Şanssız         Duyarlı         Dikkatli         Kararlı                    Sorumlu                  10. SINIF– 11.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BİZİM ATÖLYE Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Grup çalışmalarında iş birliğinin   önemini ve gerekliliğini açıklar.   (Kazanım Numarası 51 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Kâğıt, kalem, büyük resim kâğıdı,   çeşitli boyalar Kaynak: Çevik (2005)’den uyarlanmıştır.   Süreç: 1.Öğbir atölye çalışması yapacakları söylenir. Bunlar; öykü yazarlığı atölyesi ve   resim atölyesidir. Öğrencilere bu atölyelerdeki çalışmaların amacının grupla   iş birliği yaparak ortaya yeni ürünler çıkarmak olduğu söylenir ve atölyeler   hakkında bilgi verilir:      Öykü yazarlığı atölyesi: Bu atölyeyi seçenler,   yaratıcılıklarını öykü yazarak ortaya koyarlar. Grup üyeleri yazacakları   öykünün konusuna, kahramanlarına, öykünün nerede ve ne zaman geçtiğine   birlikte tartışarak karar verirler. Öykü, üyelerin hepsinin düşüncesinin   alınmasıyla oluşur.       Resim atölyesi: Bu   atölyede resimler bireysel olarak değil, grup olarak yapılır. Grup üyeleri   hep birlikte ne resmi yapacaklarına, hangi boya malzemelerini   kullanacaklarına karar verirler. Dikkat edilecek konu her üyenin resme   katkısının bulunmasıdır.   2.Atötanımları yapıldıktan sonra öğrenciler iki resim ve iki öykü yazarlığı   atölyesi olmak üzere 4 gruba ayrılır. Öğrencilerden hangi atölyede   çalışacaklarına karar vermeleri istenir. Herhangi bir atölyede öğrenci sayısı   açısından yoğunluk olmamasına özen gösterilir. 3.Atöbirinde yoğunluk olması durumunda, öğrenci sayısı az olan atölyelerin,   yoğunluk olan atölyedeki arkadaşlarını ikna etmesi için öğrencilere zaman   verilir. 4.resim ve bir de öykü yazarlığı atölyesi grubundan bir öğrenciye diğer   öğrencilerin duymayacağı bir şekilde kendi grubundaki iş birliğini   engellemeye çalışması, diğerlerinin düşüncelerini dikkate almaması, sadece   kendi isteklerini ve düşüncelerini dikkate alması söylenir. 5.atölye grubunun önceden hazırlanmış köşelerde yerlerini almaları sağlanır.   Gruplara çalışmalarını yapmak üzere 15–20 dakika süre verilir. 6.Bütüatölyeler çalışmalarını bitirdikten sonra her gruptan iki öğrenciye verilen   gizli yönerge açıklanır. Bunun amacının grup çalışmalarında iş birliğinin   öneminin fark edilmesi olduğu belirtilir. 7.Açıklamanıardından her atölyenin, ürününü diğer gruplara sunması istenir. 8.İolan atölye grubundan başlanarak tüm üyelerin aşağıdaki soruları   cevaplamaları ve sınıfla paylaşmaları istenir: Çalışma   sırasında ne yaşadınız, ne hissettiniz? Ürününe   karar verme ve ürünü oluşturma aşamasında nasıl bir gruptunuz? Bir   işi tek başına yapmakla bir grupla yapmak arasındaki farklılıklar nelerdir? 9. Grup çalışmalarında iş birliğinin   önemini ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrenciler bir   sonraki hafta yapılacak etkinlik için 5’erli gruplara   ayrılır ve kendi seçecekleri bir konuda aralarında işbirliği yaparak bir grup   çalışması yapmaları istenir. Bu herhangi bir konuda sunum hazırlamak olabilir,   okul gazetesi veya dergi çıkarmak olabilir, okul dışından bir kurumla   görüşerek ve ortaklaşa bir kampanya hazırlamak şeklinde olabilir. Öğretmen   burada öğrencilere bazı önerilerde bulunabilir ama hangi konuda ne tür bir   çalışma yapacaklarına öğrenciler karar vermelidir. Bu grup çalışması için bir   hafta süreleri olduğu ve haftaya rehberlik saatinde yaptıkları çalışmayı   sunacak şekilde hazır olmaları hatırlatılır).   Değerlendirme:                                                       10. SINIF– 12.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BİRLİKTE ÇALIŞALIM Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Grup çalışmalarına etkili biçimde   katılır.(Kazanım Numarası 50) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: K.Ayla SIRIKLI   Süreç: 1. Bir önceki etkinlik sonrası öğgruplara ayrılarak her gruba kendi karar verecekleri bir konuda yine kendi   karar verecekleri bir tür grup çalışması yapmaları ve bir hafta sonraki   rehberlik saatinde bu çalışmalarını sunmaları istenmişti. Gönüllü gruptan   başlanarak çalışmalarını sunmaları istenir. 2. Daha sonra aşağıdaki sorular sorularakgruptan süreç hakkında bilgi alınır: Hangi   konuda ne tür bir çalışma yapacağınıza nasıl karar verdiniz? Planladığınız   çalışmanın amacı ne? Planlama   aşamasında gruptaki tüm üyelerin katkısı oldu mu? Nasıl   bir işbirliği yaptınız? Çalışmalar   planlamalara uygun olarak sürdü mü? Çalışma   sonucunda başlangıçtaki hedefinize ulaştınız mı? Gruptan   herkesin katkısı oldu mu? Çalışmalar   sırasında nerelerde zorlandınız? Çalışmalar   sırasında neler hissettiniz? Planlama   aşamasındaki amacınıza ulaşabildiniz mi? 3.çalışmalarına etkili bir şekilde katılmanın önemi ile ilgili grup etkileşimi başlatılır. 4.Öğyaptığı grup çalışmalarından tüm okulda sunulmasının yararlı olacağı   düşünülen bir ya da birkaç çalışma okulun gerekli birimleri ile işbirliği   yapılarak tüm okulda da sunulabilir. 5.çalışmalarına etkili biçimde katılmanın önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   *(Öğrencilerden   bir sonraki hafta yapılacak etkinlik için Yükseköğretim   kurumlarına giriş sınavları ile ilgili araştırma yapmaları, bilgi toplamaları   ve derse getirmeleri istenir. Siz de yükseköğrenime yönelik mesleki ve   akademik programlarla ilgili sınıfa doküman getirebilirisiniz).   Değerlendirme:                                         10. SINIF 13. ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: MESLEKİ VE AKADEMİK PROGRAMLAR   NELER? Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Yükseköğrenime yönelik mesleki ve   akademik program seçeneklerine ilişkin bilgi edinir. (Kazanım Numarası 211) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran KILIÇ   Süreç:    Öğrencilere        yükseköğrenime yönelik mesleki ve akademik programlar hakkında bilgi        edinmelerinin yükseköğrenime yönelik sağlıklı bir tercih yapmada,        kendilerini gerçekçi değerlendirmelerinde önemli olduğu vurgulanarak        etkinlik başlatılır. (9. sınıftaki Alan seçimine ilişkin etkinliklerle        ilgili hatırlatmalar yapılır).    Öğrencilerle        sınıfa yüksek öğrenime mesleki ve akademik programlarla ilgili program        seçeneklerine ilişkin getirilen bilgiler paylaşılır.      Öğrencilere        yükseköğrenime yönelik mesleki ve akademik programlarına ilişkin        bilgileri ayrıca aşağıda belirtilenlerden de edinebilecekleri        vurgulanır:        ÖSYM’nin         en son Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi Kılavuzundan,     ÖSYM’nin         Meslekleri Tanıtım Kılavuzu     MEB’in         tanıtım ve Yönlendirme Dersi ile ilgili hazırlanmış materyal,     Üniversitelerin         mesleki ve akademik programları ile ilgili elektronik sayfaları.         Öğrenciler        sınıf mevcuduna göre gruplara ayrılır ve sınıfa getirilen materyal ve        diğer kaynaklar gruptaki öğrencilere verilir.    Gruplardaki        öğrenciler yükseköğrenime yönelik mesleki ve akademik program        seçenekleri ile ilgili dokümanları inceler ve edindikleri bilgileri        sınıfla paylaşır.    Öğrencilerin        sınıfta yükseköğrenime yönelik mesleki ve akademik programlarla ilgili        edindikleri bilgiler sınıf veya okul panosuna asılabilir.    Yüksek        öğrenime yönelik programlarla ilgili bilgi edinme sürecinin diğer        etkinliklerde de devam edeceği vurgulanır.    Yükseköğrenime        yönelik mesleki ve akademik program seçeneklerine ilişkin bilgi        edinmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                     10. SINIF– 14.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KARŞIYIM AMA NEYE? Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler arası İlişkiler Kazanım: Kişisel değerlerine, inançlarına ve   tutumlarına uygun olmayan isteklere iletişim becerilerini kullanarak karşı   koyar. (Kazanım Numarası 137 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–36 (Hayır Diyebilme ve   Becerileri) Hazırlayan: ŞükranKILIÇ -MEB,h.(2006)’dan ve MEB,d.(2003)’den   yararlanılmıştır.   Süreç: 1.Öğaşağıdakine benzer sorular sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları   istenir: Kişisel değerlerinize, inançlarınıza ve   tutumlarınıza uygun olmayan isteklerle karşılaştınız mı? Uygun   olmayan istekle karşılaştığınızda ne yaptınız, ne hissettiniz? Karşılaştıysanız   nasıl karşı koydunuz? Kişisel   değerlerinize, tutumlarınıza ve inançlarınıza uygun olmayan bir isteğe hayır   dediğinizde ne gibi kazançlar elde ettiniz? Hangi   iletişim becerilerini kullanarak karşı koydunuz? Karşı   koyamadığınız durumlar oldu mu? Neden   karşı koyamadınız? 2.Öğgünlük hayatlarında hayır diyemedikleri bir durumu sınıfla paylaşmaları   istenir. Karşı koyamamalarının nedenleri sorulur. 3.Öğverdikleri cevaplara ek olarak “hayır”   demeyi engelleyen noktalar belirtilir: Zor   olduğu için, Utanıp   çekindiğiniz için, Korktuğunuz   için, Nasıl   hayır diyebileceğinizi bilmediğiniz için, Uyumsuz   görünmemek için, Arkadaşlarınızı   kırmamak, üzmemek için, Sorun   çıkarmamak veya tartışmamak için, Önemsememek   veya geçiştirmek için, Yalnız   kalmamak için, 4.ÖğForm–36 (Hayır Diyebilme Beceriler) verilir ve birlikte okunur. 5.Öğetkinliğin başında paylaştıkları hayır diyemedikleri bir durumu “Hayır   Diyebilme Becerilerine” göre tekrar gözden geçirmeleri ve sınıfla   paylaşmaları istenir. 6.Öğetkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 7.Kişdeğerlerine, inançlarına ve tutumlarına uygun olmayan isteklere iletişim   becerilerini kullanarak karşı koymanın önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   Değerlendirme:                                 FORM–36 HAYIR, DİYEBİLME BECERİLERİ Doğrudan      hayır diyebilmek; karşı tarafı kırmadan, kibar bir şekilde kendi, düşünce,      istek, duygu ve kararlarımızı yansıtan, kendimizi olduğu gibi doğrudan ve      yalın bir şekilde ifade edebilmenin yoludur. Bu şekilde hayır diyebilme;      en güçlü, en etkili ve arzu edilen gerçekten çekinmeden hayır diyebilmenin      doğrudan yoludur. Burada yapılan teklif karşısında önce niyetimizin ne      olduğundan emin olmak, söz konusu teklifi kabul edip etmeyeceğimizi      belirlemek gerekir. Bir      sonraki adım olarak nedeninizi belirtmek etkili olur.   HAYIR, DİYEBİLME YOLLARI: Doğrudan hayır demek, geçiştirmek, nedenler bulmak, duymamalıktan gelmek, ortamdan uzaklaşmak, yürüyüp gitmek ve hayır tekrarı gibi yolları kullanarak hayır denilebilir. Doğrudan Hayır      “Hayır teşekkürler. Hayır olmaz. Şimdi internet kafeye gitmek istemiyorum” Konuyu Değiştirmek            “Hayır olmaz!” “Dünkü maçı kim kazandı?” gibi konuyu değiştirmek Nedenini açıklamak “Hayır” teşekkürler, bugün matematik yazılım var” gibi bizim için gerçek ve doğru olan nedenlerimizi belirtebiliriz. Duymazlıktan gelmek “Şarkı yarışmasını kim kazandı?” gibi duymazlıktan gelebiliriz. Ortamdan Uzaklaşmak “hayır deyip, ortamdan uzaklaşabiliriz.” Geçiştirmek “ Belki sonra gidebiliriz. Şimdi okula gitmem gerekiyor” gibi geçiştirebiliriz. Hayır Tekrarı “Hayır! Hayır!. Şimdi internet kafeye gitmek istemiyorum.” Gibi “hayır”ı tekrarlı bir şekilde söyleyebiliriz.   10. SINIF– 15.ETKİNLİK: Etkinliğin   Adı: ARKADAŞIM Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler arası İlişkiler Kazanım: Karşı cins ile sağlıklı arkadaşlık   ilişkileri geliştirmenin önemini kavrar.   (Kazanım Numarası 131) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran KILIÇ   Süreç: 1.Öğ“Sağlıklı arkadaşlıklar kurmanın   ergenlik döneminde gencin sosyal ve akademik gelişimini olumlu yönde   desteklediği” belirtilerek etkinlik başlatılır. 2.Öğaşağıdaki sorulara benzer sorular sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları   istenir: Sağlıklı   arkadaşlık ilişkileri nasıl kuruluyor? Sağlıklı   arkadaşlık ilişkilerinin başlamasında neler etkilidir? Arkadaşlık   ilişkisini kimlerle başlatıyorsunuz? Arkadaşlık   ilişkilerinde neleri paylaşıyorsunuz? Arkadaşlık   ilişkilerinin sağlıklı bir şekilde sürdürülebilmesi için sizin ve karşıdaki   kişinin sahip olması gereken özellikler nelerdir? Arkadaşlık   ilişkilerinizi kurarken ve arkadaşlarınızla paylaştıklarınızda arkadaşınızın   cinsiyetini önemsiyor musunuz? 3.Öğcevaplar alındıktan sonra “arkadaşlık ilişkileri kurarken ve sürdürürken   karşı cinsten birinin sadece “flört” veya “sevgili” olmasının yanı sıra, karşı cinsle arkadaş da olunabileceği ve   karşıcinsten olan bir arkadaşın arkadaşlığınıza kattığı, geliştirdiği ve zenginleştirdiği   olumlu yönlerin neler olduğudur “ vurgusu yapılır. 4.Etkinliğsonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve öğrencilerden düşüncelerini   sınıfla paylaşmaları istenir. 5.Karşı   cins ile sağlıklı arkadaşlık ilişkileri geliştirmenin önemietkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                       10. SINIF– 16.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KARARIM ETKİLİ Mİ? Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Verdiği kararları etkili karar verme   basamakları açısından değerlendirir.   (Kazanım Numarası 53 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–37 (Karar Verme Basamakları) Hazırlayan: ŞükranKILIÇ-Eldeliklioğlu(1999)’dan,   MEB, d (2003)’den ve Erkan(2005)’den yararlanılmıştır.   *Etkinlik işlenirken   etkili karar vermede sorun yaşayan öğrencileriniz için okul rehber öğretmeni,   okul rehber öğretmeni yoksa RAM ile işbirliği yapılarak öğrenciye destek   hizmeti sağlanmalıdır. *Etkinlik   işlenirken öğrencilerin alan seçimine ilişkin kararlarını da   değerlendirmeleri sağlanmalı, öğrencilere bu konu ile ilgili olarak okul   rehber öğretmeni yoksa RAM ile işbirliği yapılarak öğrenciye destek hizmeti   sağlanmalıdır. Süreç:   1.Öğ”Hayatımızda pek çok seçenekle karşı   karşıya kalıp farkında olarak veya olmayarak pek çok kez karar vermek zorunda   kalabilirsiniz. Verdiğiniz kararlar hayatınızın akışını olumlu veya olumsuz   yönde de etkiyebilir. Karar verirken “ya o, ya da bu” şeklinde düşünmek yerine   karar vermede sırasıyla yapılması gerekenleri uygulamanız daha uygun   olabilir” şeklinde bir açıklama yapılarak etkinlik başlatılır. 2.Öğaşağıdaki soruları sorarak bir tartışma başlatılır: Şimdiye   kadar verdiğinizi düşündüğünüz en önemli karar nedir? Şimdiye   kadar verdiğinizi düşündüğünüz en önemsiz karar nedir? Şimdiye   kadar verdiğinizi düşündüğünüz yanlış kararlar nelerdir? 3.Öğ“Günlük hayatınızda ne yiyeceğiniz,   nereden alışveriş yapacağınız, kaçta yatacağınız, televizyonda hangi programı   izleyeceğiniz, gibi konularda verdiğiniz kararların yanı sıra eğitsel   konularla ilgili kararlarınız da yer almaktadır” şeklinde açıklama   yapıldıktan sonra son günlerde eğitsel konularla ilgili verdikleri bir kararı   düşünmeleri istenir. 4.Öğkarar vermede verilecek kararı tanımlama, karardan beklenen sonucun   belirlenmesi, bilgi toplama, seçenekleri ve bu seçeneklerin her birinin   avantaj ve dezavantajlarını belirleme, bilgi toplama ve seçenekleri ve bu seçeneklerin her birinin avantaj ve   dezavantajlarını belirlemenin önemli olduğu vurgulanır. 5.Öğrencilere   Form–37 (Karar Verme Basamakları) verilir vegünlerde eğitsel konularla ilgili verdikleri kararları formdaki karar verme   basamaklarına göre değerlendirmeleri istenir. 6.Gönüllü öğrencilerden aldıkları ve karar verme basamaklarıgöre değerlendirdikleri kararlarını sınıfla paylaşmaları istenir. 7.Öğkarar verirken karar verme basamaklarının yanı sıra karar verme   stratejilerinin de önemli olduğu, basamakların stratejiler ile yakından   ilişkili olduğu vurgulanır ve karar verme stratejileri verilir. Karar verme Stratejileri: İç   tepisel karar verme: Seçenekler üzerinde yeterince düşünmeden, içten geldiği   gibi karar verme. Mantıklı   karar verme: Karar verirken, seçenekler hakkında bilgi toplama, seçenekleri   dikkatlice inceleme ve her birinin olumlu ve olumsuz yanları değerlendirilir. Bağımsız   karar verme: Kendi başına karar verme. Kararsız:   Verdiği kararları sık sık değiştirme isteği ve hiçbir karardan hoşnut olmama.   8.Öğbir sonraki etkinliğe kadar kararlarını verirken hangi                              stratejiyi veya stratejileri   kullandıklarını düşünmeleri istenir. 9.Öğetkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 10.   vermenin günlük hayatımızın bir parçası olduğu özellikle öğrencilerin eğitsel   hayatlarıyla ilgili verecekleri veya verdikleri kararların önemli olduğu   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                       FORM–37 KARAR VERME BASAMAKLARI   VERİLECEK      KARARI TANIMLAYIN     KARARDAN      BEKLEDİĞİNİZ SONUCU BELİRLEYİN     BİLGİ      TOPLAYIN     SEÇENEKLERİ      VE BU SEÇENEKLERİN HER BİRİNİN AVANTAJ VE DEZAVANTAJLARINI BELİRLEYİN     5.   KARARI VERİN                                       10.SINIF- 17. ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KARAR VERME UNSURLARI Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel başarı Kazanım: Etkili karar verme unsurlarını   kararlarında kullanır. (Kazanım   Numarası 54) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: U düzeni Araç-gereç: Form–38 (Karar Verme Unsurları) Hazırlayan: Şükran KILIÇ- MEB, e.(2004)’den   yararlanılmıştır. *Etkinlik   işlenirken etkili karar vermede sorun yaşayan öğrencileriniz için okul rehber   öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM ile işbirliği yapılarak öğrenciye   destek hizmeti sağlanmalıdır. Süreç:    Öğrencilere        karar verme basamaklarının bu etkinlikte de önemli olduğu vurgulanarak        10. sınıf “Kararım Etkili mi?” adlı 16. etkinlikle ilgili hatırlatma        yapılır ve etkinlikte karar verme stratejilerinin hangisini veya        hangilerini kararlarında kullandıkları sorulur.    Öğrencilerden        karar verirken hangi karar stratejilerini kullandıklarını sınıfla        paylaşmaları istenir.    Öğrencilerden        geçen haftadan bu yana aldıkları kararları boş bir kâğıda yazmaları        istenir ve ardından Form–38 (Karar Verme Unsurları) verilir.    Öğrencilere        aldıkları kararlarda formdaki karar verme unsurlarını kullanıp        kullanmadıkları sorulur ve kullandılarsa hangi basamakları kullandıkları        sorulur.    Öğrencilerden        etkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir.    Öğrencilere        karar verme unsurlarını hayatlarının her aşamasında kullanmalarının        gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır Değerlendirme: FORM–38 KARAR VERME UNSURLARI Karar verme sürecinin üç unsuru vardır. Bunlar; karar ortamı, eldeki bilgi miktarı ve karar akıntılarıdır. Bunlar aşağıda kısaca açıklanmıştır: A. Karar Ortamı Her karar, bir karar ortamında verilir. Bu ortam, karar verme anındaki bilgilerden, ilgili seçeneklerden, beklentilerden ve değerlerden oluşur. İdeal bir karar ortamı mümkün olan bütün bilgileri ve seçenekleri içermelidir. Fakat eldeki bilgiler ve seçenekler içinde bulunulan zamanla sınırlı olabilir. Bu zaman sınırlaması da, kararın belli bir zamana kadar verilmesi gereğini doğurur. Ayrıca para, güç gibi diğer imkânlar da karar vermeyi sınırlandıran etmenlerdendir. Bu sınırlayıcılar belirsizliği arttırır. Bu noktada, karar vermenin asıl amacı belirsizliği azaltmaktır. Belirsizliği ortadan kaldıracak bütün bilgilere sahip olmamız çoğu zaman mümkün olmaz. Bu yüzden birçok karar içinde belli bir miktar risk taşır. Bazen kararı geciktirmemiz iyi olabilir. Çünkü duruma ilişkin yeni bilgiler ve yeni alternatifler ortaya çıkabilir. Karar ortamı değişebilir ya da genişleyebilir. Bunlara ek olarak, karar veren kişilerin tercihleri değişebilir. Bu noktaları dikkate alarak, karar vermenin geciktirilmesi, alınan kararın içerdiği riski de azaltır. B. Bilgi Miktarı Birçok insan karar vermeye çalışırken gerektiğinden daha fazla bilgi toplamaya çalışır. Oysa gereğinden fazla bilgi toplandığında ortaya bazı problemler çıkar. Bunlardan birisi, daha fazla bilgi toplanması için daha çok zamana ihtiyaç duyulduğundan dolayı kararın gecikmesidir. Bu gecikme kararın ya da çözümün etkililiğini zayıflatır. Bir diğer problem, fazla bilgi yüklemesi yapılmasıdır. Bilgi fazla olduğunda karar verme zorlaşır, çünkü fazla bilgiye hâkim olmak ve bunları değerlendirmek zor olur. Ayrıca, kısa sürede hafızaya fazla bilgi yüklenmesi öğrenilenlerin hemen unutulmasına ve hatırlanmamasına sebep olur. Örneğin, yoğunlaştırılmış kısa süreli seminerlere katılan birçok kursiyer, akşam kurstan çıktıktan sonra kursun sabahki kısmında ne gördüğünü hatırlamakta zorlanır. Hatta bu bilgi yoğunluğundan dolayı sabah arabasını nereye park ettiğini de unutabilir. Fazla bilgi toplanmasının yol açtığı bir başka problem de, fazla bilginin karar verme sorumluluğu olan kişilerde yorgunluk yaratmasıdır. Çok fazla bilgi olunca, karar mercilerinin işi daha zor olacak ve onları yoracaktır. Bu da uygun olmayan kararların alınmasına neden olacaktır. C. Karar Akıntıları Birçok insanın yanıldığı nokta, bir kararın diğer bazı kararlardan bağımsız bir şekilde verildiğini düşünmesidir. Oysa bütün kararlar kendinden önceki diğer kararların ışığında verilir. Yani, kararlar akıntısının bir parçasıdır. Örneğin, parka spor yapmaya gitmeye karar verdiğinizde; bu, kendinden önceki birçok kararın sonucunda ortaya çıkmıştır. Parka yakın bir evde oturmaya karar vermişsinizdir, spor yapmaya karar vermişsinizdir vb.                                                 10.SINIF- 18. ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ÇATIŞMA ÇÖZME BASAMAKLARI Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler arası ilişkiler Kazanım: Etkili   çatışma çözme basamaklarını kullanır. (Kazanım   Numarası 136) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–39 (Etkili Çatışma Çözme   Basamakları Akış Yönü) Hazırlayan: Şükran KILIÇ–Türnüklü, (2006)’dan   yararlanılmıştır.   *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık   okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine   öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz   önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğ9. sınıf “Etkili Çatışma Çözme Basamakları” adlı 24. etkinlikle ilgili   hatırlatma yapılır. 2.Öğgünlük hayatlarında aileleriyle, arkadaşlarıyla ve çevrelerindeki diğer   insanlarla yaşadıkları çatışmaları belirlemeleri ve son zamanlarda   yaşadıkları bir çatışmaları düşünmeleri istenir. 3.Öğbelirledikleri çatışmaların yansıra son zaman yaşadıkları çatışmalarında   etkili çatışma çözme basamaklarını kullanıp kullanmadıkları sorulur ve cevaplarını   sınıfla paylaşmaları istenir. 4.ÖğForm–39 (Etkili Çatışma Çözme Basamakları Akış Yönü) verilir ve öğrencilere   çatışma yaşadıkları kişilerle çatışmalarını çözerken formda verilen Akış   Yönünün karşılıklı olarak gerçekleşip gerçekleşmediği sorulur ve cevaplarını   sınıfla paylaşmaları istenir. 5.Öğformdaki “Etkili Çatışma Çözme Basamakları Akış Yönü” basamaklarından hangisi   veya hangilerini çatışma çözme durumunda daha fazla kullandıkları sorulur. 6.Öğçatışma çözme basamaklarında 3. basamağın yani duyguların ifade edilmesi,   nedenlerinin belirtilmesi ve denetlenmesinin, çatışma çözümünün en güç ve en   önemli basamaklarından biri olduğu hatırlatılarak etkinlik sonlandırılır. 7.Çatışçözmenin hayatımızın her aşamasında önemli olduğu vurguladıktan sonra   öğrencilerden etkinlik ile ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları   istenerek etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                       FORM- 39 ETKİLİ ÇATIŞMA ÇÖZME BASAMAKLARI AKIŞYÖNÜ                             Türnüklü, (2006)               10. SINIF– 19.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: AKRAN DESTEĞİ Mİ YETİŞKİN YARDIMI   MI? Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Güvenli ve Sağlıklı Hayat Kazanım: Akran Desteği İle Yetişkin Yardımı   Gerektiren Durumları Ayırt Eder.   (Kazanım Numarası 169) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–40   (Cemil Ne Yapsın?) Hazırlayan: Şükran KILIÇ   Süreç: 1.Öğhayatlarında her konuda yaşıtlarından ya da arkadaşlarından destek   alabilecekleri söylenerek etkinliğe başlanır. 2.Öğyaşıtlarından ya da akranlarından hangi konularda destek alabilecekleri   sorulur ve cevaplar alındıktan sonra aşağıda verilenler de öğrencilerin   cevaplarına ek olarak belirtilir: Eğitsel   konularda (ders çalışma, plan yapma), Okula   uyum, Çatışma   çözme, Yalnızlık   ve diğer sorun yaşanan konularda. Sizce   Cemil kimden destek ve yardım istemeliydi? Cemil’in   problemini paylaştığı arkadaşı ona destek olmuş mudur? Cemil’in   problemini paylaştığı arkadaşı ona akran desteği vermiş midir?              Öğrencilere Form–40 (Cemil Ne        Yapsın?) verilir ve duruma ilişkin aşağıdakilere benzer sorular sorulur        ve cevapları tartışılır:    Öğrencilere        akran desteği ile yetişkin yardımı gerektiren başka ne gibi durumlar        olabileceği sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir.    Öğrencilerden        cevaplar alındıktan sonra bazı konularda akran desteğinin yeterli        olmayacağı, yetişkin yardımının gerekebileceği hatırlatılır ve        etkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir.    Akran        desteği ile yetişkin yardımı gerektiren durumları ayırt etmenin önemi        vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden bir   sonraki etkinlik için önceden küçük kâğıtlara yazılmış olan acil durumlardan   birer adet çekmeleri istenir. Sınıf kalabalık ise bazı acil durumlar birden   çok yazılır. Öğrencilerden çektikleri bu acil durumla karşılaşıldığında neler   yapılması gerektiğini araştırmaları ve yazılı sunu, görsel materyal, broşür   hazırlamaları olarak getirmeleri istenir. Bunlar dışında da acil durum olarak   gördükleri başka durumlar varsa bununla ilgili de araştırma yapmaları   istenir). Acil   Durumlar:            Göz, kulak ve buruna yabancı cisim     kaçması             Sıcak çarpması                   Hayvan ısırma ve sokmaları             Trafik kazası                   Kimyasal maddelerle temas             Zehirlenme                   Kırık-çıkık ve burkulma             Boğulma                   Solunum yolu tıkanması             Deprem                   Yaralanma ve kanama             Yangın                   Kan şekeri düşmesi             Yanık                   Elektrik çarpması             Sel                   Nöbet ve havale             Çığ vb.          Değerlendirme:                 FORM–40 CEMİL NE YAPSIN? Cemil’e cep telefonunu çok fazla kullandığı için faturası oldukça kabarık gelmiştir. Faturayı ailesinden saklar ve burada ödemeyi nasıl yapacağını düşünür. Birkaç gün geçtikten sonra arkadaşına konuyu açar ve arkadaşı da faturayı ailesine gösterirse çok kötü olabileceğini, babasının telefonu elinden alabileceğini söyler. Cemil de cep telefonun elinden alınacağı korkusundan dolayı ailesine söylemediğini ve bu yüzden arkadaşından yardım istediğini söyler. Cemil ve arkadaşı cep telefonu faturasını Cemil’in saatini ve annesinin hediye ettiği deri cüzdanı sınıftan birine satarak faturayı ödemeye karar verirler. Cemil paraya ihtiyacı olduğunu söyleyerek sınıftan birkaç kişiye cüzdanını ve saatini satmak istediğini söyler. Arkadaşları düşüneceklerini söylerler ve Beden Eğitimi dersi için spor salonuna giderler. Beden Eğitimi dersi bittikten sonra sınıftan biri cüzdanının kaybolduğu söyleyerek öğretmenin yanına gider. Öğretmeni eşyalarını tekrar kontrol etmesini söyler. Ancak Cemil’in paraya ihtiyacı olduğunu bildiği arkadaşları Cemil’den şüphelenir. Cemil bu olayı duyunca çok utanır ve üzülür. Ertesi gün arkadaşının cüzdanı spor salonunda bulunur. Ama Cemil hem bu olaydan dolayı hem de cep telefonun faturasını ödeyemediği için oldukça sıkıntı yaşamaktadır.                               10. SINIF– 20.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ACİL DURUMLAR Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Güvenli ve Sağlıklı Hayat   Kazanım: Acil durumlarda nasıl davranacağını   açıklar.(Kazanım Numarası 168) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran KILIÇ   *Etkinlik   işlenirken geçmişte acil bir durum yaşamış, etkileri hala devam eden ve sorun   yaşayan öğrencileriniz için okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni   yoksa RAM ile işbirliği yapılarak öğrenciye destek hizmeti sağlanmalıdır.   Süreç: Bir önceki hafta aşağıdaki   acil durumlar küçük kâğıtlara yazılarak her öğrenciden birer adet çekmeleri,   bu durumda neler yapılacağını araştırmaları ve yazılı olarak getirmeleri   istenmişti. Acil   Durumlar:            Göz, kulak ve buruna yabancı cisim     kaçması             Sıcak çarpması                   Hayvan ısırma ve sokmaları             Trafik kazası                   Kimyasal maddelerle temas             Zehirlenme                   Kırık-çıkık ve burkulma             Boğulma                   Solunum yolu tıkanması             Deprem                   Yaralanma ve kanama             Yangın                   Kan şekeri düşmesi             Yanık                   Elektrik çarpması             Sel                   Nöbet ve havale             Çığ vb.          Öğrenciden kendi çektiği acil   durumla karşılaşıldığında neler yapılması gerektiğine ilişkin yaptığı   araştırmayı sınıfa sunmaları istenir. Yukarıdakiler dışında da acil durum olarak   gördükleri başka durumlarla ilgili araştırma yapanlar varsa bunları da sunmaları   istenir. Öğrencilere acil durumlarda yapılması gerekenlerle   ilgili araştırma yaptıkları kaynaklar hakkında da bilgi vermeleri istenir.   Kaynakların güvenilir ve bilimsel temele dayanması gerektiği hatırlatılır. Bu   konuda halk arasında bilinçsizce yapılan, doğru kabul edilen ve yaygın olarak   yapılan yanlışlar üzerinde durulur. Sunumların ardından gönüllü öğrencilerden varsa bu   durumlarla ilgili yaşantılarını paylaşmaları istenir. Son olarak öğrencilerden bir acil durum panosu   oluşturmaları ve hazırladıkları bilgileri bu panoya yerleştirmeleri istenir. Acil durumlarda nasıl davranılacağını bilmenin önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                           10. SINIF– 21.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: TAKDİR ETMEK Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Başkalarının başarılarını ve olumlu   davranışlarını takdir eder. (Kazanım Numarası   132 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Yazı tahtası ve kalemi, Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI-MEB, c. (2002)’den uyarlanmıştır.   Süreç:    Öğrencilere        çevrelerindeki insanların herhangi bir başarıları, olumlu bir        davranışları karşısında beğenilerini karşılarındaki kişilere nasıl ifade        ettikleri sorulur ve istekli öğrencilerin görüşleri alınır.    Söyledikleri ifadeler tahtaya yazılır: Eline   sağlık Çok   güzel olmuş Harika   Nefis   Çok   hoşuma gitti Aferin Çok   beğendim vb. ”Açık   sözlülüğünü beğeniyorum.” ”Sınıfa   girince, neşeli olarak günaydın demen hoşuma gidiyor.” ”Çok   iyi not tutuyorsun.” ”seninle   konuşmak beni rahatlatıyor, çok iyi bir dinleyicisin” vb. Günlük   hayatınızda çevrelerindeki insanlar tarafından takdir gördüğünüzde neler   hissediyorsunuz? Siz   başkalarını takdir ederken ve neler hissediyorsunuz? Çevrenizdeki   insanları ne kadar sık takdir ediyorsunuz?    Öğrenciler        5 ‘erli gruplara ayrılır ve 2–3 dakika süre verilerek gruptaki        arkadaşlarının beğendiği, onayladığı davranışlarını düşünmeleri istenir.    Daha        sonra bunları takdir cümleleri ile arkadaşlarına tek tek ifade etmeleri        istenir. Gerekirse aşağıdakine benzer örnek takdir cümleleri        verilebilir:    Gruptaki        tüm öğrencilerin birbirlerine en az bir takdir cümlesi söylemesi beklenir.        Grupta istekli öğrenciler konuşmayı başlatabilir ama ilerleyen sürede        yumuşak ve destekleyici tavırla bir sessiz kalan öğrencilerin de sürece        katılmaları sağlanır. Olumsuz ve yargılayıcı ifadeler kullanmamaları        için gerekli uyarı ve hatırlatmalar yapılır.    Öğrencilere        aşağıdakilere benzer sorular sorularak grup etkileşimi başlatılır:    Bir gencin çevresindekiler        tarafından takdir edilmesinin olumlu benlik algısı geliştirmesi için ne        kadar önemli olduğu belirtilir. Aynı şekilde başkalarının olumlu        özelliklerini görebilmek ve takdir edebilmenin de sağlıklı insan        ilişkileri için ne kadar önemli olduğu vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:               10. SINIF– 22.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: HOŞGÖRÜ Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Kişiler arası   ilişkilerde esnek ve hoşgörülü olur. (Kazanım Numarası   133) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Renkli kalemler ve kartonlar Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI Süreç: 1.Öğbir hafta önce “Hoşgörü” ile ilgili bilgi toplamaları bu konuda güzel sözler,   öykü, şiir bulmaları ve birer   slogan hazırlamaları istenmişti. Ayrıca 2007’nin UNESCO tarafından “Mevlana   ve Hoşgörü” yılı ilan edildiği ve tüm dünyada bu konuda etkinlikler   yapılacağı hatırlatılmıştı. 2.Ööğrencilerin “Hoşgörü” konusunda topladıkları bilgileri, bu konuda söylenmiş   güzel sözleri, öyküleri ve şiirleri sınıfa sunmaları istenir. 3.sonra her öğrenicinin hoşgörü ile ilgili hazırladığı sloganını sınıfa okuması   istenir. Birbirinin aynı olan sloganlar elenerek öğrencilerin yeni sloganlar   üretmeleri ve yanlarında getirdikleri kartonlara yazmaları istenir. 4.Hoşgörü   konusunda söylenmiş güzel sözler, öyküler, şiirler, yazılar ve hazısloganlardan ders bitiminde sınıfa veya okuldaki uygun bir yere “Hoşgörü   Panosu” hazırlayabilecekleri söylenir. “Hoşgörü Panosu” hazırlarken diğer   sınıflarla işbirliği yapabilecekleri belirtilir. 5.Öğaşağıdakine benzer sorular sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları   istenir: Kişiler arası ilişkilerde esneklik   ve hoşgörüyü benimsemeyen, toplumlarda   insan ilişkileri nasıl olur? Böyle   bir toplumda insanlar mutlu olabilir mi? Hoşgörüden   uzak ve katı tutumlarla karşılaştığınızda kendinizi nasıl hissediyorsunuz? İnsan   ilişkilerinde esnek ve hoşgörülü olan toplumlarda insan ilişkileri nasıl   olur? İnsanlara   bakış ve yaklaşımlarınızda hoşgörülü ve esnek davranabiliyor musunuz? 6.Hoşgörü   ile ilgili aşağıdakine benzer sözler okunur ve öğrencilerin görüşleri alınır: “Mevlana’nın yedi öğüdü: Cömertlik ve yardım etmede akarsu gibi ol. Şefkat ve merhamette güneş gibi ol. Başkalarının kusurunu örtmede gece gibi ol. Hiddet ve asabiyette ölü gibi ol. Tevazu ve alçak gönüllülükte toprak gibi ol. Hoşgörülülükte engin deniz gibi ol. Ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol.”   “Gel,   gel yine her neysen, kimsen yine gel; Hıristiyan,   Mecusi, Putperest olsan yine de gel… Bin   kere tövbe etmiş ve tövbeni bin kere bozmuş olsan bile yine de gel. Mevlana “Hoşgörü insanlığın bir parçasıdır.   Hepimizin hataları ve eksikleri var; gelin karşılıklı olarak birbirimizin   hata ve eksiklerini bağışlayalım, çünkü hoşgörü doğanın ilk yasasıdır.” Voltaire 7.Öğkişilerarası ilişkilerde hoşgörülü esnek davranabilen, farklılıklara karşı   anlayışlı ve duyarlı, insani değerleri her şeyin üzerinde tutabilen kişilerin   oluşturduğu toplumlarda barış içinde huzurlu ve mutlu bir şekilde   yaşanılacağı belirtilir. Böyle toplumların dünya barışı için de hizmet   edeceği ve barış içinde yaşanılan bir dünyayı oluşturacağı vurgulanır.   Öğrencilerden bu konudaki düşüncelerini belirtmeleri istenir. 8.Hoşgörü   ve esneklik açısından kendi davranışlarını, insanlara bakışınıyaklaşımlarını gözden geçirmeleri istenir. Nasıl diğer insanlardan hoşgörü   bekliyorlarsa aynı şekilde hiçbir ayırım yapmadan tüm insanlara da aynı   hoşgörüyü göstermelerinin gereği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                 10. SINIF 23.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: ŞİDDET   VE YARDIM Sınıf: 10.   sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler   Arası İlişkiler Kazanım: Fiziksel,   sözel ve duygusal şiddetle karşılaştığında nereden yardım alabileceğini   bilir.(Kazanım Numarası 134) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran   KILIÇ- Türkiye Aile Planlaması Derneği Bilgi Bankası’ndan yararlanılmıştır.   *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık   okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine   öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz   önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğrencilere şiddetin ve şiddetin türlerininolabileceği sorularak etkinlik başlatılır. 2.Öğrencilerden alınan cevaplar tahtaya yazılıröğrencilerle şiddetin tanımı, türleri paylaşılır. Şiddet:   Başka bir kişiyi ya da grubu kasıtlı olarak tehdit etme, fiziksel güç   kullanmadır. Şiddet, yaralama, fiziksel zarar, kötü muamele, ölüm ile   sonuçlanabilir. Şiddetin boyutları fiziksel, sözel ve duygusal olarak ortaya   çıkmaktadır. Fiziksel şiddet:   Birini ya da bir gruba yumruk atma, itme, tokat, delici ve kesici aletle korkutma, silahla   yaralama gibi fiziksel güç kullanmadır. Sözel şiddet: Argo   ve küfürlü konuşma, lakap takma, tehdit, gözdağı vermeyi içerir. Duygusal şiddet: Pek   çok farklı şekilde ifade edilebilir, fakat özellikle duygusal şiddet   sistematik olarak başka birinin düşüncelerini ve davranışlarını kontrol   etmektir. Aynı zamanda aşağıda belirtilen davranış kategorilerine   zorlamaktır: Psikolojik olarak moral bozma, Psikolojik   yıkım, Alkol ve madde kullanımı. 3.Öğrencilere çevrelerinde fiziksel, sözelduygusal şiddet ile karşılan olup olmadığı sorulur ve verilen örnekler   sınıfta paylaşılır. 4.Öğrencilere şiddetle karşılaştıklarındave kimlerden yardım alabilecekleri sorulur ve tartışılır. Öğrenciler   çevrelerinde şiddetle karşılaşanların nerelerden yardım aldıklarını da örnek   olarak verilebilir. 5.Öğrencilerin verdikleri cevaplara ekşiddetle karşılaştıklarında; Ailelerinden, Öğretmenlerinden, Gençlik ve Toplum Merkezlerinden, Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinden Emniyet Müdürlüklerinin Çocuk Bürolarından yardım   alabilecekleri söylenir. 6.Öğrencilerle tacizle karşılaştıklarında yardıalabilecekleri yerlere başvurmanın ya da gizlemenin avantaj ve dezavantajları   tartışılır. 7.Öğrencilerden etkinlikle ilgili düşüsınıfla paylaşmaları istenir. 8.Öğrencilere şiddet denilince akla sadeceşiddetin gelmeyeceği, şiddetin sözel   ve duygusal türlerinin de olabileceği ve tüm bunların bireyin hayatının her   alanını olumsuz olarak etkileyebileceği belirtilerek etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:   10. SINIF 24.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: SINIRLARIMIZ Sınıf: 10.   sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler   Arası İlişkiler Kazanım: Fiziksel,   sözel ve duygusal tacizle karşılaştığında nereden yardım alabileceğini bilir.   (Kazanım Numarası 135) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran   KILIÇ- Tekin ve Aydın (2007), www. sexual harrassment and human   rights.htm’den yararlanılmıştır.   *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık   okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine   öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz   önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğrencilere “Sınır nedir?” sorusuetkinliğe başlanır. 2.Öğcevaplar alındıktan sonra öğrencilere “Sınırlar başkalarıyla   iletişimimizde koyduğumuz özel çerçevelerimiz, çizgilerimizdir. Bazen bu   çerçeve ve çizgilerimiz istemediğimiz halde başkaları tarafından ihlal   edilebilir. ” şeklinde bir açıklama yapılır. 3.Öğ“Tacizin kişisel çizgimizin ihlali olup olmadığı” sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir.   4.Öğbir kişinin fiziksel, sözel ve duygusal tacize maruz kalabileceği söylenir ve   bunlarla ilgili   aşağıdaki açıklama yapılır: “Fiziksel taciz:   Tokat atmak, vurmak, tekmelemek,   çimdiklemek, ısırmak, saç çekmek, itip kakmak, kesici ya da delici bir aletle   yaralamak ya da tehdit etmek, kişisel eşyalara zarar vermek, duvarları   yumruklamak, eşya fırlatmak, kişinin giysilerini parçalamak, yırtmak   sayılabilir. Eşyaya ya da evcil hayvanlara uygulanan şiddet de ciddiye   alınmalıdır çünkü bunlar da sembolik işaretlerdir. Bağımlı yeterince   gelişmemiş çocuklarla, ergenlik çağındakilerin tam olarak kavrayamadıkları,   bilerek rıza göstermedikleri veya rıza gösterip davranışın sonucunu tahmin   edemediği cinsel içerikli aktivitelere katılmalarını da zorlamak bir   tacizdir.   Sözel taciz: İstenmeyen aşırı ilgi,   cinsel içerikli sözler, fıkralar ve şakalar, tekrarlanan buluşma ve yemek   talepleri sözel taciz olarak görülebilir. Duygusal taciz: İlk iki kategori   kadar belirgin olmamasına karşın çok travmatiktir ve olumsuz etkileri uzun   süre devam edebilir. Kişinin duygusal şiddete maruz kaldığını inkâr etmek kolaydır   ancak bunun etkilerinden kurtulması uzun sürer. Görmezden gelme, reddetme   gibi duygusal taciz kişinin güvenini sistematik olarak yıkmayı hedefler.” 5.Öğtacizle karşılaşınca nerelerden yardım alınabileceği sorulur ve cevaplarını   sınıfla paylaşmaları istenir. 6.Öğrencilerden alınan cevaplara ek olarak aşağıbelirtilen yardım kaynakları öğrencilerle paylaşılır: Öğretmenler, Aile, Rehberlik araştırma merkezleri Toplum araştırma merkezleri, Emniyet Müdürlüklerinin Çocuk Büroları, Hastanelerin Kriz merkezleri 7.Öğşiddetle karşılaştıklarında yardım alabilecekleri yerlere başvurmanın ya da   gizlemenin avantaj ve dezavantajları tartışılır. 8.Öğetkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 9.Öğtacizin her türlüsünün bireyin kişisel sınırlarını zorlayan ve kişiyi   yaralayan bir süreç olduğu, böyle bir   durumla karşılaşıldığında yardım alınabilecek yerlere başvurulmasının   gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                         10. SINIF– 25.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KİTLE İLETİŞİM   ARAÇLARININ ETKİLERİ Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Aile ve Toplum Kazanım: Kitle iletişim araçlarının kişisel   ve toplumsal değerler üzerindeki etkisini fark eder. (Kazanım Numarası 152 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI   Süreç: 1.Öğbildikleri kitle iletişim araçlarının neler olduğu sorulur ve bunları   sıralamaları istenir. 2.Öğverdikleri cevaplar tahtaya yazılır ve varsa öğrencilerin belirtmediği kitle   iletişim araçları da eklenir. 3.Kendi benimsedikleri değerlerin ve toplumsal değerlerinolabileceği sorulur ve sıralamaları istenir. 4.Öğverdikleri cevaplar tahtaya yazılır ve varsa öğrencilerin belirtmediği   değerler de eklenir. 5.   Kitle İletişim Araçlarının kişisel ve toplumsal değerlerimize ne gibi etkileri olabileceğini   düşünmeleri, bu konudaki fikirlerini   ifade etmeleri, tartışmaya katılmaları ve örnekler vermeleri istenir. 6.Öğbelirtmediği önemli noktalar varsa eklenir. 7.sonra öğrencilerin kitle iletişim araçlarını kendi değerleri üzerindeki   etkilerini sorgulamaları ve isterlerse sınıfla paylaşmaları istenir. 8.iletişim araçlarının kişisel değerler üzerindeki etkileri ile ilgili   çevrelerinden örnekler vermeleri istenir. 9.iletişim araçlarının toplumsal değerler üzerindeki etkileri ile ilgili   çevrelerinden örnekler vermeleri istenir. 10. Kitle iletişim   araçlarının kişisel ve toplumsal değerler üzerindeki etkisini fark etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                             10. SINIF– 26.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ÖN YARGILARIMIZ Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Ön yargıların meslek seçimine   etkilerini değerlendirir. (Kazanım Numarası   207) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–41 (Meslek   Seçimine İlişkin Önyargılar) Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI-Kuzgun (2000)’den   yararlanılmıştır. Süreç: 1.Öğ9. Sınıf (Gerçekçi Seçimler–1) adlı 23.etkinlikle ilgili hatırlatma yapılır. 2.önceki etkinliklerde okul seçimi, alan seçimi ve meslek seçimi ile ilgili   kararları alırken öğrencileri ve ailelerin yanlış kararlar almalarına kendilerini   ve içinde bulundukları koşulları gerçekçi bir biçimde değerlendirmemelerinin   yol açtığı belirtilmişti. Bunun yanı sıra meslek seçimi ile ilgili   kararlarını alırken doğruluğunu araştırmadan birtakım önyargılarla ve   klişelerle hareket etmelerinin de yol açtığı ve bu durumun da ne yazık ki   öğrenciler ve ailelerinin mutsuz olmalarına ve boşa zaman, emek ve para   harcamalarına yol açtığı belirtilir. 3.Öğçevrelerinden duydukları ve zaman zaman etkilendikleri ailelerinin,   arkadaşlarının etkilendiği önyargı ve klişelerden örnekler vermeleri istenir   ve tahtaya yazılır. 4.Öğverdiği örneklere ek olarak aşağıdakine benzer örnekler de sıralanır: İnsan ancak   dört yıllık bir üniversite eğitimi görürse güvenceli ve saygın bir meslek   edinebilir, İnsan   girdiği meslekte hayatı boyunca çalışır,   İyi   meslek yüksek mevki ve çok kazanç sağlayan meslektir, Önce iyi   bir üniversiteye girmeli, hangi bölümü olduğu önemli değil, Küçük   üniversiteleri bitiren iş bulamaz, Ülkemizde   insanlar istedikleri mesleklere giremiyorlar, Üniversiteye   bir girsem gerisi kolay, Sayısal   alanda daha çok para var, Sayısal   alanda daha çok iş var, Sözel   alanda iyi meslek yok, Dershaneye   gitmeyen sınavı kazanamaz, İki yılık   bölümlerden mezun olanlar iş bulamaz para kazanamaz. Açık   öğretimden mezun olanlar iş bulamaz, para kazanamaz, Öğretmenlik   en rahat meslek, Torpilin   yoksa iş de yok, …bölümünü   yazarsan işin hazır, …bölümünü   yazarsan iş bulamazsın, …bölümünü   yazma para kazanamazsın, …bölümünde   okumak çok zor, …bölümünde   sadece zengin çocukları okuyabilir, …mesleğindeki   kişiler çok paragözdür, …mesleğindeki   kişilerin düzgün hayatları olmaz vb. 5.Öğönyargılarla ilgili aşağıdakine benzer sorular sorulur ve düşüncelerini   sınıfla paylaşmaları istenir: Hayatınızda   önyargı ve klişelere ne kadar yer veriyorsunuz? Kararlarınızı   etkileyen önyargılar oldu mu? Kimlerden   etkilendiniz? Çevrenizde   mesleğini seçerken bu tür önyargılarla hareket eden insanlar var mı? Mesleğini   seçerken önyargılarla hareket etmek nasıl sonuçlar doğurur? Önyargılardan   uzak durmak için ne yapılabilir? Vb. 6.ÖğForm–41 (Meslek Seçimine İlişkin Önyargılar) okunur ve düşüncelerini sınıfla   paylaşmaları istenir. 7.Öyargıların meslek seçimine etkileri vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                                         FORM–41 MESLEK SEÇİMİNE İLİŞKİN ÖNYARGILAR: Meslek Seçiminde Bilinmesi Gerekenler Çağdaş bir toplumda özgür bir bireyin önemli gelişim görevlerinden biri de mesleğini seçmesidir. Bir kimsenin herhangi bir konuda doğru bir seçme işlemi yapılabilmesi, ya da başka bir deyişle, sağlıklı karar verebilmesi için, her şeyden önce, neler istediğini ve bunları elde edebilmek için ne gibi olanaklara sahip olduğunu bilmesi gerekir. Bu işlemden sonra, daha iyisi bununla beraber yapacağı işlem, çeşitli seçenekleri inceleyip, her birinin isteklerine ve koşullarına ne derece uygun olduğunu değerlendirmektir. Çarşıya çıkmadan önce alacağı şeylerin listesini yapan ve bunlar için yeterli parası olup olmadığını yoklayan, çarşıdaki malların kalite ve fiyatlarını inceleyerek gereksinmelerine ve parasına uygun bulduklarını alan bir kimsenin davranışı buna örnek olarak gösterilebilir Bu işlemleri dikkatli ve özenli şekilde yapmayan kimselerin hayal kırıklığı ile karşılaşmaları kaçınılmazdır. Bazı gençlerin, meslek seçimi gibi önemli bir kararı oluştururken yukarıda belirtilen gelişim görevini gerektiği ölçüde yerine getiremedikleri ve bu yüzden mutsuz oldukları gözlenmektedir. Meslek seçimi kararının sağlıklı bir biçimde oluşturulmasını güçleştiren bazı etmenler vardır. Bunların bir bölümünü gençlerin çalışma dünyası ve insan nitelikleri hakkında edinmiş oldukları bir takım inançlar ve genellemeler oluşturmaktadır. YÜKSEKÖĞRENİM GÖRMEK İSTEYEN GENÇLERİN MESLEK SEÇİMİ İLE İLGİLİ DİLE GETİRDİĞİ BAZI ÖN YARGILAR: Ülkemizde insanlar istedikleri mesleklere giremiyorlar: Bu yargı hatalı bir genellemedir. Bir kısım gencin yoksulluk nedeni ile istediği mesleğe giremediği doğrudur. Ne var ki istenilen mesleğe girememenin sadece maddi yetersizlikten ileri gelmediği, varlıklı oldukları halde yanlış alanlara yönelen gençlerin de var olduğu gözlenmektedir. Bu kişilerin hatası, girmek istedikleri mesleklerin niteliklerine uygun olup olmadığını sorgulamamalarından kaynaklanmaktadır. Bu gençler az sayıda seçkin öğrenci alan ve başarılı olmak için üstün akademik yetenek yanında sürekli ve düzenli çalışma alışkanlığı da gerektiren eğitim programlarına özenmekte, giremeyince hayal kırıklığına uğramaktadır. Bazı üniversite adayları ve öğrencileri yukarıdaki yargıyı daha da ileri götürerek Türkiye’ de insanların istemedikleri mesleklere girdiklerini söylemektedirler. Üniversitelerde istemedikleri alana yerleştiklerini beyan edenlerden bir kısmı yeniden sınava girmekte, bir kısmı ise bir süre sonra bulundukları programın kendilerine uygun olduğunu fark ederek eğitimlerine devam etmektedirler. Bir kimse istemediği bir programa yerleştirilmişse bu ya kişinin Tercih Bildirim Formunu kodlarken hata yapmış olmasından, ya tercih edip listesine yazdığı alan hakkında başlangıçta yanlış bilgi sahibi olmasından ya da Tercih Bildirim Formunun son sıralarına, boş kalmasın diye, daha az istek duydukları programları da yazmış olmalarından ileri gelmektedir. Bazı üniversite adaylarının özensizlik, dikkatsizlik ya da kendilerini doğru değerlendirememelerinden kaynaklanan hatalarının tüm gençlere genellenmesi doğru bir davranış sayılamaz. İnsanın toplumda saygı görmesi için saygın bir mesleğin üyesi olması gerekir: Saygı görme, her insanın en doğal hakkıdır. Ancak bunu saygın bir mesleğin üyesi olarak sağlama beklentisi pek gerçekçi değildir. Ayrıca meslekleri saygın olan ve olmayanlar olarak ayırmak da doğru değildir. İnsan bir mesleğin başarılı bir üyesi olursa saygınlık kazanır. Bu da sahip olduğu yetenekleri gerektiren, ilgi duyduğu etkinlikleri ( meslek görevlerini ) içeren bir mesleğin üyesi olmakla gerçekleşebilir. Bir kimsenin, niteliklerine uymayan bir mesleğe girmesi, zayıf bir olasılıkla da olsa, mümkün olabilir ama o mesleğin başarılı, saygın bir üyesi olma olasılığı yoktur. Yaşam boyu sürdüreceğim mesleğimi seçme aşamasındayım: Üniversiteye başvurma dönemine girmiş gençlerin dile getirdikleri bu ifade pek çok kişi için doğru ve geçerli olabilir. Ancak çok hızlı bir değişimin yaşanmakta olduğu çağımızda insanların ömürlerini tek bir meslekle tamamlama olasılığının azalmakta olduğu gözlenmektedir. Bilim ve teknoloji geliştikçe meslek çeşitleri de hızla artmakta, bir yandan bazı meslekler çalışma yaşamından silinirken bir yandan da yeni meslekler ortaya çıkmaktadır. Bu gelişmeler karşısında, yirmi birinci yüz yılda bir insanın meslek yaşamı boyunca ortalama üç- beş meslek değiştireceği öngörülmektedir. Bundan, çok değil, yirmi beş otuz yıl önce üniversite adaylarına yaşamlarının en önemli kararını vermekte oldukları, meslek seçerken çok dikkatli olmaları gerektiği yolunda uyarılarda bulunulurdu. Gerçi üniversite programlarına öğrenci yerleştirme işlemlerinde, puanların ondalık basamaklarındaki ince farkların dahi dikkate alındığı ve bir kere bir programa yerleştikten sonra ikinci yıl program değiştirmenin zor olduğu bir sistemde hala dikkatli olmak gerekmektedir. Ancak bir kimsenin kendini tanıması oldukça zor olduğu gibi, insanda gelişim ve değişim süreci yaşam boyu devam etmektedir. Ayrıca insanların çoğu birden fazla yetenek türüne sahiptir ve birden çok alanla ilgili işleri yapmaktan hoşlanabilmektedir. Bu nedenle bir kişi, bir değil birden fazla meslekte mutlu ve başarılı olabilmektedir. Bu olgu özellikle üstün yetenekli kişiler için geçerlidir. Böyle kimseler hem fen hem toplum bilimlerinde, hem sanat hem de dil- edebiyat alanlarında başarılı olabilmektedirler. Leonardo da Vinci gibi dehaların yaşamları boyunca çok değişik alanlarda üstün kalitede ürün verdikleri bilinmektedir. Çağımızda olanaklar sadece üstün nitelikli kişilere değil ortalama insanlara da değişik yeteneklerini kullanma ve geliştirme ortamı sağlamaktadır. Halen üniversiteler ya programlarından bazılarını iki alanda diploma verecek şekilde oluşturmaya ya da değişik alanlardan seçimlik dersler açarak öğrencilerin çok yönlü yetişmelerini sağlamaya çalışmaktadırlar. Bu uygulamanın yakın gelecekte yaygınlaşacağı beklenebilir. Üniversiteye bir girsem gerisi kolay: Üniversiteye girişin zor olduğu toplumumuzda bir gencin sınavı ya da sınavları başarı ile atlayıp istediği bir alana girmesi önemli olmakla birlikte meslek gelişiminin son aşaması değildir. Yukarıda da belirtildiği gibi, bilim ve teknolojideki gelişmeler mesleklerin icra edilme biçimlerini değiştirmekte, bu süreç boyunca, bazı meslekler ortadan kalkmakta, bunların yerine daha gelişmiş teknoloji ile yürütülen yeni meslekler ortaya çıkmaktadır. Bu olgu bir kimsenin yaşamı boyunca zaman zaman mesleğinde ortaya çıkan yeni uygulamaları öğrenmek için hizmet - içi eğitimi görmesini gerektirmektedir. Ayrı şekilde, mesleği iş piyasasından kalkan kişilerin yeni bir meslek öğrenme sürecine girmeleri söz konusu olabilmektedir. Bu durumda bir gencin, üniversite diplomasını aldıktan sonra eğitim sorumluluğunun biteceğini düşünmesinin yanlış olacağı açıktır. Kişi değil mesleğinde ilerlemek, işini korumak için bile sürekli eğitim görmek durumunda olacaktır. Bu nedenle günümüzde, yaşamın belli bir döneminde bir kere verilen ve genellikle değişmeyen bir karar olarak meslek seçimi değil çalışma ömrünün sonuna kadar süren bir gelişimi ifade eden kariyer gelişimi kavramı üzerinde durulmaktadır. Gencin bu gerçeği göz önüne alarak yaşamını planlaması yararlı olur. İnsan ancak dört yıllık bir üniversite eğitimi görürse güvenceli ve saygın bir meslek edinebilir: Türkiye’de sosyal güvenlik sistemi yeterince gelişmediği için insanlar yükseköğretim gördükleri takdirde güvenceli bir meslek edineceklerini düşünüyorlar. Bazı gençler ise iki yıllık önlisans programlarını yüksek eğitim saymamakta, lisans eğitiminin kazanç ve iş bulma açısından daha avantajlı olduğunu düşünmektedirler. Oysa yalnız iki yıllık değil, dört yıllık yükseköğretim programlarını bitiren gençler de düzenli ve iyi bir gelir sağlayan bir iş bulmakta zorluk çekmektedirler. Devlet sektöründe çalışma alanları giderek daralmaktadır. Özel sektörde iyi bir üniversiteden alınmış diploma iş bulma önemli rol oynasa da işte tutunma ve ilerleme diplomadan çok yeterliliğin kanıtlanmasına bağlıdır. Kendini iyi yetiştirmiş bir tekniker sıradan bir mühendisten daha uzun süre işini koruyabilir ve ilerleyebilir. Önce iyi bir üniversiteye girmeli, hangi bölümü olduğu önemli değil: Yükseköğrenim görmek isteyen gençlerin bazılarının, önce üniversite daha sonra da program seçme gibi bir yol izlemekte oldukları gözlenmektedir. Öğretim kadrosu zengin bir üniversitede eğitimin daha iyi olacağı kuşkusuzdur. Ancak, meslek başarısında mezun olunan üniversitenin kalitesinden önce kişinin kalitesi etkili olmaktadır. Öğretim kadrosu yetersiz bir bölümün hevesli, çalışkan bir öğrencisi, alanı ile ilgili yayınları izleyerek kendini yetiştirebilir, yüksek lisans eğitimini iyi bir bölüm ya da fakültede sürdürebilir. Buna karşılık, iyi bir üniversiteye girme uğruna istemediği bir bölüme giren bir kişi eğitim ortamından hoşnut olsa bile, eğitimin özünden hoşnut olamayacağı için başarılı da olamayabilir. İyi üniversite derken genellikle yabancı dille ( İngilizce) öğretim yapan üniversiteler kastedilmektedir. Yabancı dille öğretim yapan üniversitelerin tercih edilme nedenlerinin biri de bu kurumlardan mezun olanların özel sektör tarafından tercih edildiği inancıdır. Geçmişte bu inancı destekleyici örnekler çoktu. Ancak son yıllarda gazetelerdeki iş ilanlarında bu yoldaki tercihler artık eski sıklıkta görülmemektedir. Çünkü Türkçe eğitim yapan bazı üniversiteler yabancı dil öğretimine de özel önem vermeye başlamışlardır. Öte yandan yabancı dili sadece üniversitenin bir yıllık hazırlık sınıfında öğrenme olanağı bulan öğrenciler, o dile yeterince hakim olamadıklarından, öğretimi izlemede zorluk çekmekte, bunun sonucu olarak, alan bilgisini de yeterince edinememektedirler. Bu durum özellikle sosyal bilim alanındaki programlar için geçerlidir. Öğretimi izleyebilecek kadar yabancı dili bir yılda öğrenme umudu olmayanların yabancı dille öğretim yapan programları tercih etmemeleri iyi olur.             Sadece belli bir meslek edinmek isteyenler üniversite eğitimi görmelidir: Üniversite mezunlarından çoğunun eğitim gördükleri alanlardan başka alanlarda çalıştıklarını gözleyen kimseler meslek eğitimine yatırılan zaman ve paranın boşa harcandığını düşünerek hayıflanmaktadırlar. Ekonomik sıkıntı içinde bulunan ülkeler için bu düşünce bir dereceye kadar doğru olabilir ama aslında üniversitelerin üç amacı vardır: Bunlar, Bilimsel      araştırma yapmak ve bilgi üretmek Meslek      elemanı yetiştirmek Kültür      kazandırmak Gençlerin büyük çoğunluğu ikinci amaç için üniversiteye yönelmekte, bir diploma, bir unvan alma ve bunlara uygun iyi bir iş edinme umudunu beslemektedirler. Mezunlara bir diploma ve ona uygun bir de unvan verilmektedir ama çalışma yaşamında doktorluk, mühendislik, hemşirelik, öğretmenlik gibi sınırları yasalarla belirlenmiş olanlar dışında kalan mesleklerin pek azı diploma ile yakından ilişkilidir. Üniversite mezunlarının çoğunun eğitim gördükleri alanla doğrudan ilgisi olmayan işlerde çalıştıkları sıklıkla gözlenen bir olgudur. Yükseköğretim lisans programlarının çoğu, aslında belli bir konuda eğitim vermekte ise de kazandırdığı bilgi ve beceri benzer başka alanlara da aktarılabilmektedir. Böylece, iş aramaya çıkan bir mezun, başlangıçta hiç düşünmediği iş alanlarında çalışma olanağı bulabilmekte, o işlerde çalışırken önemli bir uyum sorunu da yaşamamaktadır. Şu halde diyebiliriz ki üniversite eğitimi her zaman belli bir meslek kazandırmamakta, daha çok kültür kazandırarak gencin daha geniş bir alanda iş arama şansını artırmaktadır. Halen yaşadığımız ekonomik bunalımda iş bulma zorluğu her meslek için geçerlidir Ancak bu durumun sürekli olacağını düşünüp yanlış genellemeler yapmadan olaya baktığımızda, hızlı ve çarpıcı değişimlerin olduğu ve olacağı toplumlarda gençlerin bir çok alana uyarlanabilecek üst düzey beceriler kazanması için yapılan yatırımların hiç de boşa gitmediği düşünülebilir. Üniversiteler gençlerin iş bulma olanaklarını artırmak için programlara çeşitli seçimlik dersler konmakta, bazı üniversitelerde ana dal, yan dal adı altında programlar oluşturulmaktadır. Örneğin bir kimsenin ana dalı psikoloji, yan dalı sosyoloji olabilmektedir. Bazı üniversitelerde iki daldan diploma almak mümkündür. Yükseköğretimin lisans programlarından birini bitirdikten sonra benzer başka bir alanda lisansüstü eğitim görme olanağı vardır. Hatta kararlı bir iş bulmak için böyle bir eğitime gerek de vardır. Örneğin fizik mezunu bir genç bilgisayar, eğitim alanından mezun olan işletme alanında üst eğitim görebilmektedir. Bundan başka, pek çok kişi, belli bir alanda çalışırken kurumların açtığı hizmet-içi eğitim programlarını ya da üniversitelerde verilen sertifika programlarını tamamlayarak farklı alanlara geçmektedirler. Gelecekte hangi mesleğin geçerli olacağını şimdiden bilmek çok önemlidir: Meslek seçme durumunda olan gençlerden bazıları “Gelecekte hangi meslekler geçerli olacaktır?”sorusunu sormaktadır. Bu soruyu yanıtlayabilmek için bu gençlere “Kaç yıl sonraki geleceği öğrenmek istiyorsun?” diye sormak gerekiyor. Teknolojinin hızla gelişmekte olduğu bir dünyada, bir mesleğin belki beş ya da on yıl sonrasını tahmin edebiliriz. Ondan sonra bu çekici meslek teknolojinin gelişmesi ve buna bağlı olarak ekonomideki değişimler sonucunda hüviyet değiştirmiş olacak, belki de pek çok kişinin o alana girmesi sonucu bu günkü çekiciliğini yitirecektir. Ülkemizde bunun değişik örnekleri geçmişte yaşanmıştır ve yaşanmaya devam edecektir. Gençlerin hangi mesleği seçtiği değil, bu hızlı değişime ayak uydurabilmek için ne gibi bilgi ve becerilerle donanmış olduğu önemlidir. Böyle bir dünyaya hazırlanmak için gençlerin kendilerini şu alanlarda yetiştirmeleri gerekmektedir: Teknolojik      gelişme meslek görevlerini kolaylaştırmakta, el becerisi ve beden gücünün      yerini giderek artan oranda beyin gücü almaktadır. Bu nedenle gençlerin      matematik ve mantık alanlarında kendilerini iyi yetiştirmeleri, akıl      yürütme, yargılama yeteneklerini geliştirici etkinliklere ağırlık      vermeleri gerekmektedir. Ezberleme, geçer notla yetinme, günü kurtarma      gibi tutumları benimseyenlerin gelecekteki değişimlere ayak uydurma şansı      zayıf olacaktır. Gelecekte      birkaç meslek ve sık sık iş değiştirme yanında bir gün boyunca birden      fazla meslek icra etme durumunda olacak gençlerin elden geldiği kadar      spor, el sanatları, güzel konuşma ve yazma gibi değişik yeteneklerini      geliştirmeye de önem vermeleri gerekir. Böylece bir kimse gününün değişik      zaman dilimlerini değişik yetenekleri ile ilgili işleri yaparak      geçirebilir. Böylece hem gelirini artırabilir hem de ek bir iş yolu ile      değişik becerilerini değerlendirme olanağı bulabilir. Günümüzde      insanlar büyük iş yerlerinde, birçok kişi ile işbirliği yaparak      çalışmakta; kendi küçük iş yerinde birkaç çırağı ile çalışan insan sayısı      giderek azalmaktadır. O halde geleceğin genci başkaları ile iletişim      kurabilme ve işbirliği yapabilme becerilerine sahip olmalıdır. Değişik      insanlarla değişik koşullarda çalışabilme esnekliğine sahip olabilme,      belirsizliğe dayanabilme ve yaratıcılık da iş yaşamında başarıyı artırıcı      kişilik özellikleri olarak görünmektedir. Bir      yabancı dil, özellikle İngilizce bilmek kişinin iş bulma ve gelişme      şansını artıracaktır. Bu özellikle yükseköğretim görmüş gençler için çok      önemlidir. Prof. Dr. Yıldız KUZGUN               10.SINIF- 27.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: MESLEKİ   DOYUM Sınıf: 10.   Sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel   ve Mesleki Gelişim Kazanım: Mesleki   doyum ile ilgi, yetenek, değer ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkiyi   fark eder. (Kazanım Numarası 204)   Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Serdar   ERKAN, Şükran KILIÇ, K. Ayla SIRIKLI- (Kuzgun 2000)’den   yararlanılmıştır. Süreç: 1.Öğmeslek doyumu ile ilgili aşağıdakine benzer bir tanım verilir: “Meslek doyumu, meslekte başarı ve   kararlılık ile kişinin ilgi, yetenek, değer ve kişilik   özellikleri arasındaki tutarlılıktır. Kişinin beklentileri   ile mesleğin ve işin sağladığı olanakların uygun olması halinde iş veya   meslek doyumunun gerçekleştiği söylenebilir” (Kuzgun 2000) 2.Öğilgi, yetenek,   değer ve kişilik özelliklerinin mesleki doyumu nasıl etkileyebileceğine   ilişkin grup etkileşimi başlatılır. 3.Öğbir kişinin mesleğinde doyuma ulaşabilmesi için ilgi, yetenek, değer ve kişilik   özellikleri dışında daha başka nelerin etkili olabileceği sorulur ve   verdikleri cevaplar tahtaya yazılır. 4.Öğverdikleri cevaplara ek olarak aşağıdaki mesleki doyumu etkileyen diğer   etmenler de öğrencilere okunur ve üzerinde tartışmaları istenir: Meslek   faaliyetlerinin birey için ilgi çekici olması, Çalışma   ortamının fiziksel durumunun uygun olması, Çalışma   ortamında insan ilişkilerinin iyi olması, Sağlanan   kazanç düzeyi, Ödül   ve takdir, Sağlanan   güvence, İlerleme   olanağı, Verilen   yetki ve sorumluluk, Günlük   çalışma süresi, Yarışma   ve kendini gösterme olanağı, İş   bulabilme olanağıdır. Yıldız Kuzgun 5.Bu ve buna benzer diğer hususlarıbir işyerinde azlığı veya çokluğunun başlı başına doyuma veya doyumsuzluğa   yol açmayacağı, doyumun kişinin bu faktörlere verdiği öneme bağlı olduğu   vurgulanarak, onların yukarıdaki faktörlere ne ölçüde önem verdikleri   sorulur. 6.Cevaplar alındıktan sonra öğrencilere kendi çevrelerindekida toplumdaki ünlü kişilerden, mesleki doyumu yüksek ya da düşük olduğunu   tahmin ettikleri kişilerden örnekler vermeleri istenir. 7.Öğrencilere gelecekte yapacakları   meslekten alacakları doyumun ilgileri, yetenekleri, kişilik özellikleri ve değilişkili olduğunda daha yüksek seviye de olacağı belirtilir ve öğrencilerin   etkinlikle ilgili düşünceleri sınıfla paylaşıldıktan sonra etkinlik sonlandırılır.       Değerlendirme:             10. SINIF– 28.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: MESLEKİ BİLGİ KAYNAKLARI Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Mesleki bilgi kaynakları hakkında   bilgi toplar. (Kazanım Numarası 209 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Mesleklerle İlgili Çeşitli Kaynaklar   Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI   Süreç: 1.Öğbir önceki hafta istenen meslekler hakkında bilgi toplayabilecekleri   kaynakları ve bilgilerle ilgili araştırma sonuçlarını, ulaştıkları kaynakları   sınıfa sunmaları istenir. 2.Öğgetirdikleri kaynaklar sınıfça incelenir ve tahtaya yazılır. Bu kaynaklar dışında varsa bilgi   alabilecekleri diğer kişi, kurum, kuruluş ve birimler de tahtaya yazılır: İŞ-KUR   tarafından hazırlanan meslek tanıtım bilgileri, ÖSYM   Meslekler rehberi, Çeşitli   Üniversitelerin meslekleri tanıtan kitap, broşür ve cd’leri, Tanıtım   ve Yönlendirme dersi için hazırlanmış eğitim modülleri, Meslek   odaları, dernekler, Meslek   kişileri, Üniversitelerin   akademisyen ve öğrencileri, Okul   rehberlik servisi, Kitle   iletişim araçları, (Televizyon, internet, gazeteler, dergiler vb.) 3.Öğmesleklerle ilgili bilgi toplamak için kendi ulaştıkları kaynaklar dışındaki   tahtada yazılı olan kaynaklardan, kişi, kurum, kuruluş ve birimlerden   yararlanma koşulları ile ilgili bilgiler sınıfa sunulur, gerekli açıklamalar   yapılır. 4.bilgi kaynakları hakkında bilgi toplamanın kendileri için doğru mesleği   seçmelerindeki önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden bir   sonraki hafta yapılacak etkinlik için en az bir meslek elemanı   ile mesleğinin özellikleri ve o mesleği seçim öyküsü ile ilgili bir görüşme   yapmaları ve yazılı olarak sınıfa getirmeleri istenir. Ayrıca bir önceki   hafta topladıkları kaynakları da yine yanlarında getirmeleri istenir).   *(Gelecek hafta yapılacak etkinliğe   alternatif olarak daha önce okul yönetimi ve okul rehber öğretmeni ile   bağlantı kurarak eğer bulunduğunuz yerde varsa İŞ-KUR’un meslek danışma   merkezine bir gezi düzenleyebilirsiniz. Yine bulunduğunuz yerde varsa   üniversitelere, ya da herhangi bir meslek odasına öğrencilerinizle birlikte   bir bilgilendirme gezisi düzenleyebilirsiniz).   Değerlendirme:                                 10. SINIF– 29.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: MESLEKİ   BİLGİ KAYNAKLARINDAN YARARLANIYORUM Sınıf: 10.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Mesleki bilgi kaynaklarından   yararlanır. (Kazanım Numarası 210 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Mesleklerle İlgili Çeşitli kaynaklar Hazırlayan: K.Ayla SIRIKLI   *Bu hafta yapılacak etkinliğe   alternatif olarak daha önce okul yönetimi ve okul rehber öğretmeni ile   bağlantı kurarak eğer bulunduğunuz yerde varsa İŞ-KUR’un Meslek Danışma   Merkezine bir gezi düzenleyebilirsiniz. Yine bulunduğunuz yerde varsa   üniversitelere, ya da herhangi bir meslek odasına öğrencilerinizle birlikte   bir bilgilendirme gezisi düzenleyebilirsiniz.   Süreç: 1.önceki hafta etkinliğin sonunda bir sonraki etkinlikle ilgili olarak   öğrencilerden en az bir meslek kişisi ile mesleğinin özellikleri ve o mesleği   seçim öyküsü ile ilgili bir görüşme yapmaları ve yazılı olarak sınıfa   getirmeleri istenmişti. Öğrencilerden yaptıkları görüşmelerle ilgili sınıfa   bilgi vermeleri istenir. 2.Çeşmesleklerle ilgili bu öyküler dinlendikten sonra her öğrencinin kendi seçmeyi   düşündüğü meslekle ilgili sınıftaki kaynaklardan araştırma yapması ve bilgi   toplaması istenir. Mesleklerle ilgili bilgi toplarken aşağıdaki noktalara   dikkat etmeleri istenir: Bu   meslek hangi alanda? Nasıl   bir eğitimle bu meslek kazanılabilir? Hangi   üniversitelerde var? Puan   türü ne? Puanı   ne kadar? Kontenjanı   ne? Özel   koşulları var mı? Mesleğin   gerektirdiği özel bir yetenek var mı? Gelir   durumu nasıl? İş   bulma koşulları nasıl? Özel   sektörde mi? Devlet   sektöründe mi iş daha çok? Bağımsız   olarak sürdürülecek bir iş mi? vb. 3.Öğseçmeyi düşündükleri mesleklerle ilgili sınıftaki kaynaklardan yukarıda   belirtilen bilgileri içeren bir araştırma yaparak sınıfa sunmaları istenir. 4.bilgi kaynaklarından hem okul hayatı boyunca, hem meslek seçiminde, hem de   meslek yaşamında yararlanmasının, ne gibi yararları olacağı konusunda grup   etkileşimi başlatılır. 5.bilgi kaynaklarından yararlanmanın özellikle de meslek kişileri ile iletişim   halinde olarak, kaynağından bilgi almanın önemi tekrar vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   *(Öğrencilerden bir sonraki   hafta gerçekleştirilecek etkinlik için ortaöğretim sonrasında işe ve mesleğe   hazırlayan kurum ve kursların neler olduklarını araştırmaları istenir.   Öğrencilere araştırma yaparken yakın çevrelerinden, yerel ve ulusal   gazetelerden, elektronik sayfalardan yararlanabilecekleri hatırlatılır).   Değerlendirme:           10.SINIF- 30.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: İŞ VE MESLEK KURSLARINI ARAŞTIRIYORUM Sınıf: 10. Sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Ortaöğretim sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum   ve kursları araştırır. (Kazanım Numarası   208) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayan:         Şükran KILIÇ   *Ortaöğretim   sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kurslara gitmeyecek öğrenciler   için veya bu kazanımın uygun olmadığı okul türlerinde öğrencinin ve okulun   ihtiyacına göre alternatif bir etkinlik kullanılabilir. Süreç: 1.Öğyükseköğrenim gerektirmeyen meslekler olduğu ve ortaöğretim sonrasında   yükseköğrenime devam etmeyi düşünmeyenler için işe ve mesleğe hazırlayan   kurum ve kursların önemli olduğu belirtilerek etkinlik başlatılır. 2.Öğbir önceki hafta yakın çevrelerinden, yerel ve ulusal gazetelerden araştırdıkları   ortaöğretim sonrası işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kursların neler olduğu   sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. 3.Öğaraştırmalarına ek olarak hem resmi hem de özel kurum ve kuruluşlarda orta   öğretim sonrası mesleğe hazırlayan kurum ve kurslar olabileceği belirtilir ve aşağıda   belirtilenlere benzer iş ve mesleğe hazırlayan bazı kurum ve kuruluşlar   öğrencilerle paylaşılır: Milli   Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü İŞ-KUR Devlet   Üniversiteleri Özel   ve Vakıf Üniversiteleri Belediyeler/Yerel   yönetimler Özel   şirketler Sivil   Toplum Kuruluşları    Öğrencilere yaptıkları        araştırmaya ek olarak söyleyecekleri kurum ve kuruluşun olup olmayacağı        sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir.    Öğrencilere ortaöğretim sonrasında        işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kursları ile ilgili yaptıkları        araştırmayı daha sonraki yıllarda da kendileri için önemli olacağı ve bu        araştırmalardan yararlanabilecekleri vurgulanarak etkinlik        sonlandırılır.   Değerlendirme:                                  
Hayatımdaki en iyi öğretmen   HAYATIMDAKİ EN İYİ ÖĞRETMEN     Bu, çok yıllar önce bir ilkokul öğretmenin başından geçen bir hikayedir. Adı Bayan Thompson'du. Ve 5.sınıf öğrencilerinin önünde ayakta durduğu ilk gün onlara bir yalan söyledi. Çoğu öğretmen gibi, onlara baktı ve hepsini aynı derecede sevdiğini söyledi.Bu mümkün değildi, çünkü orada ilk sırada, sırasına adeta çökmüş gibi oturan küçük bir öğrenci vardı. Adı Teddy Stoddard.Bir önceki yıl, Bayan Thompson, Teddy'yi gözlemiş, onun diğer çocuklarla oynayamadığını; giysilerinin kirli ve kendinin de hep banyo yapması gereken bir halde olduğunu görmüştü. Ve, Teddy mutsuz da olabilirdi.Çalıştığı okulda Byan Thompson, her öğrencinin geçmişteki kayıtlarını incelemekle de görevlendirilmişti. Ve Teddy'nin bilgilerini en sona bırakmıştı.Onun dosyasını incelediğinde şaşırdı. Çünkü birinci sınıf öğretmeni: "Teddy zeki bir çocuk ve her an gülmeye hazır. Ödevlerini düzenli olarak yapıyor ve çok iyi huylu... ve arkadaşları onunla olmaktan mutlu..." diye yazmıştı.İkinci sınıf öğretmeni: "Mükemmel bir öğrenci, arkadaşları tarafından sevilen, fakat evde annesinin amansız hastalığı onu üzüyor ve sanırım evdeki yaşamı çok zor.." diyordu.Üçüncü sınıf öğretmeni: "Annesinin ölümü onun için çok zor oldu. Babası ona yeterince ilgi gösteremiyor ve eğer bir şeyler yapılmazsa evdeki olumsuz yaşam onu etkileyecek." diye yazmıştı.Dördüncü sınıf öğretmenine gelince: "Teddy içine kapanık ve okula hiç ilgi göstermiyor, hiç arkadaşı yok ve bazen sınıfta uyuyor." demişti.Şimdi Bayan Thompson sorunu çözmüştü ve kendinden utanıyordu. Ve öğrenciler ona güzel kağıtlara sarılmış süslü kurdelelerle paketlenmiş Noel hediyeleri getirdiğinde kendini daha da kötü hissetti. Çünkü Teddy'nin armağanı kaba kahverengi bir kese kağıdına beceriksizce sarılmıştı.Bunu diğer öğrencilerin önünde açmak ona çok acı verdi. Bazıları paketten çıkan bazı taşları düşmüş ve sahte taşlardan yapılmış bileziği ve üçte biri dolu parfüm şişesini görünce gülmeye başladılar, fakat öğretmen, bileziğin ne kadar zarif olduğunu söyleyerek ve parfümden de birkaç damlayı bileğine damlatarak onların bu gülmelerini bastırdı.O gün okuldan sonra Teddy öğretmenin yanına gelerek "Bayan Thompson, bugün hep annem gibi koktunuz" dedi.Çocuklar gittikten sonra öğretmen yaklaşık bir saat kadar ağladı. O günden sonra da çocuklara okuma, yazma, matematik öğretmekten vazgeçerek onları eğitmeye başladı.Teddy'ye özel bir ilgi gösterdi. Onunla çalışırken zekasının tekrar canlandığını hissetti. Ona cesaret verdikçe çocuk gelişiyordu. Yılın sonuna dek, Teddy sınıfın en çalışkan öğrencilerinden biri olmuştu. Öğretmenin, hepinizi aynı derecede seviyorum yalanına karşın Teddy onun en sevdiği öğrenci olmuştu.Bir yıl sonra, kapısının altında bir not buldu. Teddy'dendi. Tüm yaşantısındaki en iyi öğretmenin kendisi olduğunu yazıyordu.Ondan yeni bir not alana kadar 6 yıl geçti.O notta liseyi bitirdiğini ve sınıfındaki üçüncü en iyi öğrenci olduğunu ve Bayan Thompson'un hala en hayatında gördüğü en iyi öğretmen olduğunu yazıyordu.Dört yıl sonra, bir mektup daha aldı Teddy'den. O arada zamanın onun için zor olduğunu çünkü üniversitede okuduğunu ve çok iyi dereceyle mezun olmak için çok çaba sarf etmesi gerektiğini yazıyordu. Ve Bayan Thompson hala onun hayatında tanıdığı en iyi öğretmendi.Daha sonra dört yıl daha geçti ve bir mektup daha geldi. Ve çok iyi bir dereceyle üniversiteden mezun olduğunu ama daha ileriye gitmek istediğini yazıyordu. Ve hala Bayan Thompson onun tanıdığı ve en çok sevdiği öğretmendi. Bu kez mektubun altındaki imza biraz daha uzundu. Theodore F.Stoddard Tıp Doktoru.Bu hikaye burada bitmedi. Sonra ilkbaharda bir mektup daha aldı Bayan Thompson. Teddy hayatının kızıyla tanıştığını ve evleneceğini yazmıştı. Ve babasının birkaç yıl önce öldüğünü ve Bayan Thompson'un düğünde damadın anne ve babası için ayrılan yere oturup oturamayacağını soruyordu, tabii ki oturabilirdi.Ve tahmin edin ne oldu? O törene giderken birkaç taşı düşmüş olan o bileziği taktı ve tabii ki Noel'de Teddy'nin ona verdiği ve annesi gibi koktuğunu söylediği parfümü de sürmeyi ihmal etmedi. Birbirlerini sevgiyle kucaklarlarken, Teddy onun kulağına "Bana inandığınız için çok teşekkürler Bayan Thompson, Beni önemli hissetmemi sağladığınız için ve beni böyle değiştirdiğiniz için.." diye fısıldadı.Bayan Thompson gözünde yaşlarla ona karşılık verdi: "Ben sana teşekkür ederim Teddy" dedi. "Sen yanılıyorsun. Ben sana değil, sen bana öğrettin. Seninle karşılaşıncaya kadar ben öğretmenliği bilmiyormuşum.!"
Çocuklarla sohbet etmenin önemi ÇOCUKLARLA SOHBET ETMENİN ÖNEMİ Akatlar’da yürüyordum; kadın beni tanıdı ve selamlaştıktan sonra, sorusunu sordu: “Oğlum dersleri tamamen bıraktı; ne söylesem hiç fayda etmiyor. Ya arkadaşlarıyla buluşuyor, ya telefonda mesajlaşıyor ya da bilgisayarın başında oyun oynuyor. Ne yapacağımı şaşırdım, Hocam ne yapalım?” “Sohbet ediyor musunuz?” “Valla, konuşuyorum, ama hiçbir faydası yok.” “Kaç yaşında?” “On yedi yaşında.” “Mesela ne diyorsunuz?” “Sınavların yaklaştığını söylüyorum; derslerine çalışması gerektiğini söylüyorum; böyle giderse sınıfta kalacağını, arkadaşlarından geri kalacağını, ilerde çok pişman olacağını, ama o zamanda duyulan pişmanlığın işe yaramayacağını anlatıyorum.” “Siz konuşup, nasihat ediyorsunuz.” “Evet.” “Ama, onunla sohbet etmiyorsunuz.” “Valla bilmem; biz bildiğimiz kadarıyla elimizden gelenin en iyisini yapıyoruz, konuşuyoruz, anlatıyoruz.” “Doğru, bildiğiniz kadarıyla elinizden gelenin en iyisini yapıyorsunuz. Ama konuşmak, nasihat etmek, sohbet etmek değildir. Siz sohbet etmesini bilmiyorsunuz.” Kadın haklı olarak “neden bahsediyorsunuz,” diyen bir yüz ifadesiyle bana baktı. İçim burkuldu. Anne acı çekiyordu ve çocuğuna yardım etmek istiyordu, ama kendini çaresiz hissediyordu. *** Öğrencileri ve anababaları birlikte çağırdım. Danışmalığını yaptığım okulun küçük tiyatro salonunda buluştuk, öğrencilerle birlikte anababalar da oturdu. Ufacık sahneye çıktım, bir sandalye attım oturdum, yanı başıma bir boş sandalye koydum. “Buradaki öğrencilerden kim benimle sohbet etmek istiyor?” diye sordum. Kalkan ellerden birini gelişigüzel seçtim. Selim adıyla anacağım bir öğrenci yanımdaki sandalyeye geldi oturdu. “Adın ne?” “Selim.” “Kaç yaşındasın?” “On iki.” “Bugün ayın kaçı?” “24 Aralık 2008.” (Gerçek tarihtir; bu uygulamayı o gün yaptım.) “Selim, gözünü kapa, beni iyi dinle. Gözünü açtığın zaman aradan yirmi yıl geçmiş olacak. 24 Aralık 2028 tarihinde gözünü açmış olacaksın. Tamam mı?” Anladığını belirtmek için başını salladı. “Lütfen gözünü aç.” Selim, gözünü açtı. “Bugünün tarihini söyler misin?” “24 Aralık 2028.” “Kaç yaşındasın?” “Otuz iki.” “Ne iş yapıyorsun?” “İç mimarlık.” Göz ucuyla anneye babaya bakıyorum; yüzlerinde hayret belirten hafif bir tebessümü var. Belli ki, onlar da Selim’in söylediklerini benimle birlikte ilk defa duyuyorlar. “Nerede çalışıyorsun?” “New York, Manhattan’da.” Anne, babanın yüzünde saklayamadıkları büyük bir şaşkınlık ifadesi. “Evli misin?” “Hayır.” “Arkadaşlarından evlenenler oldu mu?” “Kızların hepsi evlendi.” Gülüşmeler.. “Çalıştığın yere beni götürür müsün?” “Ofisim, Manhattan’da 86 katlı bir binanın 42. Katında.” Gülüşmeler devam ederken hayalen o binaya yürüdük, asansöre bindik, 42. Katta indik. “Burası ‘home office,’” dedi. İçeri girdikten sonra açıkladı: “Dubleks daire: aşağıda salon ve mutfak var. Yukarda yatak odası ve ofis odam.” “Selim, salonda neler var?” “Salonda masa var, koltuklar var, sandalyeler var; komodin var, sehpalar var.” “Duvarlarda ne var?” “Resimler var, fotoğraflar. Ailemin fotoğrafı da var.” “Ailenin fotoğrafına bakınca neler görüyorsun? Beraber bakabilir miyiz?” “Annem ar, babam var. Ailece çektirdiğimiz bir fotoğraf. Abim var, ablam var, ben varım.” “En küçük sen misin?” “Evet.” “Selim, bu fotoğrafa baktığında, içinde ‘keşke!” duygusu beliriyor mu? İçindeki herhangi bir ‘keşke’nin sesini duyuyor musun?” Hiç beklemeden “Evet,” dedi. “Haydi, anlat bize,” dedim. “Ben, babamla birlikte futbol maçına gitmeyi çok istedim. Bir de hafta sonları onunla top oynamak, kırlara gitmek istedim. Güreşmek istedim. Ama babam çok yoğundu; çalışmak zorundaydı, olmadı, zaman bulamadı. Ne yapalım, böyle oldu.” Baba’ya baktım; gözlerinin yaşını tutmaya çalışıyor, ağlamamak için dudaklarını ısırıyordu. Selim’e teşekkür ettim. Ve sordum: “Selim, bu konuşmamızda, sana büyüklük tasladığımı, sana nasihat etmeye çalıştığımı hissettin mi?” “Hayır!” “Olanla ilgili olarak mı konuştuk, olması gereken üzerine mi?” “Olanla ilgili olarak konuştuk.” “Selim, seninle yeniden böyle sohbet etmek istesem, benimle konuşmak ister misin? Konuşmamızdan zevk aldın mı?” “Yeniden konuşmak isterim; sohbetimizden zevk aldım.” *** Sohbet özel türden bir konuşma, kendine özgü özellikleri olan bir söyleşidir. Sohbet içinde olan iki insan o an için güç, onur ve değer yönünden eşittir ve olanı paylaşırlar; olması gereken üzerinde konuşmazlar. Korku kültürünün olduğu yerde sohbete izin verilmez. Türkiye’nin aydınlık geleceğinde anababaların çocuklarıyla sohbet içinde olmasını diliyorum.                                                                            Doğan Cüceloğlu (26.06.2011)
Değer vermek   DEĞER VERMEK Bir uçak yolculuğunda yan koltukta oturan bir adamın alyansını sağelinin işaret parmağına taktığını fark eden yazar yorum yapmaktankendini alamaz; 'Bayım alyansınızı yanlış elinize takmışsınız!'Adam bunun üzerine;'Yanlış kadınla evlendim de ondan!' diye karşılık verir. Ziglar bu anıyı aktardıktan sonra şöyle sorar; 'Peki ya bu adam doğruadam mı? Yani kadın doğru adamla mı evlenmiş? Yanlış seçilmiş birinsana doğru insanmış gibi davranırsanız sonuçta doğru insanlaevlenmiş olmaz mısınız? Doğru seçilmiş bir insanla evlendiğiniz haldeyanlış davranıyorsanız yanlış bir evlilik yapmışsınız demektir çünkü.Doğru insan olmak doğru insanla evlenmekten çok daha fazlasıdır!' Yazar kitabında şu öyküyü anlatır.. 'Yıllar önce Hawai'de başlık parasına benzer bir uygulama revaçtadır.Bir erkeğin sevdiği kızla evlenebilmesi için kızın ailesine bellisayıda inek vermek zorundadır. İnek sayısının 10 adet olmasıgerekmekle birlikte kızın özelliklerine göre bu sayıdeğişebilmektedir. Ve adada iki kızı olan bir adam yaşamaktadır. Kızlardan büyük olanıbizdeki deyişle -kabul görmeyen- tipte, şanssız bir kızdır ve babasıona 3 inek fiyat biçmiştir; 2 inekli bir teklifi de kabul edecektir;hatta iyi bir pazarlıkla 1 ineğe fit olmaya razıdır. Bir gün adanın zenginlerinden Johny Lingo bu eve geldiğinde herkesonun diğer kızı isteyeceğini düşünür. Oysa yaşlı adamı sevince boğarakbüyük kıza talip olur. Herkes en azından isteneni yani; 3 ineködeyeceğini düşünürken Johny yanında 12 tane inekle gelmiştir!!.. O dönemlerde normal bir balayı ortalama bir yıl sürmektedir ama gelinve damat iki yıllık balayı planlamıştır. Damatla gelinin dönmesinin beklendiği gün ahaliden biri dönüşlerinihaber vermeye gelir gelmesine ama gelenlerin Jony ve eşi olduğundanemin değildir. Aslında Johny'i tanımıştır fakat kızdan eminolamamıştır; yaklaşan kadın çok güzel, zarif birisidir. İyice yaklaştıklarında kimsenin tereddütü kalmaz. Fakat kızın güzelliği,cazibesi ve çekiciliği en eleştirici gözle bile reddedilmeyecekölçüdedir. Yakından bakanlar Johnny'nin 12 inek karşılığında iyi biralışveriş yaptığını düşünürler.' Yazar işin püf noktasını şöyle özetler; 'Johnny 12 inek ödedi, kız 12ineklik bir kadın haline geldi.' Bu hep böyle olmaktadır; eşinize veya sevgilinize verdiğiniz değer,ona kazandırdığınız değerdir. Aslında 'doğru adam', 'doğru kadını'inşa eder, 'doğru kadın' da 'doğru adamı'...  
YGS 3 - YGS 4 puan türü ile öğrenci alan Önlisans (2 yıllık) bölümler YGS 3 ve YGS 4 PUAN TÜRÜ İLE ÖĞRENCİ ALAN PROGRAMLAR (ÖNLİSANS) - (SÖZEL) ADALET(YGS–3)   ADALET   (AÇIK ÖĞRETİM) AŞÇILIK(YGS–4)   BASIN VE   YAYINCILIK(YGS–3) BÜRO   HİZMETLERİ VE YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI(YGS–4) BÜRO   YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK(YGS–4) BÜRO   YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK (AÇIKÖĞRETİM) FOTOĞRAFÇILIK   VE KAMERAMANLIK(YGS–4) FOTOĞRAFÇILIK   VE KAMERAMANLIK (AÇIKÖĞRETİM) GELENEKSEL   EL SANATLARI(YGS–4) GÖRSEL   İLETİŞİM(YGS–4) GRAFİK VE   REKLAMCILIK(YGS–4) HALICILIK   VE KİLİMCİLİK(YGS–4) HALKLA   İLİŞKİLER VE TANITIM(YGS–4) HALKLA   İLİŞKİLER VE TANITIM(AÇIKÖĞRETİM) İLAHİYAT(AÇIKÖĞRETİM)   MARKA   İLETİŞİMİ (YGS–4) MARKA   İLETİŞİMİ (AÇIKÖĞRETİM) MEDYA VE   İLETİŞİM (AÇIKÖĞRETİM) MİMARİ   DEKORATİF SANATLAR (YGS–4) RADYO VE   TELEVİZYON PROGRAMCILIĞI(YGS–4) RADYO VE   TELEVİZYON PROGRAMCILIĞI (AÇIKÖĞRETİM) SAÇ BAKIMI   GÜZELLİK HİZMETLERİ(YGS–4) SOSYAL   BİLİMLER (AÇIKÖĞRETİM) TIBBİ   DOKÜMANTASYON VE SEKRETERLİK(YGS–3) TURİZM   ANİMASYONU(YGS–4) UYGULAMALI   İNGİLİZCE - TÜRKÇE ÇEVİRMENLİK /UYGULAMALI İSPANYOLCA - TÜRKÇE ÇEVİRMENLİK   /UYGULAMALI RUSÇA - TÜRKÇE ÇEVİRMENLİK(YGS–3): YEREL   YÖNETİMLER (YGS-4) YEREL   YÖNETİMLER (AÇIKÖĞRETİM)
1. sınıf rehberlik etkinlikleri   1. SINIF   KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI       HAFTA KAZANIMLAR 1–1 Sınıf arkadaşlarını, öğretmenlerini, yönetici ve diğer çalışanları tanır. 2–175 Eğitsel ve mesleki planlama dosyası hazırlar. 3–3 Okula gidip gelme yolunu fark eder. 4–163 Kendini tehlike oluşturacak durumlardan korur. 5–15 Ders araç-gereçlerini yanında bulundurmanın önemini fark eder. 6–2 Okula ilişkin duygularını ifade eder. 7–4 Farklı ortamların kendine özgü kuralları olduğunu fark eder. 8–88 Zorbalıkla karşılaştığında kimden yardım alabileceğini bilir. 9–85 Engelli bireylere karşı hoşgörülü davranmanın önemini ifade eder. 10–87 İletişimde zamanlamanın önemini fark eder. 11–89 Öfkenin zaman zaman yaşanabilen doğal bir duygu olduğunu anlar. 12–86 Paylaşmanın önemini fark eder. 13–176 Anne babasının ve çevresindeki diğer çalışanların mesleklerini tanır. 14–64 Kendisinde gördüğü olumlu özellikleri ifade eder. 15–16 Bir üst sınıfla ilgili hayallerini açıklar.                                             1. SINIF ETKİNLİK ÖRNEKLERİ   1. SINIF – 1.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: İSİM ÇEMBERİ Sınıf: 1.sınıf Yeterlik Alanı: Okula ve Çevreye Uyum Kazanım: Sınıf arkadaşlarını, öğretmenlerini, yönetici ve diğer çalışanları tanır (Kazanım Numarası -1) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Okul Bahçesi Sınıf Düzeni - Araç-Gereç: Top Hazırlayanlar Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrenciler okul bahçesinde çember biçiminde sıralanırlar. 2.Benim ismim ………., senin ismin nedir?” sorusunu sorarak herhangi bir arkadaşına topu atar. 3.Topu alan öğrenci de “Benim ismim ………., senin ismin nedir ?” sorusunu sorarak arkadaşına topu atar ve tanışma devam eder. Öğretmen bütün öğrencilerin ismini söylemesini sağlar. Gerekiyorsa oyun sürecine öğretmen de katılır. 4.Tanışma bittikten sonra aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Kaç arkadaşınızın ismini öğrendiniz? Arkadaşlarınızın ismini bilmeden bu oyunu oynarken neler hissettiniz? 5.Öğrenciler aynı düzen içinde “Attı…(kendi ismi), Kaptı…(arkadaşının ismi)……” tekerlemesini söyleyerek topu arkadaşına atar. Topu kapan arkadaşı “Attı…(kendi ismi)., Kaptı…(arkadaşının ismi)……” tekerlemesini söyleyerek topu arkadaşına atar. 6.Oyun bittikten sonra aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Önceki oyunda kaç arkadaşınızın ismini öğrenmiştiniz şimdi kaç arkadaşınızın ismini öğrendiniz? Arkadaşlarınızın isimlerini öğrenmek neden önemlidir? 7.Öğretmen öğrencilere okul birimlerini ve çalışanlarını tek tek tanıtır. (Müdür odası, müdür yardımcılarının odası, öğretmenler odası, kantin, laboratuar, kütüphane, spor salonu, tuvalet vb.) Öğretmen, “burası ………. dır, burada ………. çalışır” der. Öğrenciler hep bir ağızdan tekrar eder. 8.Tanışmanın ve bulunduğumuz yeri tanımanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:           1. SINIF – 2.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: EĞİTSEL VE MESLEKİ PLANLAMA DOSYASI Sınıf: 1.sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Eğitsel ve Mesleki Planlama Dosyası hazırlar (Kazanım Numarası–175-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Klasör, 8 adet poşet dosya,vesikalık fotoğraf, Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: Öğretmen 1 hafta önceden aşağıdaki malzemeleri öğrencilerden ister. Klasör, 8 adet poşet dosya, vesikalık fotoğraf, 1.Öğretmen öğrencilere eğitsel ve mesleki planlama dosyasının önemini ve içinde nelerin yer alabileceğini açıklar. “Eğitsel Ve Mesleki Planlama Dosyası “Öğrencinin ürün dosyalarından seçilmiş örnekler, uygulanan ölçme araçları sonuçları, öğrencinin aldığı ödül, derece ve sertifikalar, özgeçmişi, yaptığı stajlar, çalıştığı tam-yarı zamanlı işler ve gönüllü çalışmalarla ilgili” belgelerden oluşmaktadır. 2.Klasörün içine 1. sınıf için 1 adet dosya konur. Öğrenciden bir dosya kâğıdına o yıla ait fotoğrafını yapıştırarak süslemesi istenir. Daha sonra, hazırlanan bu çalışma dosyaya kapak olarak yerleştirilir. “Her sınıf için bu çalışma dönem başlarında tekrar edilir,” 3.Bireysel planlama dosyası hazırlamanın önemi ve gerekliliği tekrar vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. NOT:Öğretmen, örnek olarak eğitsel ve mesleki planlama dosyası hazırlayıp, öğrencilere gösterebilir. 8 yılın sonunda her öğrencinin böyle bir dosyaya sahip olabileceğini belirtir. Değerlendirme:         1. SINIF – 3.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: OKULUMA GİDERKEN Sınıf: 1.sınıf Yeterlik Alanı: Okula ve Çevreye Uyum Kazanım: Okula gidip gelme yolunu fark eder. (Kazanım Numarası 3) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Öğrenci okul servislerinden yararlanıyorsa servis aracı ve yol güzergahı vurgulanmalıdır. Süreç: 1. Öğrencilerden okula gidip gelme yolunu resim yaparak ifade etmeleri istenir. (Öğrenciden okula ulaşımını nasıl sağlıyorsa “yürüyerek ya da servisle” resmini ona göre yapması istenir.) 2. Gönüllü öğrenciler yaptıkları resimleri göstererek sınıfla paylaşır. (Öğrencilerin yaptıkları resimler panoya asılabilir). 3. Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Okula nasıl gidip geliyorsunuz? (servisle, yürüyerek, aile büyükleri, arkadaş, vb.) Okul yolunda neler var? Okula birlikte gidip geldiğiniz arkadaşlarınız var mı? Birlikte gidip geldiğiniz arkadaşlarınızla, sizin yaptığınız resimler arasında benzerlikler ve farklılıklar var mı? Varsa neler? Eviniz ile okulunuzu arasındaki yolu nasıl tarif edersiniz? Okul yolunda kaybolursanız ne yaparsınız? 4. Okula gidip gelme yolunu bilmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:       1. SINIF – 4.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: TEHLİKELER Sınıf: 1.sınıf Yeterlik Alanı: Güvenli ve Sağlıklı Hayat Kazanım: Kendini tehlike oluşturacak durumlardan korur. (Kazanım Numarası -163- ) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–1 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Tehlike oluşturacak durumlar olarak çocuğun günlük hayatında yaşayabileceği tehlikeler (ev kazaları, trafikte karşılaşabileceği tehlikeler, sokakta karşılaşabileceği tehlikeler) anlaşılmalıdır. *Geçmişte ciddi bir tehlike yaşamış ve bundan hala etkilenen öğrenci tespit edilirse okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM ile işbirliği yapılarak çocuğa yönelik destek sağlanmalıdır. Süreç: 1. Öğrencilerden kendileri için tehlike oluşturacak durumları sıralamaları istenir. Öğretmen, tehlike oluşturacak durumlar sıralanırken öğrencilere yardımcı olur. 2. Form–1 okunur ve sınıf panosuna asılır. 3. Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Tehlike oluşturacak bir durumla karşılaşırsanız neler yapabilirsiniz? Tehlike oluşturacak bir durumla karşılaşırsanız kimlerden yardım alabilirsiniz? Şimdiye kadar tehlike oluşturacak bir durumla karşılaştınız mı? Neler yaptınız? Tehlikeli durumlarla karşılaşmamak için neler yapmamız gerekir? 4. Kendini tehlike oluşturacak durumlardan korumanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:         FORM–1 (TEHLİKE LİSTESİ)   OKULDA Elektrik prizlerine parmak sokmak, Kırık elektrik prizlerine dokunmak, Kalemi ağza sokmak, Kalemi ve sivri uçlu aletleri göze yakın tutmak, Başka birine vurmak, itmek, tırmalamak, Başka birine el şakası yapmak, Makasla çalışırken makası dikkatsizce kullanmak, Sulu boya fırçasını dikkatsizce kullanmak, Masa ve sıraların üzerine çıkmak ve çarpmak, Camdan sarkmak, Okul merdivenlerinin tırabzanından kaymak, Merdivenleri inip çıkarken dikkatsiz davranmak, Kapıları açarken ya da kapatırken el sıkıştırmak, Kışın buzda kaymak, Silgi vb. malzemeleri burna kulağa sokmak, Boyaları ağza sokmak, ısırmak ve yemek EVDE Elektrik sobası, sobaya yaklaşmak, devirmek, dokunmak, Yanan ocağa dokunmak, yaklaşmak, Kibrit, çakmak vb. malzemelerle oynamak, Camdan sarkmak, Ortalıkta sönmemiş sigara bulundurmak, Apartman tırabzanlarından atlamak, kaymak, merdivenleri dikkatsiz kullanmak, Kaynamış suyu çocukların erişebileceği yerlerde tutmak, Çocukları evde yalnız başına bırakmak, Evde sigara içmek, Kesici ve sivri uçlu araçların ortalıkta bırakılması, Sivri uçlu araçların göze, kulağa ve burna sokulması, İlaçları çocukların ulaşacakları yerde bulundurmak, Balkon demirlerinin aralıklı olması ve çocukların balkonda tek başına bırakılması, Eve ilk defa gelen ya da çok fazla tanımadığımız kişilerle çocukların yalnız bırakılması, DIŞARIDA Artık malzemelerle oynanması, İnşaatlara girmek ve oralarda oynamak, Dışarıda yalnız başına çocukları bırakmak, Parklardaki araçların dikkatsizce kullanılması, Trafik, Doğal afetler.     1. SINIF – 5.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: DERS ARAÇ-GEREÇLERİM KONUŞUYOR Sınıf: 1.sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Ders araç-gereçlerini yanında bulundurmanın önemini fark eder.(Kazanım Numarası -15- ) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen, öğrencilere sınıfta hangi araç gereçleri kullandıklarını sorar. 2.Gönüllü öğrenciler ders araç gereçlerini sıralarlar. 3.Her öğrenci bir ders araç-gereci seçer. 4.Öğretmen gönüllü öğrencileri sırayla tahtaya kaldırarak seçtikleri bu araç-gerecin rolünden konuşmalarını ve ne işe yaradıklarını anlatmalarını ister. 5.Tahtaya çıkan öğrenciye aşağıdakilere benzer sorular yöneltilebilir. Sen nesin? Ne işe yararsın? Sen olmazsan ne olur? Okula sen gelmezsen sahibin ne yapar? 6.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Ders araç gereçlerini neden yanımızda bulundurmalıyız? Okula gelirken çantamızı kontrol etmeli miyiz? Neden? 7.Ders araç-gereçlerini yanında bulundurmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:           1. SINIF – 6.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: OKULUM VE BEN Sınıf: 1.sınıf Yeterlik Alanı: Okula ve Çevreye Uyum Kazanım: Okula ilişkin duygularını ifade eder.(Kazanım Numarası -2-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Yüz ifadelerini içeren maskeler. Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Öğrencinin okula ilişkin olumsuz duyguları yoğun şekilde devam ediyorsa okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM ile işbirliği yapılarak öğrenciye destek hizmet sağlanmalıdır. Süreç: Öğretmen, öğrencilere çeşitli yüz ifadelerini içeren maskeler yapar ve bu maskeleri sınıfa getirir. ( mutlu, üzgün, şaşkın, öfkeli, korku, vb ) 1.Öğretmen maskeleri öğrencilerin görebileceği bir yerde sergiler. (Yazı tahtası vb.) 2.Öğrencilerden okula ilişkin duygularını ifade eden maskeyi seçip takmalarını ister. Öğrenciler, birden çok duygu yaşıyorsa ikinci üçüncü kez duygusunu temsil eden maskeyi takabilir. 3.Öğrenciler sırayla okula ilişkin duygularını temsil eden maskeyi yüzüne takarak duygularını, neden belirterek ifade eder. Okulda mutluyum çünkü………………………………………………………… Okulda korkuyorum çünkü………………………………………………………. Okulda üzgünüm çünkü………………………………………………………….. Okulda şaşkınım çünkü………………………………………………………….. Okulda öfkeliyim çünkü………………………………………………………….. 4.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Hangi duyguyu ifade eden maske en çok seçildi? Neden? Okula ilişkin olumsuz duygularımızı olumluya nasıl çevirebiliriz? 5.Okula ilişkin duyguları ifade etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:           1. SINIF – 7.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: FARKLI ORTAMLARDA BEN Sınıf: 1.sınıf Yeterlik Alanı: Okula ve Çevreye Uyum Kazanım: Farklı ortamların kendine özgü kuralları olduğunu fark eder. (Kazanım Numarası 4 ) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Aşağıdaki ortamları sınıf öğretmeni tahtaya yazar. (Öğretmen, gerekli görürse farklı ortamlar ekleyebilir.) Okul / Sınıf Ev Sokak Çarşı / Alışveriş Sinema / Tiyatro Kütüphane Hastane vb. 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Bu ortamlarda bulundunuz mu? Bu ortamlarda siz nasıl davranıyorsunuz? Bu ortamların kuralları var mı? Bu kurallar nelerdir? Bu ortamların kuralları birbirine benziyor mu? Her ortamda aynı şekilde davranırsak neler olur? Neden her ortamın kuralına uymak zorundayız? 3.Farklı ortamların kendine özgü kuralları olduğu ve bu kurallara uymanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:       1. SINIF – 8.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: DAVRANIŞTAN DAVRANIŞA… Sınıf: 1.sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Zorbalıkla karşılaştığında kimden yardım alabileceğini bilir. (Kazanım Numarası 88) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç:            Zorbalık, okullarda meydana gelen saldırganlık olaylarının bir türüdür. Yaşça daha büyük ya da fiziksel olarak daha güçlü öğrencilerin kendilerinden daha güçsüz olan çocukları sürekli olarak hırpalamaları, eziyet etmeleri ve rahatsız etmeleridir. Zorbalık dövme, vurma, tekme atma gibi fiziksel güç içerdiğinde de aynı zamanda şiddettir. Ancak zorbalık alay etme, dalga geçme, kızdırma, isim takma, kötü söz söyleme, arkadaş grubuna almama, dışlama, yalnızlığa terk etme, iftira etme, söylenti çıkarıp yayma gibi saldırganlık türlerini de içermektedir. 1.Öğretmen, öğrencilere yukarıdaki açıklamayı okur. 2.Öğrencilerden zorba davranışları anlatan herhangi bir resim yapmaları istenir. 3.Resimler tamamlandıktan sonra, gönüllü öğrencilerden yaptıkları resmi anlatmaları istenir. 4.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Zorbalıkla karşılaşan bir kişi neler yapabilir? Zorbalıkla karşılaşan bir kişi kimden yardım alabilir? Siz bir başkasına bu tür davranışlarda bulundunuz mu? Ne hissettiniz? Sizin başınıza böyle bir durum geldi mi? Ne yaptınız? Kimlerden yardım aldınız? 5.Zorbalıkla karşılaşıldığında anne baba, Rehber öğretmen/Psikolojik Danışman, Rehberlik Araştırma Merkezleri, Sınıf Öğretmeni, Okul İdaresi, Güvenlik Görevlileri, Polis vb yardım alınabileceği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:                   1. SINIF – 9.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: ELİM, AYAĞIM, GÖZÜM, KULAĞIM Sınıf: 1.sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Engelli bireylere karşı hoşgörülü davranmanın önemini ifade eder. (Kazanım Numarası 85) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–2 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen Form-2 de verilen yönergeleri gönüllü öğrencilere tek tek uygulatır. 2.Öğrenciler sırayla engelleri canlandırır. Öğretmen, canlandırma sırasında öğrencilerin yanına yardımcı ya da koruyucu bir öğrenci görevlendirebilir. 3.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Canlandırma sırasında görme, işitme ve bedensel engelli biri olarak neler hissettiniz? Canlandırma sırasında görme, işitme ve bedensel engelli biri olarak size karşı anlayışlı, hoşgörülü, yardımsever, dikkatli ve duyarlı davranılmasını ister miydiniz? Neden? Çevrenizde ki engellilere ya da diğer bireylere karşı anlayışlı, hoşgörülü, yardımsever, dikkatli ve duyarlı mısınız? Örneklendirin. Çevremizdeki bireylere karşı neden anlayışlı, hoşgörülü, yardımsever, dikkatli ve duyarlı davranmalıyız? 4.Bireylere karşı anlayışlı, hoşgörülü, yardımsever, dikkatli ve duyarlı davranmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:                 Form-2        Görme Engelli Birey      Kendinizi, görmeyen birinin yerine koyun. Gözleri görmeyen bir insanın yaşadıklarını anlamaya çalışın. Gözleriniz kapalı olarak yerinizden kalkın. Sınıfın kapısının yerini bulun. Bunu yaparken neler yaşıyorsunuz ve hissediyorsunuz?                İşitme Engelli Birey Kendinizi işitmeyen birinin yerine koyun. Kulaklarınızı tıkayın ve benim iki ellimi birbirine vurduğumu görene kadar kulaklarınız tıkalı kalsın. Kulaklarınız tıkalı olarak beni anlamaya çalışın. Bunu yaparken neler yaşıyorsunuz ve hissediyorsunuz? (Öğretmen öğrencilerin kulağı tıkalı iken sınıfa bir şeyler anlatır.)                Bedensel Engelli Birey Kendinizi elini kullanamayan birinin yerine koyun. Normalde kalem tutmak için kullandığınız elin dışındaki eli kullanarak bir şeyler yazmaya çalışın. Bunu yaparken neler yaşıyorsunuz ve hissediyorsunuz?        ( Öğretmen bu engel canlandırılırken öğrencilerin iki eline çorap geçirip etkinliği uygulayabilir. )                Bedensel Engelli Birey      Kendinizi bir ayağını kullanamayan birinin yerine koyun. Ayağınızı yerden biraz yukarı kaldırarak aksayarak yürümeye çalışın. Bunu yaparken neler yaşıyorsunuz ve hissediyorsunuz?                 1. SINIF – 10.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: *ZAMANLAMA Sınıf: 1.sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: İletişimde zamanlamanın önemini fark eder. (Kazanım Numarası 87) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Senaryolar Kaynak: *(Erkan, 2005) Süreç: 1.“Babanız telefonla konuşurken harçlık isterseniz ne olur?” gibi sorular sorarak zamanlamanın insan ilişkilerindeki rolü üzerinde kısa bir tartışma başlatın. 2.Öğrencilere aşağıdaki senaryolar verilir ve ilgili soruları cevaplamaları istenir. Senaryoların sayısı, süre göz önünde bulundurularak artırılabilir ya da azaltılabilir. Senaryo 1: 1.a.Bir ev. Bir yanda bebek ağlıyor. Ocağın üstünde yemek var ve anne sofrayı hazırlamakla meşgul. Çocuk: “Anne, anne, gelecek hafta Ege ile yüzmeye gidebilir miyim? 1.b.Bir ev. Bütün aile masada yemek yiyor. Çocuk :”Anne, gelecek hafta Ege ile yüzmeye gidebilir miyim? Anne, Ege ve bebek her iki durumda da neler yaşamışlar ve ne hissetmişlerdir? Her iki durumda da sonuçta neler olmuştur? Neden? 2.a.Bir ev. Komşular eve misafirliğe gelecekler. Anne ve baba hazırlık yapıyorlar. Bu arada telefon çalıyor. Servet:”Baba şimdi bisikletimi tamir etmeme yardım eder misin? 2.b.Babası ve Servet arabayla okula gidiyorlar. Servet:”Baba bu gün işten gelince bisikletimi tamir edebilir misin? Baba ve Servet her iki durumda da neler yaşamışlar ve ne hissetmişlerdir? Her iki durumda da sonuçta neler olmuştur? Neden? 3.a.Anne telefonla konuşuyor. Şahika:”anne, anne tahmin et bu gün okulda ne oldu! Sosyal bilgilerden pekiyi aldım!” 3.b.Anne telefonla konuşuyor. Şahika annesi telefonu kapatana kadar bekliyor. Şahika:”Anne tahmin et bu gün okulda ne oldu! Sosyal bilgilerden pekiyi aldım! Öğretmen bana aferin dedi.” Anne ve Şahika her iki durumda da neler yaşamışlar ve ne hissetmişlerdir? Her iki durumda da sonuçta neler olmuştur? Neden? 4.a.Okulun bahçesinde bir öğrenci düşmüş bacağı kanıyor. Öğretmen çocuğun bacağına yara bandı yapıştırıyor. Gülten öğretmenin yanına geliyor. Gülten: Öğretmenin omzuna dokunarak) “Öğretmenim, öğretmenim! Ben sınıfta Betül’ün yanına oturmak istiyorum. Yerimi değiştirir misiniz?” 4.b.Okulun bahçesinde öğretmen oynayan öğrencileri seyrediyor. Gülten:”Öğretmenim, ben sınıfta Betül’ün yanında oturmak istiyorum. Yerimi değiştirmeniz mümkün mü”? Öğretmen, Gülten ve bacağı kanayan öğrenci her iki durumda da neler yaşamışlar ve ne hissetmişlerdir? Her iki durumda da sonuçta neler olmuştur? Neden? 5.a.Sınıfın içinde öğrenciler ders çalışıyorlar. Öğretmen o sırada sınıfa gelen müdür yardımcısı ile konuşuyor. Okan onların yanına gidiyor. Okan: “Öğretmenim bizim sınıf ne zaman pikniğe gidecek?” 5.b. Ders bitmek üzere. Öğrenciler defterlerini kitaplarını topluyorlar. Okan parmak kaldırıyor. Okan:” Öğretmenim bizim sınıf ne zaman pikniğe gidecek? Öğretmen, müdür yardımcısı ve Okan her iki durumda da neler yaşamışlar ve ne hissetmişlerdir? Her iki durumda da sonuçta neler olmuştur? Neden? 3.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Daha önce yanlış zamanlama nedeniyle amacınıza ulaşamadığınız yaşantılarınız oldu mu? Nasıl? Daha önce doğru zamanlama nedeniyle amacınıza ulaştığınız yaşantılarınız oldu mu? Nasıl? 4.İletişimde zamanlamanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:                   1. SINIF – 11.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: ÖFKE DOĞAL BİR DUYGUDUR. Sınıf: 1.sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Öfkenin zaman zaman yaşanabilen doğal bir duygu olduğunu anlar. (Kazanım Numarası 89 ) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen aşağıdaki bilgileri okuyarak, etkinliği başlatır.          “İnsanlar pek çok duyguya sahiptirler. Farklı zamanlarda mutlu, üzgün, ya da kıskanç olabilirler. Herkes öfkelenir, önemli olan öfke ile nasıl baş edebileceğini ya da kontrol edebileceğini bilmektir. Öfkede diğer duygular gibi zaman zaman yaşanabilen doğal bir duygudur.          Öfkeyi uygun biçimlerde ifade etmek önemlidir. Aksi takdirde öfke, kaynayan bir kap suya benzer. Eğer buhar dışarı çıkmazsa, su kaynadıkça buhar kapaktan fışkırır. Bu durumda etrafa zarar verir.” www.kidsheath.org/kid/feeling/emotion/anger.htm/ 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Daha önce hiç öfkelendiniz mi? Neden? Öfkelendiğiniz zaman vücudunuzda ne tür değişiklikle oluyor? (kalp çarpması, yüz kızarması, kasların gerilmesi vb.) Öfkelendiğiniz zaman neler yaptınız? Öfkemizi kontrol etmek önemli midir? Neden? 3.Öfkenin zaman zaman yaşanabilen doğal bir duygu olduğunu vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:         1. SINIF – 12.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: PAYLAŞMAK GÜZELDİR Sınıf: 1.sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Paylaşmanın önemini fark eder. (Kazanım Numarası 86) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–3 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1. “PAYLAŞMA” kelimesi büyük harfle tahtaya yazılır. 2. Öğretmen, öğrencilere kelimenin anlamını açıklar. 3. Form–3 deki hikâyeyi öğretmen, öğrencilere okur. 4. Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Hikâyedeki kardeşler, ürünü nasıl paylaşıyorlar? Siz kimlerle, nelerinizi paylaşıyorsunuz? Çevrenizde ki bireyler sizinle nelerini paylaşıyor? Paylaşmak neden önemlidir? 5. Paylaşmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:             FORM–3         İKİ ERKEK KARDEŞ               Erkek kardeşlerin ikisi de babalarından kalma çiftlikte çalışırlardı. Kardeşlerden biri evliydi ve çok çocuğu vardı. Diğeri ise bekârdı. Her günün sonunda iki erkek kardeş o günkü ürünlerini ve karlarını eşit olarak bölüşürlerdi.               Günün birinde bekâr kardeş kendi kendine, “Ürünümüzü ve kârımızı eşit olarak bölüşmemiz hiç de hakça değil” dedi, “Ben yalnızım ve pek fazla bir gereksinimim yok.” Böylelikle, her gece evinden çıkıp, bir çuval tahılı gizlice erkek kardeşinin evindeki tahıl deposuna götürmeye başladı.               Bu arada evli olan kardeş, kendi kendine, “Ürünümüzü ve kârımızı eşit olarak bölüşmemiz hiç de hakça değil, üstelik ben evliyim, eşim ve çocuklarım var ve yaşlandığım zaman onlar bana bakabilirler. Oysa kardeşimin kimsesi yok, yaşlandığı zaman bakacak kimsesi yok” diyordu. Böylece evli olan erkek kardeş, her gece evinden çıkıp, bir çuval tahılı gizlice erkek kardeşinin tahıl deposuna götürmeye başladı.               İki kardeş de yıllarca ne olup bittiğini bir türlü anlayamadılar, çünkü her ikisinin de deposundaki tahılın miktarı değişmiyordu. Sonra, bir gece iki kardeş gizlice birbirinin deposuna tahıl taşırlarken çarpışıverdiler. O anda olan biteni anladılar. Çuvallarını yere bırakıp, birbirlerini kucakladılar (Canfield, J. , Hansen, M.V. , Hansen, P. 1998).                             1. SINIF – 13.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: ANNEMİN MESLEĞİ BABAMIN MESLEĞİ Sınıf: 1.sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Anne babasının ve çevresindeki diğer çalışanların mesleklerini tanır. (Kazanım Numarası 176) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: Öğrencilerden bir hafta önce anne ve babalarının meslekleri hakkında bilgi toplamaları istenir. 1.Öğrenciler anne ve babalarının mesleklerini sınıfta tanıtır. 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Tanıtılan mesleklerden bilgi sahibi olmadıklarınız var mıydı? Hangileri? Tanıtılan mesleklerden hangilerini ilgi çekici buldunuz? Niçin? Tanıtılan meslekler olmasaydı, toplumda ne gibi aksaklıklar olurdu? Bu mesleklerden herhangi birini seçmeyi düşünür müsünüz? Hangileri? Niçin? 3.Anne babasının ve çevresindeki diğer çalışanların mesleklerini tanımanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır   Değerlendirme:                         1. SINIF –14.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: OLUMLU ÖZELLİKLERİMİZ Sınıf: 1.sınıf Yeterlik Alanı: Kendini Kabul Kazanım: Kendisinde gördüğü olumlu özellikleri ifade eder. (Kazanım Numarası 64) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Senaryolar Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrencilere aşağıdaki senaryolar verilir ve ilgili soruları cevaplamaları istenir. Öğretmen olumlu özelliklerle ilgili sınıfın ihtiyacına göre farklı durumlar verebilir (hoşgörülü olma, temiz olma, arkadaşları ile iyi geçinme, tutumlu olma vb.).Her öğrencinin kendisi ile ilgili en az bir olumlu özelliğini ifade etmesi sağlanmalıdır. Senaryoların sayısı, süre göz önünde bulundurularak artırılabilir ya da azaltılabilir. Senaryo 1: Ömer ile Feyza parkta oyun oynarken salıncakta sallanan küçük bir kızın düştüğünü görürler. Ömer ve Feyza oyunlarını bırakırlar ve hemen ağlayan küçük kızın yanına giderler ve ona yardım ederler. Ömer ile Feyza ne yaptı? Siz olsanız ne yapardınız? Bu özellik sizde var mı? Senaryo 2: Resim dersin de Eylül, Ege ve Merve birlikte oturmaktadırlar. Öğretmen öğrencilerden resim kâğıtlarını, boya kalemlerini çıkararak resim yapmalarını ister. Eylül çok üzgündür çünkü boya kalemleri yoktur. Bunu fark eden Ege hemen boya kalemlerini paylaşabileceğini söyler. Resim yapmaya başlarlar. Eylül yanlışlıkla Merve’nin de boyalarını kullanır. Bunu fark eden Merve Eylül’e öfkelenir. Ege ne yaptı? Merve ne yaptı? Kimin davranışı olumlu? Siz olsanız ne yapardınız? Bu olumlu özellik sizde var mı? Senaryo 3: Ayşe’ye annesi çantasını hazırlamasını hatırlatır. Buna rağmen Ayşe TV izlemeye devam eder ve çantasını hazırlamayı unutarak okula gider. Berkay ise ders programına bakarak önceden çantasını hazırlar ve okula gelir. Ders zili çalar ve öğretmen sınıfa girer, öğrencilerden kitap ve defterlerini çıkarmalarını ister. Berkay ve diğer öğrenciler kitap ve defterlerini çıkarırken Ayşe ağlamaya başlar. Öğretmen, Ayşe’ye neden ağladığını sorar. Ayşe de kitabını bulamadığını söyler. Ayşe ne yaptı? Berkay ne yaptı? Kimin davranışı olumlu? Bu özelliklerin hangisi sizde var? Bu senaryolardaki olumlu özelliklerin dışında sizde hangi olumlu özellikler var? 2.Her bireyin olumlu özelliklerinin olabileceği, bunu fark etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                     1. SINIF – 15.ETKİNLİK   Etkinliğin Adı: HAYALİMDEKİ SINIFIM Sınıf: 1.sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Bir üst sınıfla ilgili hayallerini açıklar.(Kazanım Numarası 16) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrencilerden gözlerini kapatıp, bir üst sınıfı hayal etmeleri istenir. 2.Gözleri kapanan öğrencilerin yavaş yavaş nefes alıp vermeleri istenir. Öğretmen; “Çocuklar bir üst sınıfı hayal etmenizi istiyorum. Nasıl bir sınıftasınız? Kimler var? Neler var? Neler yaşıyorsunuz? gibi soruları öğrencilere yönelterek öğrencilerin hayal kurmalarına yardımcı olur. Gözlerini kapatmak istemeyen öğrencilere zorlama yapılmamalıdır. 3.Hazır olduklarında öğrencilerden gözlerini açmaları istenir. 4.Daha sonra her öğrenciden hayalindeki bir üst sınıfın resmini çizmeleri istenir. Öğrencilerden çok güzel resimler yapmalarının değil hayallerini resmetmelerinin önemli olduğu vurgulanır. Öğrencilerin bir birlerinin resimlerine müdahale etmelerine, yorum yapmalarına engel olunur. 5.Gönüllü öğrenciler yaptıkları resimleri göstererek sınıfla paylaşır. 6.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Hayal ettiğiniz sınıfın şimdiki sınıfınızdan farkı var mı? Varsa bu fark / farklar neler? Arkadaşlarınızla benzer hayalleriniz var mı? Hayal ettiğiniz bir üst sınıfta olabilmek için size ne gibi görevler düşüyor? Bir üst sınıfla ilgili hayallerini açıklamanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:    
Devamsızlık nedenleri anketi Öğrencinin Adı Soyadı :Sınıf/No : ………….. / …………                                                                      Tarih:..../..../2011 Bu anket; okullardaki devamsızlık problemini öğrenci, öğretmen, yönetici ve veliler olarak hep beraber eğilmek ve yine beraberce çareler aramak için hazırlanmıştır. Devamsızlığınıza neden olabilecek nedenlerin karşısındaki ( ) içine “x” işaretleyiniz. DEVAMSIZLIK NEDENLERİ ( ) 1. Moralim bozuk olduğu günlerde okula gitmem.( ) 2. Ailemin geçimini sağlamak için bir işte çalıştığımdan devamsızlık yaparım.( ) 3. Okula gidecek kadar harçlığım olmadığı günler okula gitmem.( ) 4.Sağlığımın bozuk olması nedeniyle devamsızlık yaparım.( ) 5. Sabahları uyanamadığımdan, geç kaldığımda okula gitmem.( ) 6. Kıyafetim müsait olmadığı günlerde okula gitmem.( ) 7. Evde anne ve babama yardım etmem gerektiğinden okula gitmem.( ) 8. Sevmediğim derslerin olduğu gün okula gitmem.( ) 9. Sevmediğim, ilişkilerimin iyi olmadığı öğretmenlerin dersi olduğu gün okula gitmem.( )10.Bir sonraki gün zorlu bir dersin sınavına hazırlanmak için okula gitmem.( )11.İhtiyacımız olduğunda izin verilmediği için devamsızlık yaparım.( )12.Okulu sevmediğimden ve eğitimin bir faydasını göremediğimden devamsızlık yaparım.( )13.Yorucu bir günden sonra dinlenmek için okula gitmem.( )14.Disiplinin fazla olması nedeniyle okula devamsızlık yaparım.( )15.Ara sıra arkadaşlarımla bir yerde eğlenmek için devamsızlık yaptığım olur.( )16.Ders dışı etkinliklere ve sosyal faaliyetlere katıldığım günler okula gitmem.( )17.Boş derslerin fazla olduğu günlerde okula devam etmem.( )18.Derslerle ilgili araç gerecin olmadığından okula devam etmem.( )19.Arkadaşlarımın etkisiyle devamsızlık yaparım.( )20.Zor derslerin aynı güne toplanması devamsızlığıma neden olur.( )21.Sözlü sınavların olduğu günlerde okula gitmem.( )22.Zor derslerin aynı güne toplanması devamsızlığıma neden olur.( )23.Derslere yeterince hazırlanamadığım günlerde okula gitmem.   Varsa başka nedenler:......................................... ................................ .................................................. ..................................................   .................................................. ..................................................   .................................................. ..................................................   .................................................. ..................................................   .................................................. .................................................. Öğrenci devamsızlığını ortadan kaldırabilecek veya en aza indirebilecek önerileriniz: .................................................. ..................................................   .................................................. .................................................. .................................................. ..................................................   .................................................. .................................................. .................................................. ..................................................   .................................................. ..................................................
10. sınıf rehberlik çalışma planı   TURGUTLU LİSESİ (ANADOLU) MÜDÜRLÜĞÜ 2012 - 2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 10. SINIFLAR REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ ÇALIŞMA PLANI Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   E   Y   L   Ü   L     1. Öğrencilerle   tanışma, Öğrencilerimize Atatürk İlke ve İnkılapları doğrultusunda Milli   Eğitimin temel amaçlarının açıklanması, Okulun fiziki yapısının, idari   kadrosunun, öğretmenlerin ve personelin işleyişini açıklama. 2. Sınıf   öğrenci temsilcisinin seçilmesi. Disiplin kavramının, Disiplin Yönetmeliğinin açıklanması.   Disiplinsiz davranışlar karşılığında uygulanacak cezaların açıklanması, okulda,sınıfta   uyulması gereken kurallar hakkında öğrencilerin bilgilendirilmesi.       1. Okul ve çevresindeki eğitsel ve sosyal   imkânlardan yararlanır.       2. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri ( Disiplin, sınıf geçme,   sevk alma, izin kullanma ve sağlık raporu konuları) hakkında bilgi edinir.   1. Anlatım,   bilgi verme.     2. Anlatım,   bilgi verme.     1. Okul   idaresi, Sınıf Rehber Öğretmeni, RPDH Servisi. 2.   Sınıf Rehber  Öğretmeni.   Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar E    K     İ     M 1. Sınıf geçme   ve Sınav yönetmeliği, Anadolu Liseleri yönetmeliği, Disiplin yönetmeliğinin   açıklanması. Devam devamsızlık, rapor alma, izin kullanma, ortalama ile geçme,   sorumlu ders geçme ve sorumluluk sınavları hakkında öğrencilerin   bilgilendirilmesi. 2. I.Dönem Okul   Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yürütme Kurulunun oluşturulması ve   toplantı yapılması. 3. Rehberlik   dosyalarındaki bilgilerin ve kayıtların güncellenmesi.   4. Birlikte   çalışalım etkinliğinin uygulanması. 1. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri ( Disiplin, sınıf geçme, ders   seçimi ve seçmeli dersler, sevk alma, izin ve rapor alma konuları) hakkında bilgi edinir. 2. Rehberlik   çalışmalarında işbirliğinin sağlanması. 3. Öğrencilere   ait bilgilerin kayıt altına alınması düzenlenmesi. 4. Grup   çalışmalarına etkili biçimde katılır. 1. Anlatım,   Bilgi verme.     2. Toplantı.   3. Yazılı   çalışma. 4. Anlatım,   Bilgi verme.     1. Sınıf Rehber Öğretmeni.             2. Sınıf Rehber   Öğretmeni.   3. Sınıf Rehber   Öğretmeni.   4. Sınıf Rehber   Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar K   A   S   I   M     1. İş ve meslek kurslarını araştırıyorum etkinliğinin uygulanması.     2. Mesleki bilgi kaynakları etkinliğinin uygulanması.   3. Kimdir bu anketinin uygulanması.     4. Önyargılarımız etkinliğinin uygulanması.       1. Ortaöğretim sonrasında   işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kursları araştırır.   2. Mesleki bilgi kaynakları hakkında bilgi toplar.   3. Sınıf içerisindeki grup dinamiklerini belirlemek. 4. Ön yargıların meslek seçimine etkilerini değerlendirir.   1. Anlatım, Bilgi verme.   2. Anlatım, Bilgi verme. 3. Anket çalışması.   4. Anlatım, Bilgi verme.       1. Sınıf Rehber Öğretmeni.     2. Sınıf Rehber Öğretmeni.   3. Sınıf Rehber Öğretmeni.   4. Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar   A   R   A   L   I   K     1-2. Kimdir bu anketinin değerlendirilmesi. Gerekli görülen   öğrencilerle görüşülmesi.   3. Problem tarama anketinin uygulanması.     4. Mesleki bilgi   kaynakları etkinliğinin uygulanması.     1-2. Sınıf içerisindeki grup dinamiklerini belirlemek olumsuz   tutumlara karşı önlem almak.   3. Öğrencilerin problem alanlarının belirlenmesi.   4. Mesleki bilgi kaynakları hakkında bilgi toplar. 1-2. Anket değerlendirmesi.   3. Anket uygulaması.   4. Anlatım, Bilgi verme.     1-2. Sınıf Rehber   Öğretmeni.     3. Sınıf Rehber Öğretmeni.   4. Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar     O   C   A   K     1-2. Problem Tarama anketinin değerlendirilmesi. Gerekli görülen   öğrencilerle görüşülmesi.   3. Mesleki ve akademik programlar neler etkinliğinin uygulanması.     4. Mesleğim ve ben etkinliğinin uygulanması.   1-2. Öğrencilerin belirlenen problem alanlarına göre çözüm   önerilerinin sunulması.   3. Yükseköğrenime yönelik mesleki ve akademik program   seçeneklerine ilişkin bilgi edinir.   4. İlgi duyduğu mesleklerin gerektirdiği eğitim   hakkında bilgi toplar.   1-2. Anket değerlendirmesi.   3. Anlatım, Bilgi verme.     4. Anlatım, Bilgi verme.     1-2. Sınıf Rehber   Öğretmeni.     3. Sınıf Rehber Öğretmeni.     4. Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar   Ş   U   B   A   T       1. YGS-LYS sistemi ve öğrencilerin seçebileceği meslekler   konularında bilgi verilmesi. 2. Öğrencilerin devamsızlık durumlarının çıkartılarak gerekli   görülen öğrencilerle görüşülmesi.   3. Derslerde başarısızlığı bulunan öğrencilerin tespit edilerek görüşülmesi.     1. YGS-LYS sistemi ve meslekler hakkında   bilgilendirme.   2. Başarısız öğrencilerin Ders başarı durumlarının yükseltilmesi.     3. Devamsızlığı fazla   olan öğrencilerin devamsızlık yapmalarını önlemek.       1.Anlatım.       2.Görüşme, Bilgi verme, Yönlendirme, Anlatım.   3.Görüşme, Bilgi verme, Yönlendirme, Anlatım.         1. Sınıf Rehber Öğretmeni.     2. Sınıf Rehber Öğretmeni.     3. Sınıf Rehber Öğretmeni.   Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar       M   A   R   T       1. Verimli ders   çalışma teknikleri nelerdir etkinliğinin uygulanması.     2-3. Özelliğim   hangi mesleğe uygun etkinliğinin uygulanması.           4. Zararlı   alışkanlıklar hakkında önleyici bilgilerin verilmesi.   1. Öğrencilere verimli ders çalışma tekniklerini kazandırmak.   2-3. İlgi duyduğu mesleklerin gerektirdiği kişisel özellikleri   ile ilgili bilgi toplar. Öğrencilerin İlgi,   yetenek, değer ve kişilik özelliklerine göre meslek seçenekleri belirlemek.   4. Zararlı alışkanlıkları tanır. Sağlıklı hayat için gerekli davranış   ve alışkanlıkları edinir.   1. Anlatım, Bilgi verme.     2-3. Anlatım,   bilgi verme.       4. Anlatım,   bilgi verme.     1. Sınıf Rehber   Öğretmeni.       2-3. Sınıf   Rehber Öğretmeni.         4. Sınıf Rehber   Öğretmeni. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   N   İ   S   A   N     1. Arkadaşım   etkinliğinin uygulanması.       2. Değerlerim   ve hayatım etkinliğinin uygulanması. 3. Mesleki   bilgi kaynakları etkinliğinin uygulanması.     4. Mesleki bilgi   kaynaklarından yararlanıyorum etkinliğinin uygulanması. 1. Karşı cins   ile sağlıklı arkadaşlık ilişkileri geliştirmenin önemini kavrar.   2. Değerlerinin   hayatı üzerindeki etkilerini açıklar.   3. Mesleki   bilgi kaynakları hakkında bilgi toplar.     4. Mesleki   bilgi kaynaklarından yararlanır.   1. Anlatım,   Bilgi verme.   2. Anlatım,   Bilgi verme.   3. Araştırma, Anlatım,   Bilgi verme.   4.   Anlatım,   Bilgi verme.   1. Sınıf Rehber   Öğretmeni.       2. Sınıf Rehber   Öğretmeni.     3. Sınıf Rehber   Öğretmeni.     4. Sınıf Rehber   Öğretmeni. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(Amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar M   A   Y   I   S       1. Karar verme   unsurları etkinliğinin uygulanması.     2. Kitle   iletişim araçlarının etkileri etkinliğinin uygulanması. 3. YGS-LYS   sistemi, puanlar, alanlar, meslekler, tercihler konularında öğrencilerin   bilgilendirilmesi. 4. Sınıf geçme   ve Sınav yönetmeliği, Liseler yönetmeliği, Disiplin yönetmeliğinin   açıklanması. ders seçimi ve seçmeli dersler, devam devamsızlık, rapor alma,   izin kullanma, ortalama ile geçme, sorumlu ders geçme ve sorumluluk sınavları   hakkında öğrencilerin bilgilendirilmesi. 5. Yıl sonu Okul Rehberlik ve Psikolojik   Danışma Hizmetleri Yürütme Komisyonunun toplanması ve yapılan çalışmaların   değerlendirilmesi.       1. Etkili karar   verme unsurlarını kararlarında kullanır.   2. Kitle   iletişim araçlarının kişisel ve toplumsal değerler üzerindeki etkisini fark   eder.   3. Öğrencileri YGS-LYS   sistemi ve meslekler hakkında bilgilendirme.   4. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri ( Disiplin, sınıf geçme, ders   seçimi ve seçmeli dersler, sevk alma, izin ve rapor alma konuları) hakkında bilgi edinir. 5. Yapılan RPDH   etkinliklerinin değerlendirilmesi. 1. Anlatım,   bilgi verme.     2. Anlatım,   Bilgi verme. 3. Anlatım,   Bilgi verme. 4. Anlatım,   Bilgi verme. 5. Toplantı,   Veri toplama, Rapor hazırlama.   1. Sınıf Rehber   Öğretmeni.       2. Sınıf   Rehber Öğretmeni. 3. Sınıf Rehber   Öğretmeni.   4.Sınıf Rehber   Öğretmeni. 5. Okul idaresi Sınıf Rehber Öğretmeni. RPDH Servisi. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   H   A   Z   İ   R   A   N   1-2. 2012 - 2013   Eğitim Öğretim yılı, Rehberlik Hizmetleri yıl sonu değerlendirme raporunun   hazırlanması ve bir örneğinin RAM’a gönderilmesi.   1-2. Rehberlik   çalışmalarının değerlendirilmesi.   1-2. Rapor   hazırlanması.       1-2. RPDH Servisi, Okul İdaresi. . ÖNEMLİ NOT: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın 02.08.2006 tarih ve 329 sayılı kararı ile "İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Sınıf Rehberlik Programı" çerçevesine göre hazırlanmıştır. Etkinlikler M.E.B. Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Serdar ERKAN’ın REHBERLİK ETKİNLİKLERİ kitabından alınmıştır.
YGS puan türü ile öğrenci alan LİSANS (4 Yıllık) bölümler YGS-1 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN 4 YILLIK (LİSANS) BÖLÜMLER BÖLÜM PUAN TÜRÜ AKTÜERYA (Yüksekokul) YGS-1 BİLGİSAYAR TEKNOLOJİSİ ve BİLİŞİM SİSTEMLERİ (Y.O.) YGS-1 BİLGİSAYAR ve ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRT. YGS-1 BİLİŞİM SİSTEMLERİ ve TEKNOLOJİLERİ (Yüksekokul) YGS-1 DENİZ ULAŞTIRMA İŞLETME MÜHENDİSLİĞİ (Yüksekokul) YGS-1 GÜVERTE (Yüksekokul) YGS-1 HAVACILIK ELEKTRİK ve ELEKTRONİĞİ (Yüksekokul) YGS-1 UÇAK ELEKTRİK - ELEKTRONİK (Yüksekokul) YGS-1 UÇAK GÖVDE - MOTOR (Yüksekokul) YGS-1 UÇAK GÖVDE - MOTOR BAKIM (Yüksekokul) YGS-1     YGS-2 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN 4 YILLIK (LİSANS) BÖLÜMLER BÖLÜM PUAN TÜRÜ ACİL YARDIM ve AFET YÖNETİMİ (Yüksekokul) YGS-2 BALIKÇILIK TEKNOLOJİSİ (Yüksekokul) YGS-2 BESLENME ve DİYETETİK (Yüksekokul) YGS-2 EBELİK (Yüksekokul) YGS-2 FİZYOTERAPİ ve REHABİLİTASYON (Yüksekokul) YGS-2 GIDA TEKNOLOJİSİ (Yüksekokul) YGS-2 HEMŞİRELİK (Yüksekokul) YGS-2 KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ YGS-2 TÜTÜN EKSPERLİĞİ (Yüksekokul) YGS-2     YGS-3 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN 4 YILLIK (LİSANS) BÖLÜMLER BÖLÜM PUAN TÜRÜ REKREASYON YÖNETİMİ (M.T.O.K.) YGS-3     YGS-4 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN 4 YILLIK (LİSANS) BÖLÜMLER BÖLÜM PUAN TÜRÜ DÜNYA DİNLERİ YGS-4 GASTRONOMİ (Yüksekokul) YGS-4 GASTRONOMİ ve MUTFAK SANATLARI (MTOK) YGS-4 GÖRME ENGELLİLER ÖĞRETMENLİĞİ YGS-4 HALKLA İLİŞKİLER ve REKLAMCILIK (Yüksekokul) YGS-4 İLAHİYAT YGS-4 İLKÖĞRETİM DİN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BİL.ÖĞRT. YGS-4 İSLAM ve DİN BİLİMLERİ YGS-4 İSLAMİ İLİMLER YGS-4 İŞİTME ENGELLİLER ÖĞRETMENLİĞİ YGS-4 ÖZEL ÖĞRETİM ÖĞRETMENLİĞİ YGS-4 YAYGIN DİN ÖĞRETİMİ ve UYGULAMALARI YGS-4 ZİHİN ENGELLİLER ÖĞRETMENLİĞİ YGS-4     YGS-5 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN 4 YILLIK (LİSANS) BÖLÜMLER BÖLÜM PUAN TÜRÜ ÇOCUK GELİŞİMİ (Yüksekokul) YGS-5 EL SANATLARI TASARIMI ve ÜRETİMİ (M.T.O.K.) YGS-5 GRAFİK TASARIMI (M.T.O.K.) YGS-5 MODA TASARIMI (Fakülte) YGS-5 MODA TASARIMI (Yüksekokul) YGS-5 MODA TASARIMI (M.T.O.K.) YGS-5 OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ YGS-5 REKREASYON YGS-5 SEYAHAT İŞLETMECİLİĞİ ve TURİZM REHBERLİĞİ (Y.O.) YGS-5 SOSYAL HİZMET (Yüksekokul) YGS-5 SPOR YÖNETİCİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-5 SPOR YÖNETİMİ (Yüksekokul) YGS-5 TAKI TASARIMI (Yüksekokul) YGS-5     YGS-6 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN 4 YILLIK (LİSANS) BÖLÜMLER BÖLÜM PUAN TÜRÜ BANKACILIK (Yüksekokul) YGS-6 BANKACILIK ve FİNANS (Yüksekokul) YGS-6 BANKACILIK ve FİNANSMAN   (Yüksekokul) YGS-6 BANKACILIK ve SİGORTACILIK (Yüksekokul) YGS-6 DENİZCİLİK İŞLETMELERİ YÖNETİMİ (Yüksekokul) YGS-6 GAYRİMENKUL ve VARLIK DEĞERLEME (Yüksekokul) YGS-6 GÜMRÜK İŞLETME (Yüksekokul) YGS-6 İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (Yüksekokul) YGS-6 İŞLETME BİLGİ YÖNETİMİ (Yüksekokul) YGS-6 KONAKLAMA İŞLETMECİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 KONAKLAMA ve TURİZM İŞLETMECİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 MUHASEBE (Yüksekokul) YGS-6 MUHASEBE BİLGİ SİSTEMLERİ (Yüksekokul) YGS-6 MUHASEBE ve FİNANSAL YÖNETİM (Yüksekokul) YGS-6 OTEL YÖNETİCİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 PAZARLAMA (Yüksekokul) YGS-6 SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 SAĞLIK YÖNETİMİ (Yüksekokul) YGS-6 SERMAYE PİYASASI (Yüksekokul) YGS-6 SERMAYE PİYASASI DENETİM ve DERECELENDİRME (Y.O.) YGS-6 SEYAHAT İŞLETMECİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 SİGORTACILIK (Yüksekokul) YGS-6 SİGORTACILIK ve RİSK YÖNETİMİ (Yüksekokul) YGS-6 SİVİL HAVA ULAŞTIRMA İŞLETMECİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 TEKSTİL TASARIMI ve ÜRETİMİ (M.T.O.K.) YGS-6 TURİZM İŞLETMECİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 TURİZM İŞLETMECİLİĞİ (M.T.O.K.) YGS-6 TURİZM İŞLETMECİLİĞİ ve OTELCİLİK (Yüksekokul) YGS-6 TURİZM ve OTEL İŞLETMECİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 TURİZM ve OTELCİLİK (Yüksekokul) YGS-6 ULAŞTIRMA ve LOJİSTİK (Yüksekokul) YGS-6 ULUSLARARASI FİNANS (Yüksekokul) YGS-6 ULUSLARARASI LOJİSTİK ve TAŞIMACILIK (Yüksekokul) YGS-6 ULUSLARARASI TİCARET (Yüksekokul) YGS-6 ULUSLARARASI TİCARET ve İŞLETMECİLİK (Yüksekokul) YGS-6 ULUSLARARASI TİCARET ve LOJİSTİK (Yüksekokul) YGS-6 ÜSTÜN ZEKALILAR ÖĞRETMENLİĞİ YGS-6 YİYECEK - İÇECEK İŞLETMECİLİĞİ (Yüksekokul) YGS-6 YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ (Yüksekokul) YGS-6
12. sınıf rehberlik çalışma planı TURGUTLU LİSESİ (ANADOLU) MÜDÜRLÜĞÜ 2012 - 2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 12. SINIFLAR REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ ÇALIŞMA PLANI Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   E   Y   L   Ü   L     1. Öğrencilerle   tanışma, Öğrencilerimize Atatürk İlke ve İnkılapları doğrultusunda Milli   Eğitimin temel amaçlarının açıklanması, Okulun fiziki yapısının, idari   kadrosunun, öğretmenlerin ve personelin işleyişini açıklama. 2. Sınıf   öğrenci temsilcisinin seçilmesi. Disiplin kavramının, Disiplin yönetmeliğinin açıklanması.   Disiplinsiz davranışlar karşılığında uygulanacak cezaların açıklanması, okulda,sınıfta   uyulması gereken kurallar hakkında öğrencilerin bilgilendirilmesi.       1. Okul ve çevresindeki eğitsel ve sosyal   imkânlardan yararlanır.       2. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri ( Disiplin, sınıf geçme,   alan seçimi, sevk alma, izin kullanma ve sağlık raporu konuları) hakkında bilgi edinir.   1. Anlatım,   bilgi verme.     2. Anlatım,   bilgi verme.     1. Okul   idaresi, Sınıf Rehber Öğretmeni, RPDH Servisi. 2.   Sınıf Rehber  Öğretmeni.   Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar E    K     İ     M 1. Sınıf geçme   ve Sınav yönetmeliği, Liseler yönetmeliği, Disiplin yönetmeliğinin   açıklanması. Alan seçimi, devam devamsızlık, rapor alma, izin kullanma,   ortalama ile geçme, sorumlu ders geçme ve sorumluluk sınavları hakkında   öğrencilerin bilgilendirilmesi. 2. I.Dönem Okul   Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yürütme Kurulunun oluşturulması ve   toplantı yapılması. 3. Rehberlik   dosyalarındaki bilgilerin ve kayıtların güncellenmesi.     4. Mesleki   hedeflerim etkinliğinin uygulanması.     1. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri ( Disiplin, sınıf geçme,   alan seçimi, sevk alma, izin ve rapor alma konuları) hakkında bilgi edinir.   2. Rehberlik   çalışmalarında işbirliğinin sağlanması. 3. Öğrencilere   ait bilgilerin kayıt altına alınması düzenlenmesi. 4. Kısa ve uzun   dönemde mesleki hedeflerini belirler. 1. Anlatım,   Bilgi verme.     2. Toplantı.   3. Yazılı   çalışma.   4. Anlatım,   Bilgi verme.     1. Sınıf Rehber Öğretmeni.             2. Sınıf Rehber   Öğretmeni.   3. Sınıf Rehber   Öğretmeni. 4. Sınıf Rehber   Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar K   A   S   I   M       1. Gerçekçi seçimler etkinliğinin uygulanması.     2. Üretkenlik önemli mi? Etkinliğinin uygulanması.   3-4. YGS ve LYS sistemi ve öğrencilerin seçebileceği meslekler   konularında bilgi verilmesi.           1. Yükseköğretim programlarını seçerken   kendisini gerçekçi değerlendirmenin önemini fark eder.   2. Üretkenliğin toplum açısından önemini fark eder. 3-4. Öğrencileri YGS ve LYS sistemi ve meslekler hakkında   bilgilendirme.     1. Anlatım, Bilgi verme.   2. Anlatım, Bilgi verme. 3-4. Anlatım, Bilgi verme.         1. Sınıf Rehber Öğretmeni.     2. Sınıf Rehber Öğretmeni. 3-4. Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar   A   R   A   L   I   K     1. Üretkenlik önemli mi? Etkinliğinin uygulanması.   2. Özgeçmişim etkinliğinin uygulanması.     3-4. Önemi artan ve azalan meslekler etkinliğinin uygulanması.         1. Üretkenliğin toplum açısından önemini fark eder.   2. Çeşitli amaçlar için öz geçmiş yazar.   3-4. Önemi artan ve azalan meslekler hakkında bilgi toplar.   1. Anlatım, Bilgi verme.   2. Anlatım, Bilgi verme.   3-4. Anlatım, Bilgi verme.       1. Sınıf Rehber Öğretmeni.   2. Sınıf Rehber Öğretmeni.   3-4. Sınıf Rehber Öğretmeni.   Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar     O   C   A   K     1. Mesleki hedeflerim etkinliğinin uygulanması.   2. Öğrencilerimize günümüzde önemi artan ve azalan mesleklerin   tanıtılması, meslek tercihlerinde rehberlik yapılması.           3-4. Öğrencilerimize YGS başvuruları hakkında bilgi verilmesi.   1. Kısa ve uzun dönemde mesleki hedeflerini belirler.   2. Öğrencilerimizin meslekler hakkında bilgi sahibi olmalarını   sağlamak ve Öğrencilerimizin yetenek, ilgi ve değerleri yanında   beklentilerine uygun meslek seçmelerinde Rehberlik yapılarak gerçekçi   kararlar almalarını sağlamak.   3-4. Öğrencilerimizi YGS hakkında bilgilendirmek ve YGS başvuru formlarının doldurulması.   1. Anlatım, Bilgi verme.   2. Anlatım, bilgi verme.             3-4. Anlatım, bilgi verme ve form doldurma.     1. Sınıf Rehber Öğretmeni.   2. Sınıf Rehber Öğretmeni.               3-4. Sınıf Rehber Öğretmeni, RPDH Servisi.   Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar   Ş   U   B   A   T       1-2. Öğrencilerin devamsızlık durumlarının çıkartılarak gerekli   görülen öğrencilerle görüşülmesi. Derslerde   başarısızlığı bulunan öğrencilerin tespit edilerek görüşülmesi.   3. Verimli ders çalışma teknikleri nelerdir etkinliğinin   uygulanması.     1-2. Başarısız öğrencilerin Ders başarı durumlarının yükseltilmesi, Devamsızlığı fazla olan öğrencilerin   devamsızlık yapmalarını önlemek.   3. Öğrencilere verimli ders çalışma tekniklerini kazandırmak.   1-2.Görüşme, Bilgi verme,   Yönlendirme, Anlatım.       3.Görüşme, Bilgi verme,   Anlatım.   1-2. Sınıf Rehber Öğretmeni, RPDH Servisi.       3.Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar       M   A   R   T       1. Öğrencilerimize,   sınav kaygısından korunma konusunda gerekli bilgilerin verilmesi.   2-3. Meslek   yaşamı ve etik etkinliğinin uygulanması.     4. Zararlı   alışkanlıklar hakkında önleyici bilgilerin verilmesi.   1. Öğrencilerimizin sınav kaygısından korunmalarını sağlamak.   2-3. İş ve Meslek Yaşamında Etik değerlerin önemini fark eder.   4. Zararlı alışkanlıkları tanır. Sağlıklı hayat için gerekli davranış   ve alışkanlıkları edinir.   1. Anlatım, Bilgi verme.     2-3. Anlatım,   bilgi verme.   4. Anlatım, bilgi   verme.     1. Sınıf Rehber   Öğretmeni.       2-3. Sınıf   Rehber Öğretmeni.   4. Sınıf Rehber   Öğretmeni. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   N   İ   S   A   N     1-2. Eşimi   seçerken etkinliğinin uygulanması.     3. Kişilik   özelliklerim ve iş hayatım etkinliğinin uygulanması.     4. Öğrencilerimize   LYS başvuruları hakkında bilgi verilmesi.   1-2. Eş   seçiminin önemini ve eş seçiminde dikkate alınacak unsurları açıklar.   3. Kendi   kişilik özelliklerini iş bulma, sürdürme ve geliştirme açısından   değerlendirir.   4. Öğrencilerimizi LYS hakkında bilgilendirmek   ve LYS başvuru formlarının doldurulması.     1-2. Anlatım,   Bilgi verme.   3. Anlatım,   Bilgi verme.     4. Anlatım, bilgi   verme ve form doldurma.   1-2. Sınıf   Rehber Öğretmeni.     3. Sınıf Rehber   Öğretmeni.       4. Sınıf Rehber   Öğretmeni, RPDH Servisi. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(Amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar M   A   Y   I   S       1. Öğrencilerin   devamsızlık durumlarının çıkartılarak gerekli görülen öğrencilerle   görüşülmesi.       2. Nasıl bir   vatandaşım etkinliğinin uygulanması. 3. YGS-LYS   sistemi, puanlar, alanlar, meslekler, tercihler konularında öğrencilerin   bilgilendirilmesi. 4. Sınıf ve   ders geçme yönetmeliğinin açıklanması. Devam devamsızlık, rapor, izin,   sorumlu ders geçme ve sorumluluk sınavları hakkında öğrencilerin   bilgilendirilmesi.   5. Yıl sonu Okul   Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yürütme Komisyonunun toplanması ve   yapılan çalışmaların değerlendirilmesi.       1. Başarısız öğrencilerin Ders başarı durumlarının   yükseltilmesi, Devamsızlığı fazla olan öğrencilerin devamsızlık yapmalarını   önlemek.   2. İyi bir   vatandaşın özelliklerini sergiler.   3. Öğrencileri YGS-LYS   sistemi ve meslekler hakkında bilgilendirme.   4. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri hakkında bilgi edinir.   5. Yapılan RPDH etkinliklerinin   değerlendirilmesi. 1. Görüşme, Bilgi verme, Yönlendirme.         2. Anlatım,   bilgi verme.   3. Anlatım,   Bilgi verme. 4. Anlatım,   Bilgi verme. 5.Toplantı, Veri toplama,                 Rapor hazırlama.   1. Sınıf Rehber   Öğretmeni             2. Sınıf Rehber   Öğretmeni.     3. Sınıf Rehber   Öğretmeni.   4.Sınıf Rehber   Öğretmeni. 5. Okul idaresi Sınıf Rehber Öğretmeni. RPDH Servisi. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   H   A   Z   İ   R   A   N   1-2. 2012 - 2013   Eğitim Öğretim yılı, Rehberlik Hizmetleri yıl sonu değerlendirme raporunun   hazırlanması ve bir örneğinin Rehberlik Araştırma Merkezine gönderilmesi.   1-2. Rehberlik   çalışmalarının değerlendirilmesi.   1-2. Rapor   hazırlanması.       1-2. RPDH Servisi, Okul İdaresi. . ÖNEMLİ NOT: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın 02.08.2006 tarih ve 329 sayılı kararı ile "İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Sınıf Rehberlik Programı" çerçevesine göre hazırlanmıştır. Etkinlikler M.E.B. Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Serdar ERKAN’ın REHBERLİK ETKİNLİKLERİ kitabından alınmıştır.                                                                                                                                                                                 
Kıyaslanan çocuk Kıyaslanan Çocuk Öğretmen olsaydım nelerin farkında olmak isterdim? Sık sık bu soru aklımdan geçer. Her şeyden önce, her bir çocuğun muhteşem bir potansiyel olduğunu aklımdan çıkarmazdım. Bu potansiyele nasıl yaklaşılmalı? Bu potansiyeli kalıplamaya değil, bu potansiyeli geliştirmeye çabalardım. Potansiyel olduğunun farkında olmanın yetmediğini bilir, bu potansiyeli kalıplamadan geliştirmek sorumluluğunu da almak isterdim. (‘Kalıplamak’ nedir, ‘geliştirmek’ nedir, konularını başka yazılarımda, özellikle Keşkesiz Bir Yaşam İçin İletişim kitabımda ele alıp irdelediğim için burada ayrıntılarına girmiyorum.) Ayrıca her bir çocuğun birbirinden farklı olduğunu da unutmazdım. Yani her bir çocuk muhteşem bir potansiyel, ama bir çocuğun potansiyeli diğer bir çocuğun potansiyelinden farklı olabilir. İnsan beyni kendimizi ve dünyayı anlamlandırmak için birçok işlevi sürdürür. Dış dünyayı duygu organlarıyla duyumsarız, çocuklar arasında duyu organlarının duyarlılığı ve işlevleri bakımından farklar olabilir, biri çok iyi görürken öbürü çok iyi işitebilir. Duyu organlarından gelen duyumları bir araya getirir, daha önceki birikimleri de devreye sokarak anlamlandırırız. Bu süreçler yer alırken dikkatin yoğunluğu ve süresi önemlidir. Algılanan ve anlamlandırılan deneyimlerin depolanması gerekir. Depolanma sürecinde, yani belleğe kayıt sürecinde, aksaklıklar önemli öğrenme zorlukları yaratır. Belleğe depolanan bilgilerin sistemli bir şekilde kaydedilmesi gerekir ki, istendiği zaman geri çağırabilelim ve hatırlayalım. Sadece kayıt zamanında değil, geri çağırma zamanında da aksaklıklar oluşur. Bilinen bilgilerle yeni öğrenilen bilgilerin ilişkilendirilmesi ve yeni sentezlerin oluşması gerekir. Bütün bu beyinsel işlevlerde çocuklar doğal olarak farklılıklar gösterirler. Çocukların beyinlerinin işleyişinden kaynaklanan farklılıklar vardır ve bu doğaldır. Bu farklılıklar yokmuş ya da doğal değilmiş gibi çocuklar değerlendirilip etiketlendiğinde, öğrenme güçlüğü, dikkat eksikliği bozukluğu, bellek bozukluğu gibi sonuçlar ortaya çıkar. Çocuk bu etiketler altında tanımlanıp takibe alındığında ne olur? Kalıplamayı hedefleyen ve kıyaslayarak derecelendiren eğitim süreci içinde ortalama kalıptan farklı çocuklar ezilir ve bu etiketler altında hem toplumun hem de kendi gözünde yanlış kimlikler kazanır. Umudu kırılır ve başarı için hiçbir çaba harcamaz hale gelir. Çocukları kıyaslama sistemi içinde değerlendiren bir eğitim sistemi içindeyiz. Dünyanın birçok ülkesinde böyle. Tarihsel, ekonomik, kültürel ve sosyolojik nedenlerden dolayı sistem böyle gelişmiş. Eğitim sitemini oluşturanların ‘ortalama beyin’ için oluşturdukları eğitim sistemi farklı olanları ‘başarısız’ olarak tanımlayacak şekilde yapılandırılmış. Farklı çocuklara farklı eğitim olanakları yaratmak yerine, onları ‘ortalama beyin’ beklentisi çerçevesinde yetersiz, bozuk, ‘kötü’ olarak etiketliyor. Farklı beyni, farklı yetenekleri olan çocuğun annesi ve babası çocuğa baskı yapıyor, ‘sen de diğerleri gibi yapabilirsin; tembellik yapma, çok çalış,’ diyor. Çocuk başaramayınca onu tembellikle, ilgisizlikle, sorumsuzlukla suçluyor. Sonuçta kendini sevmeyen, kendini yetersiz, eksik ve değersiz gören insanlar yetişiyor. Eğitimin amacı bu değil, ama böyle hisseden çok sayıda çocuk var. Bu çocukları nasıl geri kazanabiliriz, sorusu önemli bir soru. Ama bence daha önemli soru: Çocukları bu hale düşürmemenin bir yolu var mı, sorusu. Her bir çocuk kendi yetenekleri çerçevesinde keşfedilip eğitilirse büyük bir şevk ve enerjiyle eğitime katılırlar. Bunun çok örnekleri var. Boyner Yayınları’ndan çıkan bir kitap okuyorum: Her Çocuk Başarabilir. Yazarı Dr. Mel Levine. Bu kitapta Dr. Levine birçok çocuğun klasik kıyaslayıcı eğitim sistemindeki başarısızlıktan özel yetenekleri keşfedilerek başarılı olmaya nasıl geçtiğini anlatıyor. Bu kişiler eğitimlerinden sonra büyük bir güçle yaşama üretici bireyler olarak atılıyorlar. Ama bireyselliği böylesine hesaba alan ve onu diğerleriyle kıyaslamadan eğitip geliştiren bir eğitim sistemini nasıl oluşturacağız? Böylesine bireyselleşmiş bir eğitim sistemini geliştirip sürdürebilmek çağımızın en önemli konularından biri; ABD gibi bireyin tekliğine değer veren toplumlar da bile başarılabilmesi zor görünüyor. Bireyi önemsemeyen, eğitimi kitlesel özellikler oluşturmak için bir araç olarak gören toplumlarda, birey odaklı eğitim bir hayal olarak bile henüz konuşulamıyor. İş adamlarımız dünya piyasalarında varlık göstermeye başladı; bu yüz yıl önce akla hayale gelmeyecek bir durumdu. Bilim insanlarımız ve düşünürlerimizin eğitim sistemini yeniden düzenleyebileceğine ben inanıyorum. Ne zaman, bilmiyorum. Ama ‘doğru olanın farkına varan’ ve ‘doğruyu bilen’ insanlarımızın ‘doğru olanı yapmak’ konusunda güçlü ve iradeli olacağına inanıyorum. Doğan Cüceloğlu (14/10/2012)
Zaman yönetimi   ZAMAN YÖNETMİ Profesör sınıfa girip karsısında duran dünyanın en seçilmiş öğrencilerine kısa bir süre baktıktan sonra, "Bugün Zaman Yönetimi konusunda deneyle karışık bir sınav yapacağız" dedi. Kürsüye yürüdü, kürsünün altından kocaman bir kavanoz çıkarttı. Arkadan, kürsünün altından bir düzine yumruk büyüklüğünde tas aldı ve taşları büyük bir dikkatle kavanozun içine yerleştirmeye başladı. Kavanozun daha başka tas almayacağına emin olduktan sonra öğrencilerine döndü ve "Bu kavanoz doldu mu?" diye sordu. Öğrenciler hep bir ağızdan "Doldu" diye cevapladılar. Profesör "Öyle mi?" dedi ve kürsünün altına eğilerek bir kova mıcır çıkarttı. Mıcırı kavanozun ağzından yavaş yavaş döktü. Sonra kavanozu sallayarak mıcırın taşların arasına yerleşmesini sağladı. Sonra öğrencilerine dönerek bir kez daha "Bu kavanoz doldu mu?" diye sordu. Bir öğrenci "Dolmadı herhâlde" diye cevap verdi. Doğru" dedi profesör ve gene kürsünün altına eğilerek bir kova kum aldı ve yavaş yavaş tüm kum taneleri taslarla mıcırların arasına nüfuz edene kadar döktü. Gene öğrencilerine döndü ve "Bu kavanoz doldu mu?" diye sordu. Tüm sınıftakiler bir ağızdan "Hayır" diye bağırdılar. "Güzel" dedi profesör ve kürsünün altına eğilerek bir sürahi su aldı ve kavanoz ağzına kadar doluncaya dek suyu boşalttı. Sonra öğrencilerine dönerek "Bu deneyin amacı neydi" diye sordu. Uyanık bir öğrenci hemen "Zamanımız ne kadar dolu görünürse görünsün, daha ayırabileceğimiz zamanımız mutlaka vardır" diye atladı. "Hayır" dedi profesör, "bu deneyin esas anlatmak istediği eğer büyük taşları bastan yerleştirmezseniz küçükler girdikten sonra büyükleri hiç bir zaman kavanozun içine koyamazsınız" gerçeğidir". Öğrenciler şaşkınlık içinde birbirlerine bakarken profesör devam etti: "Nedir hayatınızdaki büyük taşlar? Çocuklarınız, eşiniz, sevdikleriniz, arkadaşlarınız, eğitiminiz, hayâlleriniz, sağlığınız, bir eser yaratmak, başkalarına faydalı olmak, onlara bir şey öğretmek! Büyük taşlarınız belki bunlardan birisi, belki bir kaçı, belki hepsi. Bu aksam uykuya yatmadan önce iyice düşünün ve sizin büyük taşlarınız hangileridir iyi karar verin. Bilin ki büyük taşlarınızı kavanoza ilk olarak yerleştirmezseniz hiç bir zaman bir daha koyamazsınız, o zaman da ne kendinize, ne de çalıştığınız kuruma, ne de ülkenize faydalı olursunuz. Bu da iyi bir is adamı, gerçekte de iyi bir adam olamayacağınızı gösterir" Profesör, ders bittiği hâlde konuşmadan oturan öğrencileri sınıfta bırakarak çıktı gitti... Yukarıdaki gerçek hikâye Kellog Business School'da (Northwestern Üniversitesi) Is İdaresi mastır öğrencileri ile Zaman Yönetimi dersi profesörü arasında geçer...
Otobiyografi OTOBİYOGRAFİ                     KİMLİK BİLGİLERİ Adınız   SOYADINIZ :               Sınıfınız   ve Numaranız :               Doğum   Yeriniz :               Doğum   Tarihiniz :       SAĞ ÖZ Baba Adı   SOYADI :       (Evet) (Hayır) (Evet) (Hayır) Anne Adı   SOYADI :       (Evet) (Hayır) (Evet) (Hayır) TC Kimlik   No :                                   OKUL ÖNCESİ YAŞAM                     1)   İlköğretim okulunuz ve yaşadığınız yerler :                                                             2)   Ailenizin ve aile bireylerinizin belirgin özellikleri : Babam :                 Annem :                 Diğer :                                                         3)   Ailenizin mutlu olduğu ve mutsuz olduğu zamanlar ve bunların nedenleri:                                                                                                     4) En iyi arkadaşınız   kimdi, hatırladığınız özellikleri nelerdir?                                                                                                     5) Çok   mutlu olduğunuz ve sıkça hatırladığınız olay hangisi?                                                                                                     6) Sizi   üzen ve çok etkileyen bir olay var mı?                                                                                                     7) Gezip   gördüğünüz yerlere ilişki izlenimleriniz nelerdir?                                                             OKUL BAŞLADIKTAN   SONRAKİ YAŞAM                             1) Okulun   ilk başlangıcında ve sonrasındaki duygularınız nelerdir?                                                                                                     2) En çok   sevdiğiniz dersler :                                                                                                     3)   Sevdiğiniz ve severek yaptığınız işler, uğraşılar :                                                                                                     4) Okul   yaşamında en çok hoşunuza giden olay nedir ?                                                                                                     5) Size   göre iyi bir öğretmen hangi özellikleri taşımalı ?                                                                                                     6) Okulda   öğretilmesini istediğiniz konular var mı?                                                                                                     7) Okula başladıktan   sonra ev yaşamınızda ve ailenizle ilişkilerinizde değişmeler oldu mu?                                                                                                     GELECEĞE İLİŞKİN DÜŞÜNCELERİNİZ                             1) Okulu   bitirdikten sonra ne yapmayı düşünüyorsunuz?                                                                                                     2) İş ve   meslek seçimi ile size uygun olan meslekler konularındaki düşünceleriniz   nelerdir?                                                                                                     3)   Geleceğe dönük olarak düşüncelerinizi etkileyen, etkisinde kaldığınız olaylar   nelerdir?                                                                                                                                              
Bilge ve öğrencisi   BİLGE ve ÖĞRENCİSİ Vaktiyle bir bilge hoca, yıllarca yanında yetiştirdiği öğrencisinin seviyesini öğrenmek ister. Onun eline çok parlak ve gizemli görüntüye sahip iri bir nesne verip: "Oğlum" der, "Bunu al, önüne gelen esnafa göster, kaç para verdiklerini sor, en sonra da kuyumcuya göster. Hiç kimseye satmadan sadece fiyatlarını ve ne dediklerini öğren, gel bana bildir. Öğrenci elindeki ile çevresindeki esnafı gezmeye başlar. İlk önce bir bakkal dükkanına girer ve "Şunu kaça alırsınız?" diye sorar. Bakkal parlak bir boncuğa benzettiği nesneyi eline alır; evirir çevirir; sonra: "Buna bir tek lira veririm. Bizim çocuk oynasın" der. İkinci olarak bir manifaturacıya gider. O da parlak bir taşa benzettiği nesneye ancak bir beş lira vermeye razı olur. Üçüncü defa bir semerciye gidir: Semerci nesneye şöyle bir bakar, "Bu der "benim semerlere iyi süs olur. Bundan "kaş dediğimiz süslerden yaparım. Buna bir on lira veririm." En son olarak bir kuyumcuya gider. Kuyumcu öğrencinin elindekini görünce yerinden fırlar. "Bu kadar değerli bir pırlantayı, mücevheri nereden buldun?" diye hayretle bağırır ve hemen ilâve eder. "Buna kaç lira istiyorsun?" Öğrenci sorar: Siz ne veriyorsunuz?" "Ne istiyorsan veririm." Öğrenci, "Hayır veremem." diye taşı almak için uzanınca kuyumcu yalvarmaya başlar: "Ne olur bunu bana satın. Dükkânımı, evimi, hatta arsalarımı vereyim." Öğrenci emanet olduğunu, satmaya yetkili olmadığını, ancak fiyat öğrenmesini istediklerini anlatıncaya kadar bir hayli dil döker. Mücevheri alıp kuyumcudan çıkan öğrencinin kafası karma karışıktır. Böylesi karışık düşünceler içinde geriye dönmeye başlar. Bir tarafta elindeki nesneye yüzünü buruşturarak 1 lira verip onu oyuncak olarak görenler, diğer tarafta da mücevher diye isimlendirip buna sahip olmak için her şeyini vermeye hazır olan ve hatta yalvaran kişiler.. Bilge hocasının yanına dönen öğrenci, büyük bir şaşkınlık içinde başından geçen macerasını anlatır. Bilge sorar: "Bu karşılaştığın durumları izah edebilir misin?" Öğrenci: "Çok şaşkınım efendim, ne diyeceğimi bilemiyorum, kafam karmakarışık" diye cevap verir. Bilge hoca çok kısa cevap verir: "Bir şeyin kıymetini ancak onun değerini bilen anlar ve o değerini bilenin yanında kıymetlidir." Her insanın hayatında varlığını ve değerini bilen, hisseden, fark eden kuyumcular mutlaka vardır. Mesele kuyumcuyu bulmaktadır...   İşte, evde, arkadaşlıkta, yaşamın her anında değerinizi bilecek gerçek kuyumcuyu bulmanız dileğiyle…  
Obsesif kompülsif takıntılar Bu hastalıkta, hastalara değil hastalarla yaşayan kişilere çok iş düşüyor... Obsesyon (takıntı), kişinin zihninden uzaklaştıramadığı kontrolü dışında tekrarlayan ısrarcı düşünce ve uyaranlardır. Kişide sorumluluk ve anksiyete (kaygı) oluşturan bu düşünceler başkalarına anlamsız geldiği gibi hastalara da anlamsız gelir ama kurtulamazlar. Sahip oldukları bu takıntılı düşünceler bazen gerçeğe oldukça yakın olmakla birlikte bazen de gerçekle alakası bulunmamaktadır. Böyle bir durumda obsesyon tanısı alabilmesi için en önemli nokta kişinin düşüncesinin anlamsız olduğunu ve gerçekleşmeyeceğini fark etmesidir.En sık görülen obsesyonlar; çevreden kan, tükürük, mikrop gibi kir bulaşması veya kişinin çevreye kir bulaştırması gibi 'kirlilik' ana temalı düşünceler, kendi başına veya yakınlarının başına bir kötülük gelebileceği gibi 'kayıp' temalı düşünceler, kendine veya başkalarına 'zarar verebileceği' konulu düşünceler, önlenemez bir şekilde tekrarlayan, kontrol edilemeyen 'cinsellik' temalı düşünceler ve ahlaki değerlerle çok ilgilenerek 'dinsel' temalı düşünceler, istenmeyen bir davranışta bulunacağına dair sık sık tekrarlayan düşünceler baş sıralarda yer almaktadır. Bu düşünceler kesin ifadeler taşımazlar, genellikle "ya yaparsam, ya olduysa, oldu mu..." gibi tereddüt içeren düşüncelerdir.Hasta popülasyonun geneline bakıldığında obsesyonlar çoğunlukla kompulsiyonlarla (tekrarlayan davranışlar) beraber yer alır. Ancak sadece obsesyon veya kompulsiyon yakınmaları olan hastalar da olabilir. Kompulsiyon, ise hastaları takıntılı düşüncelerinden kurtulmak için bazı davranışlarda bulunmalarına denir. Obsesif düşünceleri önlemek ve anksiyeteyi azaltmak için çoğunlukla kompulsive davranışlar sergilenebileceği gibi aksi durumlar da söz konusudur.En sık görülen kompulsiyonlara bakacak olursak, saatlerce el yıkama, banyo yapma veya tekrar tekrar ev temizleme gibi temizlik odaklı davranışlar, takıntılı düşünce ile oluşan sıkıntıyı gidermek için tekrarlayan davranışta bulunma veya akıldan başka düşünceleri geçirme gibi tekrarlama temalı davranışlar sıkça görülür. Hatta yakınlarının başına kötü bir şey geleceğini düşünen kişi bunu engellemek için yapmakta olduğu davranışı ikinci veya daha sık kez yaparak bu düşünceden sıyrılabilir. Bunların yanı sıra, evine bir şey olacak veya hırsız girecek korkusu ile tekrar tekrar kapının kilidini veya camın kapalı olup olmadığını kontrol etme, işe yaramayan bir çok eşyayı; gazeteleri, boş kavanozları veya konserve kutularını biriktirme, sokakta kaldırım taşlarını sayma veya araba plakalarını okuma, günlük işleri yaparken belli sayılarda tekrar etme, bir işi mükemmel olana kadar aynı sayıda ve sırada yapma, çevredeki her şeyi belli bir sıraya dizme aşırı düzenli ve tertipli olma davranışları dikkat çekmektedir.Tedavide amaç öncelikle var olan hastalığı tedavi etmek sonra da hastalığın tekrarlamasını önlemektir. Bu amaçla Bilişsel – Davranışçı Tedavi uygulamak etkin tedavi tekniklerinin başında gelmektedir. Tedavinin başlangıcında bilişsel ve davranışçı tedaviyi oturtmak ve tedavi dozunu ayarlamak amacı ile haftada en az bir kez psikoloğa gitmek gerekir. Hastalık yatıştıkça kontroller seyrekleşir, kontrol altına alındıktan sonra da kontrole gitmekte fayda vardır. Bu hastaların kendi hastalıkları konusunda genelde iç görüleri yoktur. Bu nedenle bu hastalarla yaşayan kişilere çok iş düşmektedir. Bu hastalığın aslında tedavi edilebilir olduğunu anlatmak ve doktora gelme konusunda hastaları ikna etmek genelde yakınlarına düşmektedir. Hastalığın tedavisi yorucudur ve hastayı oldukça gerginleştirir, bu dönemlerde hastanın yanında olmak ve destek vermek çok önemlidir. Belirtileri tartışarak düzeltmek mümkün değildir. Hastalar zaten bu düşünce ve davranışın saçma olduğunun farkındadır, onlarla bunu tartışarak üzerlerine gitmek hastanın sıkıntısını artırmaktan başka işe yaramaz. Bunun yerine onları anladığınızı ve yanlarında olduğunuzu belirterek destek olmak tedavinin seyri açısından oldukça olumludur. Davranış tedavisinde amaç takıntılı düşünceleri ortadan kaldırmak değil hastanın bu düşüncelerle barışık yaşamasını sağlamaktır. Örneğin çöp bidonunun yanından geçerken eline kir bulaştığını düşünerek defalarca elini yıkayan bir hastaya "hayır kir bulaşmadı" demek yerine "eline kir bulaşıp bulaşmadığına karar vermek için çaba harcamamalısın, kir bulaştığını kabul etsen bile elini tekrar tekrar yıkamamak için direnmelisin" düşüncesi aşılanır ve hastanın bunu başarması istenir. Bu nedenle hasta yakınlarının bu düşünceye uymayan yaklaşımları tedaviyi zora sokmaktan başka işe yaramaz. Bu tür yaklaşımlar OKB beliritlerinin artmasına sebep olabilir. Aile içi sorunlar bu hastalığın sebebi olmaz ancak çoğu zaman hastalığın belirtileri aile içinde sorunlara neden olur. Bu hastalık pek çok hastalıktan daha fazla hasta yakınlarını rahatsız eder. Örneğin yıkanma obsesyonu olan bir hasta gün boyu banyoyu işgal ettiği için, hasta yakınları banyoyu kullanamaz hale gelebilir, veya dışarıdan kir bulaşacak diye obsesyonları olan bazı hastalar sadece kendileri değil ailenin diğer fertlerini de bazı davranışlar yapmaya zorlayabilirler (örneğin dışarıdan gelir gelmez soyunup banyo yapmak gibi). Bu nedenle tedaviye gelindiğinde çoğu zaman hasta yakınları da hastalar gibi yorgun ve tükenmiştir. Yakınları OKB tedavisi gören kişilerin zaman zaman tedaviyi yapan doktoru ziyaret ederek tedavinin seyri konusunda bilgilendirmesi ve ne yapacakları konusunda bilgi alması oldukça faydalıdır. Elif Boran Saygın / Psikolog
MF puan türü ile öğrenci alan bölümler MF-1 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN BÖLÜMLER BÖLÜM ADI PUAN TÜRÜ AKTÜERYA BİLİMLERİ MF-1 ASTRONOMİ ve UZAY BİLİMLERİ MF-1 FİNANS MATEMATİĞİ MF-1 İLKÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ MF-1 İSTATİSTİK MF-1 İSTATİSTİK ve BİLGİSAYAR BİLİMLERİ MF-1 MATEMATİK MF-1 MATEMATİK MÜHENDİSLİĞİ MF-1 MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ MF-1 MATEMATİK ve BİLGİSAYAR BİLİMLERİ MF-1 MATEMATİK-BİLGİSAYAR MF-1   MF-2 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN BÖLÜMLER BÖLÜM ADI PUAN TÜRÜ BAHÇE BİTKİLERİ MF-2 BAHÇE BİTKİLERİ ÜRETİMİ ve PAZARLAMASI MF-2 BALIKÇILIK TEKNOLOJİSİ MÜHENDİSLİĞİ MF-2 BİTKİ KORUMA MF-2 BİTKİSEL ÜRETİM ve TEKNOLOJİLERİ MF-2 BİYOLOJİ MF-2 BİYOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ MF-2 FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ MF-2 FİZİK MF-2 FİZİK ÖĞRETMENLİĞİ MF-2 KİMYA MF-2 SU ÜRÜNLERİ MÜHENDİSLİĞİ MF-2 SÜT TEKNOLOJİSİ MF-2 TARIM İŞLETMECİLİĞİ MF-2 TOPRAK BİLİMİ ve BİTKİ BESLEME MF-2 ZOOTEKNİ MF-2   MF-3 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN BÖLÜMLER BÖLÜM ADI PUAN TÜRÜ BESLENME ve DİYETETİK (Fakülte) MF-3 BİYOKİMYA MF-3 BİYOTEKNOLOJİ MF-3 DİŞ HEKİMLİĞİ MF-3 EBELİK (Fakülte) MF-3 ECZACILIK MF-3 ERGOTERAPİ MF-3 FİZYOTERAPİ ve REHABİLİTASYON (Fakülte) MF-3 GENETİK ve BİYOİNFORMATİK MF-3 GENETİK ve BİYOMÜHENDİSLİK MF-3 GERONTOLOJİ MF-3 HEMŞİRELİK (Fakülte) MF-3 HEMŞİRELİK ve SAĞLIK HİZMETLERİ MF-3 MOLEKÜLER BİYOLOJİ ve GENETİK MF-3 ODYOLOJİ MF-3 TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ MF-3 TARLA BİTKİLERİ MF-3 TIP MF-3 VETERİNER MF-3   MF-4 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN BÖLÜMLER BÖLÜM ADI PUAN TÜRÜ AĞAÇ İŞLERİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ MF-4 AĞAÇ İŞLERİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ (MTOK) MF-4 BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ MF-4 BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ (MTOK) MF-4 BİLGİSAYAR ve ENFORMASYON SİSTEMLERİ MF-4 BİLGİSAYAR - ENFORMATİK MF-4 BİLİŞİM SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ MF-4 BİLİŞİM SİSTEMLERİ ve TEKNOLOJİLERİ (Fakülte) MF-4 BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ MF-4 BİYOMÜHENDİSLİK MF-4 BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ MF-4 CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSLİĞİ MF-4 ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ MF-4 DENİZ ULAŞTIRMA İŞLETME MÜHENDİSLİĞİ (Fakülte) MF-4 DERİ MÜHENDİSLİĞİ MF-4 ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ MF-4 ELEKTRİK - ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ MF-4 ELEKTRİK - ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ (MTOK) MF-4 ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ MF-4 ELEKTRONİK ve HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ MF-4 ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ MF-4 ENDÜSTRİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ MF-4 ENDÜSTRİ ÜRÜNLERİ TASARIMI MF-4 ENDÜSTRİYEL TASARIM MF-4 ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ MF-4 ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ (MTOK) MF-4 ENFORMASYON TEKNOLOJİLERİ MF-4 FİZİK MÜHENDİSLİĞİ MF-4 GEMİ İNŞAATI ve GEMİ MAKİNELERİ MÜHENDİSLİĞİ MF-4 GEMİ MAKİNELERİ MF-4 GEMİ MAKİNELERİ İŞLETME MÜHENDİSLİĞİ MF-4 GEMİ ve DENİZ TEKNOLOJİSİ MÜHENDİSLİĞİ MF-4 GEMİ ve YAT TASARIMI MF-4 GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ MF-4 GIDA MÜHENDİSLİĞİ MF-4 GÜVERTE (Fakülte) MF-4 HARİTA MÜHENDİSLİĞİ MF-4 HAVACILIK ve UZAY MÜHENDİSLİĞİ MF-4 HİDROJEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ MF-4 İÇ MİMARLIK MF-4 İMALAT MÜHENDİSLİĞİ MF-4 İMALAT MÜHENDİSLİĞİ (MTOK) MF-4 İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ MF-4 İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ (MTOK) MF-4 İŞLETME MÜHENDİSLİĞİ MF-4 JEODEZİ ve FOTOGRAMETRİ MÜHENDİSLİĞİ MF-4 JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ MF-4 JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ MF-4 KENTSEL TASARIM ve PEYZAJ MİMARİSİ MF-4 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ MF-4 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ve UYGULAMALI KİMYA MF-4 KİMYA ve SÜREÇ MÜHENDİSLİĞİ MF-4 KİMYA - BİYOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ MF-4 KONTROL MÜHENDİSLİĞİ MF-4 KONTROL ve OTOMASYON MÜHENDİSLİĞİ MF-4 MADEN MÜHENDİSLİĞİ MF-4 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ MF-4 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ (MTOK) MF-4 MAKİNE ve İMALAT MÜHENDİSLİĞİ MF-4 MALZEME BİLİMİ ve MÜHENDİSLİĞİ MF-4 MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MF-4 MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ MF-4 MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ (MTOK) MF-4 METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MF-4 METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ (MTOK) MF-4 METEOROLOJİ MÜHENDİSLİĞİ MF-4 MİMARLIK MF-4 MÜCEVHERAT MÜHENDİSLİĞİ MF-4 MÜHENDİSLİK ve DOĞA BİLİMLERİ PROGRAMLARI MF-4 NÜKLEER ENERJİ MÜHENDİSLİĞİ MF-4 ORMAN ENDÜSTRİSİ MÜHENDİSLİĞİ MF-4 ORMAN MÜHENDİSLİĞİ MF-4 OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ MF-4 OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ (MTOK) MF-4 PETROL ve DOĞALGAZ MÜHENDİSLİĞİ MF-4 PEYZAJ MİMARLIĞI MF-4 PİLOTAJ MF-4 POLİMER MÜHENDİSLİĞİ MF-4 RAYLI SİSTEMLER MÜHENDİSLİĞİ MF-4 SERAMİK MÜHENDİSLİĞİ MF-4 SİSTEM MÜHENDİSLİĞİ MF-4 ŞEHİR ve BÖLGE PLANLAMA MF-4 TARIM MAKİNELERİ MF-4 TARIMSAL YAPILAR ve SULAMA MF-4 TEKSTİL MÜHENDİSLİĞİ MF-4 UÇAK MÜHENDİSLİĞİ MF-4 UZAY MÜHENDİSLİĞİ MF-4 YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ MF-4 YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ (MTOK) MF-4
11. sınıf rehberlik çalışma planı TURGUTLU LİSESİ (ANADOLU) MÜDÜRLÜĞÜ 2012 - 2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 11. SINIFLAR REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ ÇALIŞMA PLANI Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   E   Y   L   Ü   L     1. Öğrencilerle   tanışma, Öğrencilerimize Atatürk İlke ve İnkılapları doğrultusunda Milli   Eğitimin temel amaçlarının açıklanması, Okulun fiziki yapısının, idari   kadrosunun, öğretmenlerin ve personelin işleyişini açıklama. 2. Sınıf   öğrenci temsilcisinin seçilmesi. Disiplin kavramının, Disiplin yönetmeliğinin açıklanması.   Disiplinsiz davranışlar karşılığında uygulanacak cezaların açıklanması, okulda,sınıfta   uyulması gereken kurallar hakkında öğrencilerin bilgilendirilmesi.       1. Okul ve çevresindeki eğitsel ve sosyal   imkânlardan yararlanır.       2. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri ( Disiplin, sınıf geçme,   alan seçimi, sevk alma, izin kullanma ve sağlık raporu konuları) hakkında bilgi edinir.   1. Anlatım,   bilgi verme.     2. Anlatım,   bilgi verme.     1. Okul   idaresi, Sınıf Rehber Öğretmeni, RPDH Servisi.     2. Sınıf Rehber                     Öğretmeni.   Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar E    K     İ     M 1. Sınıf geçme   ve Sınav yönetmeliği, Liseler yönetmeliği, Disiplin yönetmeliğinin   açıklanması. Alan seçimi, devam devamsızlık, rapor alma, izin kullanma,   ortalama ile geçme, sorumlu ders geçme ve sorumluluk sınavları hakkında öğrencilerin   bilgilendirilmesi. 2. I.Dönem Okul   Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yürütme Kurulunun oluşturulması ve   toplantı yapılması. 3. Rehberlik   dosyalarındaki bilgilerin ve kayıtların güncellenmesi.   4. Planlı   çalışıyorum etkinliğinin uygulanması. 1. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri ( Disiplin, sınıf geçme,   alan seçimi, sevk alma, izin ve rapor alma konuları) hakkında bilgi edinir.   2. Rehberlik   çalışmalarında işbirliğinin sağlanması. 3. Öğrencilere   ait bilgilerin kayıt altına alınması düzenlenmesi. 4. Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavına   hazırlanırken çalışma planı yapar.   1. Anlatım,   Bilgi verme.     2. Toplantı.   3. Yazılı   çalışma. 4. Anlatım,   Bilgi verme.     1. Sınıf Rehber Öğretmeni.             2. Sınıf Rehber   Öğretmeni.   3. Sınıf Rehber   Öğretmeni.   4. Sınıf Rehber   Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar K   A   S   I   M     1. Planımı değerlendiriyorum etkinliğinin uygulanması.       2. Sınav taktiği etkinliğinin uygulanması.       3. Çözüm merdiveni etkinliğinin uygulanması.   4. Amaçlar ülkesine seyahat etkinliğinin uygulanması.     1. Yükseköğretim   kurumlarına giriş sınavına yönelik hazırladığı çalışma planını   uygulanabilirliği açısından değerlendirir.   2. Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavı için kendine özgü bir   sınav taktiği belirler.   3. Etkili sorun çözme basamaklarını kullanır.   4. Geleceğe yönelik belirlediği amaçların ulaşılabilirliğini   değerlendirir. 1. Anlatım, Bilgi verme.     2. Anlatım, Bilgi verme.   3. Anlatım, Bilgi verme. 4. Anlatım, Bilgi verme.     1. Sınıf Rehber Öğretmeni.       2. Sınıf Rehber Öğretmeni.     3. Sınıf Rehber Öğretmeni.   4. Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar   A   R   A   L   I   K     1. Amaçlarım ve kaynaklarım etkinliğinin uygulanması.     2. Önemi artan ve azalan meslekler etkinliğinin uygulanması.   3-4. Yükseköğrenim programları-1 etkinliğinin uygulanması.     1. Geleceğe ilişkin amaçlarını toplumun sosyal ve ekonomik   kaynaklarını dikkate alarak belirler.   2. Önemi artan ve azalan meslekler hakkında bilgi toplar.   3-4. Yükseköğrenim programları ve koşulları hakkında bilgi   toplar. 1. Anlatım, Bilgi verme.     2. Anlatım, Bilgi verme.   3-4. Anlatım, Bilgi verme.     1. Sınıf Rehber Öğretmeni.     2. Sınıf Rehber Öğretmeni.   3-4. Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar     O   C   A   K     1. Yükseköğrenime doğru   etkinliğinin uygulanması.   2. Kurallar etkinliğinin uygulanması.     3. Özgürlük ve sorumluluk etkinliğinin uygulanması.   4. YGS ve LYS sistemi ve öğrencilerin seçebileceği meslekler   konularında bilgi verilmesi.   1. Yükseköğretim   kurumlarına giriş sınavları ile ilgili bilgi toplar.   2. Toplumsal hayatı   düzenleyen kurallara uygun davranır.     3. Kişisel özgürlükler ile toplumsal yaşamı   düzenleyen kurallar arasında bağlantı kurar.   4. Öğrencileri YGS-LYS sistemi   ve meslekler hakkında bilgilendirme. 1. Anlatım, Bilgi verme.   2. Anlatım, Bilgi verme.   3. Anlatım, Bilgi verme. 4. Anlatım.     1. Sınıf Rehber Öğretmeni.   2. Sınıf Rehber Öğretmeni.   3. Sınıf Rehber Öğretmeni. 4. Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak   Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak   Sınıflar Açıklamalar   Ş   U   B   A   T     1-2. Öğrencilerin devamsızlık durumlarının çıkartılarak gerekli   görülen öğrencilerle görüşülmesi. Derslerde   başarısızlığı bulunan öğrencilerin tespit edilerek görüşülmesi.   3. Verimli ders çalışma teknikleri nelerdir etkinliğinin   uygulanması.     1-2. Başarısız   öğrencilerin Ders başarı durumlarının  yükseltilmesi, Devamsızlığı fazla olan öğrencilerin   devamsızlık yapmalarını önlemek.   3.Öğrencilere verimli ders çalışma   tekniklerini kazandırmak.   1-2.Görüşme, Bilgi verme, Yönlendirme, Anlatım.       3.Görüşme, Bilgi verme,   Anlatım.   1-2. Sınıf Rehber Öğretmeni.       3.Sınıf Rehber Öğretmeni. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar       M   A   R   T       1. Verimli ders   çalışma teknikleri nelerdir etkinliğinin uygulanması.     2-3. Neden   stres etkinliğinin uygulanması.     4. Zararlı   alışkanlıklar hakkında önleyici bilgilerin verilmesi.   1. Öğrencilere verimli ders  çalışma tekniklerini kazandırmak.   2-3. Stresin nedenlerini ve   belirtilerini açıklar.   4. Zararlı alışkanlıkları tanır. Sağlıklı hayat için gerekli davranış   ve alışkanlıkları edinir.   1. Anlatım, Bilgi verme.     2-3. Anlatım,   bilgi verme. 4. Anlatım,   bilgi verme.     1. Sınıf Rehber   Öğretmeni.       2-3. Sınıf   Rehber Öğretmeni. 4. Sınıf Rehber   Öğretmeni. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   N   İ   S   A   N     1. Kitle   iletişim araçları ve mesleki amaçlar etkinliğinin uygulanması.   2. Doğaya   duyarlıyım etkinliğinin uygulanması.       3. İhtiyaçlar   ve meslek etkinliğinin uygulanması.     4. Sevgi   etkinliğinin uygulanması. 1. Mesleki   amaçlara ulaşmada kitle iletişim araçlarından yararlanır.   2. Kendi   davranışlarını doğa ve çevreyi korumaya karşı duyarlılık açısından   değerlendirir.   3. Ekonomik ve   toplumsal ihtiyaçların meslek seçimine etkilerini açıklar.   4. Sevginin insan hayatındaki önemini belirtir.   1. Anlatım,   Bilgi verme.   2. Anlatım,   Bilgi verme.       3. Araştırma, Anlatım,   Bilgi verme.   4.   Anlatım,   Bilgi verme.   1. Sınıf Rehber   Öğretmeni.       2. Sınıf Rehber   Öğretmeni.         3. Sınıf Rehber   Öğretmeni.     4. Sınıf Rehber   Öğretmeni. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(Amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar M   A   Y   I   S       1. Haklarımız   etkinliğinin uygulanması.     2-3. YGS-LYS   sistemi, puanlar, alanlar, meslekler, tercihler konularında öğrencilerin   bilgilendirilmesi. 4. Sınıf ve   ders geçme yönetmeliğinin açıklanması. Devam devamsızlık, rapor, izin,   sorumlu ders geçme ve sorumluluk sınavları hakkında öğrencilerin   bilgilendirilmesi.   5. Yıl sonu   okul Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yürütme Komisyonunun toplanması   ve yapılan çalışmaların değerlendirilmesi.     1. Sahip olduğu   haklarını belirtir.   2-3. Öğrencileri YGS-LYS sistemi ve meslekler hakkında   bilgilendirme.   4. Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri hakkında bilgi edinir.   5. Yapılan RPDH   etkinliklerinin değerlendirilmesi. 1. Anlatım,   bilgi verme.   2-3. Anlatım,   Bilgi verme. 4. Anlatım,   Bilgi verme. 5. Toplantı, Veri toplama, Rapor hazırlama.   1. Sınıf Rehber   Öğretmeni.     2-3. Sınıf   Rehber Öğretmeni. 4.Sınıf Rehber Öğretmeni. 5. Okul idaresi Sınıf Rehber Öğretmeni. RPDH Servisi. Ay Uygulanacak Yeterlikler Kazanımlar(amaçlar) Yöntem ve Teknikler Uygulanacak Sınıflar Açıklamalar   H   A   Z   İ   R   A   N   1-2. 2012- 2013   Eğitim Öğretim yılı, Rehberlik Hizmetleri yıl sonu değerlendirme raporunun   hazırlanması ve bir örneğinin Rehberlik Araştırma Merkezine gönderilmesi.   1-2. Rehberlik   çalışmalarının değerlendirilmesi.   1-2. Rapor   hazırlanması.       1-2. RPDH Servisi, Okul İdaresi. . ÖNEMLİ NOT: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın 02.08.2006 tarih ve 329 sayılı kararı ile "İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Sınıf Rehberlik Programı" çerçevesine göre hazırlanmıştır. Etkinlikler M.E.B. Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Serdar ERKAN’ın REHBERLİK ETKİNLİKLERİ kitabından alınmıştır.                                                                                                               
Ygs ve lys soru sayıları YGS puan türleri ve soru sayıları;   YGS-1 ve YGS-2       SAY-1 YGS-3 ve YGS-4       SÖZ-1 YGS-5 ve YGS-6           EA-1 YGS’de her testten 40’ar soru bulunmaktadır.   Puan   Türü Türkçe Tem.Mat. Sos. Fen YGS-1 %20 %40 %10 %30 YGS-2 %20 %30 %10 %40 YGS-3 %40 %20 %30 %10 YGS-4 %30 %20 %40 %10 YGS-5 %37 %33 %20 %10 YGS-6 %33 %37 %10 %20     LYS soru sayıları :   LYS-1 (Matematik ve Geometri) Matematik 50 soru, Geometri 30 soru.   LYS-2 (Fen Bilimleri) Fizik 30 soru, Kimya 30 soru, Biyoloji 30 soru.   LYS-3 (Türk Dili ve Edebiyatı. Coğrafya-1) Edebiyat 56 soru, Coğrafya-1 24 soru.   LYS-4 (Tarih, Coğrafya, Felsefe Grubu) Tarih 44 soru, Coğrafya-2 16 soru, Felsefe Grubu 30 soru.
Anne baba ve gençler   ANNE BABA VE GENÇLER   İlkokul yılları uyumlu geçen bir çocuğun ergenlikte tepkilerinde ve davranışlarında beliren değişmeler pek çok ana babayı hazırlıksız yakalar ve şaşırtır. Çünkü ana babalar çocuk büyüdükçe daha uslanır daha az sorun çıkarır sanırlar. Her şeyin yoluna girdiğini sandıkları bir dönemde birden ortaya çıkan huysuzluklara, tedirginliğe ve nedensiz öfke patlamalarına bir anlam veremezler. Eve dilediği gibi girip çıkan, hiçbir şeyi beğenmeyen en ılımlı uyarılara sert karşılıklar veren genç karşısında, soğukkanlı kalamazlar. Çünkü gençteki değişmeyi ergenlik dönemine bağlamak istemezler. Bu nedenle onların tepkileri de sert olur. Sevecen ve yumuşak bir yaklaşımı bile geri çeviren, üstüne varılınca öfkeden deliye dönen genç karşısında bocalar, nasıl tutum takınacaklarını bilemezler. Çocuklarının kendilerinden uzaklaştığını, hatta kendilerine düşman gözüyle baktığını anlayınca üzüntüye kapılırlar. Öğütleri batar, iyi niyetli sözleri geri teper. Böylece iletişim kopar, ilişkiler karşılıklı bağrışmaya ve meydan okumaya dönüşür. Gencin kurallara aldırmayışı, yasaklara boş verişi onları çileden çıkarır. Bu evde yaşanmaz! Diye kapıyı çarpıp sokağa çıkan genç bir süre sonra hiçbir şey olmamış gibi neşeli eve dönebilir, anasıyla şakalaşıp kardeşine takılabilir. Odasına kapanıp müziği sonuna dek açabilir. Ertesi gün sınavı varken telefon başına geçip yarım saat önce ayrıldığı arkadaşlarıyla uzun uzun konuşur. Sınavı hatırlatılınca, Ben ne yaptığımı biliyorum, dersime çalıştım bitti diyebilir.   Ana babaları daha da şaşırtan gencin dışarıda sıkılgan davranırken evde bu kadar huysuz, sinirli, tedirgin oluşu ve her şeye tepki göstermesidir. Eş dost yanında saygılı, uslu, akıllı davranırken evde ters, aksi, suratsız, güç beğenir ve değişken oluşunu bir türlü anlayamazlar. Çevreden , çocuklarıyla ilgili övgülü sözler duyan ana baba birbirine bakışmadan edemezler.     Gencin kendisine karşı duyduğu yabancılık duygusu öyle yoğunlaşabilir ki, kendisinin bu evde istenmediğini, değer verilmediğini düşünür. Kendisi haklı, ana babasının tepkilerini, anlayışsızlıklarını abartır, baskılarını, kısıtlamalarını yana yakıla anlatır. Kısacası kimse onu anlamıyordur. Oysa genç kendi kendisini de anlamakta güçlük çekmektedir. Ailesine karşı keskin bir eleştirici olmuştur, ama kendi iç çelişkisini, durmadan değişen ruhsal durumunu, aşırı tepkilerini doğru değerlendiremez.   Onu en iyi anlayan artık arkadaşlarıdır. Kendisi gibi evden kopan, bağımsızlık arayan arkadaş kümesine sığınır. Orada kendisine değer veren, sıkıntısını paylaşan, birlikte eğlenen yaşıtları vardır. Arkadaş seçimine karışılması ya da arkadaş ilişkisinin koparılması bu çağda genci en sert tepkilere iter. Ana babasıyla çatışması doruğa varır. Evden kopan ve evi akşamdan akşama otel gibi kullanan gence karşı ana baba da aldırmaz davranamaz. Yasaklar konur, kısıtlamalar getirilir. Bu önlemler aşırıya giderse genç, derslerini savarak, ana babadan habersiz okulu asarak tepkisini belli eder. Kız erkek arkadaşlığı konusundaki aşırı kuruntularda genci sıkar. Kiminle geziyordun, neden geç kaldın? Gibi sıkıştırmalar ve güvensizlik öfke patlamalarına yol açar. Madem ki bana güvenmiyorsunuz, ben be bildiğim gibi davranırım diyebilir. Bu nedenle çok tutucu aileden gelen kızların kaçamak ilişkilere daha sıkı yöneldikleri görülür.   Arkadaş kümesinin genç üzerindeki etkisi arttıkça ana babaların da tedirginliği artar. Ana-babalar derslerin aksamasını haylazlığını, başına buyruk davranışını hep arkadaş topluluğunun kötü etkisine bağlarlar. Ana babaların sandığının tersine bir genci arkadaşları ayartmaz, çoğunlukla genç kendi eğilimine uyan gençleri arar bulur. Okuldan sık sık kaçan gençlerin ortak     bir özelliği vardır. Hepsi de okulda başarısız olan gençlerdir. Genel bir kural olarak gencin ailesiyle çatışması büyüdüğü oranda arkadaş kümesinin ayartıcı etkisine kapılma olasılığı artar.         ÖNERİLER Çocuğunuzun sağlık durumu ile yakından ilgileniniz. Sağlık durumu çocuğunuzun okul başarısını etkilediği gibi bazı rahatsızlıkların bilinmemesi veya tedavi ettirilmemesi de bir takım uyumsuz davranışların sebebi olabilir.   Çocuğunuza kahvaltı yaptırmadan kesinlikle okula göndermeyiniz, çocuğunuzun kılık kıyafetine özen gösteriniz. Kıyafetlerin okul kurallarına uymasına ve temizliğine dikkat ediniz.   Düzenli uyku, çocukların hayatında özel bir önem taşır. Sinir sisteminin dinlenmesiyle enerji toplama, uyumaya bağlıdır. Çocuğunuzun her gün belirli saatlerde uyumasına özen gösteriniz.   Çocuğunuzu korkutmayınız. Fazla baskılardan, bedeni cezalardan, olmayacak sınırlamalar koymaktan sakınınız. Çocuğunuza rahat bir çalışma ortamı hazırlayınız. Devam durumunu takip ediniz . Bu konuda okul yönetiminden bilgi alınız. Çocuğunuzun zararlı alışkanlıklar edinmesine engel olunuz. Onları zararlı alışkanlıklara karşı duyarlı hale getiriniz.   Çocuğunuzun her türlü problemi için rehberlik servisine başvurunuz, problemleri için çocuğunuzun da rehberlik servisine başvurmasını sağlayınız. Problemlerinizi çocuklarınızın yanında tartışmayınız. Tartışmalarınız onların mutsuz, güvensiz, endişeli olmalarına sebep olur. Çocuğunuzun yanında ona uygulanan eğitimin tartışmasını yapmayınız. Okul ve öğretmenlerle ilgili görüşlerinizi çocuğunuzun yanında açığa vurmayınız. Çocuğunuzun ders öğretmenlerini tanıyınız. Öğretmenlerin tavsiyelerini yerine getiriniz.   Çocuğunuzun okul hayatıyla ilgili olarak anlattıklarını dinleyiniz. Çocuğunuza iyi notların yanında zayıf notlarının olmasının da normal olduğunu, çalışarak zayıf notlarını düzeltebileceğini ifade ediniz.   Çocukların iyi bir kişilik yapısına kavuşmaları, toplumların güveni ve güçlü olan genç kuşakların toplumların gelecekte vereceği sorumluluklara umutla hazırlanabilmeleri için, aile-okul çalışmalarının yeterli ve birbirini destekler nitelikte olması gerekir.   Çocuklarımız bizimdir, bizim ve toplumumuzun devamını sağlayan, geleceğe uzanan zincirin halkalarıdır. Çocuklarımız büyümek ve gelişmek zorundadırlar. Çocuklarımızın büyüdükçe bize benzemelerini isteriz; bu istekte yüzde yüz haklı olamayız. Çocuklarımız büyüyecekler fakat kendileri için büyüyeceklerdir, büyürken kendi kişiliklerini bulmaları haklarıdır. Toplumumuzun gelişmesi bu farklılaşmaya bağlıdır.     Bütün bunların çözümü için biraz daha anlayış biraz daha sabır biraz daha hoşgörü...  
2014 YGS LYS tercih kılavuzu ve Rehberlik Hizmetleri sayfası     http://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2014/OSYS/Tercih/2014-OSYSKONTKILAVUZU07072014.pdf     Rehberlik sayfası;   https://rehberlik.osym.gov.tr/GenelArama.aspx
Anne-Babaya mektup   ANNE-BABAYA MEKTUP   Sevgili Anneciğim, Babacığım;   Bütün duygu ve düşüncelerimi dile getirebilseydim, size şunları söylemek isterdim: Sürekli bir büyüme ve değişme içindeyim. Sizin çocuğunuz olsam da sizden ayrı bir kişilik geliştiriyorum. Beni tanımaya ve anlamaya çalışın. Deneme ile öğrenirim. Bana ayak uydurmakta güçlük çekebilirsiniz. Bana oyunda, arkadaşlıkta, ve uğraşlarımda özgürlük tanıyın. Beni her yerde, her işimde koruyup kollamaya çalışmayın. Davranışlarımın sonuçlarını kendim görürsem daha iyi öğrenirim. Bana yanılma payı bırakın. Kendi işimi kendim görmeye alıştırın. Büyüdüğümü başka nasıl anlarım? Büyümeyi çok istiyorsam da ara sıra yaşımdan küçük davranmaktan kendimi alamıyorum. Bunu önemsemeyin. Ama siz beni şımartmayın. Hep çocuk kalmak isterim sonra. Her istediğimi elde edemeyeceğimi biliyorum. Ancak siz verdikçe almadan edemiyorum. Bana yerli yersiz söz de vermeyin. Sözünüzü tutmayınca sizlere güvenim azalıyor. Bana kesin ve kararlı davranmaktan çekinmeyin. Yoldan saptığımı görünce beni sınırlayın. Koyduğunuz kurallar ve yasakların hepsini beğendiğimi söyleyemem. Ancak, hiç kısıtlanmayınca ne yapacağımı şaşırıyorum. Tutarsız davrandığınızı görünce hem bocalıyor, hem de bundan yararlanmadan edemiyorum. Beni dinleyin. Öğrenmeye en yatkın olduğum anlar, soru sorduğum anlardır. Açıklamalarınız kısa ve açık olsun. Öğütlerinizden çok davranışlarınızdan etkilendiğimi unutmayın. Beni eğitirken ara sıra yanlışlar yapabilirsiniz. Bunları çabuk unuturum. Ancak birbirinize saygı ve sevginizin azaldığını görmek beni yaralar ve sürekli tedirgin eder. Çok konuşup çok bağırmayın. Yüksek sesle söylenenleri pek duymam. Yumuşak ve kesin sözler bende daha iyi iz bırakır. “Ben senin yaşında iken...” diye başlayan söylevleri hep kulak ardına atarım. Küçük yanılgılarımı büyük suçmuş gibi başıma kakmayın. Beni, korkutup sindirerek, suçluluk duygusu aşılayarak uslandırmaya çalışmayın. Yaramazlıklarım için beni kötü çocukmuşum gibi yargılamayın. Yanlış davranışım üzerinde durup düzeltin. Ceza vermeden önce beni dileyin. Suçumu aşmadığı sürece cezama katlanabilirim. Beni yeteneklerimin üstünde işlere zorlamayın. Ama başarabileceğim işleri yapmamı bekleyin. Başarmam için beni destekleyin. Hiç değilse çabamı övün. Bana güvendiğinizi belli edin. Beni başkalarıyla karşılaştırmayın; umutsuzluğa kapılırım. Benden yaşımın üstünde olgunluk beklemeyin. Bütün kuralları birden öğretmeye kalkmayın. Bana süre tanıyın. Yüzde yüz dürüst davranmadığımı görünce ürkmeyin. Beni köşeye sıkıştırmayın, yalana sığınmak zorunda kalırım. Sizi çok bunalttığım sırada bile soğukkanlılığınızı yitirmeyin. Kızgınlığınızı haklı görebilirim, ama beni aşağılamayın. Hele başkalarının yanında onurumu kırmayın. Unutmayın ki ben de sizi yabancıların yanında güç duruma düşürebilirim. Bana haksızlık ettiğinizi açıklamaktan çekinmeyin. Özür dileyişiniz size olan sevgimi azaltmaz; tersine, beni size daha çok yaklaştırır. Aslında ben sizleri olduğunuzdan daha iyi görüyorum. Bana kendinizi yanılmaz ve erişilmez göstermeye çabalamayın. Yanıldığınızı görünce üzüntüm büyük olur. Biliyorum, ara sıra sizi üzüyor, belki de düş kırıklığına uğratıyorum. Bana verdikleriniz yanında benden istediklerinizin çok olmadığını da biliyorum. Yukarda sıraladığım istekler çok geldiyse bir çoğundan vazgeçebilirim; yeter ki beni ben olarak seveceğinize olan inancım sarsılmasın. Benden, “örnek çocuk” olmamı beklemezseniz, ben de sizden kusursuz ana baba olmanızı beklemem. Sevecen ve anlayışlı olmanız bana yeter. Sizin çocuğunuz olarak doğmak elimde değildi. Ama seçme hakkım olsaydı, sizden başka kimsenin çocuğu olmak istemezdim. Sevgiler… (Çocuğunuz)   KAYNAK Prof. Dr. Atalay YÖRÜKOĞLU   (Çocuk Ruh Sağlığı)  
Krallaştırılan çocuktan terbiye beklenir mi?   Krallaştırılan çocuktan terbiye beklenir mi? Bir okurumuz soru sormuş. Üstelik buna benzer öyle çok soru geliyor ki. Geçtiğimiz hafta evine misafir olarak gelen arkadaşlarının, çocuklarına müdahale etmemeleri sonucunda, ortalığın savaş alanına döndüğünü söylüyordu özetle. Salonda yolunmayan çiçek, evde ellenilmeyen kenar köşe kalmadığını da ilave etmişti. Son nokta, yeni aldığı halısına dökülen çaymış anlaşılan. Soru şuydu: "Mehtap Hanım, çocuklarımızı bir yandan iyi yetiştirmek, onlara kişilik kazandırmak için müdahale etmiyoruz. Diğer yandan ortalığı talan ediyorlar. Dur/sus demeyecek miyiz? Veya ne zaman söyleyeceğiz? Neredeyse ev gezmelerini kesmek istiyorum artık. Bunun bir orta yolu yok mu?" Olmaz mı? Tabii ki var. Eğitim konusunda ülkemiz çağ atladı. Eskiden çocuk terbiye etmek için katı kurallar uygulayan, tam otoriter anne/babalar vardı. Günümüzde ise; çocuğuna dur/sus demekten aciz veya öyle bir şey söylediğinde çocuğunun şahsiyetinin bozulacağını zanneden anne/babalar var. Bir uçtan hooppp öbür uca zıpladı eğitim şeklimiz. Diyorum ki; iki ucunu toplayıp ortada birleştirsek? Nasıl mı? Kızmaca küsmece yok! Ben söyleyeyim, siz bir kenara not edin. El ele verirsek üstesinden geliriz bence sevgili okurlar. Size çocuk yetiştirmekle alakalı temel ilkeler söyleyeceğim. Sizler de o ilkeleri işleterek, evinizin kendi iç işleyişini organize edeceksiniz. Aslında çok kolay. 1. Çocuğu sevmek ve ona saygı duymak demek, onun büyüme sürecindeki yıkıcı davranışları karşısında şaşkınlığa düşüp, her yaptığı davranışı onaylamak demek değildir. 2. "Çocukla arkadaş olmak" sözü "çocukla kendini bir tutmak" şeklinde anlaşılmamalı. Siz anne/babasınız ve dolayısıyla iki gömlek öndesiniz. Onun davranışlarını belirlemek ve toplumsal uyum becerilerini geliştirmek sizin görevinizdir. Aksi halde çocukla arkadaş olacağım diye çocuğunuzdan fazla çocuklaşmaya başlarsınız ki bu durumda onun kafasını karıştırmaktan başka bir şey yapmamış olursunuz. Çünkü dünyanın her yerinde çocuklar, büyüklerden kendilerine yol göstermesini isterler. Gayriihtiyari yaptıkları davranışların güzel olanlarını ve hoş olmayanlarını bizim söylememizi isterler. Bir sonraki adımı bizim tutum ve davranışlarımıza göre ayarlarlar. 3. Çocuğa saygı duymak demek, ona sınırlar ve yasaklar koymak demektir. Yapmasını istediğimiz davranışı anlayacağı tatlı bir dille söylemek, aynı şeyi gereğinden fazla tekrarlamamak ve alınan kararın uygulanmasına dönük tavırlar sergilemek demektir. 4. Çocukların isteklerinin sınırsız olduğunu bilmek gerekir. İsteklerine karşı duyarlı olmak demek, istedikleri her şeye boyun eğerek, her şeyi yapmalarına izin vereceğimiz anlamına gelmez. Kral değil ki bu afacanlar, her istedikleri anında yerine gelsin! İsteği vardır, yerine gelir. İsteği vardır yerine gelmez, hatta öyle ki sonsuza kadar hiç yapamayacağımız şeyleri bile talep edebilirler. Yaşlarına ve gelişim süreçlerine göre durumu açıklamamız yeterlidir. 5. Çocukların ortalama her davranışına bir yanıt vermemiz gerekir. Bu yanıtlar mümkün olduğunca şiddet içerikli olmamalıdır. Örneğin oyun oynarken bize baktı, gülümsedi. Biz de uzaktan gülümseyip, öpücük atabilir veya onu çok sevdiğimizi söyleyebiliriz. Veya yemeğini yedi masadan kalkıyor, "Aferin benim tatlı kızıma yemeğini çok güzel yedin." Diyebiliriz. Hatta yemekten sonra teşekkür etmesini istiyorsak, çok şirin ve esprili bir ifadeyle: " Aferin benim tatlı kızıma, yemeğini çok güzel yedin. Peki tatlı anneye ne denirrrr?? Ellerine sağlık anneciğim denilir, değil miiii?" gibi. Böylece çocuk yaptığı olumsuz davranış hakkında tatlı ve kalıcı şekilde uyarılırken, yaptığı olumlu davranışa karşı da tatlı ve kalıcı şekilde uyarılmış olur. 6. Bir çocuğun bütün olumsuz davranışlarını içselleştirerek, uyarmadan, müdahale etmeden yaşayıp giderseniz, çocuk tüm dünyanın da onun önünde diz çökeceği hayaline kapılır. Oysa siz uyarmasanız da uyaran birileri çıkar. Siz ses çıkarmasanız da onun davranışlarından rahatsız olarak sert tepki gösteren birileri çıkar. Bu durumda çocuk kasılır. Neye ve kime göre hareket edeceğini bilemez. İkileme düşer. 7. Başka aileler öyle yapıyor diye her şeyi herkese göre düzenleyemezsiniz. Her ailenin kendi iç kuralları vardır. Çocuğunuzun bu kuralları öğrenmesi önemlidir. Fakat tüm ülkenin görgü ve insanlık kuralları ortaktır! Bu ortak kurallar gözetilerek çocuk büyütülmelidir. "Bizim evde elektronik eşyanın kıymeti yok, çocuklar parçalar, biz yenisini alırız!" diye büyütemezsiniz çocuğunuzu. "Yavrucuğum o elindeki oyuncak değil, zarar vermeden bakmak istersen yardımcı olayım, sonra yerine koyalım tamam mı?" diyerek incelemesine ve merakını gidermesine yardımcı olursunuz ve eşyayı oyuncak haline getirmezsiniz. Zira gittiği gezmede de aynısını yapmak isteyecektir. İzin vermeyenin "malı kıymetli" damgası yemesi doğru mu sizce? Evinizdeki kurallar ortalama "zarar verme" ilkesi üzerine işletilmelidir ki evrensel olsun! 8. Çocuğunuzu yetiştirirken "kendisine ve başkalarına saygı" konusunda taviz verilmez. Çünkü insanlar arası ilişkileri güzelleştiren ve diğer insanlarla bir arada yaşamayı sağlayan temel kuralları öğrenmek zorundadır. Bu temel kurallar "insanı insan yapan değerler ve insanlığa giriş anahtarı" durumundadır. Dolayısıyla 3 yaşından sonra, gittiği bir yerde eşyaları karıştırması, dolapların içini merak edip bakmaya çalışması, çiçekleri yolması, koltukların tepesinde koşturması, eline aldığı bir yiyecekle ortalıkta gezinmesi, arkadaşlarına vurması... gibi davranışlarına müdahale etmelisiniz. Girdiği ortamı bozmasına, yıkmasına müsade etmemelisiniz. Gerekçesini yaşına uygun şekilde anlatıp, davranışını düzeltmesini sağlamalısınız. Ve misafirlikte vazo kırdığında, ev sahibinin üzüldüğünü gördüğünüzde "malı kıymetli" diye gücenmemelisiniz. Dürtüleriyle başbaşa bırakamazsınız çocuğunuzu. Kontrol edip, dürtüleriyle başetmeyi öğretmek zorunda olduğunuzu unutmamalısınız. 9. Ülkemizde pek çok anne/baba çocuklarını "korumak" ile "her yaptığını görmezden gelmeyi" birbirine karıştırıyor. İyi anne/baba olmak demek, çocuğun her yaptığını görmezden gelmek değildir. Veya ağlatmamayı korumak zannediyor. Oysa bazen ömür boyu ağlamaması ve dürtülerini kontrol etmeyi öğrenmesi için, kısa süre ağlamasına dayanabilmemiz gerekiyor. 10. Çocuğu küçük düşürmeyen tatlı kurallar, çocuğun olumsuz davranışlarını durdurduğu gibi, anne/babasına daha fazla güvenmesini sağlar. Çünkü aklı ermeye başladığında, kendisine konulan kuralların, davranışlarını güzelleştirdiğini ve özsaygısını artırdığını görür. ... Denge-denge-denge. İşin sırrı, her şeyi dengeli yapmakta sevgili anne babalar. Çocuklarımızı seviyoruz; ama onları kimsenin sevmeyeceği insanlar haline getiriyorsak...? Çok acaip değil mi? Bir çocuğun aklına her eseni yapmasına izin vermediğimizde, yetişkin hayatında HÜR OLMASINA FIRSAT VERİYORUZ demektir! Sevgiler...
Şiddet eylem planı 2012 - 2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI TURGUTLU LİSESİ (ANADOLU) TEMEL ÖNLEME EYLEM PLANI (SALDIRGANLIK, ŞİDDET, ZORBALIK OKUL TEMELLİ ÖNLEME ÇALIŞMALARI )     Temel Yaklaşım ve Kuramsal Çerçeve :         Önleyici-Gelişimsel Rehberlik Çalışmaları. Öğrenciler İçin Strateji ve Genel İçerik : 1.Düzey > Tüm öğrencilere odaklanma    Etkili ve sağlıklı davranma becerileri öğreten düzenli sistematik programlar 2.Düzey > Risk gruplarına odaklanma    Çatışma Çözme, Akran Arabuluculuğu, Sosyal Problem Çözme, Akran    Yüzleşmesi gibi beceriler kazandırma programları 3.Düzey > Hedef öğrencilere (sürekli kontrolsüz kızgın, saldırgan davrananlara)    Odaklanma    Saldırgan davranışların yerine konacak davranış repertuarı eğitimi, öfkeyle    başa çıkma eğitimi programları Okul Programları ve Genel Amaçları :   Sosyal-Duygusal Yeterliğe Odaklı Programlar: -          Öfke Yönetimi -          Çatışma Çözme -          Problem Çözme -          Empati Geliştirme -          Stresle Baş etme/Stres Yönetimi -          Akran İlişkileri Geliştirme -          Akran Arabuluculuğu -          Sosyal Beceriler ve Kişilerarası İlişkiler -          Kendini İfade Etme ve Etkili Davranma -          Kendini Ayarlama -          Öz disiplin -          Karar Verme, Sorumluluk Alma -          Özgüven Genel Amaçlar: -          Şiddetin önlenebilir olduğunu göstermek. -          Öfkenin hayatın doğal ve önemli bir parçası olduğunu fark ettirmek. -          Öfkenin yapıcı ve sağlıklı şekilde ifade edilebileceğini öğretmek. -          Öfke ve şiddeti kontrol etmenin büyüme ve olgunlaşmanın gereği olduğunu fark ettirmek. -          Öfkeyi ifade etmede olumlu yolları tanıtmak -          Çatışma durumlarında şiddete alternatif davranışları geliştirmek. Düzenlenecek Eğitim ve Seminerler : -          Emniyet Müdürlüğü tarafından Toplumsal Şiddetin önlenmesi ile ilgili seminerin verilmesi. -          Devlet Hastanesinde görevli Psikiyatr Dr. tarafından Madde bağımlılığının önlenmesi hakkında seminer verilmesi. -          Rehberlik Servisi tarafından Eğitim-Öğretim ortamlarında şiddet ve bu şiddetin önlenmesi ile ilgili seminerin verilmesi. 2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI TURGUTLU LİSESİ MÜDÜRLÜĞÜ RİSKLİ YAŞAM ŞARTLARINDA KORUMA, ÖNLEME, MÜDAHALE HİZMETLERİ  ÇALIŞMA EKİPLERİ DURUM TESPİTİ Risk Faktörleri (Okul/   Çevre) Okul      Velilerin        okula karşı yeterince duyarlı olmaması. Çevre      Okul        çevresinde internet kafelerin yaygın şekilde bulunması.    Okulumuzun        Gazi İlköğretim okulu ile yan yana olması bu sebeple okul çevresinde        bulunan öğrenci ve öğrenci velilerinin yoğunluğu. Toplumsal Seferberlik   oluşturmada Güçlü   ve zayıf yanlarımız   Güçlü   Yanlar OKUL    Öğretmen-        öğrenci ilişkilerinin güçlü olması.    Öğrencilerin        bilinçli olması    Sportif        imkanların yeterli olması. İLÇE    Sosyal        ve sportif etkinliklerin fazla olması    Resmi ve Sivil Toplum Örgütlerinin        etkili çalışmaları    Çevrede        iş imkânlarının bulunması. Zayıf   Yanlar OKUL 1. Öğrenci sayımızın fazlalığı.   İLÇE 1.İlçemizin dışarıdan yoğun bir şekilde göç alıolması. ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER Risk   faktörlerini en aza indirmek için alınması gereken tedbirler Okul   ve çevresinde Okulda   1. Öğrencilerin okula girişlerde kontrollü biçimde okula   alınması 2. Devamsızlık yapan öğrencilerin velilerine telefonla   ulaşılması. 3. Maddi durumu iyi olmayan öğrencilere yardım edilmesi. 4. Nöbetçi öğretmenlik ve öğrencilik uygulamasındaki risk   faktörlerinin dikkate alınarak gerekli uyarıların yapılması. 5. Ortak kullanım alanlarının sürekli gözetim altında   tutulması. 6. Okulda düzenli aramaların yapılması, öğrencilerin   kesici, delici aletle okula gelmelerinin önlenmesi. 7. Ailelere konuyla ilgili bilgi verilerek risk grubuna   giren öğrencilerin kontrolü arttırılmalı. Çevrede   1. İlçe Emniyet Müdürlüğü ile işbirliği sağlanarak okulun   çevresinde güvenlik önlemlerinin arttırılması sağlanmalı. 2. Değişik zamanlarda okulun çevresinde bulunan esnaflar   ziyaret edilerek okul-çevre ilişkileri geliştirilmelidir. 3. Veli ziyaretleri yaygınlaştırılmalı şiddeti önlemede   velilerin desteği sağlanmalıdır. PLANLAMA KORUMA EKİBİ     GÖREVLİLER Yakup DİNÇBAYRAM Füsun ÖZKARAKAŞ Mesude EBECEK Huriye SELAYET Mustafa KARAKIŞ Yaşar GÜREFE Yasemin KUTLUEL Mustafa UÇAR Yakup SARIBEY Hürriyet ÖZCAN GÖREVLERİ 1.Tüm öğrencilere odaklanma 2.Öfke Yönetimi 3.Çatışma Çözme 4.Problem Çözme 5.Empati Geliştirme 6.Stresle Baş etme/Stres Yönetimi 7.Akran İlişkileri Geliştirme 8.Akran Arabuluculuğu 9.Sosyal Beceriler ve Kişilerarası İlişkiler 10.Kendini İfade Etme ve Etkili Davranma 11.Kendini Ayarlama 12.Öz disiplin 13.Karar Verme, Sorumluluk Alma 14.Özgüven Yıl içerisinde   yukarıdaki konular sınıflarda işlenir ve veli bilgilendirme çalışmalarını   yürütür. ÖNLEME   EKİBİ GÖREVLİLER Kamil SEZGİ Engin OK Sevda OK İmran KILINÇ Önder BAĞALI Yakup DİNÇBAYRAM Hülya PORTAKAL Ersin KAHVECİ Aytekin MUTLUER GÖREVLERİ Risk gruplarına odaklanma Çatışma Çözme, Akran   Arabuluculuğu, Sosyal Problem Çözme, Akran Yüzleşmesi gibi beceriler   kazandırma programları, Okul ortamında öğrencileri   gözleme ve olası şiddet eğilimlerini önleme çalışmaları. MÜDAHALE   EKİBİ GÖREVLİLER Süleyman YILMAZ Ferhat YETİŞ Tülay ŞİRİP Bahri ŞENLER Tuğrul EGE Yılmaz YILDIRIM Ercan KAHYAOĞLU Ömer ERDOĞAN Nurkadın SARIBEY GÖREVLERİ 1.Hedef öğrencilere (sürekli   kontrolsüz kızgın, saldırgan davrananlara)   odaklanma, 2.Saldırgan davranışların yerine   konacak davranış modelleri eğitimi, 3.Öfkeyle başa çıkma eğitimi programları   uygulama, 4.Öğrenci ve aile görüşmeleri   yaparak şiddet eğiliminin nedenleri araştırılır. UYGUNDUR 17.09.2012 Muharrem ZORLU Turgutlu Lisesi Müdürü
Rehberlik hizmetleri yıl sonu çalışma raporu T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI TURGUTLU LİSESİ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ 2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI YIL SONU ÇALIŞMA RAPORU 1-Okul Bilgileri: İli : Manisa İlçesi : Turgutlu Okulu   : Turgutlu Lisesi Öğretim Yılı     : 2011-2012 Adresi : Turgutlu/Manisa Öğretim Şekli   : Normal ( X )         İkili ( ) Telefon- Fax : 236.3131114 Posta Kodu       : 45400 İnt. Adresi : www.turgutlulisesi.k12.tr e-posta : turgutlu-lisesi@   hotmail.com Öğrenci Sayısı   K                                     : 560 E:   326                                   T: 886 Psikolojik Danışman (Rehber Öğretmen ) Sayısı : 2 Psikolojik Danışman (Rehber Öğretmen ) Norm Kadro   Sayısı : 2                                 2-Psikolojik Danışman(Rehber Öğretmen ) Bilgi Tablosu Adı Soyadı Cinsiyeti Göreve Başlama Tarihi Bu Okuldaki Gör. Baş. Tarihi Kadrolu Görevlendirme Mezun   olduğu Üniversite   Fakülte- Bölüm-Program Yüksek   lisans ve Doktora Tez   Konusu İletişim   Adresleri    Formatörlük Eğitimi Aldığı Hizmet içi Eğitim Faaliyetleri Yaşar Gürefe Erkek 23.11.1983   18.09.1988 Evet Hayır Ankara Üniversitesi Eğitimde Psikolojik Hizmetler Hayır Tel       : 236 3131114 (23) e-posta :   tlgmezun@ hotmail.com     Adı Soyadı Cinsiyeti Göreve Başlama Tarihi Bu Okuldaki Gör. Baş. Tarihi Kadrolu Görevlendirme Mezun   olduğu Üniversite   Fakülte- Bölüm-Program Yüksek   lisans ve Doktora Tez   Konusu İletişim   Adresleri    Formatörlük Eğitimi Aldığı Hizmet içi Eğitim   Faaliyetleri Yakup Dinçbayram Erkek    19.10.1998      14.09.2002 Evet Hayır K.T.Ü. Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Hayır Tel       : 236 3131114 (23) e-posta :   \n Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.         3-Rehberlik ve Psikolojik Danışma Servisine İlişkin Bilgiler Bağımsız bir odası var mı? Hizmetler için uygun mu? Donanımı Yeterli mi? Bilgisayar var mı? Yazıcı var mı? Internet var mı? Telefon var mı? Evet Hayır Evet Hayır Evet Hayır Evet Hayır Evet Hayır Evet Hayır Dahili Harici X   X   X   X   X   X   X     4-Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Okul Yürütme Komisyon Toplantıları: Toplantı Tarihi Alınan Kararlar   Birinci   Yarıyıl Toplantısı 29/09/2011 1. Okulumuza yeni   kayıt olan öğrenciler için gerekli tanıtım ve oryantasyon çalışması yapılmalı   ve yönetmelikler açıklanmalıdır, bu çalışmaların sonunda tutanak hazırlanarak   bu tutanak Sınıf Rehberlik dosyasına eklenmelidir. 2. Maddi durumu iyi   olmayan öğrencilere yardım yapılmaya devam edilmelidir. 3. İhtiyaç duyan   öğrencilerin Rehberlik servisine yönlendirilmeleri ve bu öğrencilere ders   çalışma programı hazırlanması yararlı olacaktır.   İkinci   Yarıyıl Toplantısı 28/02/2012 1. Devamsızlık yapan   öğrencilerle ve aileleri ile görüşülerek gerekli önlemlerin alınması. 2. Öğrencilerimizin   Kız Erkek arkadaşlıkları nedeniyle derslerini ihmal etmemeleri konusunda   açıklayıcı bilgiler verilmesi yararlı olacaktır. 3. Devamsızlıktan kalan öğrencilerin   isimleri tespit edildikten sonra, bu öğrencilerle ve bu öğrencilerin velileri   ile Rehberlik Servisi tarafından görüşülüp öğrenci yönlendirilmesi ve bu   görüşmenin yazılı olarak kayıt altına alınması kararlaştırıldı. 4. 2.   Dönem kılık kıyafet kontrolü konusuna önem verilmesi ve kontrollerin daha   dikkatli yapılması gerektiği kararlaştırıldı. Gerektiğinde sınıflar   dolaşılarak bu kontrollerin yapılabileceği kararlaştırıldı. Yıl   Sonu Toplantısı 07/06/2012 1. Sene başından itibaren öğrencilerin ders araç ve   gereçlerinin daha sıkı kontrol edilmesi başarı için yararlı olacaktır. 2. Önümüzdeki yıl sınıfların oluşturulmasında olumsuz   davranışlar gösteren öğrencilerin durumları göz önünde bulundurulmalı,   problem yaratan öğrencilerin sınıfları değiştirilmelidir. 3. Başarılı ve   davranışları örnek olacak düzeyde olan öğrencilerimizin ödüllendirilmesi   motivasyon açısından yararlı olacaktır.             5-İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Sınıf Rehberlik Programının Değerlendirilmesi   Programın uygulanmasında sorunlar yaşandı mı?                                             Evet ( )             Hayır(X)                       (Cevabınız evet ise aşağıdaki bilgileri doldurunuz. Sorunlar 1. 2. 3 Öneriler 1. 2. 3         6-Rehberlik ve psikolojik danışma hizmeti verilen öğrenci veya bireylere ilişkin hizmetler:       Öğrenci   Görüşmeleri Veli   Görüşmeleri Aile-Veli   Ziyaretleri Bireysel Rehberlik Hizmetleri Grupla Rehberlik Hizmetleri Bireysel   Psikolojik Danışma Bireysel   Eğitsel Rehberlik Bireysel   Mesleki Rehberlik Grupla Psikolojik Danışma Grupla Eğitsel Rehberlik Grupla Mesleki rehberlik Grup   Sayısı Öğrenci   Sayısı Grup   Sayısı Öğrenci   Sayısı Grup   Sayısı Öğrenci   Sayısı 1-5. Sınıf Öğrenci Sayısı                         6-8. Sınıf Öğrenci Sayısı                         Ortaöğretim Öğrenci Sayısı   102 8 75 185 210    14 77    42 850    42 850                                             7-Sorun Alanlarının Değerlendirilmesi: Öğrenci Görüşmelerinin Sorun Alanlarına Göre Dağılımı K E Sağlık Sorunları 10 8 Okulla ilgili sorunlar 15 22 Aile ile ilgili sorunlar 25 15 Kişisel sorunlar 32 18 Arkadaşlık İlişkilerine   Dayalı Sorunlar 55 68 Sosyo-Ekonomik Sorunlar 5 3 Kılık kıyafet 9 13 Cep Telefonu 39 45 Devamsızlık 13 34 Disiplin Görüşmeleri                                                                                                 14 22                                                                                Toplam : 465 Öğrenci.                                217 Kız                248 Erkek                     8-Mesleki Rehberlik ve Yöneltme Hizmetleri: Öğrenci Sayısı K E T İlköğretim 8.sınıf sonunda   Yönlendirilen Üst Öğretim Kurumları Genel Liselere       Mesleki ve teknik eğitime       Güzel sanatlar eğitimine       Mesleki Eğitim Merkezlerine       Diğer (…)       Ortaöğretim 9. Sınıf sonunda   yapılan yönlendirme (dikey geçişler) Genel Liselere       Mesleki Teknik Liselere       Mesleki Eğitim Merkezi (Çıraklık Eğitim   Merkezi)       Diğer (…) açıköğretim Lisesi       Ortaöğretim 9. Sınıf Sonunda   Alanlara Yönlendirme (Genel Liseler) Fen Bilimleri       Sosyal Bilimler       Türkçe-Matematik       Yabancı Dil       Diğer (…)       Ortaöğretim 10. Sınıf sonunda   Alanlar Arası Yönlendirme (Yatay geçişler) Fen Bilimleri-Sosyal Bilimler       Fen Bilimleri-Türkçe Matematik       Türkçe Matematik- Fen Bilimleri       Türkçe Matematik - Sosyal Bilimler       Sosyal Bilimler- Türkçe-Matematik       Sosyal Bilimler- Fen Bilimleri       Mesleki Teknik Eğitimde   Modüller Arası Geçişler (Yatay geçişler) Devam Edilen Modül Adı- Geçiş yapılan   Modül Adı *                                       9-Mesleki Rehberlik ve Yöneltme Hizmetleri Kapsamında: Ziyaret   Edilen Üst Okullar Okul ve İşyeri Sayısı Öğrenci Sayısı Genel Lise     Anadolu-Fen Lisesi     Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi     Sosyal Bilimler Lisesi     Meslek Liseleri (Endüstri Meslek Lisesi, Sağlık Meslek Lisesi, Kız   Meslek Lisesi, Ticaret Meslek Lisesi   ve İletişim Meslek vb.)     Meslek Danışma Merkezi     Ziyaret edilen iş yerleri sayısı     Fakülte ve Yüksekokullar            2            170 Diğer           10- Sınavlar ve Sınav Kaygısına Yönelik Çalışmalar (OKS – ÖSS- ALS vb.) Yapılan Bilgilendirme Çalışmalarının Konusu Yapılan Bilgilendirme Sayıları Öğrenci Sayısı Öğretmen Sayısı Aile   Mahalli Basın     Sınavlar hakkında bilgi verilen 700 34 450       Üst Öğretim Programları hakkında bilgi verilen 700 34 450       Sınav kaygısı ve baş etme yolları konusunda bilgi   verilen 700 34 450                     11-Rehberlik Ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Amacıyla Kullanılan Ölçme Araçları: Uygulanan Ölçme Araçları Şube Say. Uygulama sayısı Kız Erkek Toplam Otobiyografi 8 143 95 238 Sosyometri         Başarısızlık Nedenleri Anketi         Problem Tarama Listesi (O Takımı)         Problem Tarama Listesi (L Takımı)         Kuder İlgi Alanları Envanteri         Kimdir Bu-Tekniği 16 262 173                        435 Snellen Göz Tarama Testi         Kime Göre Ben Neyim Tek.         Boş Zamanları Değ. Anketi         Devamsızlık Nedenleri Anketi         Beier Cümle Tamamlama testi         Sınav Kaygısı Ölçeği         Çalışma Davranışı Değerlendirme Ölçeği         Aile Envanteri         Akademik Benlik Kavramı Ölçeği         Kendini Değerlendirme Envanteri 8 143 95 238 Mesleki olgunluk Ölçeği         Kişilik Envanteri         TKT 7–11         TYT 6–8         TYT 9–11 10 103 182 285 Diğer (…) Mesleki Eğilim Belirleme Anketi                                               12- Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Servisi Tarafından Yapılan Etkinlikler: Etkinlikler (Seminer, Konferans, Panel, Toplantı vb.) Konusu Etkinlik   Sayısı Katılımcı   Grup ve Sayıları Öğrenci Öğretmen Veli Diğer Toplam 1.ÖSS Bilgilendirme Meslekler, alan seçimi ve Sınav kaygısı   semineri.   2.Velilere seminer (Ergenlik dönemi ve özellikleri) 3.Sınıflardaki kaynaşmayı sağlamak için çeşitli etkinlikler (kahvaltı   gibi) düzenlendi. 4. Mezun öğrencilerle birlikte sınıflarda meslekler hakkında ortak   seminer düzenlendi, bilgiler verildi, Öğrencilerin soruları cevaplandırıldı. 5. Veli Toplantıları 2 850 34 450 - 1334         13-Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Servisi Tarafından Gerçekleştirilen: Sıra No Araştırmalar –   Projeler Yayınlar 1 Öğrenci Toplu Dosyası   bilgileri   2 Öğrencilerin yetenek ilgi   ve değerlerinin ölçme araçları ile belirlenmesi.   3             14- İşbirliği Yapılan Kurum ve Kuruluşlar Kurum Konusu 1. Dershaneler 1.Anket Sonuçlarının optik formda değerlendirilmesi. 2. Üniversiteler 2.Meslek ve Bölümlerin tanıtılması. 3.Türk Silahlı Kuvvetleri 3.Asker yemin töreni. 4. Turgutlu Emniyet Müdürlüğü 4. Okul ve çevresinin güvenliği.         15-İhtiyaç Duyulan Hizmet içi Eğitim Faaliyetleri:   Konusu (Rehberlik   ve Psikolojik Danışma ve Özel Eğitim Hizmetleri ile İlgili ) Kimlere Yönelik 1.Sınıf Rehberlik faaliyetlerinin   sınıf öğretmenlerine tanıtılması Sınıf Rehber Öğretmenleri 2. Sınıf geçme ve disiplin ile ilgili   yönetmeliklerin sınıf öğretmenlerine verilmesi. Sınıf Rehber Öğretmenleri           16-Psikososyal Müdahale Hizmetleri Program Türü Ulaşılan Okul Ulaşılan Personel Sayısı Ulaşılan Öğrenci Sayısı Ulaşılan Veli Sayısı Eğitime Katılan Psikolojik Dan. Sayısı İlköğrt. Ortaöğr. Öğretmen Yönetici Psikoeğitim               Psikolojik Bilgilendirme ve Anlamlandırma (de   brifing)               Grupla Psikolojik Danışma               Hayata Sahip Çıkma               Aile Eğitimi               Şiddeti Önleme          15        4        850      450                  2 Madde Bağımlılığı               Temel Önleme                                             17-Kaynaştırma Eğitimi:   YETERSİZLİK   ALANLARI Zihinsel Engelliler DEHB Üstün Yetenekli Görme Engelli Özgül Öğrenme Güçlüğü İşitme Engelli Ortopedik Engelli Konuşma Engelli Spastik Engelli Otistik Sınıf-Cinsiyet K E K E K E K E K E K E K E K E K E K E Okul Öncesi                                         Kaynaştırma   Eğitimindeki öğrencilerin Sınıflara dağılımı     1.sın                                         2.sın                                         3.sın                                         4.sın                                         5.sın                                         6.sın                                         7.sın                                         8.sın                                         9.sın                                         10.sn                                         11.sn                                         12.sn                                                   18-Özel Eğitim Sınıfları:          TOPLAM YETERSİZLİK   ALANLARI Üstün Özel   Yetenekliler Sınıfı Bağımlı Oçem Sınıfı Toplam   Sınıf Sayısı   … Zihinsel   Engelliler Görme   Engelli İşitme Engelli Ortopedik Engelli Otistik   Öğretmen   Sayısı   … Sınıf-Cinsiyet K E K E E K E K E K E K E K E K Okul Öncesi                                 Özel Eğitim   Sınıfındaki öğrencilerin sınıflara göre dağılımı     1.sın                                 2.sın                                 3.sın                                 4.sın                                 5.sın                                 6.sın                                 7.sın                                 8.sın                                 Toplam                                                                                             19-Okul Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yürütme Komisyonu tarafından Rehberlik Hizmetlerinin değerlendirilmesi:     Okulda   Yürütülen Rehberlik Ve   Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Değerlendirilmesi Okulumuzda yürütülen Rehberlik ve psikolojik Danışma   Hizmetleri Plan ve programa uygun olarak yürütülmüştür. Herhangi bir   problemle karşılaşılmamıştır. Sorunlar 1. 2. 3 Öneriler 1. 2. 3     Yakup DİNÇBAYRAM Rehber Öğretmen       Yaşar GÜREFE Rehber   Öğretmen     Kamil SEZGİ Müdür Yardımcısı       20-Okul Yöneticisi Tarafından Hizmetlerin Değerlendirilmesi:   Okulda Yürütülen   Rehberlik Ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin   Değerlendirilmesi 1.Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri hazırlanan plana uygun   olarak eğitim-öğretim yılı süresince verimli bir şekilde yürütülmüştür.   Hizmetlerin   geliştirilmesi için önerileriniz.                                                                                                                                                                                     11/06/2012                                                                                                                                                                      UYGUNDUR                                                                                                                                                                       Muharrem ZORLU                                                                                                                                                                    Okul Müdürü                                                                                                         
TS puan türü ile öğrenci alan bölümler TS-1 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN BÖLÜMLER BÖLÜM PUAN TÜRÜ ARKEOLOJİ ve SANAT TARİHİ TS-1 BASIN ve YAYIN TS-1 COĞRAFYA TS-1 COĞRAFYA ÖĞRETMENLİĞİ TS-1 FİLM TASARIMI TS-1 GASTRONOMİ ve MUTFAK SANATLARI TS-1 GAZETECİLİK TS-1 GÖRSEL İLETİŞİM TS-1 GÖRSEL İLETİŞİM TASARIMI TS-1 HALKBİLİM TS-1 HALKLA İLİŞKİLER TS-1 HALKLA İLİŞKİLER ve REKLAMCILIK (Fakülte) TS-1 HALKLA İLİŞKİLER ve TANITIM TS-1 İLETİŞİM TS-1 İLETİŞİM BİLİMLERİ TS-1 İLETİŞİM SANATLARI TS-1 İLETİŞİM TASARIMI TS-1 İLETİŞİM TASARIMI ve YÖNETİMİ TS-1 İLETİŞİM ve TASARIM TS-1 MEDYA ve GÖRSEL SANATLAR TS-1 MEDYA ve İLETİŞİM TS-1 MEDYA ve İLETİŞİM SİSTEMLERİ TS-1 RADYO ve TELEVİZYON TS-1 RADYO, TELEVİZYON ve SİNEMA TS-1 REKLAM TASARIMI ve İLETİŞİMİ TS-1 REKLAMCILIK TS-1 REKLAMCILIK ve HALKLA İLİŞKİLER TS-1 SİNEMA ve TELEVİZYON TS-1 SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLİĞİ TS-1 TELEVİZYON HABERCİLİĞİ ve PROGRAMCILIĞI TS-1 TÜRK HALKBİLİMİ TS-1 YENİ MEDYA TS-1   TS-2 PUAN TÜRÜYLE ÖĞRENCİ ALAN BÖLÜMLER BÖLÜM PUAN TÜRÜ AZERBAYCAN TÜRKÇESİ ve EDEBİYATI TS-2 ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ ve EDEBİYATLARI TS-2 HİTİTOLOJİ TS-2 KÜRT DİLİ ve EDEBİYATI TS-2 REKREASYON YÖNETİMİ TS-2 SANAT TARİHİ TS-2 SANAT YÖNETİMİ TS-2 SANAT ve TASARIM YÖNETİMİ TS-2 SÜMEROLOJİ TS-2 TARİH TS-2 TARİH ÖĞRETMENLİĞİ TS-2 TÜRK DİLİ ve EDEBİYATI TS-2 TÜRK DİLİ ve EDEBİYATI ÖĞRETMENLİĞİ TS-2 TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ TS-2
11. sınıf rehberlik etkinlikleri 11.SINIF KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI HAF NO KAZANIMLAR 1 153 Kişisel özgürlükler ile toplumsal yaşamı   düzenleyen kurallar arasında bağlantı kurar. 2 155 Toplumsal hayatı düzenleyen kurallara uygun   davranır. 3 219 Ekonomik ve toplumsal ihtiyaçların meslek   seçimine etkilerini açıklar. 4 142 Sevginin insan hayatındaki önemini belirtir. 5 140 *Günlük   hayatında kullandığı sorun çözme yollarını etkililiği açısından   değerlendirir. 6 141 *Etkili   sorun çözme basamaklarını kullanır. 7 156 Kendi davranışlarını doğa ve çevreyi   korumaya karşı duyarlılık açısından değerlendirir. 8 212 Önemi artan ve azalan meslekler hakkında   bilgi toplar. 9 57 Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları   ile ilgili bilgi toplar. 10 58 Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavına   hazırlanırken çalışma planı yapar. 11 172 *Stresin   nedenlerini ve belirtilerini açıklar. 12 173 *Stres   durumlarında kullandığı tepkileri etkililiği açısından değerlendirir. 13 174 *Stresle   başa çıkmada uygun yöntemler kullanır. 14 213 Yükseköğrenim programları ve koşulları   hakkında bilgi toplar. 15 214 Ortaöğretim sonrasında işe ve mesleğe   hazırlayan kurum ve kurslar hakkında bilgi toplar. 16 59 Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavına   yönelik hazırladığı çalışma planını uygulanabilirliği açısından değerlendirir. 17 170 Toplumu ve dünyayı ilgilendiren ortak   sağlık sorunlarını belirtir. 18 171 Toplumu ve dünyayı ilgilendiren ortak   sağlık sorunlarından korunma yollarını ifade eder. 19 216 Mesleki amaçlara ulaşmada çeşitli   yükseköğretim kurumlarının koşullarını değerlendirir. 20 157 Toplum için yapılan gönüllü çalışmalara   katılır. 21 158 Sahip olduğu haklarını belirtir. 22 55 Geleceğe ilişkin amaçlarını toplumun sosyal   ve ekonomik kaynaklarını dikkate alarak belirler. 23 154 Kitle iletişim araçlarında sunulan yanlış   mesaj ve modellerin bireysel ve toplumsal değerlere uygunluğunu analiz eder. 24 215 Mesleki amaçlara ulaşmada kitle iletişim   araçlarından yararlanır. 25 56 Geleceğe yönelik belirlediği amaçların   ulaşılabilirliğini değerlendirir. 26 60 Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavı için   kendine özgü bir sınav taktiği belirler. 27 217 Yurt içi ve yurt dışı eğitim olanakları ve   başvuru koşullarına ilişkin bilgi edinir. 28 218 Yükseköğretimde yararlanabileceği burslar   ve yurtlar konusunda bilgi edinir. 29 221 Uluslar arası iş piyasasında geçerliği olan   meslekler hakkında bilgi edinir. 30 220 Staj yapabileceği yerlerle ilgili bilgi   toplar. *Koyu renkle belirtilen kazanımlar okul rehber öğretmeninin gerçekleştireceği kazanımlardır.       11.SINIF ETKİNLİK ÖRNEKLERİ   11. SINIF – 1.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: ÖZGÜRLÜK   VE SORUMLULUK Sınıf: 11.sınıf Yeterlik Alanı: Aile ve Toplum Kazanım: Kişisel   özgürlükler ile toplumsal yaşamı düzenleyen kurallar arasında bağlantı kurar.   (Kazanım Numarası 153) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–42 (Durum ve Sorular) Kaynak: Erkan   (2006)   Süreç: Özgürlük ve   sorumluluk kavramlarının anlamı üzerine grup etkileşimi başlatılır. Sınıf beş gruba   ayrılır ve her gruba Form–42   (Durum ve Sorular) verilir   ve sorular üzerinde tartışarak cevapları yazmaları istenir. İşlemler   tamamlandıktan sonra grup temsilcilerinden cevaplarını sınıfla paylaşmaları   istenir. Aşağıdakilere   benzer sorular sınıfa yönelterek grup etkileşimi başlatılır. Soruları cevaplarken güçlük çektiniz mi? Hikâyenin kahramanı özgürlüğü nasıl yorumluyordu? Hikâyedeki durumlara benzer durumlarla karşılaştınız mı? Nasıl? Bu davranışın sorumlu bir davranış olup olmadığına nasıl karar verirsiniz? 5.Öğrencilere kişisel özellikleri sınırlayan diğer toplumsal kurallarıneler olabileceği sorulur ve öğrencilerin cevaplarını sınıfla paylaşmaları   istenir. 6.Öğrencilere toplumsal kurallarla ilgili aşağıdaki gruplama verilir: Hukuk   Kuralları Din   ve Ahlak Kuralları Görgü   Kuralları Örf,   adet ve töreler 7.Toplumsal kuralların kişisel özelliklerimizi sınırlaması ilekendi hayatlarından ve çevrelerinden örnekler vermeleri istenir. 8.Kişisel özgürlükler ileyaşamı düzenleyen kurallar arasında bağlantı kurmanın önemi vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                           FORM–42 DURUM VE SORULAR Durum: Gülveren lisesi futbol takımı liselerarası ligde oynayan oldukça güçlü bir takımdı. Bu sezon oldukça başarılılardı. Konuralp takımının en iyi oyuncusu idi. Hemen hemen her maçta gol atıyordu. Takımın bu sezondaki en önemli maçı önümüzdeki hafta Ramazan bayramının üçüncü günü yapılacaktı. Bu maç kimin finalist olacağını belirleyecekti. Perşembe gününe kadar her şey yolunda gidiyordu. Ancak Konuralp arkadaşlarına bayramda ailesinin üç günlüğüne memleketlerine gideceğini ve kendisinin de onlara katılmasını istediklerini bu yüzden maçta oynayamayacağını söyledi. Takım arkadaşları buna çok üzüldüler ve sinirlendiler. Onu ikna etmeye uğraştılar. Ancak Konuralp “İstediğim şeyi yapmakta özgürüm” diyordu.   Sorular:   Konuralp ailesine mi, takım arkadaşlarına mı yoksa kendine karşı mı sorumludur? Niçin? Konuralp’in ailesinin takıma karşı sorumluluğu var mıdır? Niçin? Konuralp’in ailesini, seyahati iptal etme ya da Konuralp’in kalması konusunda ikna etmek kimin sorumluluğundadır? Konuralp ailesi seyahate karar vermeden önce, onları oynayacağı önemli maç konusunda bilgilendirmekten sorumlu mu idi? Konuralp bu durum karşısında ne yapacağı konusunda ne kadar özgürlüğe sahiptir?                       11. SINIF- 2.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: KURALLAR Sınıf: 11.sınıf Yeterlik Alanı: Aile ve Toplum Kazanım: Toplumsal hayatı düzenleyen kurallara uygun davranır.   (Kazanım Numarası 155) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayan: Serdar   ERKAN, K. Ayla SIRIKLI    Süreç: 1.Öğaşağıdaki durum okunur: Durum: “Mustafa’nın   bir toplantıya yetişmesi gerekmektedir. Telefon faturasının son günü   olduğunu, yatırmazsa telefonunun kesileceğini fark ederek aceleyle bankaya   gider. Yolda aşırı hız yapar ve 2 kez kırmızı ışıkta geçer. Arabasını park   yasağı olan yere bırakır ve uyaran bir kişiye küfür eder. Elindeki sigara   paketini buruşturup yere atar. Bankaya girer sıra numarası almadan sıradaki   insanların önüne geçerek faturayı memura uzatır. Sıradakilerden uyaran bir   kişi duymazdan gelir ve ödemesini yapıp bankadan çıkar. Arabasına binerken   yere tükürür.” 2.ÖğMustafa’nın hangi toplumsal kuralları ihlal ettiğini sıralamaları ve   aşağıdakine benzer sorular sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir:   Toplantıya   geç kalmış olması yaptığı davranışları haklı gösterebilir mi? Siz   sırada olsanız ne yapardınız? Mustafa nasıl davranmalıydı? 3.Öğaşağıdakine benzer sorular sorulur ve düşüncelerini sınıfla paylaşmaları ve   sınıfça tartışmaları istenir: Toplumsal   hayatı düzenleyen kurallar neler olabilir? Toplumsal   hayatı düzenleyen kurallar nasıl ortaya çıkmıştır? Toplumsal   hayatı düzenleyen kurallar neden gereklidir? Toplumsal   hayatı düzenleyen kurallar olmasa neler olabilir? 4.Etkinliğin sonunda öğrencilerekazandıkları sorulur ve düşüncelerini paylaşması istenir. 5.Toplumsal hayatı düzenleyen kuralların gereğini kavramak ve kurallara içtenlikle uymanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                             11. SINIF- 3.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: İHTİYAÇLAR VE MESLEK Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve   Mesleki Gelişim Kazanım: Ekonomik   ve toplumsal ihtiyaçların meslek seçimine etkilerini açıklar. (Kazanım Numarası 219 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika. Ortam: Sınıf   Ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Tahta-kalem Hazırlayan: Şükran KILIÇ Süreç:   1.Öğaşağıdakine benzer bir açıklama yapılarak etkinlik başlatılır: “Ekonomik ve toplumsal alandaki   değişimler ve gelişmeler ekonomik ve toplumsal ihtiyaçlara yol açmaktadır.   Kazanç/para, sosyal güvence ve sağlık güvencesi ile ilgili ekonomik alandaki,   doğum, ölüm, boşanma, yaşlanma ve nüfus oranı, teknolojideki, otomasyona   geçişteki, ekolojik, eğlence, sağlık, gıda, tekstil vb. ile   ilgili toplumsal alanlardaki değişmeler ve gelişmeler sonucu ortaya çıkan   ihtiyaçlar meslek seçimini de etkilemektedir. Bu değişmeler ve gelişmeler   meslek seçiminin yanı sıra mesleklerle ilgili iş alanlarını da   etkilemektedir.” 2.Öğdoğum, ölüm, boşanma, yaşlanma, nüfus oranındaki değişme ve gelişmeler sonucu   ortaya çıkan ekonomik ve toplumsal ihtiyaçlar ile bunların meslek seçimine   etkisine ilişkin örnek öğrencilere verilir: Örnek: Ekonomik İhtiyaçlar: Para, sosyal güvence ve sağlık   güvencesi, hastane, huzurevi, kadın sığınma evleri, çocuk yuvaları ve gençlik   birimlerine yapılacak maddi yatırımlar. Toplumsal İhtiyaçlar: Yasal, hukuki ve sosyal düzenlemeler/   yaptırımlar, psikolojik, sağlık ve   sosyal destek ve hizmet birimleri. Meslekler: Avukat, Psikolog, Psikolojik Danışman, Sosyal Hizmet Uzmanı,   Yaşlı ve hasta bakımı veren sağlık elemanları, Doktor, Hemşire. 3.Öğetkinliğin başında kendilerine verilen açıklamadaki alanlarla ilgili   ihtiyaçları ve bu alanların meslek seçimine etkisini, mesleğe ilişkin yeni iş   alanları ortaya çıkarıp çıkarmadığını aile üyelerinden, tanıdıklarından yola   çıkarak yazmaları istenir. Öğrencilere örnekten yararlanabilecekleri   belirtilir ve öğrencilerden yazdıklarını sınıfta paylaşmaları istenir. 4.ve toplumsal değişmelerin,   gelişmelerin ekonomik, toplumsal ihtiyaçları ortaya çıkardığı ve bu   ihtiyaçların da bireylerin meslek seçimini hatta mesleklerle ilgili iş   alanlarını da etkilediği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. 5.Öğetkinlikle ilgili düşüncelerinin neler olduğu sorulur ve düşüncelerini   sınıfla paylaşmaları istenir.   Değerlendirme:                                                 11. SINIF- 4.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: SEVGİ Sınıf: 11.   sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler   Arası İlişkiler Kazanım: Sevginin insan hayatındaki önemini belirtir.(Kazanım   Numarası 142 ) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Form–43   (Öykü: Sevgi: En Yaratıcı Güç) Küçük kâğıtlar ve kalem Hazırlayan: K.Ayla   SIRIKLI   Süreç: 1.Öğ“Sevgi” denildiğinde akıllarına gelen kelimeyi küçük kâğıtlara yazmaları   istenir. 2.Kâğıtoplanır ve karıştırılır. Sonra her öğrenci bir kâğıt alır ve sınıfa okur.   Öğrencilerin “Sevgi” kavramı ile ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları   istenir. 3.Öğaşağıdakine benzer bir soru sorulur ve cevaplarını yine tek tek küçük   kâğıtlara yazmaları istenir: Neleri   Sevebiliriz? 4.Kâğıtoplanır ve karıştırılır bu kez her öğrenci birkaç tane çeker ve sınıfa okur.   Öğrencilerin farklı sevgi türleri ile ilgili düşüncelerini sınıfla   paylaşmaları istenir. 5.ÖğForm–43 (Öykü: Sevgi: En Yaratıcı Güç) verilir. Formda verilen öykü okunur ve   grup etkileşimi başlatılır. 6.Sevginin insan hayatındaki önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:         FORM–43 ÖYKÜ SEVGİ EN YARATICI GÜÇ “Bir profesör, sosyoloji sınıfındaki öğrencilerini şehrin kenar mahallesine göndermiş ve o bölgede yaşayan 200 erkek çocuğun durumunu araştırmalarını ve her bir çocuğun geleceği hakkında bir değerlendirme yapmalarını istemişti. Öğrenciler hemen her vakada bu çocukların “hiçbir şansları olmadığı”nı dile getirmişlerdi. Tam 25 yıl sonra bir başka sosyoloji profesörü tesadüfen bu çalışmayı buldu ve öğrencilerinden bu projeyi sürdürmeleri ve aynı çocuklara ne olduğunu araştırmalarını istedi. Öğrenciler, o bölgeden taşınan ya da ölen 20 çocuk dışındaki 180 çocuktan 176’sının olağanüstü bir başarı gösterip, avukat, doktor ya da işadamı olduklarını ortaya çıkardılar. Profesör çok etkilenmişti ve konuyu izlemeye karar verdi. Birer yetişkin olan o çocukların hepsi o bölgede yaşadıkları için, her biriyle konuşma şansı oldu.”O koşullarda nasıl başarılı oldunuz?” sorusuna verdikleri yanıt duygu yüklüydü: “Bir öğretmenimiz vardı. Onun sayesinde .” Öğretmenleri hala hayattaydı; onu aradı buldu ve hala gözleri cin gibi parlayan yaşlı kadına bu çocukların bu çocukların başarılı bir yetişkin olmalarını sağlamak için kullandığı sihirli formülün ne olduğunu sordu. Yaşlı öğretmenin gözleri parladı ve dudaklarının kenarında bir gülümseme belirdi.”Çok basit” dedi “ Ben o çocukları çok SEVDİM” Tavuk Suyuna Çorba- (1998).                         11. SINIF– 5.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: SORUNLARIM VE ÇÖZÜMLERİM Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Günlük hayatında kullandığı sorun   çözme yollarını etkililiği açısından değerlendirir.(Kazanım Numarası 140) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–44 (Sorun Çözme Basamakları) Form–45 (Örnek Sorun Çözme   Basamakları) Kâğıt, kalem Hazırlayan: Serdar ERKAN, K.Ayla SIRIKLI   *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık   okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine   öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde   bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç:   1.Öğson zamanlarda yaşadıkları ve çözüm üreterek aştıkları bir sorunu düşünmeleri   ve çözmek için izledikleri yolu yazmaları için 5 dakika süre verilir. 2.Öğyazdıkları sorun ve çözümleri sınıfla paylaşmaları istenir. 3.ÖğForm–44 (Sorun Çözme Basamakları) verilir. Yukarıda yazdıkları sorun için formdaki   sorun çözme basamaklarını kullanarak çözüm üretmeleri, yazmaları ve sınıfla   paylaşmaları istenir. 4.Öğkarşılaştıkları sorunlarda kullandıkları önceki ve sonraki çözüm yollarını   karşılaştırarak etkililiğini değerlendirmeleri istenir. 5.Öğçözüm yollarına ilişkin yaptıkları değerlendirmeleri sınıfla paylaşmaları   istenir. 6.Etkinliğsonunda öğrencilere Form–45 (Örnek Sorun   Çözme Basmakları) verilir ve bir hafta boyunca yaşadıkları en az bir sorunu   bu örnekteki gibi yazıp bir sonraki etkinlik için getirmeleri istenir. 7.Günlük hayatında kullandığı sorun çözme yollarının etkililiğfark etmenin yararları   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                           FORM–44 (*Bu form öğrencilere etkinliğin sonunda verilecek).   SORUN ÇÖZME BASAMAKLARI   “Sorunlar hayatımızın doğal bir parçasıdır. Her insanın bazı sorunları olabilir. Sorunlardan kaçmak, yok saymak yerine sorunları onları doğru tanımlamak ve çözmeye çalışmak daha uygun bir davranıştır. Sorunlar başarı ve mutluluğumuzu engelleyebilir. Bu yüzden sorun çözme becerisi kazanmak önemlidir. Bunun için de sorun çözmenin basamaklarını bilmemiz gerekir.” Sorun çözme basamakları aşağıda verildiği gibidir: a.Sorunun tanımlanması: Sorunun ne olduğu açık ve net olarak belirtilir.   b.Sorunun kime ait olduğunun belirtilmesi: Bu aşamada sorunun bizim mi yoksa bir başkasının mı olduğu ortaya konur. Eğer sorun bir başkasına aitse çözülmesinde ona yardımcı olabiliriz. Ancak başkasının sorununu üstlenmemiz gerekir, sorunu üstlenirsek o kişinin sorumluluk duygusu geliştirmesi mümkün olmaz. Her zaman sorununu bir başkasının çözmesini bekler. Ayrıca kendi sorunumuzu da başkasının çözmesini beklersek hiçbir zaman çözümlenmeyebilir.   c.Eğer sorun bizimse, yani birinci derecede rahatsız olan biz isek, çözüm seçeneklerinin üretilmesi: Bu basamakta akla gelen bütün çözüm seçenekleri sıralanır.   ç. En uygun çözüm yolunun/yollarının saptanması: Sıralanan çözüm seçenekleri içinden en gerçekçi ve uygulanabilir olan ya da olanlar seçilir.   d.Çözüm yolunun uygulanması: Seçilen çözüm yolu uygulamaya konur.   e.Çözümün değerlendirilmesi: Sorunun çözüme ulaşıp ulaşmadığı değerlendirilir. Eğer sorun çözüme ulaşmamışsa aşamalar tekrar gözden geçirilir.   FORM–45 ÖRNEK SORUN ÇÖZME BASAMAKLARI Aşağıda Sorun çözme basamaklarına göre hazırlanmış örnek bir sorun çözümü verilmiştir. Kendi yaşadığınız bir sorunu da bu basamakları kullanarak çözüme ulaştırmaya çalışınız. Örnek: Mağazada gördüğünüz, beğendiğiniz bir kazağı almak istiyorsunuz. Ama anneniz pahalı olduğu için almanızı istemiyor. Bu duruma çok üzüldünüz, ne yaparsınız? Sorunu      açık bir şekilde tanımlayınız.      Mağazada gördüğüm kazağı çok beğendim. Fakat çok pahalı olduğu için annem almak istemiyor. Bu durumdan çok üzgünüm. Bu kazağı almak için annemi nasıl ikna edebilirim? Sorunun      kime ait olduğunu belirleyiniz.      Bana ait. Problem      sizinse çok sayıda alternatif çözüm yolu üretiniz. a. Evde olay çıkarırsam belki annem kazağı alabilir. b.Harçlıklarımı biriktirerek alabilirim. c.Arkadaşlarımdan borç para alabilirim. ç.   Değerli bir eşyamı satabilirim. d.Hafta sonları çalışabileceğim bir iş bulabilirim. Yukarıdaki      alternatiflerin her birinin muhtemel sonuçlarını değerlendirerek uygun      olmayanları eleyiniz. a) Sorunlarımı olay çıkararak çözmem uygun değil. Daha uygun bir yol düşünmeliyim. b) Arkadaşlarımdan borç para alabilirim fakat sonunda bu borcu ödemek zorundayım. Bunun için yine paraya ihtiyacım olacak. Yani bu seçenek bana sadece geçici bir çözüm getiriyor. c) Her paraya ihtiyacım olduğunda değerli bir eşyamı satamam ve eğer böyle yaparsam sonunda hiç değerli eşyam kalmaz. ç) Aslında hafta sonları çalışmak güzel bir fikir ama bu ders çalışmamı aksatmama sebep olabilir. Geriye      kalan seçeneklerden en uygun olanını belirleyiniz.      Benim için en uygun alternatif, harçlıklarımı biriktirerek kazağı almak. Uygun      olan alternatifi gerçekleştirmek için bir zaman belirleyiniz.        Haftalıklarımdan biriktirirsem… hafta sonra o kazağı alabilirim.     11. SINIF– 6.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ÇÖZÜM MERDİVENİ Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişilerarası İlişkiler Kazanım: Etkili sorun çözme basamaklarını   kullanır. (Kazanım Numarası 141) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Form–46 (Örnek Sorun )        Form–47 (Örnek Sorun Çözme   Basamakları) Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI-MEB,b. (2002)’den ve   Erkan (2006)’dan yararlanılmıştır.   *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık okullarda   rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine öğrencilerin   gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde   bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğbir önceki hafta verilen, örnek sorun çözme basamaklarına göre yazdıkları   kendi yaşadıkları bir sorunu yazmaları istenmişti. Herhangi bir sorunla   karşılaştıklarında bu sorun çözme basamaklarını kullanıp kullanmadıkları   sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. 2.Gönüllü   öğrencilerden başlanarak öğrencilerin kendi örnek çözüm basamaklarını   okumaları ve sınıfa sunmaları istenir. 3.Öğrencilerden yeteri kadar sorun çözme örneğgelmezse öğrenci sayısı kadar çoğaltılmış olan Form–46 (Örnek Sorun) verilir ve öğrencilerin doldurmaları   istenir. 4.doldurulmasından sonra öğrencilerin sınıf arkadaşlarıyla paylaşmaları   sağlanır. 5.Form–47 (Örnek Sorun Çözme Basamakları)   öğrencilere okunur, doldurdukları örnek formla karşılaştırmalarıdüşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 6.Öğkarşılaştıkları çeşitli sorunları çözmek için bu basamaklarını   kullanabilecekleri belirtilir. 7.Sorunlarını   çözerken sorun çözme basamaklarını kullanmanın yararları vurgulanaraksonlandırılır.   Değerlendirme:                                             FORM–46 ÖRNEK SORUN FORMU Aşağıda verilen örnek sorunun kendi sorununuz olduğunu varsayarak çözüme ulaştırmaya çalışınız. Örnek: En yakın arkadaşınız sizinle beraber okulun gezisine katılmak istiyor. Ama arkadaşınızın babası, onun bu geziye katılmasına izin vermiyor. Ne yaparsınız? 1.Sorunu açık bir şekilde tanımlayınız.     2.Sorunun kime ait olduğunu belirleyiniz.     3.Problem sizinse çok sayıda alternatif çözüm yolu üretiniz. ( Olabilir ya da olmaz bütün alternatifler düşünülebilir).     4.Yukarıdaki alternatiflerin her birinin muhtemel sonuçlarını değerlendirerek uygun olmayanları eleyiniz.     5.Geriye kalan seçeneklerden en uygun olanını belirleyiniz.     6.Uygun olan alternatifi gerçekleştirmek için bir zaman belirleyiniz.     7.Eğer sorununuz çözüme kavuşmamışsa aşamaları tekrar gözden geçiriniz.             FORM–47 ÖRNEK SORUN ÇÖZME BASAMAKLARI Aşağıda verilen örnek sorunun kendi sorununuz olduğunu varsayarak çözüme ulaştırmaya çalışınız. Örnek: En yakın arkadaşınız sizinle beraber okulun gezisine katılmak istiyor. Ama arkadaşınızın babası, onun bu geziye katılmasına izin vermiyor. Ne yaparsınız? 1.Sorunu açık bir şekilde tanımlayın. Arkadaşıma babası, okulun gezisine katılması için izin vermiyor. Benim ailem bana izin verdi. Arkadaşım geziye gelebilseydi onunla eğlenip iyi vakit geçirebilirdik. 2.Sorunun kime ait olduğunu belirleyin. Arkadaşıma ait. 3.Problem sizinse çok sayıda alternatif çözüm yolu üretin. A.Arkadaşımın babasına gider göndermesi için rica ederim. B.Geziye gitmeyi çok istiyorum. Bu yüzden giderim. Başka arkadaşlarımla da iyi vakit geçiririm. C.Geziye gitmem. D.Arkadaşıma, babasına kütüphaneye gidiyorum deyip bizimle geziye gelmesini öneririm. E.Babama söylerim. Arkadaşımın babasıyla konuşur. 4.Yukarıdaki alternatiflerin her birinin muhtemel sonuçlarını değerlendirerek uygun olmayanları eleyin. A.Arkadaşımla babasının arasına girmem uygun olmaz. B.Geziye gitmeyi istiyorum, babam izin verdi. C.Arkadaşıma yalan söylemesini öneremem, bu hem benim hem de onun için doğru değil, onu riskli ve yanlış bir davranışa yönlendiremem. 5.Geriye kalan seçeneklerden en uygun olanını belirleyin. A.Babama arkadaşımın babasıyla konuşmasını teklif ederim, ancak babamın bunu kabul edeceğini sanmıyorum. Çünkü arkadaşımın babasıyla yeterince tanışmıyorlar. B.Geziye gider keyfini çıkarırım. Arkadaşımla sonra başka gezilere ve eğlencelere de katılabilirim. 6.Uygun olan alternatifi gerçekleştirmek için bir zaman belirleyin. 7.Eğer sorununuz çözüme kavuşmamışsa aşamaları tekrar gözden geçirin. Benim için sorun çözümlendi. Ben geziye gidiyorum, arkadaşım babasının kararında bir değişiklik olmazsa gelemiyor.   11. SINIF– 7.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: DOĞAYA DUYARLIYIM Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Aile ve Toplum Kazanım: Kendi davranışlarını doğa ve çevreyi   korumaya karşı duyarlılık açısından değerlendirir. (Kazanım Numarası 156) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Kâğıt, kalem Hazırlayan: K.Ayla SIRIKLI   Süreç:    Öğrencilerden        doğa ve çevreyi korumakla ilgili duyarlılıklarını değerlendirmeleri için        bu yaşa gelene kadar bu konuda yaptıkları olumlu ve olumsuz (ya da        duyarsız kaldığı) tüm davranışlarını gözden geçirmeleri istenir.    Bu        güne kadar doğayı ve çevreyi korumaya yönelik yaptıkları davranışlarını,        varsa bu konuda katıldıkları etkinlikleri veya varsa bu konuda        yaptıkları bireysel çalışmaları kâğıdın bir tarafına yazmaları söylenir.        Beş dakika süre verilir.    Sonra        bu güne kadar doğaya ve çevreye zarar verecek olumsuz davranışları ya da        duyarsız kaldıkları durumları da içtenlikle kâğıdın diğer tarafına        yazmaları söylenir. Yine beş dakika süre verilir.    Bu        arada sınıf öğretmeni de doğa ve çevreyi korumaya yönelik kendi olumlu        ve olumsuz (ya da duyarsız kaldıkları)         davranışlarını yazar.    Süre        bittikten sonra öğretmen kendi yazdıklarını okuyup doğa ve çevreyi        korumaya ilişkin duyarlılık gelişmeden herkesin bu konuda bazı ufak        tefek hatalar yapabileceğini önemli olanın bundan sonra yapmamak        olduğunu belirtir.    Gönüllü        öğrencilerden başlanarak öğrencilerin yazdıklarını okuyarak sınıfla        paylaşmaları istenir.    Herkes okuyup bitirdikten sonra        öğrencilere sınıftaki diğer öğrencilerin yazdıklarından hareketle        hatırladıkları davranışlar varsa onları da eklemeleri istenir.    Bu konuda özeleştiri yapmaları ve kendi        davranışlarını doğa ve çevreyi korumaya karşı duyarlılık açısından        değerlendirmeleri ve aşağıdakine        benzer sorular sorularak cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir: Kendinize   bu konuda 10 üzerinden bir not verseniz kaç verirdiniz? Notunuz   yüksekse daha da yükseltmek için neler yapabilirsiniz? Notunuz   düşükse bu notu düzeltmek ve yükseltmek için neler yapabilirsiniz?    Sınıf        öğretmeni değinilmeyen noktalara vurgu yapar. Öğrencilere doğa ve        çevreyi korumaya yönelik çalışmalar yapan kurumlardan söz eder ve        kendilerinin de araştırabilecekleri, bağlantı kurarak üye        olabilecekleri, etkinliklerine katılabileceklerini duyurur. Daha sonra        bu kurumlarla bağlantı kurarak sınıfça doğa ve çevreyi korumaya yönelik        bir organizasyon yapabilecekleri belirtilir.    Etkinliğin        sonunda öğrencilere kendilerini farklı davranışları ile ilgili olarak da        bu şekilde değerlendirerek not verebileceklerini ve hatta bunu hayatları        boyunca daha iyi birer insan olmak için kendi kendilerine oynayabilecekleri        eğlenceli bir oyun haline getirebilecekleri söylenir. *(Öğrencilerden bir   sonraki hafta yapılacak etkinlik için “Önemi Artan ve Azalan Mesleklerin” neler olduğuna dair   bir inceleme yaparak bilgi toplamaları istenir. Siz de bu etkinlikle ilgili   olarak araştırma yapabilirsiniz). Değerlendirme:         11. SINIF– 8.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ÖNEMİ ARTAN VE AZALAN MESLEKLER Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Önemi artan ve azalan meslekler   hakkında bilgi toplar. (Kazanım   Numarası 212) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Yazı tahtası ve kalemi Hazırlayan:         Şükran KILIÇ   Süreç: 1.Öğrencilere bir önceki hafta araştırıp bilgi topladıkları   önemi artan ve azalan mesleklerin neler olduğu sorulur ve cevaplarını sınıpaylaşmaları istenir. 2.Öğrencilerden mesleklere ilişkin bilgileritopladıkları sorulur ve öğrencilere önemi artan ve azalan mesleklerle ilgili   İŞ-KUR’dan, özel kurum ve kuruluşların internet adreslerinden de bilgi   alabilecekleri söylenir. 3.Öğrencilerin söyledikleri önemi artan vemesleklerin isimleri tahtaya yazılır ve bu mesleklerin öneminin artma ve   azalma nedenleri tartışılır. 4.Etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları   sorulur ve düşüsınıfla paylaşmaları istenir. 5.Mesleklerin öneminin çeşitli nedenlerden dolayı öartabileceği veya azalabileceği bu nedenle önemi artan ve azalan meslekler   hakkında bilgi toplamanın meslek seçimine yararları vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   Değerlendirme:     11. SINIF– 9.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: YÜKSEKÖĞRENİME DOĞRU Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Yükseköğretim kurumlarına giriş   sınavları ile ilgili bilgi toplar.   (Kazanım Numarası 57) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: En   son Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi Kılavuzu En   son Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları ile ilgili tercih kılavuzu En son Yükseköğretim kurumlarına   giriş sınavları ile ilgili ek kontenjan kılavuzu Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI   Süreç: 1.önceki etkinliğin sonu da söylenen Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları   ile ilgili topladıkları bilgileri sunmaları istenir. 2.Öğbu konuda araştırma yaparken ulaştıkları kaynakları belirtmeleri istenir. Doğru   bilginin kaynağından alınacağı vurgulanır. Kendileri için bu kadar önemli   olan bu ve benzeri konularda araştırmadan kulaktan dolma bilgilerle hareket   etmelerinin yanlışlığı ve yaratacağı olumsuz sonuçlardan örnekler verilir. Rehberlik   servisinden bilgi alabilecekleri belirtilir. Öğrencilerin de bu konuda   düşünceleri alınır. 3.Öğsayısı kadar çoğaltılmış olan Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları ile   ilgili başvuru kılavuzunun puan türleri, yetenek sınavları ve sınavsız   geçişle ile ilgili 3-A, 3-B ve 3-C tabloları verilir. Ya da okul idaresinden,   ÖSYM bürolarından, mezun öğrencilerden birkaç adet edinerek incelemeleri   sağlanabilir, öğrencilere de birer adet edinmeleri önerilebilir. 4.Öğkendi alanları ile ilgili tabloları incelemeleri sağlanır Hangi bölümlerin   hangi puan türleri ile öğrenci aldığına dikkat etmeleri istenir. 5.İpuan türünde veya üç puan türünde de öğrenci alan ortak alanlardaki bölümleri incelemeleri sağlanır. 6.Mümküolursa o yılın Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları ile ilgili başvuru   kılavuzunun puan türleri, yetenek sınavları ve sınavsız geçişle ilgili   tabloları birer adet de büyütülerek sınıfa asılabilir. 7.Öğgruplara ayrılarak bir önceki yılın   Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları ile ilgili Tercih Kılavuzu ve Bir önceki yılın Yükseköğretim   kurumlarına giriş sınavları ile ilgili ek Kontenjan Kılavuzu ‘dan birer adet verilir ve incelemeleri   sağlanır. (Bir önceki yılın Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları ile   ilgili başvuru, tercih, ek kontenjan ve sınavsız geçiş kılavuzları mezun   öğrencilerden, okul yönetiminden, rehber öğretmenlerden alınabilir. Eğer bu   kaynaklardan ulaşılamazsa ÖSYM bürolarından temin edilebilir). 8.Yükseköğkurumlarına giriş sınavları ile ilgili zaman bazı değişiklikler   yapılabileceği, bazı bölümlerin puan türlerinin, ortak alanların, özel   koşulların, kontenjanların ve katsayıların değişebileceği belirtilir. (Herhangi   bir bölüm puanla öğrenci alırken yetenek sınavı ile öğrenci almaya karar   verilebilir. Yetenek sınavlarındaki baraj puanlar ve diğer koşullar   değişebilir. Meslek lisesi öğrencileri için geçerli olan katsayılar, sınavsız   geçiş koşulları değişebilir). 9.nedenle öğrencilerin en doğru bilgiyi alacakları içinde bulundukları yılın   Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları ile ilgili giriş ve başvuru   kılavuzlarını en ince ayrıntılarına kadar dikkatle incelemeleri ve   değişiklikleri dakik bir şekilde izlemelerinin önemi vurgulanır. Bu konuda   kendi bilgilerine güvenmeleri, çevrelerindeki kişilerin çoğu zaman sağlıklı   olamayan bilgileri ile hareket etmemeleri önemle vurgulanır. Okul Rehber   öğretmeninden de bilgi alabilecekleri hatırlatılır. (Bir önceki yılın puanlarının olduğu çok sayıda kaynak vardır   ama içlerinde hatalı olanlar çok fazla olduğundan öğrencilere bunları   kullanmamaları sadece Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları ile ilgili   tercih kılavuzu ve ek kontenjan kılavuzlarındaki bilgilere güvenmeleri   konusunda uyarıda bulunulur. ) 10. Bu etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve düşüncelerini   sınıfla paylaşmaları istenir. 11. Yükseköğretim kurumlarına giriş   sınavları ile ilgili bilgi toplamanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                     11. SINIF– 10.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: PLANLI ÇALIŞIYORUM Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Yükseköğretim kurumlarına giriş   sınavına hazırlanırken çalışma planı yapar. (Kazanım Numarası 58 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran KILIÇ   Süreç:    Öğrencilere yükseköğretim kurumları giriş        sınavlarına hazırlanırken çalışma planı yapmanın önemli olduğu        söylenerek etkinliğe başlanır    Öğrencilere        9. sınıf “Verimli ders çalışma tekniklerini nedir?” adlı 5. etkinlikle        ilgili hatırlatma yapılır.    Öğrencilere        yükseköğretim kurumlarına giriş sınavına hazırlanırken kullanabilecekleri        aşağıdaki örnek plan verilir: Örnek   Plan: Tüm   yıl boyunca yapılacaklar ÖSS   Sınav Sistemini tanımak, Etkili   ve verimli çalışma stratejilerini belirlemek, Başarı   ve başarısızlığa neden olan etmenleri belirlemek, Kasım   –Aralık-Ocak ayları içinde yapılacaklar:   Derslerdeki   performansını değerlendirme, Derslere ilişkin eksikliğin ve sorunun nerde   olduğunu tespit etme, Konu   eksikliklerini belirleme, Ders   çalışma programını hazırlama, uygulama ve değerlendirme, Deneme   sınavlarındaki performansları değerlendirme, Bir   sonraki sınav için hedef koyma, Şubat-Mart   Nisan- ayları içinde yapılacaklar: Kasım-   Aralık-Ocak aylarındaki performans değerlendirmesi ve eksikliklerini   tamamladıktan sonra, sınavlardan aldığı puanlara bakıp genel durum   değerlendirmesini yapma, Eksik   konularını tamamlama ve gerekiyorsa yardım alma, Sınava   ilişkin kaygısının olup olmadığını belirleme ve kaygı ile başa çıkma yöntemleri   için yardım alma. Günün en verimli zamanını belirleme. Zamanı   etkili kullanma. Uyku   ve beslenme düzenini ayarlama. Okul içi ve okul dışı aktiviteleri belirleme. Evdeki   sorumlulukları belirleme. Konularını   zamana göre bölme ve ayarlama. Tamamlaması   ve gözden geçirmesi gereken konuları belirleme. Soru   çözme tekniklerini gözden geçirme. Ders   çalışma tekniklerini gözden geçirme ve değerlendirme.    Öğrencilere        aylara göre planlamanın içinde başka neler yapabilecekleri veya başka        nasıl bir plan yapılabilecekleri de sorulur.    Öğrencilere        yükseköğretim kurumları giriş sınavlarına hazırlamada çalışma planı        yaparken dikkat etmeleri gereken noktalarda hatırlatılır:    Öğrencilere        yükseköğretim kurumları giriş sınavlarına hazırlamada çalışma planı yaparken bunlar   dışında dikkat etmeleri gereken başka neler olabileceği sorulur.    Öğrencilere        çalışma planının kişiye özgü olduğu ve herkesin çalışma planının ayrı        özellikleri olabileceği vurgulanır.    Öğrencilerden        yükseköğretim kurumlarına giriş sınavına hazırlanırken yukarıda verilen        Örnek Plandan yararlanarak kendileri için bir çalışma planı yapmaları        istenir.    Yükseköğretim        kurumlarına giriş sınavına hazırlanırken çalışma planı yapmanın önemi        vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme: 11. SINIF– 11.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: NEDEN STRES Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Güvenli ve Sağlıklı Hayat Kazanım: Stresin nedenlerini ve   belirtilerini açıklar. (Kazanım Numarası 172 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Tahta-kalem Hazırlayan: Şükran   KILIÇ- Davaslıgil, Çakıcı ve Ögel   (1998)’den yararlanılmıştır.   *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık   okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine   öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz   önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç:    Stresin        tanımını yapmak amacıyla öğrencilere aşağıdakine benzer bir açıklama        yapılır: “Stres   kelimesiyle ne ifade edilmek istendiğini düşünün. Stresin tanımını yapmaya   çalışın”    Öğrencilere        stresin tanımı tahtaya yazılarak açıklanır. Tanım: “Stres,   insanın kendini sinirli, gergin, huzursuz veya endişeli hissetmesidir”.    Öğrencilere        stresin tanımını yaptıktan sonra stresten kaynaklanan gözlenebilir        fiziki etkilerin neler olabileceği sorulur ve cevaplar alınır.    Öğrencilerin        stresin bedendeki gözlenebilir belirtilerine ilişkin cevapları içinde        aşağıda verilenlerden eksik olanlar varsa onlar da eklenir. Stresin   Bedendeki Gözlenebilir Belirtileri: Midede   gurultular, Kalp   atışında hızlanma, Sesin   titremesi, Ellerin   terlemesi, Ağzın   kuruması, Ellerin   titremesi, Dikkati   toplayamama,    Öğrencilere        stresin bedendeki gözlenebilir etkileri ile ilişkili olarak üzerinde        durulması gereken noktanın “stresin kalp atışının artması,   terleme, kas gerginliği, titreme vb.        gibi bedende fiziki değişimlere yol açtığının anlaşılması” olduğu        vurgulanır.    Öğrencilere        stresin fiziksel belirtilerinden başka ne gibi belirtileri olacağı        sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir.    Öğrencilere        stresin fiziksel belirtilerinin yanı sıra psikolojik ve davranışsal        belirtileri olduğunu açıklanır ve aşağıda verilenler tahtaya yazılır. Stresin   Psikolojik Belirtileri: Bir   şeyleri unutma (Örneğin sınav sorusunu yanıtlama). Duygusal   olarak kararsız ve kontrol dışı hissetme. Ortada   bir şeyler yokken kızgın hissetme. Küçük   şeylere sinirlenme. Kolayca   ağlama. Stresin   Davranışsal belirtileri: Kızgınlıktan   patlamak, Stresli   olabileceği için bir şeyler yapmaktan kaçınmak, (Korku ya da başarısızlık yüzünden takım,   kulüp ya da bir etkinliğe katılmamak) Yardıma   ihtiyaç duyduğunuzu itiraf etmemek, Zor   durumlardan kaçınmak, Diğer   insanları incitici bir şeyler yapmak, Anne-baba   ile tartışma, İlgi   çekmek için probleme yol açıcı şeyler yapmak,    Öğrencilerin        stresin psikolojik ve davranışsal belirtilerini tartışmaları ve        paylaşmalarını sağlanır.    Öğrencilere        stres yaşayan herkesin aynı fiziksel, psikolojik ve davranışsal        belirtileri göstermediği vurgulanır. (Örneğin baş ağrısı gibi herhangi        bir belirtiye sahip olmanın mutlaka stres fiziki belirtisi olmayacağı).        Bununla beraber, stresle ilgili yukarıda ifade edilen belirtilerin        çoğuna sahip olmanın stresle yakından ilgili olduğu hatırlatılır.    Stresin nedenlerini ve belirtilerini bilmenin psikolojik ve        fiziksel sağlık için önemli olduğu        vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                       11. SINIF– 12.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: STRES TEPKİLERİM Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Güvenli ve Sağlıklı Hayat Kazanım: Stres durumlarında kullandığı   tepkileri etkililiği açısından değerlendirir. (Kazanım Numarası 173 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–48 (Stres   Durumlarında Kullanılacak Etkili Tepkiler) Hazırlayan: Şükran   KILIÇ- MEB, f (2004)’den yararlanılmıştır.   *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık   okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine   öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz   önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1.Öğbir önceki haftanın kısa bir özeti yapılır ve stres yaşadıkları durumlarda   nasıl tepkiler verdikleri sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir.   2.Öğcevaplar alındıktan sonra öğrencilere Form–48 (Stres   Durumlarında Kullanılacak Etkili Tepkiler) verilir ve öğrencilerden   formda yer alan stres durumunda kullanılacak etkili tepkilerden hangilerini   kullanıp kullanmadıkları sorulur ve tartışmaları istenir. 3.Öğformda yer alan stres durumlarında verilecek etkili tepkilerle kendi   verdikleri tepkileri karşılaştırarak bir değerlendirme yapmaları istenir.   Yapacakları değerlendirmede ana noktanın kendi tepkilerinin etkililiği olduğu   vurgulanır. 4.Farklı   durumların insanlarda farklı tepkilere yol açtığı ve insanların kullandığı   tepkilerin bazen etkili olabileceğini bazen de olamayacağı belirtilir. 5.Etkinliğsonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve düşüncelerini sınıfla   paylaşmaları istenir. 6.durumlarında kullandığı tepkileri etkililiği açısından değerlendirmenin   hayatın her aşamasındaki önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                 FORM–48 STRES DURUMLARINDA KULLANILACAK ETKİLİ TEPKİLER   —Strese karşı gösterdiğiniz duygusal tepkilerinizin yoğunluğunu azaltın. —Stres tepkisi sizin kendinizi fiziksel ya da duygusal olarak tehlikede hissetmenizle başlar. Siz de stres uyandıran tehlike algısına yol açan durumları gözleyin. —Herkesi memnun etmeye çalışan birisi olup olmadığınızı belirleyin. —Genellikle olayları çok kritik ve acil olarak değerlendiren ve kendinizi her şeyin üstesinden gelmesi gereken birisi olarak görüp görmediğinizi belirleyin. —Daha ılımlı bakış açıları geliştirin; stresi başa çıkabileceğiniz bir durum olarak görmeye çalışın. —Aşırı duygularınızı hafifletmeye çalışın, durumuzu değerlendirin, olayların olumsuz yanlarına çaba harcamayın. —Strese karşı gösterdiğiniz fiziksel tepkilerinizi makul hâle getirmeyi öğrenin. Yavaş      ve derin nefes almanız kalp atışlarınızı ve nefes alıp vermenizi normale      getirir. Rahatlama      teknikleri, kas gerginliğini azaltır. —Fiziksel gücünüzü oluşturun. Beden      sağlığınız için haftada 3–4 defa yürüme, yüzme, bisiklete binme gibi      egzersizler yapın. Egzersizler insanın metabolizmasına etki ederek, bireyi      rahatlatan bazı kimyasal salgıların salgılanmasına yardımcı olur.      ——Ayrıca, stres duygusunun yaşanmasına neden olan kas gerginliğini ortadan      kaldırarak insanın rahatlamasını sağlar. Dengeli      beslenin, gerekli vitaminleri ve mineralleri alın; özellikle B grubu      vitaminleri ve magnezyum eksikliğinizi giderin. İdeal      kilonuzu muhafaza edin. Sigaradan,      aşırı kahve ve çay içmekten ve diğer uyarıcılardan kaçının. Yaptığınız      işleri eğlenceli hâle getirin. Yeteri      kadar uyuyun. Mümkün olduğunca uyku programınıza uyun.   —Duygusal gücünüzü ve enerji kaynaklarınızı muhafaza edin. Yakın      ilişkiler ve dostluklar kurmaya çalışın. Başkalarının      size uygun gördüğü, sizden beklediği amaçlardan ziyade, kendinize sizin      için gerçekten anlamlı olan gerçekçi amaçlar belirleyin ve bunlara      ulaşmaya çalışın. Yeri      geldiğinde üzülebileceğinizi, başarısız olabileceğinizi, hayâl kırıklığına      uğrayabileceğinizi hesaba katın. Kendinize      her zaman için kibar ve nazik olun, arkadaşça olun.                                                   11. SINIF 13. HAFTA Etkinliğin   Adı BAŞA ÇIKIYORUM Sınıf: 11.sınıf Süre: 40 dakika. Yeterlik   Alanı: Güvenli ve Sağlıklı Hayat Kazanım: Stresle başa çıkmada uygun yöntemler kullanır.(Kazanım   Numarası 174) Öğrenci   Sayısı Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf Ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–49 (Başa Çıkma Yöntemleri), Form–50 (Sağlıklı Yaşam İçin   Beslenme) Form–51   (Zamanın Özellikleri Ve Zaman Kaybının Sebepleri) Hazırlayan: Şükran KILIÇ- Yıldırım ve Otrar   (2003), MEB, g. (2004) ve Kulaksızoğlu   (2003) ’den yararlanılmıştır.         *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim   gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar   tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık   okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine   öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz   önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler   yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç:    Öğrencilerle        bir önceki haftanın kısa bir özeti yapılır ve öğrencilere aşağıda verilen        bilgiler aktarılır: “Hayatımızdan stresi tamamen   çıkarmak mümkün değildir. Bu nedenle amacımız, stresi yok etmek değil, onunla   nasıl baş edebileceğimizi ve onu kendimize nasıl yardımcı hâle   getirebileceğimizi öğrenmektir. Aşırı ya da olumsuz stresin aksine, olumlu   stres insanın hayatına heyecan ve beklenti katar. Bütün iyiye gidişler,   ilerlemeler makul düzeyde bir stres altında gerçekleşir. Son teslim   tarihleri, yarışmalar, çekişmeler, hatta kızgınlıklarımız ve üzüntülerimiz   bile hayatımıza bir derinlik ve zenginlik katar. Çok düşük stres, bizim   sıkılmamıza neden olur ve bizi bunaltır veya hüzünlendirir. Diğer taraftan,   aşırı stres elimizi ayağımızı dolaştırır. Yapmamız gereken, bizi motive   edecek fakat baskı altına almayacak makul stres düzeyini bulmaktır. Ayrıca   yaşadığımız aşırı stres durumlarına daha uyumlu bir yaklaşım ve stresle etkin   bir şekilde başa çıkma yollarını öğrenmektir”.    Öğrencilere stresle başa çıkmak için ne gibi        yöntemler kullandıkları sorulur. Öğrencilerden cevaplar alınır ve bunlar        tahtaya yazılır. 3.Öğinsanların stresle başa çıkmada çeşitli yöntemler kullandıkları, bu   yöntemlerden bazılarının stresle başa çıkmada uygun olmadıkları ve yetersiz   oldukları ifade edilir.   4.Öğberaber stresle başa çıkmada uygun olan yöntemleri içeren Form–49 (Başa Çıkma Yöntemleri) tahtaya asılır ve incelenir. Formdaki   solunum tekniği öğrencilerle beraber sınıfta uygulanabilir. (Bu teknikte gözlerini   kapatmada sorun yaşayanın veya rahatsızlık hissedenin öğrencinin olup   olmadığı sorulur, böyle bir sorunu olan öğrenci olduğu takdirde ona gözlerini   kapatmak zorunda olmadığı söylenir). 5.Öğrencilere stresle başa çıbirden çok etkenin olabileceği belirtilerek Form–50 (Sağlıklı Yaşam İçin   Beslenme) ve Form–51 (Zamanın Özellikleri Ve Zaman Kaybının Sebepleri)   verilir. 6.Stresle başa çıkmada uygun yökullanmanın hayatı kolaylaştırabileceği, psikolojik ve fiziksel sağlığa   önemli katkıları olacağı vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. *(Öğrencilerden   bir sonraki etkinlik için Yükseköğrenim programları ve   koşulları hakkında bilgi toplamaları ve yararlandıkları kaynakları   belirlemeleri ve sınıfa getirmeleri istenir. Siz de Yükseköğrenim programları   ve koşulları hakkında bilgi toplayarak sınıfa doküman getirebilirisiniz). Değerlendirme:       FORM–49 BAŞA ÇIKMA YÖNTEMLERİ Gevşeme tekniklerini öğrenmelisiniz. Zihinsel olarak yaşadığınız gerginlik bedeninize de yansır. Özellikle kaslarınız daha da gergin hale gelir. Gece uyurken bile kaslar gerginliğini koruyabilir. Bu yüzden sabahları yorgun ve yeterince dinlenmemiş olarak uyanabilirsiniz. Oysa bu durum gevşemekle giderilebilir. O halde Gevşeme tekniklerini öğrenmelisiniz: Gevşeme tekniklerini öğrenerek stresin olumsuz etkilerini azaltabilirsiniz: Bu uygulamalar sayesinde solunumunuz düzelir, nabzınız yavaşlar, stresin yarattığı gerginlik giderilir.   Örnek gevşeme teknikleri Derin solunum Solunumun ritmik ve düzenli olması sinir sistemini sakinleştirir. Gözlerinizi kapatın, burnunuzdan doğal bir şekilde ve kolayca nefes alın. Aldığınız nefesi karnınıza doğru itin, biraz içerde tutun. Nefesi aldığınız sürenin iki katı sürede verin. Omuz ve boyun kaslarınızı olabildiğince gevşetin. Solunum egzersizlerini otobüs beklerken, asansörde vb. yerlerde de kolayca yapabilirisiniz.   Aktiviteler ve Beden Hareketleri Yürüyüşe çıkarak, bisiklete binerek, yüzerek ve benzeri aktiviteler yaparak stresin etkilerinden fiziksel aktiviteyle kurtulabilir ve sakinleşebilirisiniz.   Bir Egzersiz örneği Duvara sırtınızı dayayıp yerde oturun ve ayaklarınızı uzatın. Bir kuklacının ellerinizi ve başınızı iplerle kontrol ettiğini hayal edin. Kuklacının birden iplerin kontrolünü kaybettiğini, ellerinizin ve başınızın serbest kaldığını düşünün. Bedeninizi rahat bırakın. Rahat bir pozisyonda oturun ya da uzanın.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Gözlerinizi kapatın ve vücudunuzdaki çeşitli kas gruplarına odaklanın. Ellerinizdeki kasları gerin ve yumruklarınızı sıkın. Yumruğunuzu sıkı tutmak için ne kadar çaba harcadığınıza dikkat edin. Sonra yumruğunuzu açın ve elinizin bütünüyle gevşemesine izin verin. Gerginlik ve gevşeme durumları arasındaki durumun farkını görün. Bu yöntemi bedeninizdeki çeşitli kas grubu için tekrar edin. Davranışlarınızın sonuçlarını tahmin edin. Ne istediğinizi bilmemeniz ve bazen istemediğiniz davranışlarda bulunmanız size stresin kapılarını arayabilir. Kendi davranışın sonuçlarını tahmin edebilen ve davranışlarını düzenleyebilen kişi, kendisini kontrol edebilir. Kişinin kendisini tanıması, stresi belirlemek ve başa çıkmak için yararlı bir yöntemdir. Olumlu düşünün Sürekli yaşadığınız olumsuz durumları düşünüyor, tekrar tekrar aynı olayı hatırlıyorsunuz. Ayrıca stres verici bir duruma girmek üzereyken o sırada yaşadığınız korku, kaygı, tedirginlik, kızgınlık gibi duygular üzerinde yoğunlaşabilirsiniz. Stres yaşadığınız durumlarda düşüncelerinizde aşağıda verilenlere benzer çarpıtmalar yapabilirsiniz. Ya hep      ya hiç” türü düşünme: Bu sınavdan      ya geçerim ya da hayatım kararır. Aşırı genelleme: “ Matematikten hiçbir zaman      iyi not alamam.” Zihinsel süzgeç: “Bu hafta sonu sınav var.      Ailemin yanına gidemeyeceğim. Zaten çalışamıyorum. Bütün aksilikler beni      buluyor.” Olumluyu geçersiz kılmak:”Sınavı kazandım ama      şanslıydım. Ancak bu şansın çok sürmeyeceğinden eminim. Hep bir sonuca varmak: Ayşe bana bakmıyor,      kesin beni sevmiyor”, Öğretmene mazeretimi söylesem inanmaz ki Aşırı büyütme ya da küçültme: Sınavı      geçemezsem hayatım kayar. “Me’li-      Ma’lı “ cümleler: “Bugün mutlaka Ahmet’i görmeliyim”, “Sınavdan mutlaka      iyi not almalıyım” Etiketleme      ve yanlış etiketleme: “Bunların hepsi geri zekâlı” Kişiselleştirme:      Öğretmen Ayşe’ye bağırdı ama aslında bana kızıyordu. Olumlu hayaller kurun. Geçmişte yaşadığınız ve hatırlamaktan zevk aldığınız ya da gelecekte yaşamak istediğiniz olumlu şeyleri düşünmek stresinizi azaltacaktır. Zihninizde kendinizi bulunmaktan zevk alacağınız bir yerde hayal edin. Bir deniz kenarında, ormanda, bir dağ evinde, sevdiğiniz bir insanın yanında . Ardından orayla ilgili tüm ayrıntıları gözünüzde canlandırın ve hissetmeye çalışın. Rüzgârın sesi, yaprakların hışırtısı denizin kokusu, duyduğunuz bir müzik. Hayal ettiklerinizin hissetme kapasitesine sahip olduğunuzu unutmayın. Paylaşın Yaşadıklarınızı, hissettiklerinizi kimseyle konuşmuyorsunuz. Bu nedenle kendinizi yalnız hissediyorsunuz ve yaşadığınız olumsuzluklarla tek başına mücadele etmek zorunda kalıyorsunuz. İletişim Kurun Yaşadıklarınızın ve hissettiklerinizin sevdiğiniz insanlarla paylaşın. Onlardan destek alın. Okul rehber öğretmeninizden ve gerektiği takdirde daha farklı uzmanlardan yardım alın. Beslenmenize önem verin. Zamanınızı planlayın. Kişisel ihtiyaçlarınıza ve yapmak istediklerinize zaman ayırın.   Problem çözme yöntemlerini öğrenmeye çalışın.   *Öğrencilere “beslenmenin önemi ve zamanı planlama, kişisel ihtiyaçlarınıza ve yapmak istediklerinize zaman ayırma” ile aşağıdaki bilgilerden kısaca bahsedilebilir veya fotokopi ile çoğaltılabilir. Problem çözme yöntemleri ile ilgili olarak da 11. sınıf “Sorunlarım ve Çözümlerim” adlı 5. ve 11. sınıf “Çözüm Merdiveni” adlı 6. etkinliklerle ilgili hatırlatma yapılır. Yıldırım ve Otrar (2003)                         FORM- 50 SAĞLIKLI YAŞAM İÇİN BESLENME   Büyüme ve gelişmenin hızlı ve kapsamlı yaşandığı bir şekilde yaşandığı çağdasınız. Büyüme ve gelişmenizin normal olması için sağlıklı bir bedene ve iyi bir beslenmeye ihtiyaç duyacaksınız. Çünkü yeterli besin alamazsanız, büyümeniz duracaktır. Ayrıca, Ergenlik dönemindeki sağlıklı beslenme alışkanlığı ileriki yaşlardaki bazı hastalıkları önlemede ve kalıcı bir beslenme alışkanlığı kazandırmada önemli yer almaktadır Unutmayın; yeterli ve dengeli beslenmediğimiz zaman; kendinizi iyi hissetmeyeceksiniz, iyi görünmeyeceksiniz, güçlü, aktif ve hatta başarılı olamayacaksınız… Bu yüzden yeterli ve dengeli beslenmenin koşullarını konuşalım.     Yeterli ve dengeli beslenme; vücudun ihtiyacı olan temel besin maddelerini yeterli ve dengeli olarak almak demektir. Temel besin maddeleri karbonhidratlar, yağlar, vitaminler ve minerallerdir. Proteinler, hayatı düzenleyici bileşiklerdir. Büyümeyi ve hücrenin onarımını sağlar. Et, süt, yumurta ve baklagiller, protein kaynağıdır. Karbonhidratlar, vücuda enerji sağlar, hem de dokuların bütünlüğünü korumasında önemli bir rol oynar. Vitaminler, vücutta eksik olduklarında belirli hastalıklar ortaya çıkar çünkü bu gıdalar vücutta düzenleyici rol oynarlar. Bu yüzden hızlı büyümenin görüldüğü ergenlik yıllarında, vitaminlere gereksinim artar, özellikle D vitamini kemiklerin gelişimi için çok gereklidir. D vitamini, güneş ışığıyla karşılanırken meyve ve sebzelerde bol vitamin kaynağıdır. Mineraller, vücudumuzun %4’ünü meydana getirirler ve vücudun yapıtaşlarını oluşmasına yardım ederler. Büyüme çağında kalsiyum, fosfor ve demir gibi elementlere özellikle ihtiyaç vardır. Bunlar sütte bol miktarda verilir.   Beslenmede önemli olan sizin ihtiyacınız olan besin maddelerini alabilmenizdir. Gelişme döneminde kızlar 1800–2500 kaloriye erkekler ise 2500–3500 kaloriye ihtiyaç duyarlar. Elbette bu oranlar, ergenin fiziksel aktivite oranına, beslenmesine göre değişmektedir. Okula servisle gidip gelen, günün büyük kısmını bilgisayar veya televizyon basında geçiren, hiçbir şekilde fiziksel aktivitesi olmayan bir ergenin ihtiyacı olan kalori miktarı da ona göre azalmaktadır.. Bir günde almanız gereken besinler ve miktarlarına örnek verecek olursak; Sütten 500 kalori, süt ve yoğurt grubundan 350–400 kalori, peynirden 30 kalori almalısınız, et ve balık grubundan 50 70 kalori, taze sebze ve meyvelerden 350 ya da 450 kalori gibi..Üç beyaz olarak adlandırılan şeker, yağ ve tuzu fazla içeren besinlerden sakınmalısınız.   Aksi halde beslenme bozuklukları ile karşılaşmanız mümkündür. Sürekli hazır gıdalarla beslenmek, beslenme bozukluklarına yol açar, Kolalı içecekler, hamburger, sandviç gibi ekmek arası hazır besinler tüketerek ve sürekli olarak ayaküstü yemek yiyerek vücudun temel besinlere olan ihtiyacını karşılanamaz. Ayrıca bu tür besinler, önceden hazırlandıkları ve bekledikleri için yağ, şeker ve tuz oranları yüksek, mineral ve vitamin oranları düşüktür.   Ergenlik döneminde kazanılan beslenme alışkanlıkları, yaşamınız boyunca sağlığınızı doğrudan etkileyecektir. Bu yüzden aç kalmayın, tatlı ve çikolata, kızartma, gofret gibi besinleri az tüketin. Okulda ayaküstü beslenirken, elma, portakal gibi meyveleri tercih etmelisiniz. Ayrıca, yiyecekler yavaşça, iyice çiğnenerek yenmelidir. Hızlı yemek, doyma duygusu oluşuncaya kadar, daha fazla yemeye neden olduğundan, kilo almaya yol açar.   Günün en önemli öğünü olan sabah kahvaltısı güne enerjik başlamak için önemlidir. Okula gecikme kaygısı nedeniyle genellikle ihmal edilir. Ama aç kaldığınızda kan şekerinizin düşer, bu yüzden de düşünme ve algılama gücünüz azalır ve başarınız düşebilir. Kahvaltı yapılmadığında vücut kendi depolarını kullanır ve sonuçta da; yorgunluk, baş ağrısı ve dikkat eksikliği oluşur. Bu yüzden kahvaltı yapmadan asla evden çıkmayın. MEB, g. (2004)                 FORM–51 ZAMANIN ÖZELLİKLERİ VE ZAMAN KAYBININ SEBEPLERİ Zamanınızı iyi planlayın ve zamanla ilgili aşağıda verilen özellikleri unutmayın. Zaman; Üretilemeyen, İki defa kullanılmayan, Durdurulamayan, Uzatılamayan, Geri Getirilemeyen, Depolamayan, Yetmeyen, Onarılmayan, Yerine Başka şey konulamayan, Devredilemeyen, Herkesin eşit olarak sahip olduğu, Boşa harcanabilen, Değerlendirilebilen, Ziyan Edilebilen, Planlanabilen, Beklenebilen, Ölçülebilen, Hesaplanabilen “Bir Şeydir” Zaman Kaybının Sebepleri Plansız Çalışma Öncelikleri Sıraya Koyma, Not Almama, TV, Zamansız Ziyaretçiler, Eksik Yapılan İşler, Telefonlar, Hatalı Dosyalama, Sohbet, Trafik Sıkışıklığı, Çok Uyuma, Erteleme, Yapılacakları Unutma. Kulaksızoğlu (2003)   11. SINIF– 14.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: YÜKSEKÖĞRENİM PROGRAMLARI -1 Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Yükseköğrenim programları ve   koşulları hakkında bilgi toplar. (Kazanım   Numarası 213 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: En son ÖSS Başvuru Kılavuzu Üniversitelerin tanıtım kitap ve   CD’leri Form–52 (Örnek Yükseköğretim Programları) Hazırlayan: K.Ayla SIRIKLI Süreç: 1.Öğrencilerden bir öetkinlik sonunda yükseköğrenim   programları ve koşulları hakkında bilgi toplamaları ve yararlandıkları   kaynakları getirmeleri istenmişti. Onların ve sizin getirdiğiniz kaynaklar   tek tek tanıtılır ve öğrencilerin değişerek incelemeleri istenir. 2.Öğrencilere 10. sınıf “MeslekiAkademik Programlar Neler?” adlı 13. etkinlikle ilgili hatırlatma yapılır ve   öğrencilerin buradaki bilgileri kullanıp kullanmadıkları sorulur. 3.Öğrencilerin yükseköğrenim programlarıkoşulları hakkında bilgi toplarken hangi konuları merak ettikleri ve   araştırdıkları sorulur. Verdikleri cevaplar tahtaya yazılır. Gerek duyulursa   aşağıdaki listeden eklemeler yapılır: Puan   türü, Yüzdelik   dilimi, Gerektirdiği   bir özel yetenek var mı? Hazırlık   ve yabancı dil gerektiriyor mu? Hangi   yabancı dil? Eğitimi   kaç yıllık? Yurt   koşulları, Burs   koşulları, Çalışma   koşulları, İş   bulma ve staj olanakları, Ekonomik   koşulları Dâhil   olduğu uluslar arası değişim programları, Hangi   üniversitelerde, hangi illerde var? Bulunduğu   üniversitenin kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikleri, Gelecek   durumu, vb. 4.Öğrencilerin yükseköğprogramları ve koşulları hakkında bilgi toplarken hangi kaynaklardan   yararlandıkları sorulur. Verdikleri cevaplar tahtaya yazılır. Öğrencilerin   değinmediği kaynaklar varsa eklemeler yapılır ve bu kaynaklara nasıl   ulaşabilecekleri belirtilir: 5.Öğbu konuda hatalı bilgiler içeren çok sayıda kaynak olduğundan, araştırma   yaparken çok özenli davranmaları, sadece güvenilir kaynakları kullanmaları   önerilir. Özellikle ÖSYM ve Üniversitelerin kaynaklarındaki bilgiler sürekli güncellendiğinden   onları kullanmalarının daha doğru olacağı belirtilir. 6.öğrenciye Form-52 (Örnek Yükseköğretim Programları)’dan kesilerek hazırlanmış yüksek öğrenime yönelik programların   adları yazılı olan küçük kâğıtlar katlanarak bir kutuya ya da poşete koyulur   ve birer adet almaları istenir. 7.öğrenciden sınıfta bulunan kaynaklardan ve tahtadaki listeden yararlanarak o   programın koşullarını araştırmaları ve yazmaları istenir. Araştırırken   tahtada yazılı olan listeden yararlanabilecekleri belirtilir. 8.Yüöğrenime yönelik programlarla ilgili bilgi edinme ve bu bilgileri   değerlendirme süreci ile ilgili ileride farklı etkinliklerin de   gerçekleştirileceği belirtilir. 9.Yükseköğprogramları ve koşulları hakkında bilgi toplamanın ve bilgi toplamaya devam   etmelerinin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.        ÖSYM         Meslekler rehberi,     En         son Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi başvuru Kılavuzu,     Üniversitelerin         bölümleri ve koşullarını tanıtan kaynakları,     Tanıtım         ve Yönlendirme dersi için hazırlanmış eğitim materyalleri,     Üniversitede         görev yapan akademisyenler,     Bu         programlardan mezun olup alanda çalışanlar,     Üniversite         öğrencileri,     İnternet, vb.    *(Öğrencilerden bir   sonraki hafta yapılacak etkinlik için ortaöğretim sonrasında   işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kurslar hakkında bilgi toplamaları   istenir. Öğrencilere bilgi toplarken çevrelerinden, yerel ve ulusal   gazetelerden, elektronik sayfalardan faydalanabilecekleri, imkânları varsa   kurum ve kursları da ziyaret edebilecekleri hatırlatılır. Siz de yapılacak   etkinlik için işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kurslarla ilgili bilgi toplayıp   sınıfa getirebilir, ilgili uzman veya görevli bir personeli bilgi vermek   amacıyla okula davet edilebilirsiniz).   Değerlendirme:                                     FORM–52 *Sizler de en son ÖSS başvuru kılavuzundan yararlanarak kendi öğrencileriniz için farklı yükseköğretim programları yazabilirsiniz. ÖRNEK YÜKSEKÖĞRETİM PROGRAMLARI Aşağıdakileri A3 boyutunda büyütüp kesebileceğiniz gibi küçük kâğıtlara da yazabilirsiniz.   Arkeoloji     Elekrik-Elektronik       Moda - Tasarım   Gıda Müh.   İngiliz Dili ve   Edebiyatı   Reklâmcılık     Tarih Fizik Tedavi ve   Rehabilitasyon   Aktüerya   Eczacılık   Makine Müh.   Tıp   İç Mimarlık   Ekonomi   Mobilya ve Dekorasyon   Turizm ve Otelcilik   Çocuk Gelişimi   Anaokulu Öğretmenliği   Peyzaj Mimarisi   Uluslararası İlişkiler   Gazetecilik     İnşaat Müh.   Beslenme ve diyetetik   Tekstil   Zihinsel Engelliler Öğretmenliği   Endüstriyel Tasarım   İktisat   Psikoloji   Halkla İlişkiler   Hititoloji   Muhasebe     Aşçılık   Reklâmcılık   Sanat tarihi   Restorasyon   Sümeroloji     Güverte   Sınıf öğretmenliği   Hemşirelik   Sigortacılık   Dil Bilimi   Edebiyat   Bankacılık     Bilgisayar Müh.   Su Ürünleri 11.SINIF- 15.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: KURUM VE KURSLARLA İLGİLİ BİLGİM VAR MI? Sınıf: 11. sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Ortaöğretim sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum   ve kursları hakkında bilgi toplar.   (Kazanım Numarası 214 )                 Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni: Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayan:         Şükran KILIÇ   *Ortaöğretim   sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kurslara gitmeyecek öğrenciler   için veya bu kazanımın uygun olmadığı okul türlerinde öğrencinin ve okulun   ihtiyacına göre alternatif bir etkinlik kullanılabilir. İşe ve mesleğe   hazırlayan kurum ve kurslarla ilgili uzman veya görevli bir personeli bilgi   vermek amacıyla okula davet edilebilirsiniz).   Süreç: 1.Öğ10. sınıf İş ve Meslek Kurslarını Araştırıyorum” adlı 30. etkinlikle ilgili   hatırlatma yapılır. Daha önce ortaöğretim sonrasında işe ve mesleğe   hazırlayan kurum ve kurslarla ilgili herhangi bir bilgisi olmayan öğrencilere   kurum ve kursların neler olduğu kısaca hatırlatılır. 2.Öğgeçen haftadan ortaöğretim sonrası işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve   kurslarla ilgili topladıkları bilgileri sınıfta paylaşmaları istenir. 3.Öğişe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kurslarla ilgili toplanan bilgilerde   aşağıda verilenlere benzer noktalara dikkat edilebileceği söylenir. İşe ve mesleğe   hazırlayan kurum ve kursların: Ne   kadar sürdüğü (Kaç hafta, ay, yıl)? Nerede   ve hangi ortamlarda yapıldığı? Kursları   veren kişilerin yeterliliği neler? Sertifika,   belge verip vermediği? Verilen   sertifika, belgelerin geçerliliği ile ilgili şartlar neler? Yurt   içi ve yurt dışında sağladığı imkânlar neler?    Öğrencilere        ortaöğretim sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kurslarla        ilgili bilgi toplarken başka hangi noktalara dikkat edebilecekleri        sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir:    Öğrencilere        ortaöğretim sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kursları ile        ilgili topladıkları bilgileri broşür veya metin haline getirip sınıf        veya okul panosuna asabilecekleri söylenir ve etkinlikle ilgili        düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir.    Öğrencilere        ortaöğretim sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kursları ile        ilgili topladıkları bilgilerin daha sonraki yıllarda da kendileri için        önemli olacağı ve bu araştırmalardan yararlanabilecekleri vurgulanarak        etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                   11. SINIF– 16.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: PLANIMI DEĞERLENDİRİYORUM Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Yükseköğretim kurumlarına giriş   sınavına yönelik hazırladığı çalışma planını uygulanabilirliği açısından   değerlendirir.(Kazanım Numarası 59) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Tahta- kalem Hazırlayan: Şükran KILIÇ Süreç:    Öğrencilere        11. sınıf “Planlı Çalışıyorum” adlı 10. etkinlikte verilen örnek plandan        yararlanarak kendileri için bir çalışma planı yapmaları istenmişti.        Öğrencilerin hazırladıkları çalışma planlarını aşağıdakilere benzer        sorulara göre değerlendirmeleri istenir ve sorular tahtaya yazılır: Planınızı   uygulayabiliyor musunuz? Planınızı   uygularken gerçekçi davrandınız mı? Planınızı   uygularken zamanı verimli kullandınız mı? Planınızı   uygularken ders çalışma tekniklerinizi gözden geçirdiniz mi? Planınızı   uygularken verimli çalışma tekniklerini kullandınız mı? Planınızı   uygulamada aksayan ve aksamayan yönleri tespit edebildiniz mi? Planınızda   yeniden düzenleme yapmak gerekiyor mu?    Öğrencilerden        yukarıdakilerden başka hangi sorulara göre planlarını        değerlendirebilecekleri sorulur.    Öğrencilerden        gelecek sorularda tahtada yazılı olan sorulara eklenir.    Öğrencilerin        sorulara verdikleri cevaplara göre kendilerini değerlendirmeleri        istenir.    Öğrencilerin        kendilerini sorulara verdikleri cevapları puanlayarak        değerlendirebilecekleri söylenir. (evet: +1, hayır -1 gibi).    Öğrencilerin        çalışma planını uygulamada hala sorunlar yaşadığı tespit edilirse ya da        öğrenci belirtirse öğrenciye okul rehber öğretmeninden yardım        isteyebileceği belirtilir.    Yükseköğretim        kurumlarına giriş sınavına hazırlanırken çalışma planı yapmanın önemi        vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden   bir sonraki etkinlik için toplumu ve dünyayı ilgilendiren ortak sağlık   sorunlarıyla ilgili araştırma yaparak; bilim, sağlık dergileri, gazete   yazıları resim ve broşürleri sınıfta getirmeleri istenir. Bu konuda siz de araştırma   yaparak sınıfa materyal ve resim getirebilirsiniz).   Değerlendirme:                                             11. SINIF– 17.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: SAĞLIK SORUNLARI Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Güvenli ve Sağlıklı Hayat Kazanım: Toplumu ve dünyayı ilgilendiren   ortak sağlık sorunlarını belirtir.   (Kazanım Numarası 170 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran KILIÇ- World Health   Statistics (2006)’dan yararlanılmıştır.   *Toplumu ve dünyayı   ilgilendiren ortak sağlık sorunlarından biri olan Kuş Gribinden ile ilgili   bilgileri için MEB Özel Eğitim ve Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel   Müdürlüğü’nün Kuş Gribi Psikososyal Destek Kılavuzlarından yararlanılabilir. Süreç: 1.Öğson yıllarda toplumu ve dünyayı ilgilendiren sağlık sorunlarının arttığı ve   herkesin bu konuda farkındalık kazanmasının önemi belirtilir. 2.Öğson yıllarda ülkemizde ve dünya’da görülen ortak sağlık sorunlarının neler   olduğu sorulur ve öğrencilerin verdikleri cevaplar tahtaya yazılır. 3.Öğverdikleri cevaplar arasında aşağıda belirtilen sağlık sorunları yoksa   tahtaya yazılır: AIDS/HIV Yeme   Bozuklukları Kanser Hepatit   B ve C Sigara   ve madde bağımlılığı Kuş   Gribi SARS Çevre   kirliliği ile ortaya çıkan hastalıklar (kolera, sıtma) 4.Sınıtoplumu ve dünyayı ilgilendiren ortak sağlık sorunları ile ilgili materyal ve   resim getirildiyse, bunlar hakkında konuşulabilir. 5.Öğtoplumu ve dünyayı ilgilendiren ortak hastalıkları   bilmenin niçin önemli olduğu konusunda   tartışmaları istenir. 6.Öğtoplumu ve dünyayı ilgilendiren ortak sağlık sorunları ile ilgili ulusal ve   uluslararası derneklerin sosyal ve sağlık alanlarındaki çalışmalarının önemli   olduğu hatırlatılır ve öğrencilerden etkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla   paylaşmaları istenir (örneğin: AIDS ve kanserle ilgili dernekler ) 7.ve dünyayı ilgilendiren ortak sağlık sorunlarının sadece sağlık alanında bir   hastalık gibi değerlendirilmemesi, bu hastalıkların hem kişiye hem de ülkeye   ciddi anlamda ekonomik, sosyal ve psikolojik bir yük getirdiği vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden bir sonraki hafta   yapılacak etkinlik için toplumu   ve dünyayı ilgilendiren ortak sağlık sorunlarından korunma yolları ile ilgili   yapılacak etkinlik için bireysel veya grup olarak bu hafta yapılan etkinlikte   belirtilen hastalıklardan birini seçmeleri ve seçtikleri hastalığa ilişkin   korunma yollarını içeren bir sunum yapmaları istenir).   Değerlendirme:                     11. SINIF 18. ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: HASTALIKLAR VE KORUNMA YOLLARI Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Güvenli ve Sağlıklı Hayat Kazanım: Toplumu ve dünyayı ilgilendiren   ortak sağlık sorunlarından korunma yollarını ifade eder. (Kazanım Numarası 171 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan:   Şükran KILIÇ   *Toplumu ve dünyayı   ilgilendiren ortak sağlık sorunlarından biri olan Kuş Gribinden korunma   yolları ile ilgili bilgileri için MEB Özel Eğitim ve Rehberlik ve Danışma   Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün Kuş Gribi Psikososyal Destek Kılavuzlarından   yararlanılabilir.   Süreç:    Öğrencilere        11. sınıf “Sağlık Sorunları ” adlı 18. etkinlikle ilgili hatırlatma        yapılır.    Öğrencilerden        bir önceki haftadan başlayarak hazırladıkları toplumu ve dünyayı        ilgilendiren ortak sağlık sorunları ile ilgili sunumlarını sınıfla        paylaşmaları istenir.    Öğrencilere        sunumlarını yaptıktan sonra toplumu ve dünyayı ilgilendiren ortak sağlık        sorunlarından korunma yolları ile ilgili merak ettikleri veya        anlamadıkları konuları araştırmaya devam edebilecekleri belirtilir.    Öğrencilere        hazırladıkları sunumları broşür, afiş haline getirip sınıf veya okul        panosuna asabilecekleri hatırlatılır.    Toplumu        ve dünyayı ilgilendiren ortak sağlık sorunlarını ve korunma yollarını        bilmenin kişinin kendisinin ve çevresindekilerin sağlıklarını koruma,        önlem alma anlamında önemli olduğu vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                             11. SINIF– 19.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: YÜKSEKÖĞRENİM PROGRAMLARI - 2 Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki   Gelişim Kazanım: Mesleki amaçlara ulaşmada çeşitli   yükseköğretim kurumlarının koşullarını değerlendirir. (Kazanım Numarası 216 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: En son ÖSS Başvuru Kılavuzu İŞ-KUR   Mesleki Tanıtım Kaynakları, Tanıtım   ve Yönlendirme dersi eğitim modülleri, ÖSYM   YÖK programları ve Meslekler rehberi Üniversitelerin tanıtım kitap ve   CD’leri Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI Süreç:    Öğrencilere        11. sınıf “Yükseköğrenim Programları” adlı 14. etkinlikte Yükseköğrenim programları        ve koşulları hakkında topladıkları bilgileri ve yaptıkları çalışmaları        tekrar hatırlamaları istenir.    Öğrencilerden bir önceki etkinlik sonunda yükseköğrenim programları ve        koşulları hakkında daha önce topladıkları bilgilere ek olarak tekrar bilgi        toplamaları ve yararlandıkları kaynakları getirmeleri istenmişti. Öğrencilerin ve sizin getirdiğiniz        kaynaklar tek tek tanıtılır ve öğrencilerin değişerek tüm kaynakları        incelemeleri istenir.    14.        etkinlikteki gibi, öğrencilerin yükseköğrenim        programları ve koşulları hakkında bilgi toplarken hangi konuları merak ettikleri        ve araştırdıkları sorulur, yeni eklemeler yapılarak tahtada aşağıdakine        benzer bir liste oluşturulur: Puan   türü, Yüzdelik   dilimi, Gerektirdiği   bir özel yetenek var mı? Hazırlık   ve yabancı dil gerektiriyor mu? Hangi   yabancı dil? Eğitimi   kaç yıllık? Yurt   koşulları, Burs   koşulları, Çalışma   koşulları, İş   bulma ve staj olanakları, Ekonomik   koşulları Dâhil   olduğu uluslar arası değişim programları, Hangi   üniversitelerde, hangi illerde var? Bulunduğu   üniversitenin kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikleri, Gelecek   durumu, vb. 4.14. etkinlikte tesadüfen seçbir yükseköğretim programının koşullarını araştırmışlardı. Bu kez de kendi   mesleki amaçlarına ulaşmada bu koşulları değerlendirecekleri belirtilir ve   her öğrenciden kendi mesleki amaçlarının ne olduğunu belirtmeleri istenir. 5.Öğrencilere içlerindeamaçlarını henüz oluşturmamış ya da bir meslekte karar vermemiş olanların   olabileceği, bunun çok doğal olduğu belirtilir. Bu durumdaki öğrencilerden de   birkaç meslek için bu değerlendirmeyi yapmaları hatta bunun karar   vermelerinde yardımcı olacağı söylenir. 6.Sınıfta bulunan kaynaklardantahtadaki listeden yararlanarak seçtikleri mesleği/ mesleklerin koşullarını   araştırarak bu mesleklere ulaşmak için gidebilecekleri yükseköğretim   programlarının koşullarını araştırmaları, topladıkları bilgileri yazmaları ve   sınıfla paylaşmaları istenir.    Mesleki        amaçlarına ulaşmada bu programların ve koşullarının kendilerine ne kadar        uyduğu ya da uymadığını değerlendirmeleri istenir.    Öğrencilerin        mesleki amaçlarını sıraladıktan, bilgi alınabilecek kaynaklar        belirtildikten sonra yüksek öğrenime yönelik programlarla ilgili bilgi        edinme sürecinin sadece bu etkinlik ile bitmeyeceği bu sürecin devam        edeceği vurgulanır ve öğrencilere edindikleri bilgileri değerlendirme        aşamalarıyla ilgili ileride farklı etkinliklerin de gerçekleştireceği        belirtilir.          Mesleki        amaçlara ulaşmada çeşitli yükseköğretim kurumlarının koşullarını        değerlendirmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden   bir sonraki hafta yapılacak etkinlik için toplum için gönüllü   çalışma yapabilecekleri kurum ve kuruluşları araştırmaları ve içinde yer   alabilecekleri, katkı sağlayabilecekleri birisiyle bağlantı kurarak herhangi   bir etkinliğinde yer almaları istenir. Bir sonraki etkinlikte de hem bu   kuruluşla ilgili bilgi vermeleri, hem de neler yaptıklarını ve neler yapmayı   planladıklarını sınıfa sunmaları istenir. Bu kuruluşlar; kimsesiz çocuklar,   yaşlılar, özürlüler, hastalar, afet yaşayanlar vb. yardıma ihtiyacı olan   insanlara, doğaya ve çevreye ilişkin çalışma yapan kuruluşlar olabilir).   Değerlendirme:                                         11. SINIF– 20.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: DUYARLILIĞA DOĞRU Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Aile ve Toplum Kazanım: Toplum için yapılan gönüllü   çalışmalara katılır. (Kazanım Numarası   157 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–53 (Örnek Kuruluşlar) Hazırlayan: K.Ayla SIRIKLI- MEB, c. (2002)’den   uyarlanmıştır.   Süreç: 1.Öğtoplum için gönüllü çalışma yapabilecekleri kurum ve kuruluşlarla ilgili   yaptıkları araştırmaları sınıfa sunmaları ve sınıfı bilgilendirmeleri   istenir. 2.Bağlantı   kurdukları kuruluşun herhangi bir etkinliğinde yer alan öğrencilerinsınıfla paylaşmaları istenir. (Ya da bağlantı kurdukları kuruluşun herhangi   bir etkinliğinde daha sonra yer alacak öğrencilerin neler yapmayı planladığı   sınıfa sunmaları istenir. )    Öğrencilere        Form–53 (Örnek kuruluşlar) ve ölçütlere uygun diğer kuruluşlarla ilgili        bilgiler verilir.(Bu kuruluşlar; kimsesiz çocuklar, yaşlılar, özürlüler,        hastalar, afet yaşayanlar vb. yardıma ihtiyacı olan insanlara, doğaya ve        çevreye ilişkin çalışma yapan kuruluşlar olabilir).    Öğrencilerden        formdaki kuruluşların ve kendi araştırdıkları kuruluşların amaç ve hizmetlerini        inceleyerek etkinlik için üç-dört tanesini seçmeleri, seçtikleri kuruluş        sayısı kadar da gruplara ayrılmaları istenir.    Her        gruba seçtikleri kuruluşların üyesi olarak topluma faydalı neler        yapabileceklerini belirlemeleri ve bunları maddeler halinde yazmaları        söylenir. 8–10 dakika süre verilir.    Grupların        birer sözcü seçerek yazdıkları önerileri sınıfa sunmalarını istenir.        Sınıfın görüş ve öneriler üzerinde tartışarak kendilerine en önemli ve        yaratıcı gelen öneriyi seçmelerini sağlanır. Her grup için bir öneri        seçilir.    Daha        sonra en güzel ve önemli buldukları öneriyi kuruluşlara        gönderebileceklerini, panoya asabileceklerini ya da bu kuruluşa giderek        düşüncelerini sözlü olarak iletebileceklerini belirtilir.    Öğrencilere        çevrelerindeki kuruluşlarla işbirliğine giderek okulda veya yaşadığı        çevrede gönüllü çalışmalar organize edebilecekleri belirtilir.    Genç        bir birey içinde yaşadığı toplumda vatandaş olma sorumluluğunu ve        hakkını bilinçli bir şekilde taşıması gerektiği vurgulanır. Toplumda        bulunan sivil toplum kuruluşlarını tanıması, hizmet ve amaçlarına        ilişkin fikirler üretmesi, demokratik sivil toplum anlayışının ve        toplumsal katılım bilincinin gelişmesini destekleyeceği belirtilir. Toplum için gönüllü çalışmalara katılmanın, duyarlı        bir birey olmanın toplum ve kişi için önemi vurgulanarak etkinlik        sonlandırılır.   *(Bir sonraki etkinlik için   öğrenciler üç gruba ayrılır ve 21. etkinlikte verilen Form–54(İnsan hakları   Evrensel Bildirgesi), Form–55 (Çocuk Hakları Bildirgesi), Form–56 (Özürlü   Bireylerin Hakları) çoğaltılarak her bir gruba bir tanesi verilir. Her   gruptan kendi formlarını okuyup, araştırma yapmaları ve değerlendirerek bir   sonraki hafta bu konuda sunum yapacak şekilde işbölümü yaparak hazırlanmaları   istenir).   Değerlendirme:                   FORM–53 ÖRNEK KURULUŞLAR NOT: Aşağıdaki bilgiler kuruluşların internet adreslerinden aynen alınmıştır. Bunlar dışında çevrenizde hizmet veren; kimsesiz çocuklar, yaşlılar, özürlüler, hastalar, afet yaşayanlar vb. yardıma ihtiyacı olan insanlara, doğaya ve çevreye ilişkin çalışma yapan huzurevleri, çocuk yuvaları, hastaneler, özürlülerle ilgili kuruluşlar, doğa ve çevreyi korumakla ilgili kuruluşları da tanıtabilirsiniz).   AÇEV (ANNE ÇOCUK EĞİTİM VAKFI – www.acev.org.tr)  Kuruluş AÇEV, 1993 yılında kurulmuştur. 1982–1986 yılları arasında Boğaziçi Üniversitesi'nde okul öncesi çocukların eğitim durumlarıyla ilgili Prof. Dr. Sevda Bekman, Prof. Dr. Çiğdem Kağıtçıbaşı ve Prof. Dr. Diane Sunar tarafından yürütülen bir araştırma projesi, Türkiye'de bu konudaki çalışmaların çok yetersiz olduğunu, birçok çocuğun erken çocukluk döneminde eğitim alamadığını göstermiştir. Bu ihtiyacı karşılamak üzere alternatif bir ev merkezli okul öncesi eğitim programı olan Anne-Çocuk Eğitim Programı geliştirilmiş ve uygulanmaya başlamıştır. Bu programa katılan anne ve çocuklar üzerinde elde edilen olumlu sonuçlar üzerine ise, programın yaygınlaştırılması konusunda çalışmalar başlatılmıştır. Bir süre proje halinde yürütülen program, 1993 yılında AÇEV'in kuruluşu ile vakıf bünyesinde kurumsal bir yapıya kavuşturulmuştur.    Misyon             AÇEV'in misyonu, gelişen bir toplum için eğitimin şart olduğu bilinciyle, uzmanlık alanları olan erken çocukluk ve yetişkin eğitimine, programları ve uygulamaları ile katkı sağlamak ve bu konuda ülke genelinde yaygın bir hizmet ağı oluşturmaktır. Bu doğrultuda, AÇEV: • eğitimde fırsat eşitliği ilkesinin hayata geçirilmesi, • çocuk kadar, çocuğun yakın çevresinin de desteklenmesi ve • eğitimin bir yaşam boyu sürekli kılınması için geliştirdiği programlar ve çeşitli faaliyetleri ile bir Sivil Toplum Kuruluşu olarak alternatif oluşturmaya çalışmaktadır.   TEGV (TÜRKİYE EĞİTİM GÖNÜLLÜLERİ VAKFI – www.tegv.org.tr) Vakfın var oluş nedeni, devlet tarafından verilen temel eğitime katkıda bulunmaktır. Eğitim Gönüllüleri, bu amaçla oluşturduğu donanımlı eğitim ortamlarına kendi isteğiyle gelen 7–16 yaş grubu çocuklarını gönüllüleriyle eğitir, geleceğe hazırlar. Bağışçılarının katkılarıyla sürdürdüğü bu faaliyetleri hakkında kamuoyunu düzenli bilgilendirir. Vakfın hedefleri, çocuklarımızın; Cumhuriyet temel ilke ve değerlerine bağlı, akılcı, sağduyulu, özgüven sahibi, düşünen, sorgulayan, kendi iç yaratıcılığını harekete geçirebilen, barışçı, farklı düşünce ve inançlara saygılı, insan ilişkilerinde cinsiyet, ırk, din, dil farkı gözetmeyen bireyler olarak yetişmelerine katkıda bulunacak okul dışı eğitim programları oluşturmak ve uygulamak ‘tır. TEMA VAKFI TEMA VAKFININ AMAÇLARI: Ülkemizde      doğal varlıkların ve çevre sağlığın korunması, erozyonla mücadele, toprak      örtüsü ve toprağın korunması ve ağaçlandırmanın önemi hakkında kamuoyunu      eğitmek ve bilinçlendirmek Erozyon      felaketinin doğuracağı sonuçlar, alınacak önlemler konusunda halkımızı      bilgilendirmek, bilinçlendirmek ve böylece oluşturulacak bilinçli ve etkin      kamuoyu desteği ile hükümetleri erozyonla mücadelede, gerçekçi ve      uygulanabilir politikalar üretme ve uygulamaya teşvik etmek Biyo-çeşitlilik,      toprak, su ve doğal çevrenin korunmasına ilişkin milli politikaların      oluşturulmasına yardımcı olmak ve bu esaslardan ödün verilmemesi için      mücadele etmek Ağaç ve orman      sevgisini topluma mal etmek Hayvancılığın      temeli olan çayır ve meraları koruyup, geliştirmek Doğal      zenginliklerimizin bilinçsizce kullanılıp, geri dönüşümsüz bir şekilde yok      olmasına izin vermeyerek, korumak, geliştirmek ve Türkiye'nin geleceğini      güvenceye almak Çölleşmeyle      mücadelede dünyaya örnek bir hareketi Türkiye'den başlatmak Doğal      varlıkların, insan sağlığının, yeşil alanların, toprak ve bitki örtüsünün,      ormanların, meraların korunması, geliştirilmesi ve yenilerinin teşkil      edilmesini sağlamak için faaliyette bulunmak Bu amaçları      gerçekleştirmek için gerekli teşkilatın oluşturulmasını, yasaların      çıkmasını sağlamak ve gönüllü kuruluşların öncülüğünde toplumun bütün      kesimlerinin desteği ile erozyonla mücadelenin ikinci bir İstiklal Savaşı      kabul edilerek erozyon tehlikesi ile mücadele edilmesi. TEMA VAKFININ HEDEFLERİ: TEMA' nın hedefi öncelikle ulusumuza, onun temsilcilerine, siyasal partilere ve hükümetlere, resmi ve özel kuruluşlara, eğitim kurumlarına, basın yayın organlarına, toprak erozyonunun nedenlerini, vahim sonuçlarını ve ülkemizin çöl olma tehlikesini anlatmaktır. TEMA bu hedef doğrultusunda, siyasi güçleri, doğal varlıkların yok edilmesi ve erozyon sorununa çare bulmadan iktidar olamayacaklarına inandırma çabasındadır. Bu nedenle erozyon sorununa karşı duyarlı, bilinçli ve etkin bir kamuoyu oluşturmaya çalıştırmaktadır. TEMA Vakfı, ülkemizin en değerli hazinelerinden birinin toprak olduğunun bilincindedir. Bu nedenle, orman, çayır, mera ve tarım alanlarının, su ve bitki gen kaynaklarının, doğanın korunması ve erozyonun önlenmesi konusunda, belli bir devlet politikasının gerekli ve zorunlu olduğuna inanmaktadır. Bu hedeflere ulaşmak ancak teknik yönden yeterli bir kadro, teşkilat ve mali imkanlarla mümkündür. TEMA Vakfı, toprak erozyonu nedeniyle hızla yok olan tarım alanlarının ve meraların verimliliğinin arttırıldığı koşulda, kırdan kente göçün önlenebileceğine inanmaktadır.                   11. SINIF– 21.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: HAKLARIMIZ Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Aile ve Toplum Kazanım: Sahip olduğu haklarını belirtir. (Kazanım Numarası 158 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Form–54(İnsan hakları Evrensel   Bildirgesi) Form–55 (Çocuk Hakları Bildirgesi) Form–56 (Özürlü Bireylerin Hakları) Form–57 (Temel Hak ve Özgürlükler) Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI MEB, a. (2002) ,   MEB, c.(2002), MEB, f. (2004)’ den   yararlanılmıştır. Süreç:       Öğrencilere         “İnsan hakları ve demokrasi deyince aklınıza hangi sözcükler, ifadeler         geliyor?” diye sorulur ve verdikleri cevaplar tahtaya yazılır.     Öğrencilere         hak ve özgürlüklerle ilgili temel kavramların yer aldığı Form–57 (Temel         Hak ve Özgürlükler) okunur.     Bir         önceki hafta öğrenciler üç gruba ayrılarak bir gruba İnsan Hakları         Evrensel Bildirgesi, bir gruba Çocuk Hakları Bildirgesi, bir gruba da         Özürlü Bireylerin Hakları ile ilgili doküman verilerek her gruptan         kendi konularında araştırma yapmaları, değerlendirmeleri ve işbölümü         yaparak bir sunum hazırlamaları istenmişti. Hazırladıkları bilgileri         sınıfa sunmaları istenir.     Sunumlar         bittikten sonra aşağıdakine benzer sorular sorularak grup etkileşimi         başlatılır:    Temel   hak ve özgürlüklerinizin hangilerinin farkındasınız? Hangi   hak ve özgürlükler sizin için yeni? Çevrenizdeki   insanlar bu hak ve özgürlüklerin farkında mı? Bu   konuda çevrenizden örnekler verebilir misiniz? İnsanların   bu konularda daha bilinçli olması için neler yapılabilir? Hak   ve özgürlüklerinin farkında olmanın insanlara ne gibi yararları olur? Siz   bu konuda neler yapabilirsiniz? Sahip   olduğunuz hak ve özgürlüklerin farkında mısınız? Sadece   hak ve özgürlüklerinizin değil sorumluluklarınızın da farkında mısınız? Demokratik   ve insan haklarına saygılı bir toplumda insan ilişkileri nasıl olur?       Grup         etkileşiminden sonra öğrencilerin neler hissettikleri sorulur ve         düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir.     Sahip         olduğu haklarını bilen bir birey olmanın toplum         ve kişi için önemi tekrar vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.      Değerlendirme:                                 FORM–54 İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ 10 Aralık 1948 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilen “İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi” bütün ulusları kapsamına almaktadır. Birleşmiş milletlere üye olan bütün ülkeler bu bildiriyi imzalamış ve bildirinin getirdiği hükümlere uymaya söz vermişlerdir.   Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; İnsanlık topluluğunun bütün bireyleriyle kuruluşlarının bu Bildirgeyi her zaman göz önünde tutarak eğitim ve öğretim yoluyla bu hak ve özgürlüklere saygıyı geliştirmeye, giderek artan ulusal ve uluslararası önlemlerle gerek üye devletlerin halkları ve gerekse bu devletlerin yönetimi altındaki ülkeler halkları arasında bu hakların dünyaca etkin olarak tanınmasını ve uygulanmasını sağlamaya çaba göstermeleri amacıyla tüm halklar ve uluslar için ortak ideal ölçüleri belirleyen bu İnsan Hakları Evrensel Bildirgesini ilan etmiştir. Ülkemiz de 6 Nisan 1949 tarih ve 9119 Sayılı Bakanlar Kurulu ile "İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin Resmi Gazete ile yayınlanması, yayımdan sonra okullarda ve diğer eğitim müesseselerinde okutulması ve yorumlanması ve bu Beyanname hakkında radyo ve gazetelerde münasip neşriyatta bulunulması" kararlaştırılmıştır. Bakanlar Kurulu Kararı 27 Mayıs 1949 tarih ve 7217 Sayılı Resmi Gazete'de yayınlanmıştır. 1949 yılından bu yana her yıl 10 Aralık “İnsan Hakları Günü” olarak kutlanmaktadır. Bu bildiriyi imzalamak ulusumuz için onurlu bir davranıştır. Çünkü bu bildiri insanı onurlandırmayı, mutlu kılmayı, yüceltmeyi, her türlü haksızlığa karşı korumayı amaçlamaktadır. İnsan kuşkusuz dünyamızın en değerli varlığıdır. Ayrıca bütün maddesel ve moral değerlerin kaynağıdır. İnsanı küçümsemek, hor görmek, insan olmaktan doğan haklarını ve özgürlüklerini kısıtlamak, elinden almak, insanı sevmemek, insana kin duymak, insana zulmetmek, işkence yapmak, insanı fakirlik, cehalet, hastalık ve işsizlik içinde bırakmak gibi durumlara karşı insanlığın duyduğu nefretin ve tepkinin büyük bir belgesidir.         İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ Madde 1: Bütün insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdana sahiptirler, birbirlerine karşı kardeşlik anlayışıyla davranmalıdırlar. Madde 2: Herkes, ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal veya başka bir görüş, ulusal veya sosyal köken, mülkiyet, doğuş veya herhangi başka bir ayrım gözetmeksizin bu Bildirge ile ilan olunan bütün haklardan ve bütün özgürlüklerden yararlanabilir. Ayrıca, ister bağımsız olsun, ister vesayet altında veya özerk olmayan ya da başka bir egemenlik kısıtlamasına bağlı ülke yurttaşı olsun, bir kimse hakkında, uyruğunda bulunduğu devlet veya ülkenin siyasal, hukuksal veya uluslararası statüsü bakımından hiçbir ayrım gözetilmeyecektir. Madde 3: Yaşamak, özgürlük ve kişi güvenliği herkesin hakkıdır. Madde 4: Hiç kimse kölelik veya kulluk altında bulundurulamaz, kölelik ve köle ticareti her türlü biçimde yasaktır. Madde 5: Hiç kimseye işkence yapılamaz, zalimce, insanlık dışı veya onur kırıcı davranışlarda bulunulamaz ve ceza verilemez. Madde 6: Herkesin, her nerede olursa olsun, hukuksal kişiliğinin tanınması hakkı vardır. Madde 7: Herkes yasa önünde eşittir ve ayrım gözetilmeksizin yasanın korunmasından eşit olarak yararlanma hakkına sahiptir. Herkesin bu Bildirgeye aykırı her türlü ayrım gözetici işleme karşı ve böyle işlemler için yapılacak her türlü kışkırtmaya karşı eşit korunma hakkı vardır. Madde 8: Herkesin anayasa ya da yasayla tanınmış temel haklarını çiğneyen eylemlere karşı yetkili ulusal mahkemeler eliyle etkin bir yargı yoluna başvurma hakkı vardır. Madde 9: Hiç kimse keyfi olarak yakalanamaz, tutuklanamaz ve sürgün edilemez. Madde 10: Herkesin, hak ve yükümlülükleri belirlenirken ve kendisine bir suç yüklenirken, tam bir şekilde davasının bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından hakça ve açık olarak görülmesini istemeye hakkı vardır. Madde11: 1. Kendisine bir suç yüklenen herkes, savunması için gerekli olan tüm güvencelerin tanındığı açık bir yargılama sonunda, yasaya göre suçlu olduğu saptanmadıkça, suçsuz sayılır. 2. Hiç kimse işlendiği sırada ulusal ya da uluslararası hukuka göre bir suç oluşturmayan herhangi bir eylem veya ihmalden dolayı suçlu sayılamaz. Kimseye suçun işlendiği sırada uygulanabilecek olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez. Madde 12: Kimsenin özel yaşamına, ailesine konutuna ya da haberleşmesine keyfi olarak karışılamaz, şeref ve adına saldırılamaz. Herkesin bu gibi karışma ve saldırılara karşı yasa tarafından korunmaya hakkı vardır. Madde13: 1. Herkesin bir devletin toprakları üzerinde serbestçe dolaşma ve oturma hakkı vardır. 2. Herkes, kendi ülkesi de dâhil olmak üzere, herhangi bir ülkeden ayrılmak ve ülkesine yeniden dönmek hakkına sahiptir. Madde14: 1. Herkesin zulüm altında başka ülkelere sığınma ve sığınma olanaklarından yararlanma hakkı vardır. 2. Gerçekten siyasal nitelik taşımayan suçlardan veya Birleşmiş Milletlerin amaç ve ülkelerine aykırı eylemlerden doğan kovuşturma durumunda bu haktan yararlanılamaz. Madde15: 1. Herkesin bir yurttaşlığa hakkı vardır. 2. Hiç kimse keyfi olarak yurttaşlığından veya yurttaşlığını değiştirme hakkından yoksun bırakılamaz. Madde16: 1. Yetişkin her erkeğin ve kadının, ırk, yurttaşlık veya din bakımlarından herhangi bir kısıtlamaya uğramaksızın evlenme ve aile kurmaya hakkı vardır. 2. Evlenme sözleşmesi, ancak evleneceklerin özgür ve tam iradeleriyle yapılır. 3. Aile, toplumun, doğal ve temel unsurudur, toplum ve devlet tarafından korunur. Madde17: 1. Herkesin tek başına veya başkalarıyla ortaklaşa mülkiyet hakkı vardır. Hiç kimse keyfi olarak mülkiyetinden yoksun      bırakılamaz. Madde 18: Herkesin düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne hakkı vardır. Bu hak, din veya topluca, açık olarak ya da özel biçimde öğrenim, uygulama, ibadet ve dinsel törenlerle açığa vurma özgürlüğünü içerir. Madde 19: Herkesin düşünce ve anlatım özgürlüğüne hakkı vardır. Bu hak düşüncelerinden dolayı rahatsız edilmemek, ülke sınırları söz konusu olmaksızın, bilgi ve düşünceleri her yoldan araştırmak, elde etmek ve yaymak hakkını gerekli kılar. Madde20:1. Herkesin silahsız ve saldırısız toplanma, dernek kurma ve derneğe katılma özgürlüğü vardır. 2. Hiç kimse bir derneğe girmeye zorlanamaz. Madde21: 1. Herkes, doğrudan veya serbestçe seçilmiş temsilciler aracılığı ile ülkesinin yönetimine katılma hakkına sahiptir. 2. Herkesin ülkesinin kamu hizmetlerinden eşit olarak yararlanma hakkı vardır. 3. Halkın iradesi hükümet otoritesinin temelidir. Bu irade, gizli veya serbestliği sağlayacak benzeri bir yöntemle genel ve eşit oy verme yoluyla yapılacak ve belirli aralıklarla tekrarlanacak dürüst seçimlerle belirlenir. Madde 22: Herkesin, toplumun bir üyesi olarak, sosyal güvenliğe hakkı vardır. Ulusal çabalarla ve uluslararası işbirliği yoluyla ve her devletin örgütlenmesine ve kaynaklarına göre, herkes onur ve kişiliğinin serbestçe gelişim için gerekli olan ekonomik, sosyal ve kültürel haklarının gerçekleştirilmesi hakkına sahiptir. Madde23:1. Herkesin çalışma, işini serbestçe seçme, adaletli ve elverişli koşullarda çalışma ve işsizliğe karşı korunma hakkı vardır. 2. Herkesin, herhangi bir ayrım gözetmeksizin, eşit iş için eşit ücrete hakkı vardır. 3. Herkesin kendisi ve ailesi için insan onuruna yaraşır ve gerekirse her türlü sosyal koruma önlemleriyle desteklenmiş bir yaşam sağlayacak adil ve elverişli bir ücrete hakkı vardır. 4. Herkesin çıkarını korumak için sendika kurma veya sendikaya üye olma hakkı vardır. Madde 24: Herkesin dinlenmeye, eğlenmeye, özellikle çalışma süresinin makul ölçüde sınırlandırılmasına ve belirli dönemlerde ücretli izne çıkmaya hakkı vardır. Madde25:1. Herkesin kendisinin ve ailesinin sağlık ve refahı için beslenme, giyim, konut ve tıbbi bakım hakkı vardır. Herkes, işsizlik, hastalık, sakatlık, dulluk, yaşlılık ve kendi iradesi dışındaki koşullardan doğan geçim sıkıntısı durumunda güvenlik hakkına sahiptir. 2. Anaların ve çocukların özel bakım ve yardım görme hakları vardır. Bütün çocuklar, evlilik içi veya evlilik dışı doğmuş olsunlar, aynı sosyal güvenceden yararlanırlar. Madde26:1. Herkes eğitim hakkına sahiptir. Eğitim, en azından ilk ve temel eğitim aşamasında parasızdır. İlköğretim zorunludur. Teknik ve mesleksel eğitim herkese açıktır. Yüksek öğretim, yeteneklerine göre herkese tam bir eşitlikle açık olmalıdır. 2. Eğitim insan kişiliğini tam geliştirmeye ve insan haklarıyla temel özgürlüklere saygıyı güçlendirmeye yönelik olmalıdır. Eğitim, bütün uluslar, ırklar ve dinsel topluluklar arasında anlayış, hoşgörü ve dostluğu özendirmeli ve Birleşmiş Milletlerin barışı koruma yolundaki çalışmalarını geliştirmelidir. 3. Çocuklara verilecek eğitimin türünü seçmek, öncelikle ana ve babanın hakkıdır. Madde27-:1. Herkes toplumun kültürel yaşamına serbestçe katılma, güzel sanatlardan yararlanma, bilimsel gelişmeye katılma ve bundan yararlanma hakkına sahiptir. 2. Herkesin yaratıcısı olduğu bilim, edebiyat ve sanat ürünlerinden doğan maddi ve manevi çıkarlarının korunmasına hakkı vardır. Madde 28: Herkesin bu Bildirgede öngörülen hak ve özgürlüklerin gerçekleşeceği bir toplumsal ve uluslararası düzene hakkı vardır. Madde29:1. Herkesin, kişiliğinin serbestçe ve tam gelişmesine olanak veren topluma karşı ödevleri vardır. 2. Herkes haklarını kullanırken ve özgürlüklerinden yararlanırken, başkalarının hak ve özgürlüklerinin tanınması ve bunlara saygı gösterilmesinin sağlanması ve demokratik bir toplumda genel ahlak ve kamu düzeniyle genel refahın gereklerinin karşılanması amacıyla yalnız yasayla belirlenmiş sınırlamalara bağlı olur. 3. Bu hak ve özgürlükler hiçbir koşulda Birleşmiş Milletlerin amaç ve ilkelerine aykırı olarak kullanılamaz. Madde 30: Bu bildirgenin hiçbir kuralı, herhangi bir devlet, topluluk veya kişiye, burada açıklanan hak ve özgürlüklerden herhangi birinin yok edilmesini amaçlayan bir girişimde veya eylemde bulunma hakkını verir biçimde yorumlanamaz.             FORM–55 ÇOCUK HAKLARI BİLDİRGESİ 20 Kasım 1959'da Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda "Çocuk Hakları Bildirgesi" ile kabul edilmiştir. Çocuk Hakları Bildirgesi: 1. İlke: Tüm dünya çocukları bu bildirgedeki haklardan din, dil, ırk, renk, cinsiyet, milliyet, mülkiyet, siyasi, sosyal sınıf ayırımı yapılmaksızın yararlanmalıdır. 2. İlke: Çocuklar özel olarak korunmalı, yasa ve gerekli kurumların yardımı ile fiziksel, zihinsel, ahlaki, ruhsal ve toplumsal olarak sağlıklı normal koşullar altında özgür ve onurunun zedelenmeyecek şekilde yetişmesi sağlanmalıdır. Bu amaçla çıkarılacak yasalarda çocuğun en yüksek çıkarları gözetilmelidir. 3. İlke: Her çocuğun doğduğu anda bir adı ve bir devletin vatandaşı olma hakkı vardır. 4. İlke: Çocuklar sosyal güvenlikten yararlanmalı, sağlıklı bir biçimde büyümesi için kendisine ve annesine doğum öncesi ve sonrası özel bakım ve korunma sağlanmalıdır. Çocuklara yeterli beslenme, barınma, dinlenme, oyun olanakları ile gerekli tıbbi bakım sağlanmalıdır. 5. İlke: Fiziksel, zihinsel ya da sosyal bakımdan özürlü çocuğa gerekli tedavi, eğitim ve bakım sağlanmalıdır. 6. İlke: Çocuğun kişiliğini geliştirmesi için anlayış ve sevgiye gereksinimi vardır. Anne ve babasının bakımı ve sorumluluğu altında her durumda bir sevgi ve güvenlik ortamında yetişmelidir. Küçük yaşlarda çocuğu annesinden ayırmamak için bütün olanaklar kullanılmalıdır. Ailesi ve yeterli maddi desteği olmayan çocuklara özel bakım sağlamak toplumun ve kurumların görevidir. Çocuk sayısı fazla olan ailelere devlet yardımı yapılmalıdır. 7. İlke: Genel kültür ve yeteneklerini, bireysel karar verme gücü, ahlaki ve toplumsal sorumluluğu geliştirecek ve topluma yararlı bir üye olmasını sağlayacak eğitim hakkı verilmelidir. Bu eğitimde sorumluluk önce ailenin olmalıdır. Eğitimin ilk aşamaları parasız ve zorunlu olmalıdır. 8. İlke: Çocuk her koşulda koruma ve kurtarma olanaklarından ilk yararlananlar arasında olmalıdır. 9. İlke: Çocuklar her türlü istismar, ihmal ve sömürüye karşı korunmalı ve hiçbir şekilde ticaret konusu olmamalıdır. Çocuk uygun bir asgari yaştan önce çalıştırılmayacak, sağlığını ve eğitimini tehlikeye sokacak fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişmesini engelleyecek bir işe girmeye zorlanmayacak ve izin verilmeyecektir. 10. İlke: Çocuk ırk, din ya da başka bir ayrımcılığı teşvik eden uygulamalardan korunacaktır. Anlayış, hoşgörü, insanlar arası dostluk, barış ve evrensel kardeşlik ortamında enerji ve yeteneklerini diğer insanların hizmetine sunulması gerektiği bilinciyle yetiştirilmelidir.                                       FORM–56 ÖZÜRLÜ BİREYLERİN HAKLARI Madde 1: Her özürlü kişi, aynı ülkede aynı yaştaki öteki bireylerle aynı temel haklara sahiptir.  Madde 2:    Özürlü bireyler, uygun hekimsem bakım ve fiziksel tedavi ve öğrenim, eğitim, akademik kariyer yapmak, kendi yeteneğini ve potansiyelini geliştirmek ve olabildiğince özürlülüğün derecesi ne denli ağır olsa da, kendine rehberlik edilmesi haklarına sahiptir. Madde 3: Özürle bireyler, ekonomik güvenceye ve uygun yaşam standardına sahip olmak, üretken çalışma yapmak ve iş edinmek haklarına sahiptir. Madde 4: Özürlü kişi, kendi ailesi ya da koruyucu aile ile birlikte yaşamak, toplumsal yaşamın bütün etkinliklerine katılmak ve boş zamanlarını değerlendirmek hakkına sahiptir.  Madde 5: Özürlü bireyler kendi kişisel yararı ve refahının, gereksinim duyduğunda, korunmasını dilemek hakkına sahiptir. Hiçbir özürlü kişiyi kendisini korumak hizmetinden hiç kimse yoksun bırakamaz. Madde 6: Özürlü birey, sömürülmek, kötü ve aşağılayıcı işlemlerden korunmak hakkına sahiptir. Suçlandığında sorumluluğun derecesine göre ileri sürülen beyanların muhakeme edilmesi hakkına sahiptir. Madde 7:      Kimi özürlü birey, kendi özrünün ağırlığından ötürü haklarını yeterince korumaya yetkin olmayabilir. Bu hakların bir bölümünün ya da tümünün değiştirilmesi, başkaları için uygun olabilir. Bu hakların değiştirilmesi ya da yadsınmasına ilişkin kötülüklerin her türüne karşı uygun yasal koruyucu önlemler alınmalıdır ve bunlar özürlü bireylerin toplumsal yetilerinin gelişmesi alanında uzman olan kişiler aracılığıyla, periyodik denetimler yapılmalı ve yargıya başvurma hakkı korunmalıdır.     FORM–57 TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER İnsan hakları kavramı, hiçbir ayrım gözetmeksizin dünyanın her yerinde tüm insanlara yasalarca tanınan hak ve özgürlükleri kapsar. İnsan hakları kapsamına pek çok hak ve özgürlük girmektedir. Temel hak ve özgürlükler kavramı ise öteki hak ve özgürlüklere temel olan, onları doğuran ve yaratan hak ve özgürlükler demektir. Örneğin, yaşama hakkı olmadan hiçbir hak ve özgürlük gerçekleşemez. Çünkü yaşama hakkı olmazsa öteki hakların ve özgürlüklerin kullanılması olanaksızlaşır. Temel özgürlükler insanın doğuştan sahip olduğu özellik ve olanaklarını geliştirmesine ve insanca bir yaşam sürmesine olanak sağlayan özgürlüklerdir. Temel haklar devlet tarafından güvenceye alındığında temel özgürlüklerimiz ortaya çıkar. Gerek bu hak ve özgürlüklerimizin korunması ve kullanılması gerekse başkalarının hak ve özgürlüklerine saygılı olunması çağdaş devletin ve insanın temel özelliklerinden birisidir. İnsan hakları evrensel niteliktedir her yerde her zaman ve herkes için geçerlidir. Her insan hak ve özgürlüklere doğuştan sahiptir. Bu hakların her insan için eşitlik gözetilerek anayasa ve yasalarla devlet tarafından korunması gereken haklardır. İnsan doğal olarak bu olmazsa olmaz haklarına hiç kimse tarafından dokunulmasını istemez. Temel hak ve özgürlükler, hemen hemen tüm dünyada kuramsal olarak kabul edilmiştir. Fakat önemli olan bu hakların kâğıt üzerinde kalması değil, ne ölçüde uygulandığıdır. Anayasamızda ifadesini bulan temel insan hakları, genel olarak dokuz başlık altında toplanabilir: 1. Yaşama hakkı, 2. Kişi dokunulmazlığı hakkı, 3. Sağlık hakkı,  4. Eğitim hakkı,     5. Dilekçe hakkı,   6. Özel yaşam-aile yaşamı ve haberleşmenin gizliliği hakkı,       7. Konut dokunulmazlığı hakkı,   8. Mülkiyet hakkı, 9. Seçme ve seçilme hakkıdır. Temel insan özgürlükleri ise; Düşünce ve ifade özgürlüğü, Din ve vicdan özgürlüğü, Basın özgürlüğü, Haberleşme, yerleşme ve seyahat özgürlüğü, Toplantı yapma, dernek ve sendika kurma özgürlüğü, Bilim ve sanat özgürlüğüdür.Devlet temel hak ve özgürlükleri korumakla yükümlüdür. Hak ve özgürlüklerin en üst düzeyde korunduğu toplumlarda bireyler daha üretken ve yaratıcı olup kendi toplumunu ve tüm insanlığı mutlu eder. İnsan haklarının korunduğu toplumlarda; Yasa dışı davranışlar azalarak yasalar işler hale gelir. Devlete güven artar, yönetim kolay işler. Vatandaşlar daha bilinçli ve sorumlu olacakları için hizmetlere gönüllü katılırlar. Meclisler, devlet organları, sivil kuruluşlar görevlerini daha rahat yaparlar. İnsanların paylaşımları artarak barışçı bir ortam doğar. İnsan haklarının işlevsel duruma getirilmesi, bilinçli ve duyarlı bireylerin yetişmesine bağlıdır. Bu da ancak eğitimle gerçekleşir. Eğitim ve öğretim sürecinin her aşamasında, öğrencinin etkin katılımını öngören eğitim anlayışı demokratik eğitimdir. Böyle eğitim alan insanlar olumsuz duygular yerine hoşgörü, dürüstlük ve yardımseverlik gibi değerleri oluştururlar. Bu değerlere sahip bireyler bir yandan “insan olmanın gurur ve saygınlığını” yaşarken diğer yandan “öteki insanların hak ve özgürlüklerine saygılı olma” bilincini geliştirirler. İnsanlar tarih boyunca, hak ve özgürlüklerini elde edebilmek için mücadele etmişlerdir. Türk kurtuluş savaşı da bu mücadelenin en iyi örneklerinden biridir. Kurtuluş Savaşında Türk ulusuna önderlik eden Atatürk, birey ve ulus olarak Türklerin özgürlüğe verdiği önemi şu sözleri ile dile getirmiştir: “Özgürlük ve bağımsızlık benim karakterimdir. Ben milletimin en büyük ve ecdadımın en değerli mirası olan bağımsızlık aşkı ile dolu bir adamım. Çocukluğumdan bu güne kadar ailevi, hususi ve resmi hayatımın her safhasını yakından bilenler bu aşkım malumdur. Bence bir millete şerefin, haysiyetin, namusun ve insanlığın vücut ve beka bulabilmesi mutlaka o milletin özgürlük ve bağımsızlığına sahip olmasıyla kaimdir. Ben şahsen bu saydığım vasıflara, çok ehemmiyet veririm. Ve bu vasıfların kendimde mevcut olduğunu iddia edebilmem için milletimin de aynı vasıfları taşımasını esas şart bilirim. Ben yaşayabilmek için mutlaka bağımsız bir milletin evladı kalmalıyım. Bu sebeple milli bağımsızlık bence bir hayat meselesidir. Millet ve memleketin menfaatleri icap ettirirse, insanlığı teşkil eden milletlerden her biriyle medeniyet icabı olan dostluk ve siyaset münasebetlerini büyük bir hassasiyetle takdir ederim. Ancak benim milletimi esir etmek isteyen herhangi bir milletin, bu arzusundan vazgeçinceye kadar amansız düşmanıyım.”                                     ATATÜRK           11. SINIF–22.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: AMAÇLARIM VE KAYNAKLARIM Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Geleceğe ilişkin amaçlarını toplumun   sosyal ve ekonomik kaynaklarını dikkate alarak belirler. (Kazanım Numarası 55 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran KILIÇ- London Metropolitan   University Career Deevelopment and Employment Service’ve Fery (2006)’dan   yararlanılmıştır.   Süreç:    Öğrencilere        10. sınıf, “Geleceğim” adlı 1. etkinlikle ilgili hatırlatma yapılarak        etkinlik başlatılır.    Öğrencilere        aşağıda verilenlere benzer sahip oldukları sosyal ve ekonomik kaynaklar        verilir: Sahip   olduğunuz sosyal Kaynaklar: Eğitim (aldığınız eğitimin niteliği, eğitimden   beklentileriniz, öğretmenlerinizin rehberliği) Sağlığınızla ilgili sosyal güvenceniz, Aile (ailenizin eğitim durumu, kültürel ve sosyal   yapısı), Yaşadığınız sosyal ve fiziksel çevre (arkadaşlar,   rol modeller, sosyal gruplar) , Sahip   olduğunuz Ekonomik kaynaklar: Kazanacağınız veya ailenizin kazandığı para/kazanç, Doğal ve çevresel kaynaklarınız, Sahip olduğunuz teknolojik kaynaklar. İş piyasası.    Öğrencilerden        sahip oldukları kaynaklarını dikkate alarak geleceğe yönelik hem eğitsel        amaçlarını hem de gelecekte sürdürecekleri hayat ile ilgili amaçlarını        belirlemeleri istenir. Örnek: “Sahip olduğu sosyal ve ekonomik kaynakları   açısından hayata bir an önce atılması gereken bir öğrencinin yüksek öğrenimde   dört yıllık bir programa devam etmeyerek amacını “Mesleğe yönelten bir   alana, iki yıllık bir programa devam   etmek veya işe ve mesleğe hazırlayan bir kursa gitmek istiyorum” şeklinde belirtmesi.    Öğrencilerden        belirledikleri amaçları sınıfla paylaşmaları istenir.    Öğrencilere        geleceğe ilişkin sosyal ve ekonomik kaynaklara göre amaç belirleme        üzerinde bu etkinliğin sonunda da düşünmeye devam etmeleri istenir ve        etkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir.    Öğrencilere        amaç belirlemede pek çok etkeni göz önünde bulundurmanın önemi        hatırlatılarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                           11. SINIF–23.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARI DEĞERLER Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Aile ve Toplum Kazanım: Kitle iletişim araçlarında sunulan   yanlış mesaj ve modellerin bireysel ve toplumsal değerlere uygunluğunu analiz   eder. (Kazanım Numarası 154) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: K.Ayla SIRIKLI   Süreç: 1.Öğ10. sınıf “Kitle İletişim Araçlarının Etkileri”   adlı 15. etkinlikte Kitle iletişim araçlarının kişisel ve toplumsal değerler   üzerindeki etkileri ile ilgili yapılan uygulama hatırlatılır. 2.iletişim araçlarında ne tür yanlış mesajlar ve modeller sunulabileceği   sorulur ve örnekler vermeleri istenir. 3.model ve mesajların kişisel ve sosyal değerlerimize etkileri ile ilgili   aşağıdakine benzer sorular sorulur ve öğrencilerin düşüncelerini sınıfla   paylaşmaları istenir: Sizce bu model ve mesajların   bireysel ve toplumsal değerlerimize etkisi ne olabilir? Bu model ve mesajlardan bireysel ve   toplumsal değerlerinize uygun olmayanlarla karşılaşıyor musunuz? Sizce bu yanlış model ve mesajlar   bireyi ve toplumu nasıl etkiliyor? Örnek verebilir misiniz? Bu konuda neler yapılabilir? 4.Öğkitle iletişim araçlarından yararlanırken çok seçici davranmalarının gereği   hatırlatılır. Kısa ve uzun vadede uğrayabilecekleri zararlardan söz edilir. 5.iletişim araçlarında sunulan yanlış mesaj ve modellerin bireysel ve toplumsal   değerlere uygunluğunu analiz etmenin önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   *(Öğrencilerden   bir sonraki hafta yapılacak etkinlik için 1 hafta boyunca radyo,   televizyon, gazete, dergi ve internet gibi kitle iletişim araçlarından   mesleki amaçlarına ulaşmada yararlanabilecekleri programları ve yazılı   materyalleri araştırmaları, yazılı bilgileri ve görsel materyallerle ilgili   kaynakları not ederek bir sonraki etkinlik için sınıfa getirmeleri istenir).   Değerlendirme:                                             11. SINIF– 24.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARI VE MESLEKİ   AMAÇLAR Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki gelişim Kazanım: Mesleki amaçlara ulaşmada kitle   iletişim araçlarından yararlanır.   (Kazanım Numarası 215 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Yazı tahtası ve kalemi Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI   Süreç: 1.Öğrencilere bir hafta öetkinlik sonunda öğrencilere 1 hafta boyunca radyo, televizyon, gazete, dergi   ve internet gibi kitle iletişim araçlarından mesleki amaçlarına ulaşmada   yararlanabilecekleri programları ve yazılı materyalleri araştırmaları, yazılı   bilgileri ve görsel materyallerle ilgili kaynakları not ederek bir sonraki   etkinlik için sınıfa getirmeleri istenmişti. 2.Öğrencilerden araştırmayararlandıkları kitle iletişim araçlarını belirtmeleri ve topladıkları   bilgileri sınıfa sunmaları istenir. 3.Öğrencilerin mesleki amaçulaşmada yararlanmak üzere çeşitli kitle iletişim araçlarından yaptıkları   araştırmalar sonucunda getirdikleri yazılı bilgiler, afiş ve broşür gibi   görsel materyaller sınıfça incelenir ve sınıf panosuna asılır. 4.Bu bilgilerden hareketleamaçlar için kitle iletişim araçlarından yararlanabileceğimiz kaynakların   neler olduğu tahtaya yazılır. Mesleki   Amaçlar İçin Kitle İletişim Araçlarından Yararlanabileceğimiz Kaynaklar        Televizyondaki         eğitici programlar,     Televizyondaki         eğitici belgeseller,     Televizyondaki         açık öğretim için hazırlanan programlar,     İngilizce         pratik yapmak için yabancı kanallar, filmler,     Televizyondaki         Üniversiteleri tanıtan programlar,     Televizyondaki         Üniversite sınavı ile ilgili programlar,     Televizyondaki         meslekleri tanıtan programlar,     Televizyondaki         farklı mesleklerden kişilerle yapılan röportajlar,     Gazetelerin         gençlikle ilgili bölümleri,     Gazetelerin         eğitimle ilgili bölümler,     Gazetelerdeki         Üniversiteleri tanıtan bölümler,     Gazetelerdeki         üniversite sınavı ile ilgili bölümler,     Gazetelerdeki         mesleklerle ilgili bölümler,     Gazetelerdeki         insan kaynakları ile ilgili bölümler,     Gazetelerdeki         iş ilanları, duyurular,     Gazetelerde         farklı mesleklerden kişilerle yapılan röportajlar,     Gazetelerdeki         meslekleri tanıtan yayınlar,     Dergilerdeki         farklı mesleklerden kişilerle yapılan röportajlar,     Dergilerdeki         meslekleri tanıtan yayınlar,     Dergilerdeki         insan kaynakları ile ilgili bölümler,     Dergilerdeki         iş ilanları, duyurular,     İnternetteki         meslek bilgileri vb.    5.Mesleki amaçlara ulaşmadailetişim araçlarından yararlanarak her türlü bilgiye ulaşabilecekleri   hatırlatılır ve bu araçları kullanmalarının önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   Değerlendirme:                 11. SINIF– 25.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: AMAÇLAR ÜLKESİNE SEYAHAT Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Geleceğe yönelik belirlediği   amaçların ulaşılabilirliğini değerlendirir. (Kazanım Numarası 56 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Form -58 (Amaçlarınıza Ulaşabilmek   İçin) Form -59 (Amaçlar) Kaynak: Erkan (2006) Süreç: 1.şeklinde büyütülmüş Form–58 (Amaçlarınıza ulaşabilmek için) tahtaya asılır.   (Hazırlanmamışsa tahtaya yazılabilir). Öğrencilerle posterin içeriğinde yer   alan öneriler tartışılır. 2.ÖğForm -59 (Amaçlar) verilir ve doldurmaları istenir. (Öğrencilere 10. sınıf 1.   etkinlikte verilen amaç belirleme kriterleri tekrar hatırlatılır, eğer bu   etkinlik işlenmemişse amaç belirleme kriterleri üzerinde kısaca durulur). 3.Öğaşağıdakine benzer sorular yöneltilerek grup etkileşimi başlatılır: 4Geleceğyönelik belirlediği amaçların ulaşılabilirliğin değerlendirmenin önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.    Bu        güne kadar ulaşmak isteyip de ulaşamadığınız amaçlar oldu mu? Neden?    Bu        amaçlarınıza ulaşmamanızın sebepleri nelerdir?    Kendiniz        için amaçlar belirliyor musunuz? Örnekler verir misiniz?    Belirlediğiniz        amaçlarınız sizce uygun mu?    Bu        amaçlara ulaşmak için planlarınız var mı? Değerlendirme:     FORM -58 AMAÇLARINIZA ULAŞABİLMEK İÇİN 1.Bir amaç seçin.     2.Bu amacı yazın.     3.Amacınızı çok açık olarak belirtin.     4.Bu amaca ulaşabilmek için ihtiyacınız olan şeylerin bir listesini çıkarın.     5.Bu amaca ulaşabilmek için sizin yapmanız gereken şeylerin bir listesini çıkarın.     6.Amacınızın gerçekleşebileceği tarihi yazın.     7.Amacınıza ulaştığınızda kendinizi nasıl değerlendireceğinizi belirleyin.     8.Yeni amaç takımları oluşturun.                     FORM -59 AMAÇLAR       Amaçlar bir seyahatin varış noktalarına benzer. Örneğin Ankara‘dan İstanbul’a gittiğimizi varsayacak olursak İstanbul sizin amacınız olacaktır. İstanbul’a ulaşmak, yani amacınıza ulaşmak bir takım planlamaları ve eylemleri gerektirir.       Şimdi sizden istenen Ankara‘dan İstanbul’a gitmek için neler yapmanız gerektiğini belirlemenizdir. Bu konuda yapılması gerekenleri aşağıya yazın. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.             Yukarıda belirttikleriniz sizin alt amaçlarınızı oluşturmaktadır. Alt amaçlar, bir amaca ulaşmak için gerekli belirgin eylemlerdir.             Şimdi sizden iki amacınızı ele alarak, bu amaca ulaşmak için gerekli alt amaçlarınızı belirlemeniz isteniyor. Alt amaçlarınızı aşağıdaki sorulara vereceğiniz cevaplarla belirleyebilirsiniz. Amaç1: A. Bu amaca ulaşabilmek için ihtiyacım olan şeyler neler? 1. Bilgi: 2. Materyal: 3. para: 4. insan: 5. Diğer: B. Bu amaca ulaşabilmek için neler yapmalıyım? 1. Plan ya da çalışmalar: 2. Yazışma ya da görüşmeler: 3. Alışveriş ya da hazırlıklar: 4. Diğer: Amaç 2: A. Bu amaca ulaşabilmek için ihtiyacım olan şeyler neler? 1. Bilgi: 2. Materyal: 3. para: 4. insan: 5. Diğer: B. Bu amaca ulaşabilmek için neler yapmalıyım? 1. Plan ya da çalışmalar: 2. Yazışma ya da görüşmeler: 3. Alışveriş ya da hazırlıklar: 4. Diğer                                             11. SINIF–26.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: SINAV TAKTİĞİ Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Yükseköğretim kurumlarına giriş   sınavı için kendine özgü bir sınav taktiği belirler. (Kazanım Numarası 60 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Form–60   (ÖSS Sınav Stratejileri) Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI- Çağıran (2006)’dan   yararlanılmıştır. Süreç:    Öğrencilere        Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavına ilişkin daha önce        gerçekleştirilen etkinlikler hatırlatılır. (11. sınıf “Yükseköğrenime        Doğru” adlı 9. etkinlikte yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları ile        ilgili bilgi toplamıştık. 11. sınıf 10. etkinlikte “Planlı Çalışıyorum” adlı        10. etkinlikte yükseköğretim kurumlarına giriş sınavına hazırlanırken        çalışma planı yapmanın önemi üzerinde durulmuştu. Daha sonra 11. sınıf “Planımı        Değerlendiriyorum” adlı 16. etkinlikte yükseköğretim kurumlarına giriş        sınavına yönelik hazırladığı çalışma planını uygulanabilirliği açısından        değerlendirmiştik).    Bu        etkinlikte ise Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavına ilişkin        taktiklerin neler olabileceğinin bilinmesi ve her öğrencinin kendine özgü        bir sınav taktiği belirlemesi üzerinde durulacağı belirtilir.    Öğrencilerden        ikili gruplara ayrılır ve birbirleri ile sınav taktiği ve zamanlama ile        ilgili 5’er dakika konuşmaları istenir.    Sonra        ikili gruplardan yaptıkları 5’er dakikalık konuşmaları sınıfa sunmaları        istenir.    Tüm        öğrenciler dinlendikten sonra öğrencilere aşağıdaki sorular sorulur ve        grup etkileşimi başlatılır: Yükseköğretim   kurumlarına giriş sınavının içeriğini biliyor musunuz? Sınavlara   başlamadan önce yönergeleri dikkatli bir şekilde okuyor musunuz? Sınav   taktiğinin ne olduğunu biliyor musunuz? Sınavlarda   doğru zamanlamanın ne olduğunu biliyor musunuz? Sınav   taktiği ve zamanlama ile ilgili bilgileri nereden edindiniz? Bu   bilgilerinizin kaynağı güvenli mi? Seçmeyi   düşündüğünüz bölümler için sınavda hangi testleri çözeceğinizi belirlediniz   mi? Bu   testlere ne kadar süre ayarlayacağınızı ve cevaplama sıranızı belirlediniz   mi? Deneme   sınavlarında farklı sınav taktikleri denediniz mi? Daha   önce girdiğiniz sınavların sonuçlarını değerlendirerek kendinize uygun bir   sınav taktiği belirlediniz mi?    Öğrencilere        Form–60 (ÖSS Sınav Stratejileri) okunur        ve grup etkileşimi başlatılır.    Öğrencilere        her bireyin kendine özgü bir sınav taktiği olabileceği, kişi için en        doğru olan taktik ve zamanlamanın, uzun deneyimler sonucu üzerinde çokça        düşünülüp emek harcanarak oluşmuş olması gerektiği belirtilir. Yani bir        öğrenci için uygun olan sınav taktiği ve zamanlamanın diğer bir öğrenci        için uygun olmayacağı vurgulanır.    Yükseköğretim        kurumlarına giriş sınavı için kendine özgü bir sınav taktiği belirlemiş        öğrencilerin sınavda daha güvenli olacağı bunun da sınav başarısını daha        da artıracağı belirtilerek etkinlik sonlandırılır. *(Öğrencilerden   bir sonraki hafta yapılacak etkinlik için yurt içi ve yurt dışı   eğitim olanakları ve başvuru koşullarına ilişkin bilgi edinmeleri, bu konuda bilgi toplayabilecekleri kaynakları   araştırmaları ve yaptıkları araştırma sonucunda ulaştıkları bilgi   kaynaklarını ve bilgileri sınıfa getirmeleri istenir. Siz de bu konuda   araştırma yaparak ulaştığınız kaynakları sınıfa getirebilirsiniz. Bu konu ile   ilgili kurum ve kuruluşlardan uzmanları okula davet edebilirsiniz). Değerlendirme:     FORM–60 ÖSS SINAV STRATEJİLERİ 1.Sınav saatine yakın kalkıp telaş-kaygı yaratmayın. Daha da erken kalkıp besleyici; enerji verici bir kahvaltı yapın. ( hafif bir müzik dinleyerek yapılması rahatlatabilir ) 2.Sınavda gerekli belgeleri, en az iki adet yumuşak uçlu kurşun kalemi, yumuşak kaliteli bir silgiyi ve bir kalem tıraşı (kullanılışını önceden deneyin ) alarak sınav yerine 30–45 dk. Önce gidin. (Daha önce gitmeniz heyecanınızı artırabilir). 3.Sınavı başaracağınızı kendinize telkin edin. 4.Bu sınava bir tek siz girmiyorsunuz. Orada var olan diğer kişilerin durumu da sizinki gibidir. 5.Sınav başlamadan önce, tuvalet, su gibi ihtiyaçlarınızı karşılayın. 6.Görevlilerce sınavda yapılacak açıklamaları iyi bir şekilde dinleyin, anlayamadığınız yerleri sorun. 7.Size verilecek olan cevap kâğıdıyla ilgili kodlamaları dikkatli ve eksiksiz olarak doldurun. Verilen cevap kâğıdının adınıza düzenlenip düzenlenmediğini, kitapçık türünü ve TC Kimlik numarasının size ait olup olmadığını kontrol edin (Değilse görevlileri uyarın). 8.Size verilecek olan cevap kâğıdının ilgili kısmını imzalamayı unutmayın. 9.Soru kitapçığı üzerine, adınızı – soyadınızı, TC Kimlik numaranızı ve sınav salon numarasını yazınız. 10.Soru kitapçığı üzerindeki açıklamaları okuyup, sayfaların eksik olup olmadığını, kitapçık türünün ön sayfada yazılı olan ile iç sayfalarda yazılı olanların aynı olup olmadığını kontrol edin. 11.Tercih edeceğiz yüksek öğretim kurumu hangi puan türünden öğrenci alacaksa o puan türünün hesaplanmasında ağırlığı oluşturan testten cevaplamaya başlayın. Sizin için ağırlığı olan testin en iyi bildiğiniz konularından başlamanız moral ve zaman açısından fayda sağlar. En iyi bildiğiniz testten başlamanız da moralinizin artmasını sağlayabilir. 12.Teste başlamadan önce o bölüme ait açıklamaları okuyarak o teste ve diğer teste ne kadar zaman ayırmanız gerektiğini belirleyin. 13.Zaman yetmez diye bir şey düşünmeyin. Çünkü size verilen toplam süre mutlaka soruların çözümlerine göre görevlilerce hesaplanarak belirlenmiştir. Herkes eşittir. Kimseye size verilenden fazla süre verilmiyor. Zaman yetmemesi soruların cevaplarını bilip bilmemeye, çabuk ya da geç bulmaya bağlıdır. O zaman şunlara dikkat etmelisiniz; Soruyu dikkatlice okuyup anlamaya çalışın. Esas olanın bildiklerinizi yakalamak olduğunu düşünün. Bir iki tekrarla anlayamadığınız, cevabını bulamadığınız soruya bırakıp sonraki soruya bakın. Böylelikle oyalanmamış olursunuz. Bildiklerinizi tam yaptıktan sonra mutlaka sınavın son saatlerinde artı zamanınız olacaktır. Atladığınız sorulara bu zamanda bakmanız avantajlı olacaktır. İlk planda çözemediğiniz soruların yanına bazı şekiller yaparak atlayınız. Mesela; ! : İlk hamlede çözemedim, ama konuyu biliyorum.                  !! : Zaman alıcı soru, ama herhalde çözerim.                  !!! : Zor soru, herhalde çözemem.   Bunu yaptığınız takdirde sınavın sonlarına doğru, artan vakitte önce ! ‘ li soruları, sonra !! ’ li soruları, daha sonra da !!! ’ li soruları çözmeye çalışınız. Altı çizili veya koyu yazılı kelimeye dikkat edin. Soru kökleri sorunun anlaşılmasında önemli yer tutar; “..........değildir?” , “........yoktur?” , "............beklenmez?" , ".........olamaz?"        “..........en önemlidir?” gibi.   Soruyu anlayamadığınız zaman önce soru kökünü sonra seçenekleri okuyun. Daha sonra da, seçeneklerin ışığında soruyu bütünüyle inceleyin. Uzun sorulardan korkmayın çünkü bu tür sorular iyi açıklanmıştır. “Uzun soru”, “zor soru” demek değildir. Paragraf ya da parçaya bağlı sorularda önce alttaki soruyu okuyun. Böylece paragrafta ne aradığınızı bilebilirsiniz. Soruların zorluk dereceleri şöyledir; çok kolay   % 10, kolay % 20, normal % 40zor % 20, çok zor % 10 şeklindedir. Buna göre tüm soruları cevaplamaya bilirsiniz. Bu da doğaldır. Normal +kolay+çok kolay olan derecedeki soruları yapmanız demek soruların % 70’ini başarmanız demektir. ( zaten bilinen sorular kolay demektir. ) Sorulardaki şekil gibi şeyleri tekrar çizerek zaman kaybetmeyin. Sınav sırasındaki dikkatiniz dağılabilir. Soruyu tekrar okumak yerine dikkatinizi toplamak için kalemi bir süre bırakıp 10–15 sn. dinlenin. (derin nefes alma, gözleri kapama gibi ) 14. İlk doğru gördüğünüz seçeneği hemen işaretlemeyin, tüm seçenekleri okuyun. Çünkü en doğrunun istendiği bir soru ise ilk seçtiğiniz ne kadar doğru olsa da en doğru olmayabilir. 15.İşaretleme yaptığınız cevap bölümünün çözdüğünüz testle aynı olduğundan emin olun. Örneğin: Türkçe sorularının yanıtlarının cevap kâğıdında matematik bölümüne kodlanması gibi. 16.Cevap kâğıdının doğru yerlerine, kaydırma yapmadan kodlama yapın. Bunun için soru kitapçığındaki her sayfa için şu işlemi yapın; Önce o sayfadaki soruların cevaplarını soru kitapçığı üzerinde işaretleyin, sonra o sayfadaki sorular bitince cevapları cevap kâğıdına topluca işaretleyin. Sonra da bir sonraki sayfada yer alan sorulara bakın. Yani kodlamalarınızı sayfa sayfa yapınız. 17.Ard arda aynı şıkkı 4’ten fazla işaretlediyseniz cevaplarınızı bir daha kontrol ediniz. Sınavlarda doğru seçenekler genellikle eşit olarak dağıtılır. Ancak doğru şıklar belli bir sıra takip etmez. 18.Sınavın birinci bölümünde 4 test, ikinci bölümünde ise sadece 2 test yapacak kadar vaktiniz olduğunu unutmayınız. Bu nedenle hangi puan türünden tercih yapacaksanız o puan türünün gerektirdiği testleri çözünüz. 19.Çözemediğiniz sorularla moralinizi bozmayınız. Moralinizi bozduğunuzda diğer sorular çözerken konsantrasyon sorunu yaşayabileceğinizi unutmayın. 20.Yanlış cevapların, doğrulardan götüreceğini hepiniz biliyorsunuz. Bu nedenle kesinlikle bilmediklerinizi bir takım oyunlarla ( kura çekme gibi ) işaretlemeyin. Ancak, emin olmadığınız sorular için önce doğru olmayanları eleyin. Yanlış şıkları elemek işinizi kolaylaştırabilir. En az iki seçeneğe indirgediğinizde doğruyu bulmanın daha kolay olacağını bilin. Bir soruda yer alan doğruyu bulma ihtimali 5´ te 1’ dir. Rasgele işaretleyerek yanlışı bulmak daha kolaydır. 21.Sayısal sorularda mutlaka işlem yapınız. 22.Cevabı hatırlayamadığınızda telaşlanmayınız. İşaret koyarak bir diğer sayfaya geçerken bilip de hatırlayamadığınız soruya tekrar bakın. Yine hatırlayamazsanız vaktiniz kaldığında geri döneceksiniz. 23.Bir bölümden diğer bir bölüme geçerken zaman kaybetmeden zihninizi ve bedeninizi dinlendiriniz. Gözlerinizi kapatarak derin nefes alabilir ve bu testin çok iyi geçeceği telkinlerinde bulunabilirsiniz. 24.Yorulduğunuz zaman bedensel egzersiz yapın (Ses çıkarmadan, kollar, ayaklar ve başınızı hareket ettirebilirsiniz). 25.Sık sık saate bakmak yerine bölümler arasında saatinize bakınız. Çok sık saate bakmak sizi telaşlandırabilir. 26.Özellikle alanınızla ilgili tüm sorulara bakın. İyi bilmediğiniz konuların sorularından bile puan çıkartabilirsiniz. 27.Sınav süresince moraliniz bozulduğunda, konsantrasyonunuz dağıldığında ve yorgunluk hissettiğinizde nefes egzersizi yapabilirsiniz. Bunun için 10–15 saniye arkanıza rahatça yaslanarak derince nefes alın ve aldığınız nefesi bir miktar içinizde tutarak burnunuzdan yavaşça verin. 28.Sınav bitiminden kısa bir süre önce hızlıca kodlamalarınızı kontrol edebilirsiniz. 29.Yukarıda yer alanların dışında aklınıza takılan diğer hususları sınav öncesinde rehber öğretmeninize danışabilirsiniz. Çağıran (2006) - www.rehberlikportali.com                                                    11. SINIF– 27.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: NEREDE NE VAR? Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Ve Mesleki Gelişim Kazanım: Yurt içi ve yurt dışı eğitim   olanakları ve başvuru koşullarına ilişkin bilgi edinir.(Kazanım Numarası 217 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI   Süreç: 1.Öğfarklı etkinliklerde ÖSS ile ilgili ve ÖSS dışında birçok eğitim olanağı ile   ilgili bilgi verildiği hatırlatılır. Burada ise bunların dışında yurt içi ve   yurt dışında ne gibi eğitim olanakları olduğunu tekrar gözden geçireceğimiz   belirtilir. 2.Öğbir önceki etkinliğin sonunda bu hafta yapacağımız etkinlikle ilgili olarak   yurt içi ve yurt dışı eğitim olanakları ve başvuru koşullarına ilişkin bilgi   edinmeleri, bu konuda bilgi toplayabilecekleri kaynakları araştırmaları ve   yaptıkları araştırma sonucunda ulaştıkları bilgi kaynaklarını ve bilgileri   sınıfa getirmeleri istenmişti. Öğrencilerin bu konu ile ilgili yaptıkları   araştırmalardan elde ettikleri bilgileri sınıfa sunmaları istenir. 3. Öğrencilerin getirdiği broşür ve yazılı   bilgiler sınıfça incelenir ve bu konuda yararlanılabilecek kaynaklarulaşılan bilgiler ana başlıklar halinde tahtaya yazılarak aşağıdakine benzer   bir liste oluşturulur: Yurt   dışındaki üniversiteler ve denklik durumları, Devlet,   Özel ve Vakıf Üniversitelerinin sürekli eğitim merkezlerinde açılan   eğitimler, Milli   Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Halk Eğitim Genel Müdürlüğü bünyesinde açılan   eğitimler ve sertifika programları, İŞ-KUR   tarafından yürütülen eğitimler ve sertifika programları, Belediyeler/Yerel yönetimler tarafından   yürütülen, eğitimler ve sertifika programları, Özel   şirketler tarafından yürütülen, eğitimler ve sertifika programları, Sivil   Toplum Kuruluşları yürütülen, eğitimler ve sertifika programları, Bazı   özel akademi ve enstitülerin verdiği eğitimler ve sertifika programları, Yurt   dışı eğitim danışmanlıkları, Yurtdışında   verilen eğitimler ve sertifika programları, Yurt   dışı eğitim fuarları, 4.Öğbu kaynaklardan bilgi alarak eğitim olanakları, burs koşulları, başvuru   koşulları hakkında daha geniş bilgi sahibi olabilecekleri ve kendilerine yeni   alternatifler yaratabilecekleri belirtilir. Başvurabilecekleri yerlerin   güvenilir olup olmadıklarını araştırmaları konusuna özen göstermeleri için de   gerekli uyarılar yapılır. 5.Dügelişmiş birçok ülkede artık insanların meslek edinmek için ya da var olan   mesleklerini değiştirmek için bu tür eğitim olanaklarından yararlandıkları ve   kendilerine uygun hem mutlu, hem de verimli olabilecekleri işlerde çalıştıkları   belirtilir ve aşağıdakilere benzer örnekler verilir: Aşçılık, Güzellik   uzmanlığı, Bilgisayar   programcılığı, Tiyatro, Muhasebe, Kaptanlık, Şarapçılık, Yaşlı   ve hasta bakımı, Çiçekçilik, Sigortacılı, İlk   yardım, Cam   işlemeciliği, Grafik   vb. 6. Öğrencilerin de bu konuda varsaçevrelerinden ya da kitle iletişim araçlarından örnek vermeleri istenir. 7.içi ve yurt dışı eğitim olanakları ve başvuru koşullarına ilişkin bilgi   edinmenin ve bu olanakları değerlendirmenin başarılı , mutlu ve verimli bir   gelecek için önemi vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden   bir sonraki hafta yapılacak etkinlik için öğrencilerden Yükseköğretimde   yararlanabilecekleri burslar ve yurtlar konusunda bilgi edinmeleri, bu konuda   bilgi toplayabilecekleri kaynakları araştırmaları ve yaptıkları araştırma   sonucunda ulaştıkları bilgi kaynaklarını ve bilgileri sınıfa getirmeleri   istenir. Siz de bu konuda araştırma yaparak ulaştığınız kaynakları sınıfa   getirebilirsiniz).   Değerlendirme:                           11. SINIF– 28.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BURSLAR VE YURTLAR Sınıf: 11.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Ve Mesleki Gelişim Kazanım: Yükseköğretimde yararlanabileceği   burslar ve yurtlar konusunda bilgi edinir. (Kazanım Numarası 218 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: ÖSS Başvuru Kılavuzu ÖSYM Meslekler rehberi Üniversitelerin Tanıtım Kaynakları Hazırlayan: K. Ayla SIRIKLI   Süreç: 1.Öğbir önceki hafta Yükseköğretimde yararlanabilecekleri burslar ve yurtlar   konusunda bilgi edinmeleri, bu konuda bilgi toplayabilecekleri kaynakları   araştırmaları ve yaptıkları araştırma sonucunda ulaştıkları bilgi   kaynaklarını ve bilgileri sınıfa getirmeleri istenmişti. Her öğrencinin bu   konuda yaptığı araştırma ve ulaştıkları kaynakları sınıfa sunması istenir. 2.Öğ10. sınıf “Mesleki Ve Akademik Programlar Neler?” adlı 13. etkinlikte de ve   11. sınıf “Yükseköğrenim Programları–1” adlı 14. etkinlikte önerilen   kaynaklardan yararlanabilecekleri belirtilir. 3.Öğbelirttiği kaynaklar tahtaya yazılır. Öğrencilerin değinmediği farklı   kaynaklar varsa bu kaynaklar da tanıtılır ve tahtadaki listeye eklenir. (Bu   konuda okul rehber öğretmeninden bilgi alınabilir). Bu kaynaklar: ÖSS   Başvuru Kılavuzu, Üniversitelerin   Tanıtım Kaynakları, (Kitap, cd. vb.) Üniversitelerin   öğrenci işleri, ÖSYM   Meslekler rehberi, Çeşitli kurum ve kuruluşların insan   kaynakları, eğitim araştırma ve hakla ilişkiler birimleri, Meslek   odaları, İnternet,   vb. 4.Öğüniversiteyi farklı bir ilde okuduklarında yararlanacakları yurtlar ve   koşulları ile önceden bilgi toplamalarının sınavı kazandıklarında onlara   kolaylık sağlayacağı belirtilir. Gruplara ayrılarak getirdikleri kaynaklardan   yurtlarla ilgili araştırma yapmaları ve daha önce topladıkları bilgileri   paylaşmaları istenir. 5.Öğyurtlarla ilgili aşağıdakine benzer sorular sorulur ve cevaplarını sınıfla   paylaşmaları istenir: Ne   tür yurtlar var? (Üniversite, devlet, vakıf, özel, yarı özel, kurum yurtları, misafirhaneler vb.) Yurtlara   başvuru nasıl yapılıyor? Ücretleri   ne kadar? Yurtların   kabul koşulları ne? Her   üniversitenin kendi yurdu var mı? Üniversite   olan her ilde yurt var mı? Vb. 6.Öğüniversite eğitimi sırasında gerek devlet, gerek üniversitelerin, gerekse   birçok özel kurum ve kuruluşun üniversite öğrencilerine katkı sağlamak   amacıyla burs verdiği belirtilir. Bu burslar hakkında bilgi toplamak ve   alabilecekleri burslar hakkında önceden araştırma yapmalarının ve bilgi   toplamalarının sınavı kazandıklarında onlara kolaylık sağlayacağı belirtilir   ve gruplara ayrılarak getirdikleri kaynaklardan üniversite eğitimleri   sırasında alabilecekleri burslar hakkında araştırma yapmaları, daha önce   topladıkları bilgileri paylaşmaları istenir. 7.Öğyurtlarla ilgili aşağıdakine benzer sorular sorulur ve cevaplarını sınıfla   paylaşmaları istenir: Nerelerden   burs alabilirim? (Üniversite, devlet, vakıf, özel kurum ve vb.) Ne   tür burslar var? Burslar   için nasıl başvuru yapılıyor? Ne   kadar burs veriyorlar? Burs   başvurumuzun kabul edilmesinin koşulları ne? Her   üniversitenin kendi burs olanakları var mı? Bursu   bir kez kazanınca eğitim boyunca devam eder mi? Yurtdışından   da burs alabilir miyim? Yurtdışı   burslarının koşulları nedir? Vb. 8.ve yurtlarla ilgili araştırmalara devam etmeleri ve özellikle burslarla   ilgili her türlü bilgiyi araştırmaları ve değerlendirmeleri önerilir. 9.Yükseköğyararlanabileceği burslar ve yurtlar konusunda bilgi edinmenin önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden   bir sonraki yapılacak etkinlik için çevredeki meslek odalarına,   üniversitelerin bölümlerine giderek mesleklerin yurtdışındaki geçerliği   hakkında bilgi toplamaları istenir).   Değerlendirme:                                 11. SINIF- 29. ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: YURTDIŞI İŞ PİYASASINDA MESLEKLER Sınıf: 11. Sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve mesleki gelişim Kazanım: Uluslararası iş piyasasında   geçerliği olan meslekler hakkında bilgi toplar (Kazanım Numarası 221) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran KILIÇ   Süreç:    Öğrencilere        çevrelerindeki meslek odalarından ve üniversitelerin bölümlerinden        uluslararası iş piyasasında geçerli olan meslekler hakkında topladıkları        bilgilerin neler olduğu sorulur.    Öğrencilerden        topladıkları ve sınıfa getirdikleri bilgilerden aşağıda verilenlere        benzer soruların cevaplarını incelemeleri istenir: Uluslararası   iş piyasasında geçerliği olan meslekler neler? Uluslararası   iş piyasasının yakın gelecekte en çok hangi mesleğe ihtiyacı olabilir? Uluslararasında   hangi mesleğe hangi iş piyasası daha çok ihtiyaç duyuluyor? Uluslararası   geçerliği olan mesleklerin gerektirdiği akademik beceriler neler? Uluslararası   geçerliği olan mesleklerin gerektirdiği kişisel özellikler neler? Uluslararası   geçerliği olan mesleklerin istediği eğitimler ve sertifikalar neler?    Öğrencilerin        verdiği cevaplar sınıf içinde tartışıldıktan sonra, öğrencilerden bu        tartışılan bilgileri okul veya sınıf panosuna asabilecekleri söylenir.    Öğrencilere        ülkemizde uluslararası iş piyasası ve mesleklerle ilgili hem özel        sektörde hem de kamusal alanda önemli gelişme ve değişiklikler olduğu bu        yüzden de uluslararası iş piyasasında geçerliği olan mesleklerle ilgili        bilgi toplamalarının bu etkinlikle sınırlı olmadığı hatırlatılır.        Öğrencilere İŞ-KUR’un Yurtdışı İşe Yerleştirme Hizmetleri örnek olarak        verilebilir.    Öğrencilere        etkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir.    Öğrencilere        seçmeyi düşündükleri mesleklerle ilgili de uluslararası iş piyasasında        ne gibi gelişmelerin olduğunu takip etmeleri hatırlatılarak etkinlik        sonlandırılır.   *(Öğrencilerden   bir sonraki hafta yapılacak etkinlik için staj yapabilecekleri yerlerle   ilgili bilgi toplamaları için hem özel sektöre ait ve hem de kamu kurum ve   kuruluşlarını ziyaret etmeleri istenir).   Değerlendirme:                                   11. SINIF- 30. ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: STAJ YERLERİ VE BİLGİLERİ Sınıf: 11. Sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Staj yapabileceği yerlerle ilgili   bilgi toplar. (Kazanım numarası 220) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: - Hazırlayan: Şükran KILIÇ   *Bu kazanımın uygun olmadığı lise   türlerinde o hafta alternatif olarak okulun veya öğrencinin ihtiyacına göre   alternatif bir etkinlik gerçekleştirilebilir veya kazanıma yönelik olarak   öğrencinin ihtiyacına göre başka bir etkinlik oluşturulup uygulanabilir.   Okulun kaynaklarına göre üniversite ya da meslek tanıtımına yönelik   etkinlikler de yapılabilir. Süreç: 1.Öğstaj yapabileceklerle ilgili bilgi toplamak için gittikleri kamu, özel kurum   ve kuruluşlarına ait bilgilerin neler olduğu sorulur. 2.Öğstaj yapabileceği yerlerle ilgili topladıkları bilgileri değerlendirmeleri   için öğrencilere aşağıda verilen sorulara benzer sorular sorulur: Staj   yapabileceğim yer okulumu tanıyor mu/biliyor mu? Staj   yapabileceğim yer bölümüme gerçekten uygun mu? Staj   yapacağım yerde hangi birimde çalışacağım? Staj   yapacağım yerde kim/kimlerle çalışacağım? Staj   yaptığım yerin çalışma koşulları neler olacak? Stajım   bittikten sonra da bu yerde işe devam edebilir miyim? Staj   yapacağım yer derslerime katkıda bulunacak mı? Staj   yapacağım yer mesleki gelişimime katkıda bulunacak mı? 3.Öğstaj yapacakları yerlerle ilgili bilgi toplarken yukarıdaki sorulara ek   olarak dikkat edilebileceği veya göz önünde bulundurabilecekleri sorulur. 4.Öğstaj yapabileceği yerlerle ilgili bilgi toplamada okulda staj ile ilgili   görevli müdür yardımcılarıyla iletişimlerini başlatmaları ve sürdürmeleri   hatırlatılır. Ayrıca staja gidilecek yerlerle ilgili bilgi toplamada   öğrencilere aileleriyle de görüş alışverişinde bulunmalarının önemi   vurgulanır. 5.Öğmüdür yardımcılarının yanı sıra geçmiş yıllarda staja giden tanıdıklarıyla da   iletişime geçmelerinin ve bilgi almalarının faydalı olabileceği belirtilir. 6.yerleriyle ilgili bilgi toplamada sadece bir haftanın yeterli   olamayabileceği, ayrıca staj yerleri ile ilgili topladıkları bilgileri   muhafaza etmelerinin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:          
DOĞAN CÜCELOĞLU SEMİNERİ   DOĞAN CÜCELOĞLU ANTALYA SEMİNERİ; Pis kokan adam; Bu adam pis kokuyor diyen çocuk karşısında hiçbir şey duymadım yüzü takınan insanlar ve annesi tarafından çocuk bir kenara çekilerek utandırılmadan nasihat verildi. Ama pis kokuyor ! Deniz kenarında oturan bir ailede çocuk baba büyük gemi geçiyor diye 2 kez tekrarladı ve ısrar etti. Baba önce duydum tamam dedi ve ısrar karşısında sert çıkıştı. Gemiye bakmadan çocuğu uyutuyorlar. Bir kadın bunu fark ediyor çocuğa bak büyük gemi geçiyor dese de çocuk sadece evet diyor içine kapanmış bir şekilde. Baba ne yaptığının farkında değil. -Kaç çocuk böyle utandırılacak? O da çocuğunu utandıracak. Yetişkin çocuklar kitabı; Türkiye utanca boğulmuş çocukların ülkesi. Utandırılarak yetiştirilen, yüreklendirilerek yetiştirilen çocuk. YÜZ TOPLUMSAL                                                                              CAN BİREYSEL Toplumsal roller Rollerden beklentiler Toplumsal normlar Toplumsal kurallar Gelenekler Görenekler Çocuk rolleri öğrenecek; Amerika’da ilk kez bir Türk gören güzel bir kız sana dokunabilir miyim diyor. (Allah garibanı gördü diyorumJ)Sonra da nişanlım da dokunabilir mi diyor. Türkiye de yolda bir bayana günaydın dedim, pis terbiyesiz dedi… Toplumda kadın insan ve erkek insanlar var ancak herifler ve karılar da var. Toplum bir yüz; topluma göre değişir. Can değişmez, evrenseldir, kültürden kültüre değişmez. Can (Fıtrat) 1) Ait olmak, birey olmak; Hem ait olmak hem birey olmak ister. Temel bir ikilem ( Çocuğun yürümeye başlamasındaki hareketleri buna iyi bir örnektir ) Bu durum öğrencilere, evliliğe nasıl yansır. Bunu anlamadan olgun biri olmak çok zor. 2) Önemsenmek; Karşımızdakinin gözlerinden bunu anlayabiliriz. Baba tv izliyor çocuk önüne geçiyor. 3) Kabul edilmek istiyoruz, yargılanmak istemiyoruz; Nasıl dinliyoruz, nasıl bir tavırla dinliyoruz? Açığım, seni görüyorum mesajı verilmelidir. 4) Değer verilmek istiyoruz; İdeolojilere kayan çocukların en büyük eksiği.. Bu çocuk bu aile için değerli mesajı çocuğa verilmeli yoksa kendisine değer verilen ideolojiye kayar. Çocuğu arayıp sorduğunda yerin doldurulamaz diyorsun. Aile de herkes sofraya oturmadan yemeğe başlanmaz, bu ailede bireyler kendini değerli hisseder. 5) Güvenilir olmak; Anne ben yapayım mı?, Ben yapacağım der çocuk. Çok önemli, sorumluluk vermek gerekir. Anne tabakları ben taşıyayım mı? Kırarsan kafanı kırarım bak! Bu aile çocuğunun eğitimi için çok para harcar halbuki.. Başarının temelinde %85 özgüven var. Yapabilirim duygusu, girişimcilik. Tabak uğruna özgüveni bitirdi. Bilinçli aileler tabii taşıyabilirsin diyor. Tabak kırıldı; Kabahat sende değil, sana izin veren de.. Burada sana bir şey olmasın tavrı ile büyütülen çocuk işten kovulur, sorumluluk almaz. Tabağın kırılması hakkında konuşulmalı. Çocuğun hizasına eğilir, gözüne bakar. Nasıl hissediyorsun, kötü mü, evet. Ben de tabak kırdığımda böyle hissetmiştim. Tabak kırıldı, neden kırıldı? Elim ıslaktı kaydı ve kırıldı. Demek ki elimi kurulayacağım. Göz göze bakarsak ‘’ öğrenme anı ‘’ Sen bir şey öğrendin, hadi yapman gerekeni yap. Hiçbir başarıya, başarısızlık olmadan ulaşamazsınız. Başarısızlık anında ne yaptığınız çok önemli. 6) Sevilmeye değer olmak; Çocuğa emek veriyor musunuz? Zaman veriyorsanız çocuk sevildiğini anlar. İnsan zihni (çocuk) bu canın 6 gereksinmesini yaşıyorsa gelişim gösteriyor. Can ve yüz ikisinin de olması, can denge ister. Can ve yüzün dengede olması (empati) oluyor. Uygarlık empati ister. 2 insan arasındaki ilişkide kendini gösterir. Trafikte, evlilikte, öğrenci ve öğretmen ilişkilerinde kendini gösterir. KENDİ HAYATIMDA NE KADAR VARIM?        0                                         5                                         10                 (Seviyeler) Sıkılıyorum                            Orta                         Burayı çok sevdim           Bir öğrenciye bu soruyu sordum. 5,8 dedi. Neden kusurlu? Öyle hissediyorum.. Ölçmeyi 0-100 arasında rakamlarla uyguladım. Yuvarlak rakam veren yok! Hayatımızın en önemli verisi bu!!! Puanla.. Adam 40’ından sonra farkına varıyor, ulan gidiyorum diyor.. İç dünya ile dış dünya arasındaki farkı çocukta bilir. (Gülen yüz, ağlayan iç; gülen yüz, gülen iç) İç dünya ve dış dünya arasındaki fark arttıkça STRES artıyor..              EVLİLİK TİPLERİ ;                                         YÜZ                         CAN YÜZ YÜZ YÜZ CAN CAN YÜZ CAN CAN            YÜZ          CAN Nikahta ayağa basma, evliliğe bomba koymaktır. Yüz-yüz; Sahte bir durum (Misafir terlikleri) Yüz baskın bir ortam. Bir tanıklık ortamı olarak aile. TANIKLIK KAVRAMI! (Yeni bir kavram) Canın, Yüzün var olabilmesi için tanık lazım, yoksa var olamazsınız. Canın tanıklık gereksinimi. Evlenme teklifi; benim hayatımın en önemli tanığı olur musun demektir. -Çocuk doğunca; Yüzün tanıklık gereksinimi için; Nişan, nikah törenleri. Cemaatin de kişiyi tanıması için. Büyük gemi geçiyor; Sus, birey değilsin, güvenilmezsin, sende bozukluk var, emek vermeye değmezsin. Burada can tanıklığı yoktur. Can can ilişkisi olsa idi; Baba, büyük gemi geçerken evet gördüm, teşekkürler derdi. Bireysin, aitsin, benim için önemlisin, doğalsın, değerlisin, güvenilirsin, iyi ki varsın mesajını vermiş oluyoruz. KORKU KÜLTÜRÜ; Ait olma yok, yüz tanıklığı baskındır. Kişinin kendi iç tanıklığı önemsenmez! Bu ortamda hüzünlü, bıkkın, küskün, utanca boğulmuş ve öfkeli. Ben ne derim? (Bu elalemden daha önemli) Karakter sahibi kişi. Var olmak; Mal mülk mü seni yönetiyor yoksa sen mi onu yönetiyorsun? Kişinin kendi iç tanıklığı önemsenir. Vicdanlı bireyler yetiştirmek önemli. Utanca boğulmuş iç çocuk; Soğuk, bıkkın, empati yoksunu, kendini saygısız, öfkeli ve iç dünyalarında yapayalnız. Buna en önemli mesaj seni anlıyorum mesajıdır. Bunu görür ve onun üzerine bir hayat inşa edebilir. Karşımıza ezik gelmez, müthiş öfkelidir. Kendine ve çevreye zarar vermekten kaçınmaz. Utandıran bir toplumda yüz olarak yaşamak; öldürüp intihar etti mesela. Şiddetin temelinde bu var! Şiddetin kaynağı korku kültürüdür.. Bu toplum mükemmeliyetçi olur. Bunun ardında yatan en temel duygu utançtır. Hatasız kul olmaz adam çözmüş… Mükemmeliyetçiliğin korkusunu duyduğunda; biz insanız makine değiliz. Mükemmeliyetçi insan olma, gelişmeye çalışan insan ol. İçimiz biliyor, içimize güvenelim. Hislerinize güvenin. Her gün kendi kendimize sorup değerlendirmeliyiz. Kendi hayatımda ne kadar varım? Gücüm dışında mı yoksa etki alanım içinde mi? Gücüm Dışında; Kısa vadeli çözüm üretemezsin. Uzun vadeli çözüm için yeterli ilgi, bilgi ve azminiz var mı? Gücüm İçinde; Çözüm üretebilirsiniz. Sürdürülebilir çözüm için sorunun temeli bilinmelidir. Sorunu kaynaktan çözmek için; Stratejik düşünmeye yeterli ilgi, bilgi ve azminiz var mı? İyice hazırlanmadan, sorunun üzerine gitmeyin, acele etmeyin. Dünyadaki bütün savaşların ve kötülüklerin temelinde yaşanmamış yaşamlar vardır (Erich Fromm) Savaşçı değilsen Rehber olamazsın. Her şeyi her yerde söylemeyin. Etkili olacaksa söyleyin, birey hazırsa söyleyin. Yaşamımızdaki en önemli tanık kendimizizdir. Gürültülü bir sınıfta ilgi çekici bir konudan giriş yapılmalı. Dinamik yakalanmalı. Asla vaaz verilmemeli. Çocukların seviyesinden ve motivasyonundan başlanmalı. Eğitim bireyi yükseltiyor ama değerlerden yoksun bırakıyor. Vicdanı elinden alıyorsunuz. Sorunun çözümünde temel değerlere uygun, hakkaniyet olmalı. Yoksa bir yerden patlak verir. Değerler bilincini her zaman canlı tutalım. SkyTurk360; İnsan İnsana programı. (Pazar Saat 10:00)
YGS ve LYS sınavları tanıtımı     YGS ve LYS sınavları ile Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi ÖSS iki aşamalı, çok oturumlu bir sınavdır. Bunlar : YGS (Yükseköğretime Geçiş Sınavı) ve LYS (Lisans Yerleştirme Sınavı) YGS ile LYS ağırlıklı puanların her biri, kendi içinde 100-500 arasında puanlara dönüştürülecek. Birinci Aşama: YGS(Yükseköğretime Geçiş Sınavı) YGS sınavına tüm adaylar katılmak zorundadır. YGS’ da testlerin niteliği, ortak müfredata dayalı testler (Lise-1 konuları) olacaktır. YGS’ de Türkçe Temel Matematik (Geometri dahil) Sosyal Bilimler Fen Bilimleri, testlerinin her birinden 40’ar olmak üzere toplam 160 soru yöneltilecek. Adaylara toplam 160 dakika süre verilecektir. Tek sınav halinde yapılacaktır. Tek soru kitapçığı ve tek cevap kağıdı kullanılacaktır.   YGS’ de Puan Hesaplaması ve Puan Türleri YGS-1 ve YGS-2       SAY-1 YGS-3 ve YGS-4       SÖZ-1 YGS-5 ve YGS-6        EA-1 Bu puan türlerinin her birinden testlerin yüzde olarak ağırlıkları farklı olacak.   YGS-1 Puan türünde (SAY-1) : Türkçe’nin ağırlığı %20 Temel Matematik’in ağırlığı %40 Sosyal Bilimler ’in ağırlığı %10 Fen Bilimler ’in ağırlığı %30   YGS-2 Puan türünde (SAY-1) : Türkçe’nin ağırlığı %20 Temel Matematik’in ağırlığı %30 Sosyal Bilimler ’in ağırlığı %10 Fen Bilimler ’in ağırlığı %40   YGS-3 Puan türünde (SÖZ-1) : Türkçe’ nin ağırlığı % 40 Temel Matematik’ in ağırlığı % 20 Sosyal Bilimler’ in ağırlığı % 30 Fen Bilimler’ in ağırlığı % 10   YGS-4 Puan türünde (SÖZ-1) : Türkçe’ nin ağırlığı % 30 Temel Matematik’ in ağırlığı % 20 Sosyal Bilimler’ in ağırlığı % 40 Fen Bilimler’ in ağırlığı % 10   YGS-5 Puan türünde (EA-1) : Türkçe’ nin ağırlığı % 37 Temel Matematik’ in ağırlığı % 33 Sosyal Bilimler’ in ağırlığı % 20 Fen Bilimler’ in ağırlığı % 10   YGS-6 Puan türünde (EA-1) : Türkçe’ nin ağırlığı % 33 Temel Matematik’ in ağırlığı % 37 Sosyal Bilimler’ in ağırlığı % 10 Fen Bilimler’ in ağırlığı % 20   İkinci Aşama: LYS (Lisans Yerleştirme Sınavı) YGS sınavında belirlenen taban puanı (180 puanı) geçen herkes isterse LYS’ye girebilecek.   Yani meslek liselilerde tıp, hukuk, psikoloji, tarih, coğrafya gibi bölümleri seçmek isterlerse LYS’ye girebilecekler. Meslek liseliler eğer LYS’ de girmişse ve LYS puanı daha yüksekse, Meslek liseli bu daha yüksek puan olan LYS puanını kullanabilecek. Bundan dolayı sadece YGS’nin yanı sıra LYS puanları da önlisans (2 yıllık) programlara girerken geçerli olabilecek.   LYS’de Lise-2, Lise-3, Lise-4 sınıflarında işlenen konulardan soru gelecek. Sınavın ikinci aşaması olan LYS ‘de soru sayıları ve süreleri testlere göre değişecek. LYS sırasıyla Matematik, Yabancı Dil, Sosyal Bilimler, Edebiyat-Coğrafya ve Fen Bilimleri olmak üzere 5 oturumda yapılacaktır.   LYS-1 (Matematik-Geometri):   50 Matematik + 30 Geometri ( 8 tane Analitik Geometri) 50 Matematik sorusuna 75 dk. 30 Geometri sorusuna 45 dk. süre verilecek. Toplam süre: 120 dk.   Her ders için ayrı soru kitapçığı ve ayrı süre kullanılacaktır. Cevap kağıdı iki test için ortak olacaktır.   LYS-2 ( Fen Bilimleri):   30 Fizik + 30 Kimya + 30 Biyoloji   30 Fizik sorusuna 45 dk. 30 Kimya sorusuna 45 dk. 30 Biyoloji sorusuna 45 dk. Toplam süre: 135 dk.   Her ders için ayrı soru kitapçığı ve ayrı süre kullanılacaktır. Cevap kağıdı üç test için ortak olacaktır.   LYS-5 (Yabancı Dil) : Soru sayısı : 80 Süresi: 120 dk. Yabancı Dil testi için tek soru kitapçığı ve tek cevap kağıdı kullanılacak.   PUAN TÜRLERİ LYS 1 ve 2 testleri sonucu oluşan MF grubundaki puan türleri: MF Puan türü grubu : MF-1, MF-2, MF-3, MF-4 olmak üzere dört ayrı puan türü vardır. MF-1 Puan türü: Matematik ağırlıklı temel bilim programları için; Aktüerya, Matematik, İstatistik vb. MF-2 Puan türü: Fen ağırlıklı temel bilim programları için; Fizik, Kimya, Biyoloji,Kimya Mühendisliği vb. MF-3 Puan türü: Sağlık bilimleri programları için; Tıp, Eczacılık, Diş Hekimliği vb. MF-4 Puan türü: Mühendislik ve Teknik programlar için; İnşaat, Makine, Bilgisayar Mühendisliği vb.     LYS 1 ve 3 testleri sonucu oluşan TM grubundaki puan türleri:   TM puan türü grubu : TM-1, TM-2, TM-3 olmak üzere üç ayrı puan türü vardır. TM-1 Puan türü az da olsa Matematik ağırlıklıdır; İktisat, İşletme, Ekonometri vb. TM-2 Puan türünde Türkçe-Edebiyat ve Matematik, eşit ağırlıklıdır; Hukuk, İç Mimarlık, Sınıf Öğretmenliği, Kamu Yönetimi vb. TM-3 Puan türünde az da olsa Türkçe-Edebiyat ağırlıklıdır; Psikoloji, Felsefe, Sosyoloji, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık vb.     LYS 3 ve 4 testleri sonucu oluşan TS grubundaki puan türleri: TS Puan türü grubu: TS-1 ve TS-2 olmak üzere iki ayrı puan türü vardır. TS-1 puan türü sosyal programlar için; Halkla İlişkiler, Gazetecilik, Sosyal Bilgiler, Coğrafya Öğretmenliği. TS-2 puan türü; Sanat Tarihi, Türkçe-Edebiyat, Tarih programları için öngörülmüştür.     LYS 5 sonucu oluşan DİL grubundaki puan türleri:   DİL-1 ve DİL-2 olmak üzere iki ayrı puan türü vardır. DİL-1 puan türü; İngilizce, Almanca, Fransızca Yabancı Dil Programları için. DİL-2 puan türü; Çin, Yunan, Japon Dili vb. diğer dil programları için öngörülmüştür.     Yerleştirme Puanların Hesaplaması Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) ve AOBP Değer Aralıkları mevcut hesaplama yöntemine göre hesaplanacak; ancak değer aralığı 50-100 yerine 100-500 olacaktır.   Yerleştirme puanları hesaplanırken, Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanı (AOBP) Tüm Tercihlerde 0,12 katsayısı ile çarpılarak sınav puanlarına (YGS ve LYS puanları) eklenecektir.    LYS, YGS ve AOBP puanları en büyük değeri 500 olduğu için, yerleştirme puanının en büyük değeri 500 +( 0,12 x 500 ) = 560 olacaktır.   Meslek Lisesi ve Öğretmen Lisesi çıkışlı adaylar kendi alanlarındaki lisans programlarına yerleştirilirken yerleştirme puanlarına eklenecek ek puan (0,05 * AOBP) olarak hesaplanacaktır. Ek puanın en büyük değeri 500 x 0,05 = 25 olacaktır. Kendi alanlarındaki lisans programlarına yerleştirilirken verilecek ek puan ile hesaplama yapıldığında ise, alınabilecek en yüksek puanın 600 olacaktır.   TABAN PUANLAR Sınavsız geçiş dışındaki önlisans ve açıköğretim programlarını tercih edebilmek için en az 140 YGS puanı gerekir. YGS puan türlerinden en az birinden 180 puan alan adaylar, LYS sınavlarından istediklerine girme hakkı kazanırlar. Lisans programlarını tercih edebilmek için ilgili puan türünde en az 180 puan almak gerekir.   YGS LYS KATSAYILAR Alan içi tercihte ve alan dışı tercihte OÖBP 0,12 ile çarpılacak.   Öğretmen Lisesi ve Meslek Lisesi mezunları kendi alanlarından seçim yaptıklarında OÖBP 0,05 katsayısı ile çarpılarak ayrıca puanlarına eklenecektir.         TURGUTLU LİSESİ REHBERLİK SERVİSİ  
Devamsızlığın nedenleri anketi değerlendirmesi DEVAMSIZLIK NEDENLERİ ANKETİ DEĞERLENDİRME FORMU 1 Moralim bozuk olduğu   günlerde okula gitmem. 39 Öğrenci 2 Ailemin geçimini sağlamak   için bir işte çalıştığımdan devamsızlık yaparım. 1 Öğrenci 3 Okula gidecek kadar   harçlığım olmadığı günler okula gitmem. 2 Öğrenci 4 Sağlığımın bozuk olması   nedeniyle devamsızlık yaparım. 71 Öğrenci 5 Sabahları uyanamadığımdan,   geç kaldığımda okula gitmem. 53 Öğrenci 6 Kıyafetim müsait olmadığı   günlerde okula gitmem. 3 Öğrenci 7 Evde anne ve babama yardım   etmem gerektiğinden okula gitmem. 6 Öğrenci 8 Sevmediğim derslerin olduğu   gün okula gitmem. 16 Öğrenci 9 Sevmediğim, ilişkilerimin   iyi olmadığı öğretmenlerin dersi olduğu gün okula gitmem. 8 Öğrenci 10 Bir sonraki gün zorlu bir   dersin sınavına hazırlanmak için okula gitmem. 20 Öğrenci 11 İhtiyacımız olduğunda izin   verilmediği için devamsızlık yaparım. 27 Öğrenci 12 Okulu sevmediğimden ve   eğitimin bir faydasını göremediğimden devamsızlık yaparım. 1 Öğrenci 13 Yorucu bir günden sonra   dinlenmek için okula gitmem. 14 Öğrenci 14 Disiplinin fazla olması   nedeniyle okula devamsızlık yaparım. 3 Öğrenci 15 Ara sıra arkadaşlarımla bir   yerde eğlenmek için devamsızlık yaptığım olur. 32 Öğrenci 16 Ders dışı etkinliklere ve   sosyal faaliyetlere katıldığım günler okula gitmem. 11 Öğrenci 17 Boş derslerin fazla olduğu   günlerde okula devam etmem. 26 Öğrenci 18 Derslerle ilgili araç   gerecin olmadığından okula devam etmem. 2 Öğrenci 19 Arkadaşlarımın etkisiyle   devamsızlık yaparım. 14 Öğrenci 20 Zor derslerin aynı güne   toplanması devamsızlığıma neden olur. 3 Öğrenci 21 Sözlü sınavların olduğu   günlerde okula gitmem. İşaretleyen   yok. 22 Zor derslerin aynı güne   toplanması devamsızlığıma neden olur. 2 Öğrenci 23 Derslere yeterince   hazırlanamadığım günlerde okula gitmem. 6 Öğrenci ANKET UYGULANAN ÖĞRENCİ SAYILARI 9. SINIF 10. SINIF 11. SINIF 12. SINIF KIZ ERKEK KIZ ERKEK KIZ ERKEK KIZ ERKEK 20 16 16 8 32 10 0 0
Etkinlik değerlendirme formu ETKİNLİK DEĞERLENDİRME FORMU                                                                                                                                         ..... /….. / 2012     Etkinliğin Adı :       Etkinliğin uygulandığı Sınıf, Şube ve Öğrenci sayısı : ….. / ….. Sınıfı, Mevcut:……….   Etkinliğin uygulama süresi ve ortamı : …… ders saati.   Etkinliğin öğrenciler açısından kazanımları :             Etkinliğin uygulanması ile ilgili sınıf öğretmeninin değerlendirmesi.                                  .……………….…………   …. / …. Sınıf Öğretmeni
9. sınıf rehberlik etkinlikleri   9. SINIF – 1.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: YÖNETMELİKLER Sınıf: 9 Yeterlik Alanı: Okula   ve Çevreye Uyum Kazanım: Okulda,   yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri hakkında bilgi edinir. (Kazanım Numarası 12) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma   Düzeni Araç-Gereç: (MEB Ortaöğretim Kurumları İçin Ödül   Ve Disiplin Yönetmeliği) (MEB Ortaöğretim Kurumları İçin   Sınıf Geçme Yönetmeliği) (MEB Ortaöğretim Kurumları İçin   Kılık Kıyafet Yönetmeliği) (MEB   Ortaöğretim Kurumları Öğrenci Nakil Geçiş Yönergesi) Kaynak: Komisyon   Süreç: . Öğrencilere aşağıdaki sorular   sorularak grup etkileşimi başlatılır: Bir   dersten başarılı olmak için hangi notu almalıyım? Teşekkür-takdir   almak için ortalamam kaç olmalı? Alan   seçme koşuları nedir? Alanımı   hangi yıl seçeceğim? Daha   sonra fikrimi değiştirebilir miyim? Alan   değiştirme koşulları nedir? Sabah   geç kalırsam ne yapmalıyım? Okulda   nasıl giyinmeliyim? Hangi   davranışlar ödül almamı sağlar? Hangi   davranışları yaparsam ceza alırım? 2.Öğbu soruları cevaplarken hangi bilgi kaynaklarını kullandıkları sorulur. 3.kaynakları tahtaya yazılır. 4.bilgi kaynaklarının bizi doğru bilgiye ulaştırdığı, hangilerinin bizi   yanıltarak istenmeyen durumlar yarattığı ve zor durumda bıraktığı sorulur ve   grup etkileşimine devam edilir. 5.kendisini ilgilendiren yönetmeliklerin neler olabileceği sorulur? 6.yönetmeliklerden ne zaman yararlandıkları sorulur? 7.Öçoğaltılmış olan yönetmelikler öğrencilere verilir ve incelemeleri istenir. (MEB Ortaöğretim Kurumları İçin Sınıf Geçme   Yönetmeliği)        (MEB Ortaöğretim Kurumları İçin Ödül   Ve Disiplin Yönetmeliği)    (MEB Ortaöğretim Kurumları İçin Kılık   Kıyafet Yönetmeliği)    (MEB   Ortaöğretim Kurumları Öğrenci Nakil Geçiş Yönergesi) 8.Yösınıf panosuna asılır ve yıl boyunca okumaları, isteyenlerin çoğaltarak kendi   dosyalarına koyabilecekleri belirtilir. 9.Öğkendilerini ilgilendiren bilgileri doğru kaynaktan almalarının önemi üzerinde   durulur. Bu konuda yapılan yaygın yanlışın doğrudan bilgi kaynağına ulaşmak   yerine çevresindeki herhangi birine sorarak çoğu zaman yanlış bilgilerle   hareket etmek olduğu belirtilir. Bu konuda kendi yaşantılarından örnekler   vermeleri istenir ve grup etkileşimi başlatılır. 10. Bu etkinliğin sonunda öğrencilere neler   kazandıkları sorulur ve paylaşımlar alınır. 11. Okulda, yönetmeliklerin kendisini   ilgilendiren bölümleri hakkında bilgi edinmenin önemi vurgulanarak etkinlik   bitirilir.                Değerlendirme:                             9. SINIF– 2.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: OKULUMU   SEVİYORUM Sınıf: 9.Sınıf Yeterlik Alanı: Okula   ve Çevreye Uyum Kazanım: Okula   ilişkin olumlu tutum sergiler.   (Kazanım Numarası 13) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma   Düzeni Araç-Gereç: - Kaynak: Komisyon Süreç: 1.Öğikili eş olmaları istenir ve aşağıdaki durum verilir.          Durum 1: “Okulun kantinindesiniz ve   arkadaşınızla okul hakkında konuşuyorsunuz.” 2.Öğ5-10 dakika konuştuktan sonra el çırpılarak öğrencilerin konuşması durdurulur   ve aynı iki öğrenci için aşağıdaki yeni durum verilir.          Durum 2:        “Aradan 10 yıl geçmiş mezunlar yemeğinde buluştunuz ve   okul yıllarını özlemle anıyorsunuz, o yıllarda olumsuz gelen birçok olaydan   bile neşe ile söz ediyorsunuz. Keşke şu anda o yıllara geri dönebilsek   diyorsunuz.” 3.Öğ5-10 dakika konuştuktan sonra isteyen grupların yaptıkları doğaçlamaları   sınıfın önünde canlandırmaları istenir. 4.hissettikleri sorulur. 5.sevip benimsemenin mutlu ve başarılı bir okul hayatına etkileri ile ilgili   grup etkileşimi başlatılır. 6.Öğokulun tarihçesi ve mezunları hakkında bilgi verilir. Okulun mezunlar günü   organizasyonları varsa bunlardan söz edilir. Yoksa birlikte organize   edebilecekleri vurgulanır. 7.kültürel, sanatsal, sportif etkinliklere katılmanın önemi belirtilir. 8.her yönden daha da iyi olması için neler yapılabileceği konusunda   öğrencilerin görüşleri alınır. 9.Bu etkinliğin sonunda öğneler kazandıkları sorulur ve paylaşımlar alınır. 10. Okula ilişkin olumlu tutum   geliştirmenin mutlu ve başarılı bir okul hayatına için önemi vurgulanarak   etkinlik bitirilir.     Değerlendirme:                                                           9. SINIF– 3.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: KİME   BAŞARILI DENİR? Sınıf: 9.sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel   Başarı Kazanım: Başarı   ve başarısızlığa neden olan etmenleri belirler.   (Kazanım Numarası 45 ) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma   Düzeni Araç-Gereç: Kağıt, kalem, yazı tahtası ve kalemi,  büyük bir kağıt ve kalın gazlı kalemler. Kaynak: Komisyon   Süreç:         1.   Tahtaya aşağıdaki sorular yazılır: *“Sizce kime başarılı denir ?” *“Bir insanı neye bakarak başarılı veya   başarısız sayarsınız?” 2.Öğbirer kağıt alarak isimlerini yazmadan tahtadaki soruları   başarı ile ilgili kendileri için en anlamlı gördükleri ölçütleri yazarak   cevaplamaları istenir.      3.   Yazma işlemi bittikten sonra kağıtlar toplanır ve öğrencilerin       verdikleri cevaplarda ifade ettikleri   ölçütleri sıklıklarına ve önem sırasına göre liste haline getirilir. Gönüllü   öğrencilerden yardım alınarak tahtaya veya kağıda yazılır. 4.Öğrencilerin ifadeölçütleri arasında; *İyi notlar alan *Sınıfını geçen *Çabuk öğrenen *Öğretmen tarafından sevilen *Herkesçe sevilen *Çok çalışkan            *Her şeyin en iyisini yapan gibi   ifadeler yer alacaktır. Bu aşamada öğrencilere “Başka neler olabilir?” diye sorulur ve   cevaplar listeye eklenir. 5.Öğbelirtmediği ifadeler eklenir.(Örneğin ”Elinden   gelenin en iyisini yapmak” ile ilgili bir ölçüt yoksa eklenebilir. 6.Öğlisteyi inceleyerek ilgisiz ya da doğrudan etkili olmayan ifadeleri elemeleri   istenir.(Örneğin “Çabuk öğrenmek”   , yeteneğe bağlı olup herkesin başaramayacağı bir iştir veya ”Herkesçe sevilmek” başarı için   yeterli bir ölçüt değildir.) 7.olarak başarı ile ilgili en gerçekçi ölçütün veya ölçütlerin ne olduğunu   düşünmeleri ve karar vermeleri istenir. Seçilen ifadeler kağıda yazılarak   sınıfa asılır. 8.Bu etkinliğin sonunda öğrencilerekazandıkları sorulur ve paylaşımlar alınır. 9.Başarı   ve başarısızlığa neden olan etmenleri belirlemenin önemietkinlik bitirilir.           Değerlendirme:                                   9. SINIF– 4.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: DERS ÇALIŞMA VE VERİMLİLİK Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Ders çalışma alışkanlıklarını   verimlilik açısından değerlendirir. (Kazanım   Numarası 48) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Form (Verimlilik ve Ders Çalışma   Alışkanlıkları) Kaynak: Baltaş, A. (1990). Özakpınar,Y. (2001).   Süreç: Öğrencilere   ders çalışma alışkanlıklarının neler olduğu ve ders çalışma alışkanlıklarının   verimlilik açısından önemli olup olmadığı sorulur. 1.Öğders çalışma alışkanlıkları tahtaya yazılır. 2.Öçoğaltılan Form (Verimlilik ve Ders Çalışma Alışkanlıkları), öğrencilere   dağıtılır. 2.Öğders çalışma alışkanlıkları ve verimlilik ile ilgili formda sunulan bilgiler   paylaşılır. 3.Form’yer alan bilgilerin değerlendirilmesi ve sınıf içi paylaşım yapılır. 4.Paylaşıyapılırken öğrencilerin tahtaya yazdıkları ders çalışma alışkanlıkları ile   formdaki bilgiler karşılaştırılır. 5.etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve paylaşımlar   alınır. 6.çalışma alışkanlıkları ve verimliliğin önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır. Değerlendirme   :         FORM VERİMLİLİK VE DERS ÇALIŞMA ALIŞKANLIKLARI   Verimli Çalışma Nedir? Verimli çalışma sizin amacınıza yönelik olarak zamanınızı planlı ve programlı bir şekilde kullanmaktır. Çalışmanızın verimli olması masa başında geçirdiğiniz sürenin uzunluğu değil o çalışmanın sizin için ne kadar etkili olduğuna bağlıdır. Bunun için de okul, arkadaşlık, spor, yemek, uyku vb. etkinliklerin dışında kalan zamanınızı ders çalışmak için ayırmanız ve bunu belli bir plan ve program içinde yapmanız verimliliğiniz için önemlidir. Verimli ders çalışma sadece ders çalışmak için zaman ayırma ve diğer etkinlikleri göz ardı etmek değildir. Aksine, belli bir plan ve program içinde çalışmanız, size hem ders çalışmanız hem de diğer etkinlikleriniz için zaman ayırdığından hayattan daha çok zevk alırsınız.   Verim düşüklüğü sorunu Pek çok öğrenci okuduğu ve çalıştığı halde, bir sonuç alamamaktan ve verim düşüklüğünden şikâyet eder. Başarı derecesi ne olursa olsun, harcadığı çaba oranında başarı elde edemeyen öğrencinin de çalışmasında verim düşüklüğü vardır. Yüksek sınav başarısı bile verim kaybı olmadığı anlamına gelmemektedir. Çünkü sınavın gösterdiği tek bir ölçünün niteliği, verim kaybının tamamını yansıtmayabilir. Örneğin çok çalışan fakat sadece ezber yöntemini kullanan bir öğrenci, sadece bilgiyi ölçen bir sınavda yüksek not aldığı halde, hafızasında tuttuğu bilgileri, bir problem çözümünde kullanamayabilir. Oysa anlayarak, yorumlayarak, muhakeme ederek, önceki bilgileri ile bağlantı kurarak öğrenen bir öğrenci, bir problemle karşılaşınca, zihni hafızasındaki ilgili bilgi yapısına ulaşır. Tam tersi olarak ezber yapan öğrenci hafızasındaki bilgilerle olan ilişkisini göremez.     Verimi Artırmada; Psikolojik Strateji: Yüksek çalışma verimi elde etmek için, hem duyguları hem iradeyi, hem de aklı içine alan psikolojik bir strateji uygulamak gerekir. Duygu, irade ve aklın karşılığı üç psikolojik nitelik öğrencinin isteği, azmi ve çalışma yöntemi ve alışkanlıklarıdır. Birbirini bütünleyen bu nitelikler, öğrenmenin hafızada tutmanın ve öğrenilmiş bilgilerden istenildiği zaman çok çeşitli biçimlerde yararlanmanın temelidir. Bu nitelikler, çalışmayı, öğrenmeyi ve öğrendiklerini kolaylaştırır; çalışmanın verimini artırır. Zihin bir bütündür ve bütün işlevleri bir düzen içindedir, bu nedenle, işin moral ve heyecan tarafı, öğrenme tekniğinden büsbütün ayrı değildir. İstek ve azimle işe ve çalışmaya yönelen öğrencinin zihni etkindir.   Potansiyel kapasite ve başarı düzeyi: Her öğrencinin, doğuştan getirdiği potansiyel bir kapasitesi vardır. Potansiyel kapasitesinin son sınırının ne olduğu bilinemez. Öyleyse kimse kendi potansiyelini küçümsemelidir. Öğrencinin kendi kapasitesinin ne olduğunu anlamasının gerçek yolu verimli yöntemlerle elverdiğince çok çalışmak ve hangi noktaya kadar geleceğini görmektir.     DERS ÇALIŞMA ALIŞKANLIKLARI Pek çok öğrencinin ders çalışma ile ilgili yakınmaları ve sorunları vardır. Bunlardan bir kısmı ders çalışmaya başlamakta güçlük çektiğinden, bir kısmı çalışmayı sürdüremediğinden, bir kısmı da çalıştığı halde başarılı olamadığından şikâyetçidir. Öğrencilerin çalışma konusundaki sorunları farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Ancak öğrenciler arasında en yaygın olan neden “Yanlış çalışma alışkanlıklarıdır”. Yanlış Çalışma Alışkanlıkları: - Amaçsız çalışma. - Plansız ve programsız çalışma. - Evin değişik yerlerinde çalışma. -Yatarak ve uzanarak çalışma. -Gürültülü ortamda çalışma. -Müzik dinleyerek çalışma -Televizyon/telefon ile konuşma. -Kaynaklardan yararlanmama. -Derslerden korkma, anlayamadığı dersi bırakma. -Derslerle ilgili önyargılar.   Doğru Çalışma Alışkanlıkları -Amacın belirlenmesi. -Zamanın planlanması -Günlük çalışma programının yapılması /Planlı çalışma. -Çalışma ortamının düzenlenmesi.     9. SINIF– 5.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: VERİMLİ   DERS ÇALIŞMA TEKNİKLERİ NEDİR? Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Verimli ders çalışma tekniklerini açıklar.   (Kazanım Numarası 47) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç Form   1 (Dinleme becerilerini geliştirmek) Form 2 (Okuma becerilerini geliştirmek) Form   3 (Not alma ve yazma becerilerini geliştirmek) Form 4 (Bireysel çalışma becerilerinizi geliştirmek) Kaynak: Erkan,   S ( 2005) Yanaeroğlu, Ç., Bilge F. (2003)   Süreç: 1.   Önceden çoğaltılan Form   1 (Dinleme becerilerini geliştirmek),   Form 2 (Okuma becerilerini geliştirmek), Form 3(Not alma ve yazma becerilerini   geliştirmek) ve Form 4 Bireysel çalışma becerilerinizi geliştirmek)   öğrencilere dağıtılır. 2.   Öğrencilerle   verimli ders   çalışma teknikleri ile ilgili formlarda sunulan bilgiler paylaşılır. 3.   Formlarda yer alan bilgilerin değerlendirilmesi ve sınıf içi paylaşım   yapılır. 4.   Bu etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve   paylaşımlar alınır. 5.   Etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve   paylaşımlar alınır. 7.   Ders çalışma alışkanlıkları ve verimliliğin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   [Etkinliğin   sonunda öğrenciler gelecek hafta yapılacak etkinlikle ilgili gruplara ayrılır   ve her gruptan aşağıda sıralanan okul çevresindeki eğitsel, kültürel ve sosyal kurumlarla ilgili araştırma   yapmaları, kurumlarla ile ilgili (adı, adresi,   hizmet saatleri, varsa ücreti, yararlanma koşulları, üyelik, kayıt gibi)   bilgileri toplamaları, broşür hâline   getirmeleri istenir a.Kütüphaneler b.salonları c.Sağlıkuruluşları ç.Tiyatro,   müzik, dans, drama vb. kurslar d.ve tiyatrolar, gösteri merkezleri e.İngilizce,   bilgisayar, diksiyon vb. kurslar f.Eğmerkezleri g.Gençmerkezleri h.Gönüllü   çalışabilecekleri huzurevleri ve çocuk yuvaları vb. Öğretmen, okul ve çevresindeki eğitsel, kültürel ve sosyal   kurumlar ile ilgili küçük bir araştırma yaparak öğrencilerin topladıkları   bilgilere eklemeler yapılabilir.]   Değerlendirme :                           FORM 1 Verimli ders çalışma yöntemleri öğrenciyi başarıya götüren ayrıca içerdiği mantığı tüm hayatında kullanmanın mümkün olan etkinlilerden oluşur. Verimli ders çalışmak ve derslerde başarılı olmak için şunlara dikkat etmek gerekir.   “VERİMLİ DERS ÇALIŞMA YÖNTEMLERİ” ETKİLİ DİNLEME Etkili dinleme, dinlerken o ana kadar söylenenlerden bir sonra söylenebilecekleri tahmin etmeyi içerir. Bunu yapmaya çalışmak derste sürekli uyanık kalmanızı, dikkati sürdürmenizi, motivasyonunuzun artmasını ve aktif olmanızı sağlayacaktır. Doğal olarak bunu sağlayabilmek için etkili dinlemede öğrenmenin daha aktif ve etkili olmasını sağlayan İFİKAN isimli etkili dinleme yaklaşımı uygulayabilirisiniz. Bu yaklaşımı uygularken size uyan ve uymayan yanlarını keşfetmeniz gerekmektedir. İleriye Bak Dersten önce o dersle ilgili kısımları okumak ve hazırlıklı olmak. Bu sırada önemli formüllere, yerlere, isimlere, kavramlara dikkat etmek kalıcılığı sağlayacaktır. Derse ilişkin ön okuma sırasında kafada oluşan soruları yazmak gerekir. Eğer bunları sağlayamadıysanız bile ders sırasında tahminler yapmanıza engel değil, dinlediğiniz kısımlardan diğer kısımları tahmin etmeye çalışabilirsiniz. Fikirler Önemli olan ve konuyu oluşturan fikirlere uyanık olmanızı sağlamaya yöneliktir. Bir konuyu dinlerken ana temayı ve fikri yakalamaya çalışmak öğrenmenin önemli bir adımını atmak anlamına gelir. Bilginin yeni olup olmadığını, neyi ortaya koyduğunu, temelde anlatmak istediğinin ne olduğunu sorgulayarak yapılan dinleme ile fark edeceksiniz ki; temel bir bilgi sürekli olarak işlenmektedir: açıklamalarla, örneklerle, tekrarlarla, ödevlerle vb. İşaretler Dinlerken de okumadaki gibi belli noktalara, bölümlere işaret edilir. Tıpkı bir kitaptaki bilginin daha koyu veya italik yazılması; bazı işaretler konması gibi öğretmen veya dinlediğiniz kişi de önemli bölümlerde ses tonunda, hecelerin vurgusunda ya da doğrudan bazı kelimelerle: önemli, başlıca, can alıcı, unutmayın ki, gerçekte gibi ifadelerle, örnekler vererek veya kendine özgü bazı ifadeler ve yöntemlerle konunun önemini, farklı görüşleri ortaya koyacaktır. Bu noktaları kaçırmamak özellikle o dersin sınavlarında sizin için önemli ipuçları olabilir. Katıl Ders veya dinlediğiniz konuyu etkileşim içinde son derece önemlidir. Sizi uyanık tutarken, anlatanı da motive der. Anlatılan konuyu daha zevkli hale getirmek sizin ne kadar katıldığınızla da yakından ilgilidir. Anlatan kişinin yöntemi bu konuda en önemli faktör olsa da ona katılarak; konuya arklı açılardan bakabilmek, anlatılanın motivasyonun artırmak, beden diliyle kendini ifade edebilmek dinlenen konuyu daha zevkli ve hareketli bir kale getirecektir. Araştır Ön hazırlık sırasında veya dinlerken aklınıza takılan sorular sormalı, konuyu farklı boyutlarıyla ele almayı denemelisisiniz. Verilen cevaplar yeterli gelmediyse yenilerini sormaya çekinmemelisiniz çünkü öğrenmek için ordasınız. Hiç bilmediğiniz bir konuda “bu konudan hoşlanmıyorum diyerek uzlaşmak sadece kendine o konuyla ilgili şans tanımak demek olur. Bir süre sonra “eğitimim sırasında bu konuyu hiç böyle düşünmemiştim çok daha zevkliymiş” demek için konuyla ilgili fikir sahibi olmadan önce BİLGİ SAHİBİ olmak gereği unutulmamalıdır. Not tut   Not tutmak dinlemeyi aktif bir şeklide sağlayan, şimdiye kadar anlatılanları toparlayan bir içeriğe sahiptir. Gerçek anlamda kalıcı bilgileri edinmeye ve bilgileri kalıcı kılmaya yönelik not tutmak; ileriye bakarak, fikirlere ve işaretlere dikkat ederek, katılarak, araştıran sorular sorarak olabilir. Bu da etkili dinlemenizin sağlayacağı uyanıklığı, motivasyonu ve hareketliliği sağlar. Ancak not tutarken anlaşılır, kısa, özgün işaretleri kullanarak, okurken veya tekrar ederken kendinize en uygun olan tarzda tutmaya dikkat etmelisiniz.       FORM 2   “VERİMLİ DERS ÇALIŞMA YÖNTEMLERİ” ETKİLİ OKUMA   Etkili okuma; öğrenmeyi önemli ölçüde olumlu yönde etkileyen bir yöntemler bütünüdür şeklinde tanımlanabilir.   Ön İnceleme: Bir kitabı elinize aldığınızda kitabı belli bir çerçeveye yerleştirerek onu anlayarak okumak; hiç bilmediğiniz bir yere yolculuğa çıkarken incelenen harita gibidir. İşi kolaylaştırıp, harcanacak zamanı azaltır. Kitabın önsözünü, son sözünü, yazarın notunu, hakkındaki bilgileri, içindekiler bölümünü incelemek hem kitaptan alınacak zevki artırır hem de işi kolaylaştırır. Altını çizmek: Okunan metnin önemli bulunan yerlerini çizmek aktif okumayı sağlayacaktır. Ana hatları belirlemeyi, özet yapmayı, tekrarı, hatırlamayı kolaylaştıran yönleri vardır. Ancak; -Kitabın koyu, yatık gibi özel yazım biçimleri kullanılmış bölümlerine dikkat etmek, tekrar atını çizmek yerinde olur. -Kendinize uygun alt çizme yöntemini (renk-şekil vb.) belirlemeye dikkat edilmelidir. -Altını çizerken gereğinden fazla çizmemek gereklidir. Bu gereksiz bilgilerin de çizilmesi anlamına gelebileceği gibi çizilen yerlerin fazlalığı oradaki bilgilerin önemini yitirmesine, sıradan algılanmasına da neden olabilir.   Özet çıkarmak: Özet çıkarmak, okurken işaretler koymanın, altını çizmenin, ön inceleme yapmanın yanı sıra konuya ilişkin bilgileri toparlaması açısından önemli bir yöntemdir. Akılda kalıcılığı ve tekrarı kolaylaştırıcı yönleri bu yöntemi verimli kılmaktadır.   Etkili okuma öğrenmenin daha aktif ve etkili olmasını sağlayan ISOAT isimli etkili okuma yaklaşımı uygulayabilirisiniz.   İzle: Ön incelemeyi içeren bir yaklaşımdır. Kitabın başlangıcındaki, sonucundaki, bölümler arasındaki notları, konu başlıklarını içindekileri, kaynakçayı incelemeyi içerir ve kitabı tanımaya yöneliktir. Sor: Bu aşama konu başlıklarına ve içeriğine uygun olarak ne, nasıl, nerede ne zaman gibi soru ifadeleri oluşturmayı içerir. Okumanın amacı bu sorulara yanıt aramak biçiminde şekillenir. Metni okuma bitince soruların cevaplanmış olması gerekir. Böylece konunun bakılması gereken farklı yönlerinin anlaşılması sağlanır. Oku: Soruların yanıtlarını bulabilmek için o bölümün okunmasını içeriri. Yazılan soruların yanıtlarını yazmayı da içine alarak yapılacak bir okuma, öğrenmenin kalıcı olması açısından da son derece etkilidir. Anlat: Şimdiye kadar toplanan bütün bilgilerin anlatılmasını içerir. Yazılan sorularla beraber yanıtların zaman kaybı olarak değerlendirilmeden yüksek sesle anlatılması İSOT’ın bu bölümünü oluşturur. Tekrar et: Öğrenmenin en önemli kaynağı tekrardır. Soruların cevaplara bakılmaksızın zihinden yanıtlanması önemli bir ölçüttür. Eğer yanıtlayamıyorsanız o bölüm öğrenilmemiş demektir.                                                         FORM 3 “VERİMLİ DERS ÇALIŞMA YÖNTEMLERİ” NOT ALMA VE YAZMA BECERİLERİNİ GELİŞTİRMEK   -Derste not alırken kısaltmalar kullanınız. Kullandığınız kısaltmaları tekrara okuduğunuzda anlayabileceğiniz kısaltmalar olmasına dikkat ediniz. -Uzun cümleler not almanız gerekiyorsa hem notunuzu almak hem de not üzerinde düşünmek için kendinize zaman tanımak için kısaltmalara fazlasıyla yer veriniz. Örneğin sözcüklerin sesli harflerinin birçoğunu yazmadan not alabilirsiniz ”örneğin sözcüklerin sesli harflerinin birçoğunu yazmadan not alabilirsiniz” gibi. -Notlarınızı bir önceki okuma becerileri kısmında anlatıldığı gibi renkli kalemlerle önem sırasına göre almaya özen gösteriniz. -Notlarınızı uygun olan ilk fırsatta gözden geçiriniz.                                                                                        FORM 4 “VERİMLİ DERS ÇALIŞMA YÖNTEMLERİ” BİREYSEL ÇALIŞMA BECERİLERİNİ GELİŞTİRMEK -Öncelikle mutlaka bir çalışma planı hazırlayınız. Programın takip edilebilir ve gerçekçi olmasına özen gösteriniz. -Çalışmaya başlamadan önce tüm çalışma materyalinizi (kitap, defter, kalem vb.) hazırlayıp çalışma mekanınıza getiriniz. -Çalışma sırasında bir şeyler yeme- içme alışkanlığınız varsa bunları da önceden hazırlayınız. -Çalışma mekanınızda dikkatinizi dağıtabilecek her şeyi tamamen ortadan (göz önünden) kaldırınız. Eğer ortadan kaldıramayacağınız şeyler varsa onlara sırtınızı dönünüz. Ayna, resim, televizyon, bulmaca, dergi, gazete vb. gibi şeyler dikkatinizi dağıtacaktır. -Telefon vb. durumları kendi istediğiniz gibi ayarlayınız. Örneğin arkadaşlarınıza, önceden “beni 21:30’la 21:50 arasında arayabilirsin” gibi. -Ortamın aydınlık, normal ısıda ve sessiz olmasına dikkat edin. -Verimli okuma, verimli not alma kurallarına uymaya dikkat ediniz. -Belirlediğiniz molalar haricinde mola kullanmamaya özen gösteriniz. -Çalıştığınız konu ya da dersle ilgili bir sonraki dersin konusuna göz atınız. Sorularınızı çıkartınız. -Ertesi günkü derslere göz atıp sorularınızı çıkartınız. - Ertesi günle ilgili hazırlıklarınızı yapınız.                         EKİM AYI 9. SINIF– 6.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ÇEVREMİZDE NELER VAR? Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Okula Ve Çevreye Uyum Kazanım: Okul ve çevresindeki   eğitsel, kültürel ve sosyal imkânlardan yararlanır.   (Kazanım Numarası 14) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç - Kaynak: MEB-Rehberlik Etkinlikleri, 9- 2002’ den uyarlanmıştır.   Süreç: *[Bu etkinlik ile ilgili   olarak öğrenciler bir önceki hafta gruplara ayrılır ve her bir gruptan   aşağıda sıralanan okul çevresindeki eğitsel,   kültürel ve sosyal kurumlarla ilgili araştırma yapmaları, kurum ile   ilgili (adı, adresi, hizmet saatleri, varsa ücreti,   yararlanma koşulları, üyelik, kayıt gibi) bilgileri toplamaları ve bir broşür   hâline getirmeleri istenir: i.Kütüphaneler j.salonları k.Sağlıkuruluşları ç.Tiyatro, müzik, dans,   drama vb. kurslar l.ve tiyatrolar, gösteri merkezleri m.İngilizce,   bilgisayar, diksiyon vb. kurslar n.Eğmerkezleri o.Gençmerkezleri p.Gönüllü   çalışabilecekleri huzurevleri ve çocuk yuvaları vb. Öğretmen,   okul ve çevresindeki eğitsel, kültürel ve sosyal kurumlar ile ilgili küçük bir   araştırma yaparak öğrencilerin topladıkları bilgilere eklemeler yapılabilir.]   1.Öğrencilerden bu etkinliğe yönelik yaptıkları araştırma sonuçlarını,   hazırladıkları bilgileri gruplar hâlinde sınıfa sunmaları istenir. 2.Bu kurum, kurs ve merkezlerden yararlanan öğyaşantılarını paylaşmaları istenir.   3.Öğrencilerin belirtmediğfarklı kurum, kurs ve merkezler varsa eklenir. 4.Tüm gruplardan bu konudaki bilgilerini paylaştıktanhazırladıkları broşürleri sınıf veya okul panolarında sergilemeleri istenir. 5.Daha sonraki günlerde çevrede yeni yerler açılırsa veyaolanlarla ilgili yeni bilgiler edinirlerse sınıfla paylaşabilecekleri ve   hazırlanan panolara ekleyebilecekleri belirtilir. 6.Etkinliğsonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve paylaşımlar alınır. 7.Okul ve çevresindeki eğitsel, kültürel ve sosyal imkâyararlanmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. 8.Yıöğrencilerin, okul ve çevresindeki eğitsel,   kültürel ve sosyal imkânlardan yararlanıp yararlanmadıklarına ilişkin   izleme çalışması yapılır.                       Değerlendirme :             9. SINIF– 7.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: DEĞERLERİMİZ Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini Kabul Kazanım: Değerlerini fark eder. (Kazanım Numarası 78 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Form 1 (Değerler) Form 2 (Çatışma Durumları) Kaynak: Erkan, S. (2006)’dan uyarlanmıştır.   Süreç: 1.Öğsayısı kadar çoğaltılmış olan Form 1(Değerler) dağıtılır ve öğrencilerin   doldurmaları istenir. 2.Öğönem sırasına göre sıraladıkları ilk beş değeri sınıfla paylaşmaları istenir.   3.Yapısıralamaların nedeni ile ilgili sorular yöneltilir. 4.Öğinsanların değerlerinin zaman zaman çatışabileceğini belirterek aşağıdakine benzer   sorular sorulur. Hırsızlık   konusunda ne düşünüyorsunuz? Peki,   ya insan hayatı hakkında ne düşünüyorsunuz? Başka   bir insanın hayatını kurtarmak için yiyecek, para, ya da ilaç çalmak sizce   uygun bir davranış mıdır? 5.sorulara verilen cevaplardan yola çıkarak değerlerin sadece insandan insana   farklılaşmayacağı, aynı zamanda insanın kendi içinde de farklılaşabileceği   vurgulanır. 6.Öğ6’şar kişilik gruplara ayrılır ve birer kişi yazman olarak belirlenir. Her   gruba grup sayısı kadar çoğaltılmış olan birer Form 2 (Çatışma Durumları)   dağıtılır ve kendi aralarında tartışarak doldurmaları istenir. 7.verdikleri cevapları sınıfla tartışmaları istenir. 8.Aşağısoruları sınıfa yönelterek grup etkileşimi başlatılır: Gruplar   arasında farklılık var mı? Niçin? Grupça   karar verdiğiniz seçimi uygun bulmayan üye oldu mu? Niçin? Uygun   bulmayanların seçimleri nelerdi? Bundan   on yıl sonra aynı durumla karşılaşırsanız gruplarınızın seçimi yine aynı mı   olurdu? Niçin? 9.Etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları   sorulur ve paylaşımlar alınır. 10. Kendi değerlerinin farkında olmanın   önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.                     Değerlendirme :                           FORM 1   DEĞERLER   Aşağıda insanların benimseyebileceği bazı değerler verilmiştir. Sizin için önemine göre bunları sıralamanız istenmektedir. Sizin için en önemli değeri 1. sıraya koyun, daha sonra önem derecesine göre değerleri ilgili sıraya yazın. DEĞERLER sağlık             ekonomik güvence             aile                             kendine saygı bilgi                özgürlük                               ahlak                         saygınlık sevgi              heyecanlı bir hayat             eşitlik                         adalet şöhret            arkadaşlık                             meslekte başarı       iç huzuru                                                Önem Sırası 1.………………………… 2.………………………… 3.………………………… 4.………………………… 5.………………………… 6.………………………… 7.………………………… 8.………………………… 9.……………………….... 10. ………………………… 11. ………………………… 12. ………………………… 13. ………………………... 14. ………………………… 15. ………………………… 16. …………………………           FORM 2 ÇATIŞMA DURUMLARI Durum 1 En iyi arkadaşınızın matematiği zayıf ve siz ona sınava hazırlanması için yardım etme sözü verdiniz. Birtakım problemlerden dolayı iki kez söz verdiğiniz hâlde çalışmak için onların evine gidemediniz. Son olarak sınavdan iki gün öncesi çarşamba akşamı 19.00 için söz verdiniz. Çarşamba günü öğleden sonra 17.00 civarı siz arkadaşınızla çalışmak için gerekli malzemeleri toplarken anneniz başka bir şehirde yaşayan, çok sevdiğiniz ve size çok nadir gelen amcanızın akşam saat 19.00’da birkaç saatliğine ailenizi ziyarete geleceğini ve sizi görmeyi çok istediğini söyledi. Siz de evde kalıp onu görmeyi çok istiyorsunuz, fakat arkadaşınıza verdiğiniz randevu da ortada. Zaten daha önce iki kez sözünüzü yerine getirmediniz. Arkadaşınıza verdiğiniz sözü mü yerine getireceksiniz, evde kalıp amcanızı mı göreceksiniz? Bu durumda hangisi daha önemli? 1.Aşağıya seçeneklerinizi yazın.         2.Bu seçeneklerinizin her birinin doğuracağı sonucu bu bölüme yazın.         3.Seçeneklerden en uygununu belirleyin ve aşağıya yazın.               Durum 2             Öğretmeninizin çok pahalı olan teybi bir arkadaşınız tarafından çalındı. Bütün sınıf ve siz bunu yapanın kim olduğunu biliyorsunuz. Fakat kimse suçlunun kim olduğunu öğretmene söylemedi. Bazı arkadaşlarınızın o öğrenciden teybi geri vermesini istediğini ama onun bunu reddettiğini de duydunuz.             Bir hafta sonra öğretmeniniz sınıfta “Teybi alanın geri getireceğini ümit ediyordum, ama maalesef bu olmadı ve bu duruma çok üzüldüm. Hepinizin bunu yapanın kim olduğunu bildiğinizi sanıyorum, ancak hiçbiriniz de bana bu konuda bilgi vermedi, nedenini anlayamıyorum. Dürüst olmak gerekirse bundan sonra bu sınıfa güven duyacağımı sanmıyorum” dedi.             Öğretmeninizin yaşadıkları sizi çok üzüyor. Ancak arkadaşlarınız bir sınıf arkadaşınızı ele vermenin çok yanlış olacağını düşünüyor.             Hangisi daha önemli; öğretmeninizin duyguları mı yoksa sınıf arkadaşını ele vermeme biçiminde yazılı olmayan kural mı?   1.Aşağıya seçeneklerinizi yazın.         2.Bu seçeneklerinizin her birinin doğuracağı sonucu bu bölüme yazın.         3.Seçeneklerden en uygununu belirleyin ve aşağıya yazın.                 9. SINIF– 8.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: FİZİKSEL   VE DUYGUSAL DEĞİŞİMLER Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Kendini   Kabul Kazanım: Ergenlik   dönemindeki fiziksel ve duygusal değişimlerle   baş etme yollarını kullanır. (Kazanım Numarası   79) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç Form   1 (Fiziksel Değişimler) Form   2 (Duygusal Değişimler) Kaynak: MEB-Rehberlik   Etkinlikleri, 9- 2002’   den ve Yananeroğlu, Ç ve Bilge, F. (2003)’den uyarlanmıştır.   Süreç: 1.   Ergenlik dönemindeki fiziksel değişimler   ile ilgili temel bir giriş   yapmak için Form 1‘de   (Fiziksel Değişimler) yer alan bilgi öğrencilerle   paylaşılır. 2.   Önceden çoğaltılan   Form 2‘de (Fiziksel   değişimler) yer alan Fiziksel Değişim ve Baş etme çizelgesi   öğrencilere dağıtılır. 3.   Fiziksel Değişim   ve Baş etme çizelgesinde yer alan sorular ve karşılarında yazılı olan   cevaplar öğrencilerle paylaşılır. 4.   Öğrencilere   Fiziksel Değişim ve Baş etme çizelgesinde yer   alan sorulara başka ne gibi cevaplar verebilecekleri sorulur ve cevaplar   paylaşılır. 5.   Öğrencilerden   çizelgenin cevaplar bölümün altında bırakılan boşluklara cevaplarını   yazmaları istenir. 6.   Ergenlik dönemindeki duygusal değişimler   ile ilgili temel bir giriş   yapmak için Form 2’de   yer alan bilgi öğrencilerle paylaşılır. 7.   Önceden çoğaltılan   Form 2’de (Duygusal   değişimler) yer alan Duygusal Değişim ve Baş etme çizelgesi   öğrencilere dağıtılır. 8.   Fiziksel Değişim   ve Baş etme çizelgesinde yer alan sorular ve karşılarında yazılı olan   cevapları öğrencilerle paylaşılır. 9.   Öğrencilere   Duygusal Değişim ve Baş etme çizelgesinde yer   alan sorulara başka ne gibi cevaplar verebilecekleri sorulur ve cevaplar paylaşılır. 10. Öğrencilerden   çizelgenin cevaplar bölümün altında bırakılan boşluklara cevaplarını   yazmaları istenir. 11. Bu etkinliğin   sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve paylaşımlar alınır. 12. Ergenlik dönemindeki   fiziksel ve duygusal değişimlerle   baş etme yollarının   önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   13. Öğrencilerin fiziksel ve duygusal değişimlerle ilgili merak ettikleri,   sormak istedikleri ile bilgiler için 8.   sınıftaki “Değişiyorum”   etkinliğinden yararlanabilinir.      14. Etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve                  paylaşımlar   alınır.    15.   Ergenlik dönemindeki fiziksel ve duygusal   değişimlerle baş etme              yollarını kullanmanın önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   Değerlendirme:                               FORM 1 FİZİKSEL DEĞİŞİMLER Ergenlik dönemi, çocuksu tutum ve davranışların yerini yetişkinlik tutum ve davranışlarının aldığı dönemdir. Bu dönemde gençlerin temel gelişimsel görevleri bedenini kabul etmek, cinsiyet rolünü gerçekleştirmek, her iki cinsle olgun ilişkiler kurmak, duygusal bağımsızlık kazanmak, bir mesleğe hazırlanmak, toplumsal sorumluluk kazanmak, bir değer ve ahlak sistemi oluşturmaktır. İçinde bulunduğuz dönem olan ergenlik hızlı fiziksel, duygusal ve toplumsal gelişim süreçlerindeki hızlı değişimleri içerir. Ergenlik dönemi bir dizi hızlı bedensel değişimle biyolojik olarak başlar; bu değişimler büyük ölçüde bir insanın yetişkin boyuna, ağırlığına, bedensel ve cinsel özelliklerine kavuşmasını sağlar. Bu değişimlerin sonuçlarından çoğu genç memnun kalmaz. Bu aşamada bedensel değişimlerle ilgili olarak gençlerin ortak noktası “ben güzel miyim/ yakışıklı mıyım?” sorusudur. Gençler bu dönemde ortaya çıkan değişimlerle nasıl başa çıkıyor beraber inceleyelim.   FİZİKSEL DEĞİŞİM VE BAŞETME ÇİZELGESİ Elimizde   neler var? Bedenimiz   ve onun hakkındaki   düşüncelerimiz .”Çok çirkinim”, “yeterince güzel değilim” ………………………………………………. ………………………………………………. Olmasını istediğimiz ne? Güzel,   yakışıklı olmak. İnsanları   dış görünüşümüzle de olumlu etkilemek.   Kabul   görmek. ……………………………………………… ………………………………………………. Olmasını istediklerimiz için ne yapıyoruz? Ayna   karşısında saatlerce oyalanmak. Bakım/kozmetik ürünleri almak. ………………………………………………. ………………………………………………. Başka neler yapıyoruz? Bedenimizdeki   değişimlerle   ilgili   espriler yapmak, bu konuda   arkadaşlarımızla şakalaşmak. Zihnimizde   istenilen/beğenilen   kişi olmak için öneriler geliştirmek. ………………………………………………. ………………………………………………   Başka neler yapıyoruz? Ben…..üstelik   ben…..lerle başlayan   cümleler kurup, kendimizi karalayıp, beceriksiz ilan ediyoruz. ………………………………………………. ……………………………………………… Denemediğimiz ne kaldı? Henüz   denemediğimiz pek çok   şey var. Örneğin; Spor –egzersiz-aktivite yapmak Düzenli beslenme Beden bakımını düzenli yapmak Sanatsal ve kültürel faaliyetler Fiziksel özelliklerimiz ilgili   olumlu düşünceler   geliştirebiliriz. Örneğin: “Kendimi güzel buldukça güzel   göründüğümü, kendimi ve çevremi sevdikçe sevildiğimi, güçlü yanlarımı   geliştirdikçe o konuda ustalaştığımı, bazıları boyum için fasulye sırığı   derken boyumun bazı spor dallarında avantaj olduğunu görüp, fark edip, hissettiğimde   her şey değişmişti.” Vb. ……………………………………………… ………………………………………………         FORM 2 DUYGUSAL DEĞİŞİMLER Ergenlik döneminde, gençler hızlı fiziksel değişimler yaşadıkları kadar yoğun ve karmaşık duygular da yaşayabilmektedir. Gençlerin bu dönemde aileleriyle, arkadaşlarıyla ve diğer yetişkinler olgun ve sağlıklı ilişkiler kurma ve kurduğu bu ilişkilerde bağımsızlık ihtiyacı artmaya başlayacaktır. Bu dönemde gencin duygularının farkında olması ve onları uygun biçimde ifade etmesi, duygusal değişimlerini olumlu biçimde yönetmesi ve bunlarla baş etmesi güç olabilir. Bu güçlüklerle baş etmede ve baş etme yollarını kullanmada gencin kendisinin önemli bir rolü olduğu kadar çevresindeki arkadaşlarının, anne-baba ve diğer yetişkinlerin de oldukça önemli bir rolü ve desteği söz konusudur.     DUYGUSAL DEĞİŞİM VE BAŞETME ÇİZELGESİ   Yaşadığımız duygusal değişimler neler? Neşe Öfke Üzüntü Kaygı Mutluluk/ Mutsuzluk Hüzün ……………………………………………… ……………………………………………… Duygusal   olarak nasıl   hissetmek istiyoruz? Mutlu Neşeli Hareketli ……………………………………………. ……………………………………………. Duygusal   değişimlerle baş   etmek için ne yapıyoruz? Arkadaşlarımla   dertleşmek/konuşmak. Anne-baba ve diğer yetişkinlerle (rehber   öğretmenler, sınıf rehber öğretmeni)   konuşmak. Kendini sevmek. Kendine güvenmek. Gezmek ve eğlenmek. Sportif, sanatsal ve kültürel   aktivitelerle uğraşmak.   ……………………………………………….. ……………………………………………….   Denemediğimiz ne kaldı? Düşüncelerimiz duygularımızı   etkiler o yüzden de kendimizle ilgili olumlu düşünceler geliştirebilmek   önemlidir. Örneğin: “Bugün kendimi mutsuz hissediyorum ama yarın güzel bir   gün olacak”, “Geliştirebilecek yeteneklerim, becerilerim var” “Hatalarımı   görebiliyorum ve bunları düzeltecek gücüm var” vb. ……………………………………………….. .…………………………………………………               9. SINIF 9. ETKİNLİK Etkinliğin Adı: EĞİTSEL   ALANLAR Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Eğitsel alanlardaki güçlü ve zayıf yönlerini   geliştirir. (Kazanım   Numarası 46) Öğrenci Sayısı: Tüm   Sınıf Süre: 40   dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf Düzeni: Oturma   düzeni Araç-gereç - Kaynak: Saban,   A. (2005)’den yararlanılmıştır. Ortaöğretim   Komisyonu-Şükran KILIÇ Süreç:   1.ÖğEğitsel Alanların neler olduğu sorularak grup etkileşimi başlatılır. 2.Öğeğitsel alanların neler olduğu hatırlatılır ve bu alanlarda güçlü olan   öğrencinin özelliklerinin neler olduğu öğrencilerle paylaşılır.        Fen Bilimleri Alanı güçlü olan   öğrencinin özellikleri neler olabilir?   Sayılarla   çalışmayı ve hesaplamayı çok sever. Nesneleri   kategoriye ayırmayı veya olayları belli bir mantıksal ilişki içinde   düzenlemeyi çok sever. Matematik, fizik, kimya dersini çok sever. Deney   yapmayı ve yeni şeyler yapmayı çok sever.        Türkçe- Matematik Alanı güçlü olan   öğrencinin özellikleri neler                olabilir?    İsimler,        yerler ve tarihler hakkında iyi bir hafızaya sahiptir.    Başkaları        ile yüksek düzeyde sözel iletişime girer.    Kitap        okumayı ve dinleyerek öğrenmeyi sever.    Matematiksel        hesaplama oyunlarını çok sever.        Sosyal Bilimler Alanı güçlü olan öğrencinin özellikleri neler olabilir?    Kitap        okumayı, araştırmayı çok sever.    İsimler,        yerler ve tarihler hakkında iyi bir hafızaya sahiptir    Kavramlarla        ve kelimelerle çok iyi düşünür ve yazar.    Bir        şeyi başkalarıyla işbirliği yaparak, onlarla paylaşarak ve onlara        öğreterek öğrenmeyi sever.    Yabancı Dil Alanı güçlü olan öğrencinin özellikleri neler olabilir?    Kelimelerin        telaffuzlarına, vurgularına ve anlamlarına duyarlıdır.    Dilin        gramer yapısına ve fonksiyonlarına karşı duyarlıdır.    Öğrendiği        yeni kelimeleri anlamlarına uygun olarak konuşma ve yazı dilinde        kullanır.    Sanat Alanı güçlü olan öğrencinin özellikleri   neler olabilir?    Okurken        kelimelere oranla resimlerden daha çok öğrenir.    Varlıkların görsel imgelerini çok iyi ve net        olarak hatırlar.    Yaşına göre yüksek düzeyde beceri gerektiren        resimler çizer.    Müzik ve resim ile ilgili dersleri çok sever.    Ders çalışırken farkında olmadan masaya        vurarak ritm tutar. 3.Öğeğitsel alanlardaki güçlü ve zayıf yönlerinin neler olabileceği sorulur ve   sınıfta paylaşımlar yapılır. 4.Öğeğitsel alanlardaki güçlü ve zayıf yönlerini geliştirmelerde ders çalışma   alışkanlıklarının, verimli ders çalışma tekniklerinin, başarı ve başarısızlığa neden olan   etmenleri bilmenin de önemli olduğu hatırlatılır (9. sınıfta yer alan 3., 4.,   ve 5. etkinliklerin içeriklerinden yararlanılabilir.).      5.   Bu etkinliğin   sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve                  paylaşımlar alınır.      6.   Öğrencilere eğitsel alanların her birinde başarılı olunamayabileceğini            ancak bu alanlardaki güçlü ve zayıf   yönleri fark etmenin hem şimdi hem de            gelecekte kendileri için önemli olduğu vurgulanır   ve etkinlik sonlandırılır.        Değerlendirme:       9. SINIF– 10.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ALAN   SEÇİMİMİMİZİ NELER ETKİLER? Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Ve Mesleki Gelişim Kazanım: Alan seçimine etki eden faktörleri   sıralar. (Kazanım Numarası 193) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Yazı tahtası ve kalemi,   büyük bir kağıt ve kalın gazlı kalemler. Kaynak: Kuzgun,   Y. (2000)’den yararlanılmıştır. Ortaöğretim   Komisyonu-Ayla SIRIKLI   *   Farklı okul türleri için bu etkinlikte söz edilen alan yerine bölüm/meslek   kullanılabilir ve etkinlikte okul türüne göre yeni düzenlemeler yapılabilir.”   Süreç: 1.aşağıdaki soru yazılarak öğrencilerin bu konuda düşünce üretmeleri ve değişik   görüşlerini bildirmeleri istenir: “Alan/   Bölüm/ Meslek seçimine etki eden faktörle neler olabilir ?” 2.Öğfikirlerini belirtirken, akıllarına gelen her şeyi söyleyebilecekleri,   görüşleri ne kadar basit, garip olursa olsun herhangi bir eleştiriye yer   verilmemesi gerektiği belirtilir. 3.Öğfikirleri öğretmen ya da gönüllü bir öğrenci tarafından tahtaya veya büyük   bir kağıda yazılır. Olası cevapları şunlar olabilir: a.İş   bulma olanakları, b.koşulları, c.Aile, d.Çevre,   e.Okul, f.Saygınlık, g.Dershane, h.Başarı, i.Mesleğsevmek, j.ÖSS, k.İstek, l.İlgi,   m.Gerektirdiğözel yetenek, n.türü, o.Çalışkoşulları, p.Hazırlıve yabancı dil, r.   Kişisel alışkanlıklar, s. Kişilik Özellikleri, t. Fiziksel özellikler, u. Ekonomik koşulları, ü.Yurt ve burs   koşulları, v.Uygulanan envanter   sonuçları, y.Hangi üniversitelerde,   hangi illerde olduğu, z. Gelecek durumu, vb. 4. Öğrencilerin yazılı   olan alan / bölüm / meslek seçiminde etkili olabilecek kriterleri tekrar   okumaları istenir ve yeni eklemeler yapabilecekleri hatırlatılır.        5.   Öğrencilerin belirtmediği   önemli kriterler varsa eklenir. 6.ya da kağıtta yazılı olan “Alan/ Bölüm/Meslek seçimine etki eden faktörler”   den hangisinin ya da hangilerinin seçim yapmada daha etkili olduğunu   düşünmeleri ve bu düşüncelerini paylaşmaları istenir. 7.Büyübir kağıda yazılarak “Alan/ Bölüm/ Meslek seçimine etki eden faktörler”   başlığı ile sınıfa asılabilir. 8.Bu etkinliğin sonunda öğneler kazandıkları sorulur ve paylaşımlar alınır. 9.seçiminde etkili olan kriterlerin hepsinin önemli olduğu, hiçbirinin yok   sayılmaması, her biri üzerinde ayrı ayrı ve önemle durulması gerektiği   vurgulanır. 10. İnsanların büyük çoğunluğunun bu   kriterleri dikkate almadan karar verdikleri için istedikleri mesleğe   ulaşamadıkları mutsuz ve başarısız oldukları belirtilir. 11. Alan   /Meslek seçerken öncelikle kendilerini çok iyi tanımaları ve   değerlendirmeleri gerektiği vurgulanır. Ayrıca karar verirken seçenekler   hakkında derinlemesine bilgi sahibi olmanın, önyargılardan uzak durmanın ve   gerçekçi olmanın önemi vurgulanır. Bunu izleyen rehberlik saatlerinde alan/bölüm/   meslek seçimi ile ilgili daha kapsamlı çalışmalar yapılacağı vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                 9. SINIF– 11.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KENDİMİ TANIYORUM Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Kendini tanımanın alan   seçimindeki önemini fark eder. (Kazanım Numarası 195) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Yazı tahtası ve kalemi FORM (Kendini Tanıma) Kaynak: Kuzgun,   Y. (2000)’den yararlanılmıştır. Ortaöğretim Komisyonu-Ayla SIRIKLI   *   Farklı okul türleri için bu etkinlikte söz edilen alan yerine bölüm/meslek   kullanılabilir ve etkinlikte okul türüne göre yeni düzenlemeler yapılabilir.”   Süreç:     1. Öğrencilere “kendimizi hangi yönlerden tanıyabiliriz ?” sorusu   yöneltilir ve verilen cevaplar tahtaya yazılır.   Kişilik   özelliklerimiz, Fiziksel   özelliklerimiz, Yeteneklerimiz, Güçlü   ve zayıf yönlerimiz, Değerlerimiz, İlgilerimiz, Tutumlarımız, Alışkanlıklarımız, Aile   yapımız, Planlarınız, Amaçlarımız, Hayallerimiz, 2. Daha   sonra öğrencilere kendilerine aşağıdaki sorular sorulur ve grup etkileşimi   başlatılır. Hangi   ortamlarda daha mutlu oluyorsunuz? Hangi   işleri yaparken kendinizi daha mutlu hissediyorsunuz? Hangi   işleri ne derece yapabiliyorsunuz? Hangi   alanlarda yetenekli olduğunu biliyor musunuz? Yeteneklerinizi   doğru olarak kullanabiliyor musunuz? İlgi   alanlarımı biliyor musunuz? İlgi   alanlarınıza giren ne tür etkinlikler yapıyorsunuz? Bir   eğitim ortamından, bir çalışma alanından, kısaca bir meslekten ne beklediğimi   açık ve net bir biçimde ifade edebiliyor musunuz? Kendinizi   gerçekten tanıyor musunuz?      3. Öğrencilere birer adet çoğaltılmış   olan Form (Kendini Tanıma) dağıtılır ve birlikte okunur. 4.Etkinliğin sonunda öğrencilerekazandıkları sorulur ve paylaşımlar alınır. 5.Kendini tanımanıalan/bölüm seçimindeki önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   *(Öğrencilerden   bir sonraki hafta gerçekleştirilecek etkinlik için okulda   seçebileceği alanlarla/bölümlerle ilgili araştırma yapmaları, bilgi toplamaları istenir.)   Değerlendirme:             FORM KENDİNİ TANIMA İnsan, her canlı gibi, yaşamı boyunca bazı takım gelişim evrelerinden geçer. Kişilik gelişimi insanın toplumsallaşması, içinde yaşadığı toplumun beklentilerini yerine getirebilmesi için gerekli tutumları ve iletişim becerilerini kazanması sürecidir. Bu gelişim süreci zihinsel ve duygusal gelişim başlıkları altında bilimsel olarak incelenmektedir. 20. asrın ortasından itibaren buna mesleki gelişim adı verilen bir boyut eklenmiştir. Mesleki gelişim bireyin giderek karmaşıklaşan çalışma yaşamında kendine uygun bir yer edinmesi ve o ortamda kendini gerçekleştirebilmesi için gerekli davranışları gerçekleştirme süreci olarak tanımlanabilir. Mesleki gelişim süreci okul öncesi dönemden başlayıp meslek ömrünün sonuna kadar devam eden bir süreçtir. Bu süreç boyunca bireyin şu istendik davranışları gerçekleştirmesi beklenir: Hangi işleri ne derece yapabildiğinin farkında olma, çeşitli konulardaki yeteneklerini doğru olarak değerlendirebilme, Bir eğitim ortamından, bir çalışma alanından, kısaca bir meslekten ne beklediğini açık ve net bir biçimde ifade edebilme, Mevcut seçenekleri inceleme, başka seçenekler olup olmadığını araştırma, Seçeneklerin her birini, istek ve beklentileri karşılama, var olan yeteneklerle ve ekonomik olanaklarla erişebilme olasılığı bakımından değerlendirme, İstekleri karşılama olasılığı en yüksek görünen ve erişme olasılığı olanlara yönelme kararını verebilme. İnsanın yaşamı boyunca yerine getireceği gelişim görevleri içinde en önemlisi ve en zor gerçekleştirilebileni ne istediği ve neleri ne ölçüde yapıp neleri yapamayacağı konusunda net ve kararlı bir benlik algısı geliştirmesidir. İnsanların kendini tanımasını engelleyen en önemli etmen, başkaları tarafından beğenilme, kabul görme arzusudur. Kendini başkalarının ölçütlerine göre değerlendiren kişi, kendi gerçeğinden uzaklaşacak, kendi özüne uymayan bir öz kavramı geliştirecek, doğasına yabancılaşacak ve gizilgüçlerini kullanamamaktan ileri gelen bir uyumsuzluk yaşayacaktır (Kuzgun, 2000: 10). Meslek seçimi ne yazık ki çok çalkantılı bir dönem olan ergenlik dönemine rastlamaktadır. Bu dönemde genç kendini tanımaya, kendinde olan değişikliklere alışmaya çalışmaktadır. Kısaca genç kendi kimlik arayışını tamamlamadan meslek seçimi yapmak zorunda kalmaktadır. Bu karar aşamasında bocalarken bir de okul, aile ve çevrenin baskısı bir de sınav stresi de eklenince gençler panik yaşamaktalar ve sağlıklı seçim yapamamaktalar. Meslek seçimini tesadüflere bırakmamak ve sağlıklı seçim yapmak için ilk adım kendini tanımaktır. Çocukluğundan itibaren kendini tanıma yönünde bilgi birikimi olan gençlerin işi, tanımayanlara göre daha kolay olacaktır. Kendini tanımak için: Güçlü ve zayıf yönlerin tanınması, Bedensel ve beyinsel güçlerinizle ilgili farkındalık geliştirme, Hobi alanlarının tespiti, Kişilik özelliklerinin tanınması, Yeteneklerin değerlendirilmesi gerekmektedir. (Telman, 2000: 76).                     9. SINIF– 12.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ALANLAR Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Okulda seçebileceği   alanlarla ilgili bilgi toplar.   (Kazanım Numarası 199 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç En son Öğrenci Seçme ve Yerleştirme   Sistemi Kılavuzu 3-A, 3-B ve 3-C Tabloları Kaynak: Ortaöğretim Komisyonu-Ayla SIRIKLI      Farklı okul        türleri için bu etkinlikte söz edilen alan yerine bölüm/meslek        kullanılabilir ve etkinlikte okul türüne göre yeni düzenlemeler yapılabilir.” Süreç:        1. Öğrencilerden bir önceki hafta   söylenen okulda seçebileceği alanlarla/bölümlerle   ilgili yaptıkları araştırmaları sınıfla paylaşmaları istenir.        2. Öncelikle bu bilgileri hangi   kaynaklardan topladıklarını belirtmeleri istenir ve tahtaya yazılır.        Bu bilgi kaynakları şunlar olabilir: İlgili   müdür yardımcısı, Rehber   öğretmen, Sınıf   öğretmeni, Tanıtım   ve yönlendirme ders notları, İlgili   Yönetmelikler, ÖSS   kılavuzu, Üst   sınıflar,      3.   Her konuda olduğu gibi bu konuda da bilgi kaynağının güvenli olmasına   özen göstermeleri önerilir.      4.   Daha sonra alanlarla ilgili neleri   araştırdıkları, ne tür sorular sorarak hangi bilgilere ulaştıkları sorulur.   Verdikleri cevaplar tahtaya yazılır.          Bu sorular şunlar olabilir: Hangi   alanlar var? Hangi   alanlarda hangi dersler var? Alanlara   geçiş koşulları nedir? Hangi   alana hangi dersler kaynaklık ediyor? Hangi   alanda, hangi dersleri göreceğim? Hangi   alanda, ÖSS puan türleri var? Hangi   alanda, hangi dersler var? Hangi   alandan hangi ÖSS puan türlerini çözerek, hangi üniversite programına   gidebilirim? Hangi   alandan hangi meslekleri seçebilirim? Ortak   alan nedir? Hangi   üniversite programları ortak alanlardadır? Vb.        5.   Bu tür sorulara cevap   verildikten sonra tahtaya yazılı bilgileri gönüllü öğrencilerin toparlayıp   yazabileceği ve daha sonra fotokopi ile tüm sınıfa verebileceği söylenir.        6. Öğrencilere en son Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi   Kılavuzu’nun alanlar ve alanlardaki lisans programlarını belirten 3-A   tablosu, mesleki ve teknik okullardaki   okul türüne göre lisans programlarını belirten 3-B ya da Mesleki ve teknik   okullardan sınavsız geçişle yerleşebilecekleri ön lisans programlarını   belirten 3-C tablosu, özel yetenek sınavı sonucuna göre öğrenci alan   programları belirten Tablo–5 fotokopi ile çoğaltılarak verilir. Bir adet A3 boyutunda büyütülerek sınıfa   asılabilir. (Bu formlar bir adet verilir ve öğrenciler kendi aralarında   çoğaltabilirler ya da Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi Kılavuzu’ndan birer   adet edinmeleri istenebilir.) 7.   Etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve paylaşımlar   alınır. 8. Okulda seçebileceği alanlarla/bölümlerle ilgili bilgi   toplamanın önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:       9. SINIF– 13.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KİŞİSEL DOSYAM Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Eğitsel ve mesleki planlama   dosyasını yeniden düzenler. (Kazanım   Numarası 200) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç: Öğrencilerin Bireysel Planlama   dosyaları Hazırlayan: K.Ayla SIRIKLI Süreç:    Bir        önceki hafta öğrencilere gelecek hafta varsa ilköğretimde hazırladıkları        “Bireysel Planlama Dosya”larını getirmeleri        istenir. Daha önce bireysel planlaması olmayan öğrencilerden        kendileri ile ilgili belgelerini getirmeleri istenir.    Öğrencilere        “Eğitsel ve Mesleki Planlama Dosyası” nın ne        olduğu, ne işe yaradığı ve içeriğinde neler olabileceği sorulur ve        paylaşımlar alınır.    Öğrencilere        “Eğitsel ve Mesleki Planlama Dosyası” içeriği        ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilir:            “Eğitsel ve Mesleki Planlama   Dosyası”        Öğrencinin ilköğretimdeki ürün dosyalarından         seçilmiş örnekler,     4 yıl         boyuca rehberlik saatindeki bütün çalışmalar,     Uygulanan ölçme araçları, değerlendirme         sonuçları,     Karneler,     Hazırladıkları ödevler,     Yaptıkları resimler,     Fotoğraflar,     Yazdıkları öykü ve şiirler,     Hazırladıkları ve katıldıkları projeler,     Taktir-teşekkür vb. aldıkları ödül belgeleri,     Derece ve         sertifikaları,     Özgeçmişi,     Sosyal ve sportif faaliyetlere         ilişkin belgeler, lisanslar, davetiyeler,     Yaptığı stajlar, çalıştığı tam         ve yarı zamanlı işler,     Gönüllü çalışmalar,     Arkadaşları, öğretmenleri,         rehberlik servisi vb. tarafından kendilerine verilen geribildirimler,     Referans mektupları,     İsim ve telefon listeleri vb.         belgelerden oluşmaktadır.       Daha        önce Bireysel Planlama Dosyası olan öğrencilerin dosyalarını yeniden        düzenleyerek “Eğitsel ve Mesleki        Planlama Dosyası” oluştururlar. Daha        önce Bireysel Planlama Dosyası olmayan öğrenciler ise kendileri ile        ilgili getirdikleri belgelerini toparlayarak “Eğitsel ve Mesleki        Planlama Dosyası” oluştururlar.    Kişisel        yaşama ve gelişime ilişkin belgeleri dosyalamanın, gelecekte; üst        öğrenimde, iş bulmada, özel ve mesleki yaşamlarında sağlayacağı katkılar        üzerinde durulur.    Etkinliğin sonunda öğrencilere        neler kazandıkları sorulur ve düşüncelerini sınıfla paylaşmaları        istenir.    Bu        uygulamayı 4 yıl boyunca sürdürmelerinin, dosyalarını zaman zaman gözden        geçirerek güncellemelerinin önemi ve yararları vurgulanarak etkinlik        bitirilir. Değerlendirme:                 9. SINIF–14.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: KİŞİLERARASI İLETİŞİM Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım: Kişiler arası iletişimi, unsurları   ve türleri açısından analiz eder. (Kazanım   Numarası 122) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Form(   İletişim Yolları- İletişim Türleri) Kaynak: Dökmen, Ü (2004)’den yararlanılmıştır. Süreç: 1.Öğ“İletişim Nedir?” Sorusu yöneltilir ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları   istenir. 2.cevaplardan aşağıdakilere benzer ortak bir iletişim tanımı yapılır:              “İletişim iki birim arasındaki   bilgi, duygu, düşünce alışverişidir.”              “İletişim karşılıklı etkileşim   sürecidir.”              “Kişilerarası iletişim ise, bir   kişinin bir başkasını ya da başkalarını niyetli ya da niyetsiz olarak   etkilemeyi amaçlayarak mesajlarını iletmesi ve onların mesajlarını   almasıdır.”     “Kişilerarası İletişim; yaşamı zenginleştiren ya da fakirleştiren   olay.”(Dökmen, Ü) 3. Öğrencilere kişilerarası iletişunsurlarından söz edilir ve tahtaya yazılır. *Mesajı   veren kişi   *Mesajın   içeriği   *Mesajın   veriliş biçimi   *Mesajı   alan kişi   *Geri   bildirim   *Bu   mesaj alışverişinin yapıldığı ortam 4.Form’iletişim yolları öğrencilere okunur, kendi kurduğu iletişimleri bu açıdan   değerlendirmeleri istenir ve grup etkileşimi başlatılır. 5.Form’Sözel ve sözsüz iletişimin özellikleri öğrencilere okunur ve etkilerini ile   ilgili grup etkileşimi başlatılır. 6.İnsanlarla iyi iletişim kurmak için önceiyi tanımamız ve kendimizle barışık olmamız gerektiği vurgulanır. 7.Etkinliğsonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve düşüncelerini sınıfla   paylaşmaları istenir. 8.Kişarası iletişimi, unsurları ve türleri açısından analiz etmenin önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                             FORM   İLETİŞİM YOLLARI            Çevremizdeki insanlarla iletişim kurarken, gereksinimlerimizi gidermek, sorunlarımızı çözmek için kullandığımız iletişim yolları üç türlüdür:   1.Başkalarına ve kendimize (sözel ya da fiziksel, dolaylı ya da dolaysız biçimlerde ) saldırgan davranmak;   2.Başkalarına ve kendimize karşı oldukça etkisiz, pasif davranmak;   3. Başkalarına ve kendimize karşı etkili, girişken güvenli davranmak.    Bunlar arasında sorunları çözmeye, başkalarına yardımcı olmaya, kendimizi iyi ve güçlü hissetmemize yarayan yol etkili davranmaktır. Pek çok davranışımız gibi en sık hangi yolu kullanacağımızı geçmiş yaşantılarımız aracılığı ile öğreniriz. Bazen etkili olmayan ilk iki yolu sık kullanmayı öğrenebiliriz.   İLETİŞİM TÜRLERİ: 1.SÖZEL İLETİŞİM:      Sözel iletişim, kullandığımız sözcüklere, ses tonumuza, sesimizdeki iniş ve çıkışlara işaret eder. Konuşma, müzik, yazı, T.V. ve videoyu sözel iletişime örnek verebiliriz. Burada kişinin ne söylediğine odaklanılır. a.Dil (Kullandıkları kelimeler, söyledikleri sözler) b.Dil ötesi (Sesin niteliği ile ilgilidir.) c. 2.:      Sözsüz iletişim ise, beden diline, yani hareket tarzımıza, yüz ifademize, bedenimizin duruş şekline, jestlerimize, vb.ne işaret eder. Etkin bir şekilde iletişimi yürütmek için, sözel ve sözel olmayan mesajlar uyum içinde olmalıdır. İletişimdeki sorunların birçoğu, sözlerimizin davranışlarımıza ters düşmesi sonucunda ortaya çıkar. Örneğin bir annenin “Tamam bundan sonra sürekli ders çalış diye baskı yapmayacağım” demesine karşın sürekli saatine bakıp televizyon izleyen çocuğuna sinirli sinirli bakması ve derin derin iç çekmesi gibi. Burada kişinin ne söylediğinden çok nasıl söylediğine odaklanılır.                a. Sese Dayalı Olanlar:                                                                  Duraksamalar                                                                                          Sesin Tonu                                                                                    Sesin Yüksekliği                                                                            Eee, ıhm Sözcükleri                                                                                                          Kişisel alan                                                                                                                  Duygu Tonu                                                                                                    Tekrarlar                                                      Aksesuarlar                                                                                                     Mekân Kullanımı                                                      Mesafe ( uzak ya da yakın durma)                                                     Söze yanlış başlamalar                                                            Gereksiz Sözcükler                                                                             Akıcılık                                                            Doğallık                                                      Seçilen Sözcükler                                           b. Ses Dışındakiler:                                                      Göz teması                                                      Göz hareketleri.                                                 Yüz İfadesi                                               Bedenin Duruşu                                                Kıyafet                                                Dokunma                                                El ve Kol Duruşu                                               Beden Yönelimi                                                      Oturma Biçimleri                                                      Jest ve mimikler Araştırmalar, insanların günlük yaşamda bir birlerinin ne söylediklerinden çok nasıl söylediklerini dikkat ettiklerini göstermektedir. *1981 yılında California üniversitesinde yapılan bir araştırmada kişilerarası iletişimde beden dilinin %55, ses tonunun, %28 ve kullanılan kelimeler %7 oranında etkili olduğu sonucu çıkmıştır.   9. SINIF– 15.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: İLETİŞİM BECERİLERİ Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Kurduğu iletişimleri, etkili   iletişimde dikkate alınacak unsurlar açısından değerlendirir. (Kazanım Numarası 123 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Form–1 (Sağlıklı iletişimin   ilkeleri- Kişilerarası ilişkilerinde iletişim   becerilerini kullanan kişinin özellikleri) Form–2 (Etkili iletişim   yolları) Form–3   (Beceri Ve   Tutumlarımızı Değerlendirelim)   Kaynak: Dökmen, Ü (2004), Erkan, S   (2006)’dan yararlanılmıştır.   Süreç: 1.ÖğForm-1’deki Sağlıklı İletişimin İlkeleri ve Kişilerarası ilişkilerinde   iletişim becerilerini kullanan kişinin özellikleri okunur ve bu konudaki   düşünceleri alınır. (Öğrencilere bu formdan bir adet verilir ve kendi   aralarında çoğaltarak zaman zaman okumaları istenir.) 2.kurduğu iletişimlerde bunlara dikkat edip etmedikleri sorulur. 3.ÖğForm-2’deki Etkili İletişim Yolları okunur ve bu konudaki düşünceleri alınır.   (Öğrencilere bu formdan bir adet verilir ve kendi aralarında çoğaltarak zaman   zaman okumaları istenir.) 4.Öğrencilere kurduğu iletişimlerde etkili iletişimdealınacak unsurlara, beceri ve tutumlara ne derece sahip olduklarını   değerlendirmeleri için birer adet önceden çoğaltılan Form–3 (Beceri Ve Tutumlarımızı   Değerlendirelim) verilir ve doldurmaları istenir. 5.formu saklamaları ve zaman zaman inceleyerek kendilerini bu konuda tekrar   değerlendirmeleri önerilir. 6.Etkinliğsonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve düşüncelerini sınıfla   paylaşmaları istenir. 7.İletişim yaşantılarını, etkili iletişimde dikkate alıunsurlar açısından değerlendirmenin önemi   vurgulanarak etkinlik bitirilir.   Değerlendirme:                                   FORM–1 SAĞLIKLI İLETİŞİMİN İLKELERİ:   1.Her birey biriciktir.   2.İnsanların kendine özgü ayrıcalıkları vardır.   3.Tüm insanlar saygı değerdir.   4.Herkesi sevemeyiz ancak bu onlara saygısız davranmamızı gerektirmez.   5.Her birey karar verebilme gücüne ve hakkına sahiptir.   6.İlişkilerde gönüllülük esastır.   7.Gizlilik kişi kendine ya da başkasına zarar vermediği sürece korunmalıdır.     KİŞİLERARASI İLİŞKİLERİNDE İLETİŞİM BECERİLERİNİ KULLANAN KİŞİNİN ÖZELLİKLERİ:  1.Başkalarını küçük görmez. 2.Kendi haklarını koruduğu gibi başkalarının haklarını da yadsımaz. 3.Kendine güvenir. 4.Başkalarına saygı duyar. 5.Duygu, düşünce, inançlarını doğrudan, içtenlikle anlatır. 6.Tutarlı ve kararlıdır. 7.Çevresiyle uyumludur. 8.Kendisine uymayan görüşleri karşısındakileri kırmadan reddeder.                                   Bu özelliklere sahip olma derecelerine göre insanlar hem iş hem de özel yaşamlarındaki ilişkilerinde etkili olurlar. Tutumları hem kendini hem de karşısındaki kişileri hoşnut edici niteliktedir. Karşılaştıkları sorunlardan çok çözümlere odaklaştıkları için çatışmaların, tartışmaların üstesinden kolaylıkla gelirler.           FORM–2 ETKİLİ İLETİŞİM YOLLARI                      ETKİN DİNLEME:        İletişim içinde bulunulan kişiyi yargılamadan, sözünü kesmeden, bedene uygun biçim vererek, göz teması kurularak yapılan dinlemeye denir. Etkin dinleyen kişi karşısındakinin yüzüne bakar, göz iletişimini hiç kaybetmez, dinlediğini anladığını ifade edecek biçimde beden dilini kullanır. Sözlü geri bildirimlerde bulunur. (Evet , anlıyorum, hı hı..gibi.) Anlamadığı yerleri geçiştirmez, anlamak için sorular sorar.              Etkin Dinlemenin Yararları: * Açık ve dürüst iletişime yardımcı olur.  * Kişiyi herhangi bir konuda tartışmaya yüreklendirir.  * Olumsuz duyguları tartışma fırsatı verir.  * Kişi temel sorununu kendi fark eder.  * Anlaşıldım duygusunu yaşar, karşıdaki kişiye olumlu duygular besler.  * Karşıdaki kişileri anlamaya ve dinlemeye hazır duruma getirir.        Nasıl Dinliyoruz? Görünüşte dinleme: Beden orada, kafa başka yerde             Seçerek Dinleme; İşine geleni dinleme Şartlanmış Dinleme: Ön yargılı, Aynı duygu, kavram arayışı. Savunucu dinleme: Alıngan, suçlayıcı.           Tuzak kurucu dinleme: Açık yakalama, zora sokma.                    ETKİN SORU SORMA:      Soru sorma, etkili dinleme becerimizi pekiştiren, iletişimi zenginleştiren, ilgi ve dikkatimizin yoğunluğunu gösteren etkili bir iletişim becerisidir. Çeşitli amaçlarla soru sorarız: Konuşan      kişinin daha önce söz etmediği bir bilgiyi almak için Bilgi      vermek için Katılımı      sağlamak amacıyla Karara      ulaşmak için Konuya      dikkat çekmek için Soru sorarken dikkat edilmesi gereken noktalar vardır: a)Çok özenle ve fazla olmayacak biçimde b)Yargılayıcı, hesap sorucu izlenim bıraktığı için “neden” “niçin” “niye” soru sözcüklerinin kullanılmasından kaçınarak c)“ne” ve “nasıl” soru sözcüklerini kullanarak d)Konuşmayı sürdürecek biçimde açık uçlu soru sorulmalıdır.                            EMPATİ:      Empati kendimizi karşısındaki kişinin yerine koyarak, olaylara onun bakış açısıyla bakmaktır. Empatinin gerçekleşebilmesi için o kişinin bakış açısını dünyasını,   düşüncelerini doğru anlamamız ve yüz ve beden ifadelerini kullanarak onu anladığımızı ifade etmemiz gerekir.      Günlük yaşamda insanların birbirini anlayabilmesi için empati kurmaları gerekir. Empatik anlayışa sahip olan insanlar diğer insanları daha iyi anlar ve olumlu ilişkiler kurar. Karşısındaki bireyin değer yargıları, inançları, sosyo-ekonomik düzeyi, etnik kökeni ne olursa olsun saygı duyar ve olduğu gibi kabul eder. İletişimde bulunduğu kişileri yargılamaz, içinde bulunduğu durumun daha iyi anlaşılmasına çalışır.                  BEN DİLİ KULLANMA:        Özellikle olumsuz duyguların yaşandığı durumlarda, olumsuz duyguların yaşandığı kişiye önce davranış ya da durum tanımlanarak, bu davranış veya durumdan nasıl etkilenildiği belirtildikten sonra, ne hissedildiğinin söylenmesine dayalıdır.      Kişi hissettiklerini ifade eder. İyi niyetli bir işbirliği çağrısıdır. Çözüm getirmez sadece durumu açıklar. Durum, davranış ve olumsuz duygu belirtilir. Kişiyi suçlamaz, yargılamaz, savunmaya itmez. Karşıdaki kişide düşünme ve empati yaratır. Hisler ve kaygılar açıkça dile getirilir. Güven geliştirir.              Sen Dili:      Kişiyi suçlayıcıdır, kusur bulur, yargılayıcı, aşağılayıcı mesajlar taşır. İşbirliğinden uzaklaştırır. Savunucu ve düşmanca tavırlara neden olur. İnsanlar kendilerini kızgın, incinmiş ve değersiz görür. Olumsuzlukları pekiştirir ve değişmeye direnç oluşturur. Kişi önemsenmediğini düşünür. Kızgınlığı kışkırtır ve öç almaya hakkım var düşüncesini doğurur. FORM–3 BECERİ VE TUTUMLARIMIZI DEĞERLENDİRELİM   Aşağıdaki beceri ve tutumlara ne ölçüde sahip olduğunuz açısından kendinizi değerlendiriniz:                                            (1 çok yetersiz–5 çok yeterli) BECERİ VE TUTUMLAR 1 2 3 4 5   Koşulsuz Saygı             Koşulsuz kabul             Bireysel ayrılıklara saygı           Bireysel haklara saygı           Etkin Dinleme             Etkin soru sorma             Duygularını ifade etme           Empati kurma             Beden dilini etkin kullanma           Ben Dili Kullanma                                                   9. SINIF– 16.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: İLETİŞİM ENGELLERİ Sınıf: 9.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Kurduğu iletişimleri, iletişim   engelleri açısından değerlendirir. (Kazanım   Numarası 124 ) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 dakika Ortam: Sınıf ortamı Sınıf   Düzeni: Oturma düzeni Araç-gereç Form -1 (İletişim Engelleri) Form–2 ( İletişimi Engelleyen İfade   Örnekleri) Kaynak: Erkan, S (2006) Süreç: 1.Form–A3 boyutunda çoğaltılarak tahtaya asılır. 2.İletişengelleri hakkında kısaca bilgi verilir. 3.Öğsayısı kadar çoğaltılmış Form-2’ler öğrencilere dağıtılır ve her ifadenin   karşısına hangi iletişim engelini temsil ettiğini bulmaları istenir. 4.Öğcevaplarını paylaştıktan sonra aşağıdakine benzer sorular sorularak grup   etkileşimi başlatılır: Çevrenizdeki   kişilere karşı bu tür ifadeleri kullanıyor musunuz? Hangi   durumlarda kullanıyorsunuz? Sizce   ne hissediyorlardır? Size   karşı bu tür ifadeler kullanıldı mı? O   zaman neler hissettiniz? 5.Öğailesi, arkadaşları, öğretmenleri, sokaktaki herhangi bir insanla kurduğu   iletişimleri, iletişim engelleri açısından değerlendirmeleri istenir. 6.Etkinliğsonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve düşüncelerini sınıfla   paylaşmaları istenir. 7.İnsanlarla kurduğu iletişimleri, iletişim engelleri açısından değerlendirmenin önemi vurgulanarak etkinlik bitirilir.   Değerlendirme:     FORM -1 İLETİŞİM ENGELLERİ   YARGILAMA, ELEŞTİRME, SUÇLAMA YORUMLAMA, ANALİZ ETME SORU SORMA, SINAMA, SORGULAMA RAHATLATMA, GEÇİŞTİRME EMİR VERME, YÖNLENDİRME ÖĞÜT VERME, ÇÖZÜM VE ÖNERİ GETİRME AD TAKMA, ALAY ETME UYARMA, GÖZDAĞI VERME AHLAK DERSİ VERME ÖĞRETME, NUTUK ÇEKME, MANTIKLI DÜŞÜNCELER ÖNERME SÜREKLİ ÖVME, HER ZAMAN AYNI DÜŞÜNCEDE OLMA VE OLUMLU DEĞERLENDİRME YAPMA         FORM–2 İLETİŞİMİ ENGELLEYEN İFADE ÖRNEKLERİ “Yakınmayı bırak ödevini yap.” “Kesinlikle      doğru yolda ilerliyorsun, böyle devam et.” “Sen      güçlü birisin, bir şekilde halledersin.” “Ben      senin yerinde olsam oraya gitmezdim.” “Sen      çok sabit fikirli bir insansın.” “      Böyle devam edersen olacaklardan ben sorumlu değilim.” “Hadi bakalım Süpermen görelim seni.” “Neden bu kadar geç geldin ?” “Bana kalırsa sen bunu çok iyi öğrenmemişsin.” “Böyle bir tutumla sen hiç bir sonuca ulaşamazsın.” “Eğer sınıfı geçmek istiyorsan kendine gelip      ders çalışmalısın.” “Artık değişmelisin.” “Sen ne yaptın kim bilir?” “Arkadaşını bekletmen hiç hoş değil, geç      kalmasan iyi edersin.” “Gelmemek için bu kadar direnmenin nedeni ne?” “Zamanla bunlar da geçer.” “Derslerine tek başına çalışmalısın.” “Koca bir çocuk gibi davranıyorsun.” “Bence seni rahatsız eden şey….” “Sen bunu da aşarsın, neleri halletmedin ki.”                  
Kızlar psikolog erkekler mühendis   Toplumun mesleklere bakış açısı o mesleğin kadınlar ve erkekler arasındaki tercih edilebilirlik oranını değiştiriyor. Yakın dönemde yapılan  bir araştırmaya göre iletişim, psikoloji, öğretmenlik gibi meslekler kadınlara daha uygun meslekler olarak nitelendirildiği gerekçesiyle daha çok kız öğrenciler tarafından tercih ediliyor. Pek çok mühendislik dalı ise 'erkek işi' olarak görüldüğü için erkek öğrenciler arasında daha popüler hala geliyor. Bankacılık, endüstri mühendisliği, işletme, işletme mühendisliği, sigortacılık, turizmcilik, veterinerlik, siyasal bilimler uzmanlığı gibi alanları ise hem kız hem de erkek adaylar eşit düzeyde istiyor.  MARMARA'DA İLETİŞİM VE FİNANS Farklı bölgelerde de farklı meslekler ön plana çıkıyor. İletişim ve sanatla ilgili meslekler en çok Marmara Bölgesi'nde yoğunlaşmış durumda. Gazetecilik, tiyatro, sunuculuk ve reklamcılık gibi mesleklerin en çok Marmara'da popüler olmasına neden olarak iş kaynağı ve imkanlarının bu bölgede geniş olması gösteriliyor. Girişimcilik ve yaratıcılık gerektiren meslekler en az Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da tercih ediliyor. Uzmanlar bu ayrılığın sektör için bir sorun olduğu görüşünde. Yine Marmara'da gençlerin tercih ettiği diğer bir meslek grubu ise finans. İşletme ve yatırım danışmanlığı gibi ucu açık, pek çok farklı alanda faaliyet gösteren meslek grupları esnek kariyer olanakları sunduğu için farklı iş alternatiflerinin bulunduğu Marmara bölgesinde daha çok tercih ediliyor.  DOĞUDA BİLİM POPÜLER Bölgelere göre en çok tercih edilen meslekler incelendiğinde en ilginç sonuç bilim alanında görülüyor. En çok doğu ve güneydoğulu gençler bilim insanı olmak istiyor. Kariyer Eğilim Testinde (KET) de araştırmacı eğilim en çok doğu ve güney doğu bölgesinde yoğun olarak görülüyor. Son dönemlerde öne çıkan mühendislikler de doğu ve güneydoğu bölgesinde gençler tarafından çok fazla tercih edilmiyor. Endüstri, bilgisayar gibi çağın mühendislikleri bu bölgelerde yeterince tanınmadığı ve iş çeşitliliğinin çok fazla olmaması da bu duruma neden olarak gösteriliyor.  KARADENİZLİ SPOR SEVİYOR Bİlgİsayar mühendisliği ise mühendisliği en çok simgeleyen gerçekçi kariyer eğiliminin yoğun olarak görüldüğü Karadeniz bölgesinde popüler.  Gerçekçi kariyer eğilimi teknik mesleklerin yanında bedenin etkili olarak kullanılmasını, el kol kooridinasyonun gerektiği meslekler için de gerekli bir eğilim. Bu yüzden sporla ilgili meslekler de en çok Karadeniz bölgesinde.  SUBAYLAR EGE'DEN AvukatlIk gençler arasında iş garantili meslek olarak nitelendiriliyor. Ayrıca doğu ve güneydoğu bölgesinde gençler arasında en popüler meslek. Askerlik ve öğretmenlik ise en çok Ege Bölgesi'nde bulunan gençler arasında popüler.
Mutlu bir hayat için   Bu iki kelimeyi hayatınızdan silin Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü de olan Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, gündelik hayatta sık kullanılan "keşke" ile "acaba" gibi kelimelerin yanı sıra, "Ben mükemmel olmalıyım" şeklindeki düşüncenin, ruh sağlığını olumsuz etkileyen kavramlar olduğunu bildirdi. Tarhan, bazı kavramların farkına varmadan kişinin ruh sağlığını olumsuz etkilediğini belirterek, bu kelimelerin kişinin motivasyonunu kırdığını, hayatla ilgili özgüvenini zedelediğini, kaygılarını arttırdığını, saygısını da azalttığını bildirdi. "Bunlardan biri de gündelik hayatta en çok kullanılan 'keşke' kelimesidir" diyen Tarhan, şöyle devam etti: "Kişi, geçmişte yaşadıklarıyla ilgili değiştiremeyeceği veya kontrol edemeyeceği konularda 'keşke' şeklinde düşünürse bugünkü psikolojik enerjisi tükenebilir. Entelektüel enerjisi azalır. Bugünkü olaylara ve durumlara karşı dayanma gücü olumsuz etkilenir. Aynı şekilde gelecekle ilgili gücünün yetmediğive kontrol edemediği meselelerde 'acaba böyle mi olsa, acaba şunu mu yapsam?' şekilinde aşırı kemirgen ve takıntılı düşünceler, kişinin entelektüel enerjisini zayıflatır. Bir bakıma arabanın aküsündeki enerjiyi boşaltmış olur. Bunun üzerine o günkü isteksiz, durgunsuzluk, kararsızlık, neşesizlik ve karamsarlık gibi durumlar ortaya çıkar. O yüzden terapilerimizde insanın zihnindeki bu düşünceleri, zihinsel enerjileri ve kapasitelerini, bunu derinlikli kullanıp kullanamadığını araştırırız." "BEN MÜKEMMEL OLMALIYIM" HEDEFİ Modern dünyanın getirdiği zorluklarla ortaya çıkan "Ben mükemmel olmalıyım" yönündeki düşünce tarzının da zararlı olduğuna dikkati çeken Prof. Dr. Tarhan, "Bu düşünce de aynı şekilde kişinin kendine güvenini zayıflatıyor. Yaptığı her işte sıfır hatalı olmayı istemek gibi bir psikolojiye bireyi yönlendiriyor. Bunların sebepleri de bazı psikolojik testlerle araştırılıyor. Testlerin sonuçlarına göre kişinin olumsuz düşüncelerini atmasına çalışılıyor" değerlendirmesinde bulundu. "KEŞKE" VE "ACABALARI" ÇOK KULLANANLAR BİLGİSAYAR EKRANINA "BUGÜN" YAZSIN Tarhan, eski çağlarda yaşayan bazı filozofların mermer levhaların üzerine "bugün" kelimesini yazdıklarını ifade ederek, şöyle devam etti: "Çünkü o filozoflar, 'acaba ve keşke' kelimeleri akıllarına geldiği zaman mermerin üstüne o kelimeyi yazarak, onu her gördüğünde hemen bugüne dönüyor. Örneğin 'keşke' ve 'acabaları' çok kullanan bir kişi, hayatında bazı takıntıları varsa bilgisayarının ekranına bugün şeklinde notlar yazsın. Böylece şimdiki zamana dönebilir. Kişi bugüne dönerek, zaman yönetiminde yapılabileceklerine önem verirse zaten psikolojisini düzeltmiş olur. Yani geçmişi unutamazsa bile 'geçmişi bugüne taşımamış' olur. Onun için bugün odaklı düşünmek önemlidir. Bunu yaparken bireylerin gelecekle ilgili planlarının olması başka bir şeydir. Bu 'acaba' ile 'keşke' demekle aynı şey değildir. Gelecekle ilgili planınız olsun ama bugün öncelikli yaşarsanız daha mutlu olabilirsiniz" Prof. Dr. Tarhan, bir insanın gelecekle ilgili hayal kurma sürecinin bir saati geçmemesi gerektiğini kaydederek, "Bir kişi geçmiş ve gelecekle ilgili bir saatten fazla hayal kurarsa kendine zarar veriyor demektir" dedi.
Klüplere öğrenci seçimi Kültür Edebiyat Kulübü   Kütüphanecilik Kulübü                 Müzik Kulübü   Satranç Kulübü Gezi Kulübü           Spor Kulübü       Resim Kulübü     Sivil Savunma ve Yangın Kulübü       Yeşilay ve Kızılay Kulübü                           Demokrasi ve İnsan Hakları Kulübü   Çevre Koruma ve Sağlık Kulübü Coğrafya Kulübü                                                                                                                                            İmza                                                                                                                ……....….………………………                                                                                                                                                                                                                               Müdür Yardımcısı                                                                                                                                                                                                             ...... / ...... Sınıf Öğretmeni
2. sınıf rehberlik etkinlikleri   2. SINIF KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI   HAFTA KAZANIMLAR 1–5 Sınıf ve okul kurallarına uyar. 2–90 İsteklerini uygun biçimde ifade eder. 3–7 Sorumluluklarını fark eder. 4–92 Kişisel sınırlarını korumanın önemini açıklar. 5–96 Zorbalıkla karşılaştığında gösterebileceği davranışları ifade eder. 6–65 Hata yapılabileceğini ve bunun doğal olduğunu fark eder. 7–91 Zamanlamanın önemine dikkat ederek iletişim kurar. 8–164 Sağlıklı büyümesi için gerekli olan besinleri tüketir. 9–145 Aile içinde iş birliğinin önemini ifade eder. 10–93 Engelli bireylere gerektiğinde yardım etmenin önemini fark eder. 11–94 Arkadaşlık ilişkilerinde yardımlaşmanın önemini fark eder. 12–66 Başkalarının kendisinde gördüğü olumlu özellikleri fark eder. 13–95 Arkadaşlarının olumlu ve güzel yönlerini ifade eder. 14–6 Okula ilişkin duygularındaki değişimi sorgular. 15–177 Yapmaktan hoşlandıklarını ve hoşlanmadıklarını ifade eder.     * Koyu renkli kazanımlara ilişkin etkinlik okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM’dan gelecek rehber öğretmen tarafından gerçekleştirilecektir.                   2. SINIF ETKİNLİK ÖRNEKLERİ 2. SINIF – 1.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: KURALLAR Sınıf: 2.sınıf Yeterlik Alanı: Okula ve Çevreye Uyum Kazanım: Sınıf ve okul kurallarına uyar.(Kazanım Numarası -5-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–4, Parlak Kağıt ya da Elişi Kâğıtları Makas, Yapıştırıcı vb. Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: Öğretmen derse girmeden önce her öğrenci için onar tane parlak kâğıtlardan ya da elişi kâğıtlarından sökülüp takılabilecek yıldızlar hazırlar. 1.Form–4 öğretmen tarafından tahtaya yazılır. (Form–4 çoğaltılarak öğrencilere dağıtılabilir.) 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Okulda ve sınıfta uyulması gereken kurallar neden vardır? Okulda ve sınıfta uyulması gereken kurallar olmasaydı ne olurdu? 3.Belirlenen kurallar listesi sınıfta öğrencilerin görebileceği uygun bir yere asılır. 4.Kurallar listesinin yanına öğrenci listesi hazırlanarak, her öğrencinin isminin yanına on (10 ) adet yıldız konur. 5.Öğretmen, belirlenen bu kurallara uymayan öğrencilerin yıldızlarının eksileceğini belirtir. Her bir kural ihlali için bir yıldızın söküleceği söylenir. 6.Olumlu davranışlar gösteren (arkadaşına yardım etmek, öğretmen uyarmadan yerdeki çöpü toplayıp çöp sepetine atmak, “teşekkür ederim, rica ederim, özür dilerim” gibi kelimeler kullanmak vb.) öğrencilere yıldız ekleneceği söylenir. 7.Sınıf ve okul kurallarının neler olduğu, bunlara uymanın önemi ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   NOT: Yıldızı en fazla öğrenci ya da öğrenciler sınıfta, şubeler arasında ya da okul genelinde ilan edilebilir. NOT: Hayat Bilgisi 1.sınıf okul heyecanım temasında okul ve sınıf kuralları belirlenmiştir. Kurallar listesi oluşturulurken bunlardan da yararlanılabilir.   Değerlendirme:                                                   FORM–4 SINIF KURALLARI OKUL KURALLARI Derste söz alarak konuşmak, Törenlere katılmak, saygılı olmak, Derste gereksiz konuşmamak, Kılık kıyafet kurallarına uymak, Dersi dinlemek, Okula zamanında gelmek, Sınıf araç gereçlerini düzenli kullanmak, Okul araç gereçlerini düzenli kullanmak, Sınıf araç gereçlerini yerine kaldırmak, Arkadaşları ile iyi geçinmek, zarar vermemek, Zil çaldığında öğretmenden önce sınıfa girip uygun bir şekilde beklemek, Zil çaldığında koşmadan, itişip kakışmadan sınıfa girmek, Sınıf içinde koşmamak, Okul içinde koşmamak, Biri konuşurken sözünü kesmeden dinlemek, Biri konuşurken sözünü kesmeden dinlemek, Sınıfı temiz tutmak, Okulu ve bahçesini temiz tutmak, Beslenme kurallarına uymak, Kantinde sıraya girmek, Arkadaşları ile küfürsüz ve argo kelimeler kullanmadan konuşmak, Arkadaşları ile küfürsüz ve argo kelimeler kullanmadan konuşmak, Sınıfta verilen sorumlulukları yerine getirmek ( pano değiştirmek, çöp dökmek, tahtayı silmek vs.) Diğer öğretmenlerin verdiği görevleri yerine getirmek.                                     Öğretmen ve öğrencilerin farklı olarak belirlediği kurallar da listeye eklenebilir.         2. SINIF – 2.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: İSTEME BİÇİMİM Sınıf: 2.sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: İsteklerini uygun biçimde ifade eder. (Kazanım Numarası -90-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Senaryolar Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1. Senaryolar verilir ve senaryo ile ilişkili sorular sorularak grup etkileşimi başlatılır. Senaryo–1: Selahattin, yeni bir top istemektedir. Babası akşam, işten eve yorgun dönmüştür. Selahattin hemen şimdi topumu almaya gidelim diye ağlamaya başlar. Babası yorgun olduğunu, topu hafta sonu alabileceğini söyler. Selahattin hiç dinlemez, ağlamaya devam eder… Selahattin topu babasından nasıl istedi? Selahattin’in topu isteme şekli size göre uygun mudur? Neden? Babası Selahattin’e nasıl cevap verdi? Neden? Selahattin’in isteğini böyle ifade etmesi karşısında babası ne hissetmiş olabilir? Neden? Selahattin’in babası neden topu hafta sonu alabileceğini söyledi? Selahattin’in babasından topu isteme zamanı size göre uygun mudur? Neden? İsteklerinizi ifade ederken neleri göz önünde bulundurursunuz? Sizin hayatınızda da buna benzer yaşantılarınız oldu mu? Senaryo–2: Selahattin, yeni bir top istemektedir. Babası akşam, işten eve yorgun dönmüştür. Selahattin babasına “Babacığım, lütfen şimdi bana top almaya gidelim” der. Babası, “işten yeni geldim ve yorgunum oğlum” der. Babasının bu sözlerinden sonra, Selahattin “tamam babacığım, yorgun olabileceğini düşünemedim özür dilerim” der. Bunun üzerine babası topu hafta sonu alabileceklerini söyler. Selahattin de babasına teşekkür eder. Selahattin topu babasından nasıl istedi? Selahattin’in topu isteme şekli size göre uygun mudur? Neden? Babası Selahattin’e nasıl cevap verdi? Neden? Selahattin’in topu isteme şekli size göre uygun mudur? Neden? Selahattin’in isteğini böyle ifade etmesi karşısında babası ne hissetmiş olabilir? Neden? Siz anne, baba veya her hangi birinden bir şeyler isterken nasıl istersiniz? İsteklerinizi ifade ederken neleri göz önünde bulundurursunuz? Siz olsaydınız nasıl davranırdınız? Sizin hayatınızda da buna benzer yaşantılarınız oldu mu? İsteklerinizi uygun biçimde ifade etmezseniz sonuçları neler olabilir? İsteklerinizi uygun yollarla ifade etme biçimi neler olabilir? İsteklerinizi uygun biçimde ifade ederseniz sonuçları neler olabilir? 2.İsteklerini uygun biçimde ifade etmenin önemi ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. NOT: Öğretmen bu etkinlikte özellikle zamanlama, empati ve sihirli kelimelerin (teşekkür ederim, rica ederim, özür dilerim vb ) kullanımını vurgulamalıdır.   Değerlendirme:                 2. SINIF – 3.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: *SORUMLULUKLARIMIZ Sınıf: 2.Sınıf Yeterlik Alanı: Okula ve Çevreye Uyum Kazanım: Sorumluluklarını fark eder.(Kazanım Numarası -7-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–5 (Sorumluluklarım) Kaynak: *(Erkan, 2005) Süreç: 1. Tahtaya “SORUMLULUK” kelimesi büyük harfle yazılır. 2. Kelimenin anlamı öğrencilerle tartışılır. 3. Form-5 öğrencilere dağıtılarak, doldurmaları istenir. 4. Gönüllü öğrencilerin cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. 5. Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Belirttiğiniz sorumluluklarınız arasında ne gibi benzerlikler ve farklılıklar vardır? Sorumluluklarımızı yerine getirmemiz neden önemli? Sorumluluklarınızı yerine getirmezseniz ne/neler olur? 6. Sorumlulukları fark etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır   Değerlendirme:                     FORM–5 SORUMLULUKLARIM               Hepimizin yerine getirmesi gereken bazı sorumlulukları vardır. Şimdi sorumluluklarınızın neler olduğunu düşünün ve aşağıdaki ilgili bölümlere bunlardan beşer tanesini yazın.   EVDEKİ SORUMLULUKLARIM: 1 …………………………………………………………………………………… 2 …………………………………………………………………………………… 3 …………………………………………………………………………………… 4 …………………………………………………………………………………… 5 ……………………………………………………………………………………   OKULDAKİ SORUMLULUKLARIM: 1 …………………………………………………………………………………… 2 …………………………………………………………………………………… 3 …………………………………………………………………………………… 4 …………………………………………………………………………………… 5 ……………………………………………………………………………………   SOKAKTAKİ SORUMLULUKLARIM: 1 …………………………………………………………………………………… 2 …………………………………………………………………………………… 3 …………………………………………………………………………………… 4 …………………………………………………………………………………… 5 ……………………………………………………………………………………                     2. SINIF –4.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: KİŞİSEL SINIRLARIN ÖNEMİ Sınıf: 2.Sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Kişisel sınırlarını korumanın önemini açıklar. (Kazanım Numarası -92-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Bu etkinlik özel bilgi ve deneyim gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar tarafından gerçekleştirilecektir. Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda bu etkinlikler yerine öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni tarafından farklı etkinlikler yapılabilir ya da diğer etkinliklere daha geniş yer verilebilir. Süreç: 1. Öğrencilere aşağıdaki cümleler okunur ve tamamlamaları istenir. ÖRNEK: Bir başkası izinsiz çantamı karıştırırsa ona kızar ve bir daha bunu yapmamasını söylerim. Çünkü çantam benim özel eşyamdır. ü Bir başkası izinsiz beni öpmek isterse……………………………………….… Çünkü…………………………………………………………………………………. ü Bir başkası izinsiz beni bir yere götürmek isterse…………………………….. Çünkü………………………………………………………………………………… ü Bir başkası izinsiz bana sarılmak isterse………………………………….…… Çünkü…………………………………………………………………………………. ü Bir başkası arkadaşımla konuşurken izinsiz bizi dinlerse…………………….. Çünkü…………………………………………………………………………………. ü Bir başkası benim özel hayatım hakkında dedikodu yaparsa……………….. Çünkü…………………………………………………………………………………. Öğretmen isterse bu tür örnekleri çoğaltabilir. 2. Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Kişisel sınırlarınızı korumak neden önemlidir? Daha önce bunlara benzer yaşantılarınız oldu mu? Ne yaptınız? 3.Kişisel sınırlarını korumanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                           2. SINIF – 5.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: ZORBALIK Sınıf: 2.Sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Zorbalıkla karşılaştığında gösterebileceği davranışları ifade eder. (Kazanım Numarası -96-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–6 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Form–6 öğrencilere dağıtılır. Form-6’da ki zorbalık içeren davranışlar karşısında gösterebileceği davranışları yazmaları istenir. 2.Gönüllü öğrencilerden yazdıklarını sınıfla paylaşmaları istenir. 3.Aşağıdakilere benzer sorular ile grup etkileşimi devam eder. Zorbalık içeren davranışlarla karşılaşırsanız neler hissedersiniz? Zorbalık içeren davranışlarda bulunan kişiye karşı neler hissedersiniz? Neden? Zorbalık içeren davranışlarda bulunan kişi, bu davranışı uygun olarak hangi yolla ifade edebilirdi? Zorbalık içeren davranışlarda bulundunuz mu? Neler yaşadınız? 4.Zorbalıkla karşılaştığında gösterilebilecek davranışların neler olduğu bunları bilmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:       FORM–6 Zorbalık İçeren Davranışlar Zorbalık İçeren Davranışlar Karşısında Gösterebileceği Davranışlar Arkadaşınız oyuncağınızı zorla almak isterse.   Birisi yemek sırasında zorla önünüze geçmek isterse.   Arkadaşınız tekme, tokat, atarsa.   Sırada arkadaşınız sizi iterse veya saçınızı çekerse.   Kesici ve tehlikeli aletleri kullanarak size saldırırsa.   Size tehditle bir şeyler yaptırmak isterse.   Onur kırıcı “küfür, hakaret, küçük düşürücü” sözler söylerse.   Lakap takılırsa.   Vücudunuza kaba şakalar yapılırsa.   Alay edilirse.   Yukarıdaki, Zorba Davranışların Dışında Başka Davranışlar Var İse Aşağıya Yazılabilir.                                       2. SINIF – 6.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: *HATASIZ KUL OLMAZ Sınıf: 2.Sınıf Yeterlik Alanı: Kendini Kabul Kazanım: Hata yapılabileceğini ve bunun doğal olduğunu fark eder. (Kazanım Numarası -65-) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Kaynak: *(Erkan, 2005) *Öğrencinin hatalarından ders çıkarması gerekliliği de vurgulanmalıdır. Süreç: 1.Öğretmen her insanın hayatında bir takım hatalar yapabileceğini belirterek, öğrencilerden bu güne kadar yaptıkları 5 hatayı yazmalarını ister. Bu hataları yapmalarına nelerin sebep olduğunu ve sonuçta neler öğrendiklerini özetlemelerini ister. 2.Gönüllü öğrenciler cevaplarını sınıfla paylaşır. 3.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. İçinizde hiç hata yapmayan var mı? Bir insanın hata yapması onun kötü, işe yaramaz ya da aptal olduğunu mu gösterir? Niçin? Sürekli hata yapmaktan korkarsak bu nasıl bir sonuç doğurur? 4.Hata yapılabileceğini fark etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:             2. SINIF – 7.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: ZAMANLAMANIN ÖNEMİ Sınıf: 2.Sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Zamanlamanın önemine dikkat ederek iletişim kurar. (Kazanım Numarası 91) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen aşağıdaki durumları öğrencilere okur ve ilgili soruları cevaplamalarını ister. (Öğretmen aşağıda verilen durum örneklerini çoğaltabilir.) Matematik dersinde öğretmen problem çözerken, Serhat “aklıma bir masal geldi onu anlatabilir miyim?” diye sorar. 2. Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sizce bu durum karşısında öğretmen ne yapmış olabilir? Neden? Öğretmen problem çözerken, Serhat’ın masal anlatmak istemesi doğru bir zamanlama mıdır? Neden? Serhat, zamanlamanın önemine dikkat ederek, masal anlatmak için öğretmeni ile iletişim kursaydı sonuç ne olurdu? Hakan’ın annesi kardeşini uyutmaya çalışırken, Hakan da annesinden ödevlerine yardım etmesini istiyor. 3.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sizce bu durum karşısında Hakan’ın annesi ne yapmış olabilir? Neden? Hakan’ın annesinden ödevlerine yardım etmesini istemesi sizce doğru bir zamanlamamıdır? Neden? Hakan zamanlamanın önemine dikkat ederek, ödevlerine yardım etmesi için annesi ile iletişim kursaydı sonuç ne olurdu? Sizin de bunlara benzer yaşantılarınız oldu mu? Neler? Sonuçları neler oldu? Zamanlamanın önemine dikkat ederek iletişim kurarsak neler olur? 4.Zamanlamanın önemine dikkat ederek iletişim kurmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                                                         2.SINIF –8.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: SAĞLIĞIM İÇİN Sınıf: 2.Sınıf Yeterlik Alanı: Güvenli ve Sağlıklı Hayat Kazanım: Sağlıklı büyümesi için gerekli olan besinleri tüketir. (Kazanım Numarası 164) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form-7 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Öğretmen sağlığımız için yararlı olmayan abur cubur yiyeceklerin tüketilmemesi ya da bilinçli tüketilmesi konularını vurgulanmalıdır. Süreç: 1.Öğretmen Form-7’yi okur. 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi başlatılır. Zehra önce nasıl besleniyordu? Zehra sağlıklı beslenmediği için başına neler geldi? Çevrenizde Zehra gibi beslenen kişiler var mı? Varsa onların başına neler geldi? Zehra’nın yaşadığı sorunları siz yaşadınız mı? Sürekli aynı yiyecekleri tüketirsek ne olur? Sağlıklı büyümemiz için gerekli olan besinler nelerdir? Neden sağlıklı beslenmeliyiz? 3. Öğretmen, öğrencilerin söylediği sağlıklı büyümemiz için gerekli olan besinleri tahtaya yazar. Öğrencilerin sıraladığı besinlere öğretmen tarafından eklemeler yapılabilir. 4. Sağlıklı büyümesi için gerekli olan besinleri tüketmenin önemi ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:     FORM-7 SAĞLIĞIM İÇİN            Zehra, GÜNEŞ İLKÖĞRETİM Okulu’nda öğrencidir. Sabahları kahvaltı yapmadan okula gider. Bu konuda Zehra annesi ile sürekli tartışma yaşamaktadır. Annesinin hazırladığı beslenme çantasını okula götürür ama hiç açmadan eve getirirdi. Zehra kantinden sürekli asitli içecekler, cips, çikolata, dondurma ve boyalı değişik şekerlemeler alırdı. Arkadaşları da beslenmesini tüketirken Zehra kantinden aldığı bu tür yiyeceklerle karnını doyururdu. Öğretmeninin ve ailesinin uyarılarını dikkate almayan Zehra öğlen ve akşam yemeklerinde de “patates kızartması, makarna vb” tek tip beslenirdi.              Zehra zaman zaman karnının ağrıdığından, midesinin bulandığından ve halsiz olduğundan şikâyet ederdi. Bir sabah uyandığında kendini kötü hissettiğini söyledi. Annesi de onu doktora götürdü. Doktor Zehra’yı muayene ederken önce şikâyetlerini sordu. Zehra karnının ağrıdığını, midesinin bulandığını ve halsiz olduğunu söyledi. Doktor Zehra’nın beslenme alışkanlığı ile ilgili hem Zehra’dan hem de annesinden bilgi aldı. Doktor bu görüşmeden sonra bazı tahliller yapılmasını istedi. Yapılan tahlillerin sonucunda Zehra’nın sağlıklı beslenmediği için kansız olduğunu, vitamin eksikliği olduğunu vücudunun direncinin düştüğünü ve vücudunun mikroplarla savaşacak gücünün olmadığını söyledi.              Doktor Zehra’ya iyileşmesi için bazı ilaçlar verdi. Ama bu ilaçların sağlığına kavuşmak için yeterli olmayacağını anlattı. Sağlıklı olabilmek için sebze, meyve, et, süt, yoğurt, yumurta vb. vücudun ihtiyacı olan yiyeceklerden yemesi gerektiğini söyledi.                Zehra evde bir kaç gün dinlendikten ve doktorun söyledikleri yiyeceklerden yemeye başladıktan sonra kendini daha iyi hissetti. Okulunu ve arkadaşlarını özlemişti. İyileştiğinde koşa koşa okula gitti ve arkadaşlarına doktor amcasının söylediklerini anlattı. O günden sonra Zehra sağlıklı olabilmek için beslenmesine dikkat etti.         2. SINIF –9.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: BİR ELİN NESİ VAR? İKİ ELİN SESİ VAR. Sınıf: 2.Sınıf Yeterlik Alanı: Aile ve Toplum Kazanım: Aile içinde işbirliğinin önemini ifade eder.(Kazanım Numarası 145) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen öğrencilere aile fertlerinin yaptığı işlerin neler olduğunu sorar ve cevaplar tahtada listelenir. (Örneğin; sofrayı hazırlamak, alışverişe gitmek, yemek yapmak, temizlik yapmak, ütü yapmak, araba yıkamak, çocuğa bakmak, bahçedeki çiçekleri sulamak, hayvanları beslemek vb.) 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Aile içinde yapılan işlerden (tahtada yazılı olan listeden) siz hangilerine katılıyorsunuz? Ailenizde işbirliği var mıdır? Hangi işlerde işbirliği yapıyorsunuz? Aile içinde işbirliği olmazsa ne olur? Aile içinde iş birliği olursa ne olur? 3. Aile içinde işbirliğinin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:               2. SINIF –10.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: YARDIMLAŞMA Sınıf: 2.Sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Engelli bireylere gerektiğinde yardım etmenin önemini fark eder. (Kazanım Numarası 93) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğretmen aşağıdaki durumları öğrencilere okur ve gönüllü öğrencilerin cümleleri tamamlamalarını ister. Görme engelli bir bireye karşıdan karşıya geçerken yardım ederim. Çünkü……………………………………………………………………………… İşitme engelli bir bireye arkasından bir araba geldiğini haber veririm. Çünkü……………………………………………………………………………… Bedensel engelli bir bireye otobüste otururken yer veririm. Çünkü……………………………………………………………………………… Zihinsel engelli bir bireye yemeğini yerken yardım ederim. Çünkü……………………………………………………………………………… 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Yardım etmek önemli midir? Neden? Günlük hayatta bunlara benzer yaşantılarınız oldu mu? Neler? Engelli bireylere başka hangi durumlarda yardım edebilirsiniz? Sizin de zaman zaman yardıma ihtiyaç duyduğunuz durumlar oluyor mu? Hangi zamanlar? 3.Engelli bireylere gerektiğinde yardım etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:     2. SINIF –11.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: YARDIMLAŞMANIN ÖNEMİ Sınıf: 2.Sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Arkadaşlık ilişkilerinde yardımlaşmanın önemini fark eder. (Kazanım Numarası 94) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–8 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Yardımlaşmada, “kişisel yarar gözetmeksizin başkasına yararlı olmaya çalışma” anlamına gelen “diğerkamlık/özgecilik” kavramlarından da bahsedilmelidir. Süreç: 1.Form–8 öğrencilere dağıtılır ve doldurmaları istenir. 2.Gönüllü öğrenciler yazdıkları cevapları sınıfla paylaşır. 3.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Yardım ettiğiniz zaman ne hissedersiniz? Yardım aldığınız zaman ne hissedersiniz? Siz, en çok hangi durumlarda yardım ediyorsunuz? Siz, en çok hangi durumlarda yardım alıyorsunuz? Arkadaşlık ilişkilerinde yardımlaşmak neden önemlidir? 4.Arkadaşlık ilişkilerinde yardımlaşmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır   Değerlendirme:           FORM–8 DAVRANIŞLAR EVET HAYIR Dersi anlamayan arkadaşıma dersi yeniden anlatırım.     İhtiyacı olduğunda arkadaşımla yiyeceğimi paylaşırım.     Yapılması gereken bir şeyi söylenmeden fark edip, yaparım.     Arkadaşımın düşen eşyasını yerden kaldırırım.     Arkadaşım ağır eşya taşırken yardım ederim.     Her hangi bir eşyasını unutan arkadaşım ile eşyamı paylaşırım.     Bir yere yalnız gidemeyen arkadaşıma eşlik ederim.     Hasta olan arkadaşıma ödevlerini götürürüm.     Yağmurda şemsiyesi olmayan arkadaşıma eşlik ederim.     Yaptıklarımı asla başa kakmam.                                                 NOT: Öğretmen, yardımlaşmaya ilişkin başka davranış örnekleri de ekleyebilir.                       2. SINIF –12.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: OLUMLU ÖZELLİKLERİM Sınıf: 2.Sınıf Yeterlik Alanı: Kendini Kabul Kazanım: Başkalarının kendisinde gördüğü olumlu özellikleri fark eder. (Kazanım Numarası 66) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1. Öğrenciler ikişerli gruplara ayrılır. 2. Gruptaki öğrencilerden biri kendisinde gördüğü olumlu özellikleri yazar. Aynı anda diğer arkadaşı da onun olumlu özelliklerini yazar. 3. Yazılan olumlu özellikler karşılaştırılır, öğrenciye verilir. 4. Aynı işlem diğer öğrenci için de tekrar edilir. 5. Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Arkadaşınız sizde hangi olumlu özellikleri görmüştür? Hem sizin gördüğünüz, hem de arkadaşınızın sizde gördüğü ortak olumlu özelliğiniz var mı? Şimdiye kadar fark etmediğiniz olumlu bir özelliği arkadaşınız sizin için yazmış mı? Daha önce fark etmediğiniz olumlu özelliğinizi arkadaşınızdan duymak size ne hissettirdi? Arkadaşınızla ortak olumlu özellikleriniz var mI? Neler? Başkalarının gördüğü olumlu özelliklerimizi bilmek bize ne kazandırır? 6. Başkalarının gördüğü olumlu özelliklerimizi fark etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:       2. SINIF –13.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: SEVGİ YAĞMURU Sınıf: 2.Sınıf Yeterlik Alanı: Kişiler Arası İlişkiler Kazanım: Arkadaşlarının olumlu ve güzel yönlerini ifade eder. (Kazanım Numarası 95) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Sandalye Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrenciler tek tek yazı tahtasının önüne konan sandalyeye oturur ve sınıf arkadaşları, bu öğrenciye olumlu ve güzel bir cümle söyler. Bu ifadeler sıralanırken, öğretmen ifadelerin olumlu ve güzel olmasına dikkat eder. 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sandalyede otururken ne hissettiniz? Arkadaşlarınız size olumlu ve güzel yönlerinizi ifade ederken ne hissettiniz? Arkadaşınızın olumlu ve güzel yanlarını ifade ederken ne hissettiniz? Arkadaşlarınızın sizinle ilgili ifade ettiği olumlu ve güzel yanlarınızı daha önce fark etmiş miydiniz? Kişilerin olumlu ve güzel yanlarını ifade etmek önemli midir? Neden? 3.Arkadaşlarının olumlu ve güzel yönlerini ifade etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:         2. SINIF –14.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: OKULA AİT DUYGULARIM Sınıf: 2.Sınıf Yeterlik Alanı: Okula ve Çevreye Uyum Kazanım: Okula ilişkin duygularındaki değişimi sorgular. (Kazanım Numarası 6) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Sınıf rehber öğretmeni okula ilişkin yoğun olumsuz duygular yaşayan öğrenciler tespit ederse okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM ile işbirliği yaparak öğrencilere destek hizmetleri sağlamalıdır. Süreç: Öğretmen, 1. sınıftaki “Okula ilişkin duygularını ifade eder” kazanımına ait OKULUM VE BEN etkinliği için hazırlanan maskeleri bu etkinlikte kullanabilir. ( mutlu, üzgün, şaşkın, öfkeli, korku,   vb ) 1.Öğretmen, öğrencilere çeşitli yüz ifadelerini içeren maskeler yapar ve bu maskeleri sınıfa getirir. ( mutlu, üzgün, şaşkın, öfkeli, korku, vb ) 2.Maskeleri öğrencilerin görebileceği bir yerde sergiler. (Yazı tahtası vb.) 3.Öğrencilerden 1. sınıfta, okula ilişkin duygularını hatırlayıp, o duygularını ifade eden maskeyi seçip takmaları ve duygularını, neden belirterek ifade etmeleri istenir. Öğrenciler, birden çok duygu yaşıyorsa ikinci üçüncü kez duygusunu temsil eden maskeyi takabilir. Okulda mutluydum çünkü……………………………………………………… Okulda korkuyordum çünkü…………………………………………………… Okulda üzgündüm çünkü………………………………………………………. Okulda şaşkındım çünkü……………………………………………………….. Okulda öfkeliydim çünkü……………………………………………………….. 4. Öğrencilerden, bu sene okula ilişkin duygularını ifade eden maske/maskeleri takmaları ve duygularını, neden belirterek ifade etmeleri istenir. Okulda mutluyum çünkü……………………………………………………….. Okulda korkuyorum çünkü……………………………………………………… Okulda üzgünüm çünkü…………………………………………………………. Okulda şaşkınım çünkü………………………………………………………….. Okulda öfkeliyim çünkü………………………………………………………….. 5. Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Geçen seneki okula ilişkin duygularınızla, bu seneki okula ilişkin duygularınız arasında bir fark var mı? Varsa neler? Duygularınızda değişiklik olduysa sizce bunun sebebi nedir? 6. Okula ilişkin duygularındaki değişimin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:                               2. SINIF –15.ETKİNLİK Etkinliğin Adı: YAPMAKTAN HOŞLANDIKLARIM Sınıf: 2.Sınıf Yeterlik Alanı: Eğitsel ve Mesleki Gelişim Kazanım: Yapmaktan hoşlandıklarını ve hoşlanmadıklarını ifade eder.(Kazanım Numarası 177) Öğrenci Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–9 Hazırlayanlar: Sündüz BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Form–9 öğrencilere dağıtılarak, yapmaktan hoşlandıklarına “Evet” i, yapmaktan hoşlanmadıkları etkinliğe de “Hayır”ı işaretlemeleri istenir. Öğretmen gerekli görürse etkinlikleri çoğaltabilir. 2.Aşağıdakilere benzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Form–9 da olmayan ama sizin yapmaktan hoşlandığınız başka etkinlikler var mı? Neler? Form–9 da olmayan ama sizin yapmaktan hoşlanmadığınız başka etkinlikler var mı? Neler? Form–9 da yeni öğrendiğiniz ve yapmayı istediğiniz etkinlikler var mı? Neler? 3.Yapmaktan hoşlandıklarını ve hoşlanmadıklarını fark etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:             FORM–9 ETKİNLİKLER EVET HAYIR Resim Yapmak     Müzik Dinlemek     Enstrüman Çalmak     Spor Yapmak     Kitap Okumak     TV Seyretmek     Sinema/Tiyatroya Gitmek     Koleksiyon Yapmak     Hayvan Beslemek     Çiçek Yetiştirmek     Maket Yapmak     El Sanatları ile Uğraşmak     Zekâ Oyunları Oynamak (Satranç vb.)     Bilgisayarla İlgilenmek     Şiir, Masal vb. Yazmak                                    
5. sınıf rehberlik etkinlikleri 5. SINIF KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI   HAFTA KAZANIMLAR 1–29 Eğitsel   başarı ile ilişkili etmenleri açıklar. 2–108 Kişisel-sosyal   ve eğitsel sorunlarla karşılaştığında nereden ve nasıl yardım alacağını fark   eder. 3–26 Etkili   bir grup üyesinin ve liderinin özelliklerini açıklar. 4–27 Kendi   öğrenme stiline uygun çalışma yöntemlerini kullanır. 5–11 Yaşadığı   çevredeki eğitsel ve sosyal imkânlardan yararlanmanın önemini fark eder. 6–110 Kendini   arkadaşının yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlar. 7–109 Uygun   reddetme davranışına ilişkin örnekler verir. 8–107 Akran   baskısıyla nasıl baş edeceğini açıklar. 9–71 Duygularının davranışlarını nasıl   etkilediğini fark eder. 10–111 Başkalarıyla   kurduğu iletişimi değerlendirir. 11–112 Barış içinde yaşamak için gereken   olumlu tutum/davranışları fark eder. 12–148 Kitle   iletişim araçlarının toplum üzerindeki etkisini fark eder. 13–181 Çalışmanın insanlar ve toplum için   önemini açıklar. 14–147 Toplum   için gönüllü çalışmanın önemini ve gerekliliğini açıklar. 15–28 Bir üst sınıfın nasıl olacağına   ilişkin hayallerini ve beklentilerini açıklar. 15                   5. SINIF ETKİNLİK ÖRNEKLERİ 5. SINIF – 1.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BAŞARI YOLU Sınıf:   5.sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Eğitsel başarı ile   ilişkili etmenleri açıklar. (Kazanım Numarası -29-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–26 Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğdörder kişilik gruplara ayrılırlar. 2.eğitsel başarıyı etkileyen etmenleri yazmaları istenir. 3.Gruplarıbelirlediği etmenler tahtaya yazılarak bir liste oluşturulur. 4.Öğbu gruplama işinden sonra Form-26’da verilen listeyi öğrencilere okur tahtada   eksik olan etmenler eklenir. 5.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Sizin   belirlediğiniz etmenler ile Form–26 daki etmenler arasında fark var mıdır?   Neler? Eğitsel   başarıda bu etmenler neden önemlidir? Bu   etmenler arasında yapmadıklarınız ya da eksik yaptıklarınız var mı? Neler?   Niçin? Siz   kendinizi başarılı buluyor musunuz? Neden? Eğitsel   başarınızı artırmak için başka neler yapabilirsiniz? 6.Eğbaşarı ile ilişkili etmenlerin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:           FORM–26   Zamanı   düzenli kullanma Planlı   ve disiplinli çalışma Düzenli   olma Çalışma   ortamının düzenlenmesi İstekli   olma ve çaba harcama Derse   aktif olarak katılma Ders   öncesi hazırlık Sağlıklı   beslenme Yeteri   kadar uyuma Not   tutma Özet   çıkararak çalışma Ezberlemeden   anlayarak çalışma Etkili   ve anlayarak okuma Tekrar   etme Amacını   belirleme Gerçekçi   hedefler koyma Zihnin   dağılmasına yol açan sebepleri bilmek (Hayal kurmak, endişelere kapılmak,   yatarak çalışma, müzik dinleyerek ders çalışma, televizyon izleyerek ders   çalışma) Hayır   demeyi öğrenmek Etkin   dinleme Stres                   5. SINIF – 2.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: YARDIM ALABİLİRİM Sınıf:   5.sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   ilişkiler Kazanım:   Kişisel-sosyal ve   eğitsel sorunlarla karşılaştığında nereden ve nasıl yardım alacağını fark   eder. (Kazanım Numarası -108-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–27,Form–28 Hazırlayanlar: Serdar ERKAN Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.ÖğForm–27 deki bilgileri tahtaya yazar. 2.Form-öğrencilere dağıtılır ve formdaki sorunlarla karşılaşan bir kişinin nereden   yardım alabileceğini, sorunun karşısındaki ilgili bölüme yazmaları istenir. 3.Gönüllü   öğrenciler yazdıklarını sınıfla paylaşır. 4.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Bir   sorun yaşadığınızda neler hissedersiniz? Yardım alma ihtiyacı duyar mısınız?   Neden? Form–28   de belirtilen sorunlara benzer yaşadıklarınız oldu mu? Neler? Nereden yardım   aldınız? Günlük   hayatınızda karşılaştığınız ya da karşılaşabileceğiniz sorunlar ile ilgili   olarak kimlerden, nerelerden ve nasıl yardım alırsınız? 5. Kişisel-sosyal ve eğitsel   sorunlarla karşılaştığında nereden ve nasıl yardım alacağı vurgulanarak   etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:       FORM–27 Nereden yardım alabiliriz? Aile Öğretmen/   Okul İdaresi Rehberlik   Servisi Rehberlik   Araştırma Merkezi Diyetisyen Sosyal   Yardımlaşma Dernekleri Çocuk   Psikiyatrisi, Çocuk Psikologu Arkadaş Doktor Belediye Sağlık   Ocağı Polis Muhtar Komşu İnternet Eklemek istedikleriniz varsa aşağıya   ekleyin.                       FORM–28 Günlük hayatta   karşılaşılabilecek bazı sorunlar Nereden yardım   alabiliriz? Halsizlik   hissediyorum ve çabuk yoruluyorum.   Bazı   arkadaşlarımın kötü hareket ve sözleri beni üzüyor.   Hiçbir   derste yeteri kadar başarılı değilim.   Gözlük   kullanmak zorunda olduğum için sıkılıyorum.   Okulumuz   iyi ısınmıyor.   Başarılı   olmak için nasıl daha iyi ders çalışmam gerektiğini bilmiyorum.   Öğretmenimle/   öğretmenlerimle rahatça konuşamıyorum.   Evimiz   okula çok uzak.   Evde   ders çalışmama yardım eden kimse yok.   Kardeşimle   / kardeşlerimle iyi geçinemiyorum.   Laboratuar,   spor salonu, kitaplığımız yok.   Babamın   kötü alışkanlıkları beni üzüyor.   Ailemin   maddi durumu iyi değil.   İlköğretimi   bitirince çalışmak zorundayım.   Gelecekte   ne olmak istediğimi bilmiyorum.   Sağlıklı   bir bedene sahip olmadığımı düşünüyorum.   Öğrencilerin   verilen sorunların dışında yaşanan başka sorunları var ise sorunlarını ve   nereden yardım alabileceklerini aşağıya yazabilirler.             5. SINIF – 3.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ATİLLA VE ARKADAŞLARI Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Etkili bir grup   üyesinin ve liderinin özelliklerini açıklar. (Kazanım Numarası -26-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–28,   Form–29, Form–30 Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.ÖğForm-28’i okur. 2.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi başlar. Bu   hikâyedeki grup lideri kim? Bu   hikâyedeki grup üyeleri kimler? Bu   hikâyedeki grup liderinin özellikleri neler, neler yaptı? Bu   hikâyede etkili grup üyesinin özelliklerine uymayan var mı? Bu   proje nasıl sonuçlandı? 3.ÖğForm-29 ve Form-30 okur. 4.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. İyi   bir grup liderinin özellikleri ile Atilla’nın özellikleri benziyor mu? Etkili   bir grup üyesinin özellikleri neler olmalı? Sizinde   grup lideri ya da grup üyesi olduğunuz bir çalışmanız, yaşantınız oldu mu?   Neler yaşadınız? Neler hissettiniz? 5.bir grup üyesi ve liderinin önemi ve gerekliliği vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır.   Değerlendirme:           FORM–28 ATİLLA   VE ARKADAŞLARININ BAŞARISI Atilla, öğretmeninin   verdiği proje üzerinde uzun süre düşündükten sonra, mahallelerinde bulunan   yaşlı ve kimsesiz kişileri tespit edip, onlara yardım edebilecekleri bir   çalışma başlatmaya karar verdi. Arkadaşları ile bu düşüncesini paylaştı ve   onlarında onayını aldı. Atilla, derste projesini   anlattı. Herkes çok beğendi ve büyük bir istekle projeyi başlattılar.   Yaşlıları belirleyebilmeleri için mahallenin muhtarı, belediye ve kaymakam   ile görüşmeye karar verdiler. Atilla iş bölümü yaparlarsa işlerin daha kolay   yürüyebileceğini söyledi, iş bölümü yapmaya karar verdiler. Ayşe ve Mehmet   muhtarlığa, Esin ve Dilşat belediyeye Atilla ve Hasan kaymakamlığa gitme   konusunda anlaştılar ve randevularını aldılar. Esin ve Dilşat   belediyenin önünde buluşup belediye başkanı ile görüşeceklerdi. Esin Dilşat’ı   uzun süre beklemesine rağmen Dilşat gelmedi. Esin biraz geç kalarak Belediye   Başkanı ile görüşmeye kendisi gitti. Belediye Başkanı ile görüşmesi geç   başladığı için görüşme de geç bitti ve bu yüzden de diğer arkadaşları ile   buluşmaya geç kaldı. Esin arkadaşlarının   yanına gittiğinde, Ayşe ve Mehmet muhtarlıktan dönmüş, okulda bekliyorlardı.   Dilşat’ta onların yanındaydı. Dilşat sabah uyanamamış ve geç kalınca doğrudan   okula gelmiş, Atilla ve Mehmet’te çoktan dönmüşlerdi. Atilla gelir gelmez yeni   bir organizasyon yapmış, diğer arkadaşlarını da çalışmaya nasıl dâhil   edeceğini planlamıştı. Birlikte oturup neler yaptıklarını paylaştılar. Ancak   Esin, Dilşat’a kızgındı ve bu grup içinde huzursuzluğa sebep olmuştu. Atilla   arkadaşlarıyla konuşarak herkesin hata yapabileceğini, ama bundan sonra   herkes üzerine düşen sorumluluklar konusunda daha duyarlı olursa birlikte çok   güzel işler başarabileceklerini söyleyip, arkadaşlarını sakinleştirmişti. Bir ay sonra Atilla ve   arkadaşları yaşlıları tespit etmiş ve onlara maddi manevi yapabilecekleri   yardımları belirleyerek güzel bir iş çıkarmışlardı. Yaptıkları bu örnek   çalışma ile de hem okullarından hem de çevrelerinden büyük destek ve övgü   alarak mutlu olmuşlardı.     FORM–29 ETKİLİ   BİR GRUP LİDERİNİN ÖZELLİKLERİ    Elinin        altındaki kaynakları iyi tanıyan ve bunları doğru işlerde kullanabilen,        hayatta yeni ufuklar açabilen kişidir.    İşin        yanlış gidişatını tespit eder, doğrusuna yönlendirir.    Gerektiğinde        değişim yapar.    Amaca        ulaşmak için alternatif çözüm yolları üretir.    İşlerin        sonraki aşamalarını yaşamadan fark eder.    Liderlik        doğru şeylere yoğunlaşmak ve doğru şeylerin önderliğini yapmaktır.    İnsanları        anlama, onları dinleme, onların sorun ve beklentileri ile ilgilenme,        bunlara cevap verecek kapasitede bulunur.    Bir        grup insanı belirli amaç etrafında toplar ve bu amaçları gerçekleştirmek        için onları harekete geçirme bilgi ve yeteneklerini kullanır (Helik-5,        2003) FORM 30 ETKİLİ   BİR GRUP ÜYESİNİN ÖZELLİKLERİ    Sorumluluk        sahibidir.    Çözüm        üretir.    Grup        içinde uyumlu davranışlar sergiler.    Görevleri        zamanında yerine getirir.    İletişime        açıktır.    Kendini        ifade edebilir.    Biz        duygusuna sahiptir, kendisini zincirin bir parçası olarak görür.    İşbirliğine        açıktır.    Yaptığı        işe inancı vardır.    Başladığı        işi sonuçlandırır.    Sabırlıdır.    Diğer        grup üyelerinin düşüncelerine saygılıdır.    Hoş        görülüdür.    Paylaşımcıdır.    Yardımseverdir,        diğer grup üyelerine gerektiğinde yardım eder.    Yapıcıdır.    Yaratıcıdır. 5. SINIF –4.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: BÖYLE   ÇALIŞIYORUM ÇÜNKÜ BÖYLE ÖĞRENİYORUM… Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Eğitsel Başarı Kazanım:   Kendi öğrenme stiline   uygun çalışma yöntemlerini kullanır. (Kazanım Numarası -27-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–31 Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğrencilere 4. sınıfın 4. etkinliğhatırlatılarak, hangi öğrenme stilinin onlara uygun olduğu sorulur.        Eğer öğrenciler öğrenme stilleri hakkında bilgi sahibi değillerse,   öğretmen 4. sınıfın 4. etkinliğindeki Form 31’i okuyarak öğrencilere öğrenme   stilleri hakkında bilgi verir. 2.Tahta 4’e bölünür, öğrenmeyazılır. 3.Gönüllü öğrenciler kendi öğstillerine uygun, nasıl çalıştıklarını sınıfla paylaşır. 4.Öğrencilerin cevaplarıöğrenme stillerinin altına yazılır. 5.Öğretmen Form-31’i okur. 6.Aşağıdakilere benzer sorularlaetkileşimi devam eder. Form–31 deki öğrenme stillerine   uygun çalışma yöntemleri ile sizin çalışma yöntemleriniz arasında   benzerlikler veya farklılıklar var mı? Neler? Kendi öğrenme stilinize uygun   çalışırsanız ne olur? Kendi öğrenme stilinize uygun   çalışmazsanız ne olur? 7.Öğstiline uygun çalışma yöntemlerini kullanmanın önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır. Değerlendirme: FORM–31 ÖĞR. STİLİ ALGILAMA   YOLU EN İYİ   ÖĞRENME/EĞLENME EN İYİ   OKUMAYI ÖĞRENME GÖRSEL Gördüğünü   hatırlar. Metin ve   çizimleri takip eder. İnsanları,   eşyaları, resimleri gözlem yoluyla tanır/kavrar. Bilgisayar   grafiklerini, görsel yap-bozları, haritaları, posterleri, grafikleri,   şemaları, karikatürleri, ilan panolarını inceleyerek ve çizerek. Sessiz   okuma. Resimli   romanlar. Yazılı   posterler. İŞİTSEL İşittiklerini   hatırlar. Sözel   ifadeleri takip eder. Dinleyerek   ve konuşarak öğrenir.   Konuşarak, Mülakat   yaparak, Panele   katılarak, Soru   sorarak ve cevap vererek, Sözlü rapor   vererek. Seslendirme, Yüksek   sesle okuma, Masal ve   kitap kasetlerini dinleme, Olay ve   öyküler hakkında sohbet etme. KİNESTETİK Yaşadıklarını   hatırlar, Oynayabildiklerini   ve prova yapabildiklerini takip eder, Fiziksel   etkinlikler içerisinde öğrenir. Yer   oyunları oynayarak, Eşyaları   yapıp bozarak, Model inşa   ederek, Deney   kurarak, Rol   oynayarak, Şeklini   alarak, Hoplayarak, Koşarak. Pandomim, Oyunlarda rol   alma, Kondisyon   bisikleti çevirirken dinleme, Talimat   okuyarak inşa etme ya da bir eylem gerçekleştirme. DOKUNSAL Dokunduklarını   hatırlarlar, Dokunduklarını   ve yazdıklarını takip eder, Dokunarak   şeklini ve yerini değiştirerek öğrenir. Karalayarak, Eskiz   yaparak, Model inşa   ederek, Kabartma   harita ve yazıları inceleyerek, Deney   kurarak, İz sürerek, Yazarak. Yazma/izleme, Oyun   kurallarını okuyup, oynama, Talimat   okuyup, inşa etme ya da bir eylem gerçekleştirme. (Boydak, 2006). 5. SINIF – 5.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: NELER YAPABİLİRİM? Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Okula ve Çevreye Uyum Kazanım:   Yaşadığı çevredeki   eğitsel ve sosyal imkânlardan yararlanmanın önemini fark eder.(Kazanım   Numarası-11-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: - Hazırlayanlar: Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: Öğrencilerden   1 hafta önce yaşadıkları çevredeki eğitsel ve sosyal imkânlar hakkında bilgi   toplamaları istenir. 1.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi başlar. Yaşadığınız   çevredeki eğitsel imkânlar nelerdir? Yaşadığınız   çevredeki sosyal imkânlar nelerdir? Yaşadığınız   çevredeki eğitsel ve sosyal imkânlardan yararlanıyor musunuz? Eğitsel   ve sosyal imkânlardan yararlanma kişinin gelişimini nasıl etkiler? Bu   imkânlardan hangileri ilginizi çekti? Hangilerini yapmak istersiniz? 2.Yaşadığı   çevredeki eğitsel ve sosyal imkânlardan yararlanmanın önemietkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:               5. SINIF – 6.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: SENİ ANLAYABİLİRİM Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Kendini arkadaşının   yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlar. (Kazanım Numarası -110-) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Gazete,   dergi Hazırlayanlar: Serdar   ERKAN Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.Öğgazete veya dergilerden topladığı farklı duyguları temsil edebilecek çocuk resimlerini   sınıfa getirir. 2.Öğbu resimleri sırayla sınıfa gösterir ve öğrenciler resimdeki çocuğun   duygusunu ve düşüncesini tahmin ederler. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Siz   olsaydınız bu durumda neler düşünür, neler hissederdiniz? Zaman   zaman çevrenizde ki insanlar tarafından anlaşılmadığınızı düşündüğünüz oluyor   mu? Bu duruma bir örnek verin. Anlaşılmadığınızı   düşündüğünüzde neler hissediyorsunuz? Anlaşıldığınızı   düşündüğünüzde neler hissediyorsunuz? Karşınızdaki   kişinin duygu ve düşüncelerini anlarsanız ne olur? 4.arkadaşlarının yerine koyarak onların duygu ve düşüncelerini anlamanın önemi   vurgulanarak etkinlik sonlandırılır.   Değerlendirme:           5. SINIF – 7.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: HAYIR, DERSEM KIRILMA Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   ilişkiler Kazanım:   Uygun reddetme   davranışına ilişkin örnekler verir. (Kazanım   Numarası 109) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–32 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN Süreç: 1.ÖğForm–32’i okur. 2.Öğrencilerden,   aşağıdaki durumlar karşısında uygun reddetme davranışına ilişkin övermeleri istenir. Eğer bir arkadaşınız size derse geç   girelim derse ……………………… Eğer bir arkadaşınız size sigara   içmeyi teklif ederse …………………… Eğer bir arkadaşınız sizden kopya   çekmek isterse ……………………… Eğer bir arkadaşınız sizden, başka   birinden zorla bir şey almanızı isterse ………………………………………………………………………… Eğer bir arkadaşınız, annenize haber   vermeden sinemaya gitmeyi teklif ederse ………………………………………………………………………… Eğer bir arkadaşınız size ellerinizi   bırakarak, bisiklet sürmeyi teklif ederse ………………………………………………………………………… Eğer bir arkadaşınız, boyu kısa olan   biriyle alay etmenizi isterse …………………………………………………………………………. Eğer bir arkadaşınız size kantinden   simit çalmayı teklif ederse …………………………………………………………………………. Öğretmen gerekli   görürse bu durumları çoğaltabilir. 3.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Daha önce reddetme davranışı   göstermenizi gerektiren durumlar ile karşılaştınız mı? Bu durumlar neler?   Bunlara nasıl tepki gösterdiniz? Bu durumlara reddetme davranışında   bulunmazsanız neler olur? Gerektiğinde uygun reddetme   davranışında bulunmak size ne kazandırır? Nedenlerini söyleyerek reddetme   davranışında bulunmak neden önemlidir? 4.Gerektiğuygun reddetme davranışında bulunmanın önemi vurgulanarak etkinlik   sonlandırılır. Değerlendirme:                                                 FORM–32 UYGUN   REDDETME DAVRANIŞI ÖRNEKLERİ Aşağıda uygun reddetme   davranışı örnekleri verilmiştir. Biri size yapmanızı istemediğiniz bir şey   teklif ederse, gerekçe söyleyerek ona “hayır” demeniz en uygun reddetme   davranışıdır. ü    Eğer gerekliyse defalarca, “Hayır”, “Hayır, teşekkür ederim”   diyebilirsin. ü    Ne olduğunu söyle ve bunu yapmam de. “Bu, kopya çekmektir, yapmam” “Bu,   çalmaktır, bunu yapmam.” “Bu,   kurallara uymamaktır, bunu yapmam.” “Bu,   zararlı maddedir, bunu kullanmam.” Gerektiğinde aşağıda   verilen uygun reddetme davranışı örneklerini de kullanabilirsiniz. ü    Lafı değiştir. “Projeni   bitirdin mi?” “Bu,   harika bir oyun.” ü    Soru sor. “Neden   bunu yapmamı istiyorsunuz?” “Senin   sorunun ne?” “Benden   ne yapmamı istiyorsun?” ü    Sebep söyle. “Başım   derde girsin istemiyorum.” “Eğer   yaparsam kendimi kötü hissederim.” “Ben,   senden farklı biriyim.” ü    Espri ya da kinaye kullan. “Şaka   yapıyor olmalısın, alkol vücuduma zarar verir.” ü    Başka bir şey yapmayı öner. “Hadi   bisiklete binelim.” “Hadi   oyun oynayalım.” ü    Eğer onun arkadaşlığını istiyorsan,   kapıyı açık bırak. “Daha   güvenli bir şey yapmak istersen, bana haber ver.” “Bilgisayar   oyunu oynamak istersen, ben evde olacağım.” http://www.kellybear.com/TeacherArticles/TeacherTip21.html 5. SINIF – 8.ETKİNLİK Etkinliğin   Adı: ÜSTÜME GELME Sınıf:   5. sınıf Yeterlik   Alanı: Kişiler Arası   İlişkiler Kazanım:   Akran baskısıyla nasıl   baş edeceğini açıklar. (Kazanım Numarası 107) Öğrenci   Sayısı: Tüm Sınıf Süre: 40 Dakika Ortam: Sınıf Sınıf   Düzeni Oturma Düzeni Araç-Gereç: Form–33 Hazırlayanlar:   Sündüz   BÜKEL / Didem GÜLSARAN Cevriye   GÜLEBAĞLAN / Hicran ÇETİN *Akran baskısı ile baş   etmede yoğun sorun yaşayan öğrenci için okul rehber öğretmeni, okul rehber   öğretmeni yoksa RAM ile işbirliği yapılarak öğrenci için destek hizmetleri   sağlanmalıdır. Süreç: 1.Öğyapmayı istemedikleri; fakat arkadaşlarının onları zorladıkları durumlara   örnek vermeleri istenir. ( Kopya vermek, birine kötü bir söz söylemek vb.) 2.Öğbu davranışları neden yapmak istemedikleri liste halinde tahtaya yazılır.   (cezalandırılabilir, üzülebilir, kızabilir vb.) 3.baskısı karşısında kullanılabilecek sözlerin neler olabileceği tartışılır. 4.Öğcevapları tahtaya yazılır. 5.Öğakran baskısı karşısında kullanabilecekleri bazı sözler şunlar olabilir. Form–33   öğretmene bilgi amacıyla verilmiştir.    Teşekkürler,        hayır.    Zorlama,        kararım kesindir.    Kesinlikle    Böyle        bir şeyi asla yapamam.    Israr        etme, zaman kaybı olur senin için.    İstemiyorum,        beni rahatsız etme.    Sen        bunu istiyor olabilirsin ama ben istemiyorum. vb. 6.Aşağıbenzer sorularla grup etkileşimi devam eder. Akran   baskısı karşısında “ben bunu yapmak istemiyorum” tarzındaki kararlı ve net   ifadeler kullanmak durumu nasıl etkiler? Akran   baskısı ile baş edemediğiniz durumlarda neler yapabilirsiniz? 7.baskısıyla